Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych

advertisement
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
ANALIZA PIONOWA I POZIOMA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH
ANALIZA ZMIAN WIELKOŚCI BILANSOWYCH W CZASIE
Sporządzanie sprawozdań finansowych określa ustawa z dnia 29 września 1994 roku o
rachunkowości.
Sprawozdanie finansowe składa się z:
bilansu
rachunku zysków i strat
sprawozdania z przepływu środków pieniężnych
informacji dodatkowej
Przedsiębiorstwa zgodnie z ustawą o rachunkowości, niezależnie od formy organizacyjnej,
prawnej i własnościowej, zobowiązane są do sporządzania sprawozdań finansowych na dzień
kończący rok obrotowy lub na inny dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych. Sprawozdania z
przepływu środków pieniężnych sporządzają tylko te jednostki, o których mowa w art. 64
ust.1 ustawy o rachunkowości, tj:
banki oraz ubezpieczyciele
jednostki działające na podstawie przepisów prawa o publicznym obrocie papierami
wartościowymi i funduszach powierniczych
spółki akcyjne
pozostałe jednostki, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono
sprawozdanie finansowe osiągnęły lub przekroczyły granicę dwóch z trzech następujących
wielkości:
średnioroczne zatrudnienie – 50 osób
suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – równowartość w walucie polskiej 1 000
000 ECU
przychód netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok
obrotowy
–
równowartość
w
walucie
polskiej
3 000 000 ECU
Sprawozdanie
z
działalności
w
roku
obrotowym
powinno
zawierać
informacje o:
ważniejszych wydarzeniach, w tym również inwestycjach, mających istotny wpływ na
działalność jednostki, które nastąpiły w roku obrotowym lub są przewidywane na lata
następne
www.wkuwanko.pl
1
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
przewidywanym rozwoju jednostki
ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju technicznego
aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej
BILANS
Bilans zawiera informacje o stanie zasobów majątkowych przedsiębiorstwa i źródłach ich
finansowania.
Istota bilansu wyraża się w jego równowadze między majątkiem (aktywami) i źródłami jego
finansowania (pasywami).
Aktywa
Pasywa
Majątek trwały
Kapitał własny
I. Wartości niematerialne i prawne
Kapitał podstawowy
II. Rzeczowy majątek trwały
Należne lecz nie wniesione
III. Finansowy majątek trwały
wkłady
na
IV. Należności długoterminowe
podstawowego
poczet
kapitału
Kapitał zapasowy
Majątek obrotowy
Kapitał rezerwowy z aktualiza-cji cen
Zapasy
Pozostałe kapitały rezerwowe
Należności i roszczenia
Nie podzielony wynik
Papiery wartościowe
finansowy z lat ubiegłych
Przeznaczone do obrotu
Środki pieniężne
Wynik finansowy netto roku
obrachunkowego
Rezerwy
Rozliczenia międzyokresowe
Zobowiązania długoterminowe
(czynne)
Zobowiązania krótkoterminowe
i fundusze specjalne
Zobowiązania krótkoterminowe
dotyczące kredytów i pożyczek
zobowiązania bieżące
Fundusze specjalne
Rozliczenia międzyokresowe
(bierne) i przychody przyszłych okresów
Suma aktywów
Suma pasywów
Źródło: opr. na podst. zał. do Ustawy z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości
Pionowa analiza bilansu
www.wkuwanko.pl
2
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
Pionowa analiza bilansu jest to porównanie stanów na koniec roku sprawozdawczego ze stanami na
początek roku. Porównanie ich pozwala na zaobserwowanie zmian jakie nastąpiły w majątku
przedsiębiorstwa i źródłach jego finansowania. Umożliwia tym samym uchwycenie nieprawidłowości i
zagrożeń w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa.
Celem analizy pionowej bilansu jest ocena struktury składników majątkowych (aktywów) i funduszów
przedsiębiorstwa (pasywów), tzn. udziału poszczególnych pozycji aktywów i pasywów w sumie
bilansowej.
Znaczenie
struktury aktywów dla sytuacji finansowej przedsiębiorstwa wynika głównie z
faktu, że poszczególne składniki majątkowe różnią się między sobą:
Stopniem płynności
Skalą ryzyka, jakim jest obarczone ich wykorzystanie
Formą uczestnictwa w realizacji operacji gospodarczych
W bilansie aktywa są uszeregowane według stopnia płynności. Aktywa najbardziej stabilne
(najtrudniej wymienić je na gotówkę) są wykazywane na początku. Są to składniki majątku
trwałego, którego cykl obrotowy w przedsiębiorstwie jest dłuższy niż rok.
Następnie
wykazuje się składniki majątku obrotowego, odtwarzane w jednym cyklu operacyjnym.
Powszechnie przyjęte jest, że w normalnie rozwijającym się przedsiębiorstwie wartość
rzeczowego majątku trwałego powinna wzrastać w większym stopniu niż zapasy rzeczowych
składników majątku obrotowego, a one z kolei – w większym stopniu niż należności i
roszczenia.
W strukturze pionowej pasywów za zjawisko pozytywne uważa się szybszy wzrost funduszów
własnych w porównaniu ze wzrostem zobowiązań. Pewien wzrost stanu zobowiązań można
uzasadnić wzrostem produkcji, ale zbyt duży ich wzrost jest zwykle objawem trudności
finansowych firmy. Jednocześnie wysoki udział kapitału własnego w przeciwieństwie do
wysokiego udziału zobowiązań jest korzystnie oceniany przez kredytodawców.
Dążenie do osiągnięcia takiej struktury kapitału, która byłaby pozytywnie postrzegana
zarówno kredytobiorców i kredytodawców jest nazywane optymalizacją poziomu zadłużenia
przedsiębiorstwa. Teoretycznie optymalny poziom zadłużenia występuje przy 50 % udziale
kapitału własnego w kapitale łącznym. W praktyce optymalizacja poziomu zadłużenia zależy
od przyjętej przez przedsiębiorstwo strategii finansowej.
STRATEGIE FINANSOWANIA PRZEDSIĘBIORSTWA
Wyróżniamy trzy rodzaje strategii finansowania przedsiębiorstwa:
Strategia umiarkowana – jest to strategia bezpieczna pod względem utrzymania równowagi
krótko- i długoterminowej. Zapewnia zyskowność zbliżoną do średniej w branży. Podobnie
stopień zadłużenia i koszt pozyskania kapitału obcego są zbliżone do przeciętnych w branży,
www.wkuwanko.pl
3
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
w której znajduje się przedsiębiorstwo. Jest pozytywnie oceniana
przez wierzycieli i
kontrahentów przedsiębiorstwa oraz przez inwestorów.
Strategia agresywna – występuje w niej relatywnie wysoki poziom zadłużenia, co wiąże się z
wysokim kosztem pozyskania kapitałów obcych. Zapewnia stosunkowo wysoką zyskowność
kapitałów własnych, natomiast zysk netto wyrażony w wartościach bezwzględnych jest niższy
w porównaniu ze strategią umiarkowaną, gdyż przedsiębiorstwo musi dzielić się zyskiem z
dawcami kapitału obcego poprzez płacenie odsetek. Strategia ta jest raczej negatywnie
oceniana przez wierzycieli i kontrahentów, natomiast potencjalni inwestorzy i kredytodawcy
oczekują wysokiej stopy zwrotu z zaangażowanego kapitału.
Strategia zachowawcza – zakłada bardzo wysoką bieżącą płynność finansową oraz wysoki
udział kapitałów własnych w finansowaniu majątku. Jest pozytywnie oceniana przez
wierzycieli i kredytodawców, gdyż ryzyko niewypłacalności jest niewielkie. Nie zapewnia
wysokiej zyskowności kapitału własnego, ale umożliwia osiągnięcie wysokiego poziomu zysku
netto z powodu stosunkowo niskich kosztów pozyskania kapitałów obcych.
Wyszczególnienie
Strategie finansowania:
umiarkowana
agresywna
Zachowawcza
Bieżąca płynność finansowa
przeciętna
Niska
Wysoka
Ryzyko niewypłacalności
przeciętne
Wysokie
Niskie
Stopień zadłużenia
przeciętny
Wysoki
Niski
Koszt pozyskania kapitału obcego
przeciętny
Wysoki
Niski
Zyskowność bezwzględna
przeciętna
Niska
Wysoka
Zyskowność kapitału własnego
przeciętna
wysoka
niska
Do badania i oceny zmian aktywów i pasywów stosuje się:
wskaźniki struktury - wyrażają one procentowy stosunek poszczególnych pozycji aktywów i
pasywów do łącznej sumy bilansu. Stosuje się je przy porównaniach w czasie (za kilka
kolejnych
Zestawiając
okresów
bilanse
sprawozdawczych)
tego
samego
i
porównaniach
przedsiębiorstwa
między
z
kilku
przedsiębiorstwami.
kolejnych
okresów
sprawozdawczych, na podstawie wskaźników struktury można określić, w jakim kierunku szły
zmiany w majątku przedsiębiorstwa i źródłach jego finansowania.
wskaźniki dynamiki – określają stopień i kierunek zmian poszczególnych elementów bilansu
w porównaniu do stanu początkowego lub ich poziomu w bilansach wcześniejszych. Badanie
dynamiki poszczególnych pozycji bilansowych aktywów i pasywów umożliwia ustalenie
kierunków rozwoju majątku przedsiębiorstwa oraz wzrostu kapitałów finansujących ten
www.wkuwanko.pl
4
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
rozwój. Zastosowanie tych wskaźników stanowi uzupełnienie analizy przeprowadzonej z
uwzględnieniem wskaźników struktury.
Pozioma analiza bilansu
Poziomą analizą bilansu jest porównanie powiązań poziomych pomiędzy poszczególnymi
pozycjami aktywów i pasywów, co pozwala na ocenę struktury majątkowo – kapitałowej
firmy. Ma ona wysoki wpływ na poziom ryzyka finansowego, gdyż poszczególne składniki
majątkowe różnią się między sobą stopniem płynności. Szczególnie ryzykowne jest
angażowanie kapitałów w finansowanie składników majątku trwałego, bo łączy się z
zamrożeniem środków na długi czas. Dlatego:
składniki majątkowe o niskiej płynności powinny być finansowane ze źródeł stabilnych
(kapitał stały: kapitały własne, długoterminowe kredyty, pożyczki, obligacje). Finansowanie
majątku trwałego krótkoterminowymi kapitałami obcymi, nawet w niewielkim zakresie, jest
bardzo ryzykowne, gdyż wymaga częstego odnawiania zobowiązań. W przypadku trudności
w pozyskaniu środków przedsiębiorstwo może stracić płynność finansową, co może
doprowadzić do jego upadłości.
składniki majątkowe o wysokiej płynności mogą być finansowane przez kapitały
udostępniane przedsiębiorstwu na krótki okres.
Celem poziomej analizy bilansu jest ocena stopnia finansowania działalności przedsiębiorstwa
funduszami własnymi i środkami obcymi oraz ocena jego płynności finansowej krótko- i
długookresowej.
1. Wskaźniki odnoszące się do płynności długoterminowej:
Złota reguła finansowania
Jest relacją między wysokością kapitału stałego i wartością majątku trwałego, wyższą od
jedności. Jej przestrzeganie oznacza, że majątek trwały jest w pełni finansowany kapitałem
długoterminowym. Tę relację wyraża się przy pomocy wskaźnika pokrycia majątku trwałego
kapitałem stałym:
FMTKS = KS/MT = (KW + ZD)/ MT
FMTKS - wskaźnik pokrycia majątku trwałego kapitałem stałym
KS
- kapitał stały
KW
- kapitał własny
ZD
- zobowiązania długoterminowe
MT
- majątek trwały
www.wkuwanko.pl
5
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
Dla
strategii
agresywnej
charakterystyczny
poziom
tego
wskaźnika
jest
bliski 1,0. W miarę zmniejszania ryzyka finansowego, jego wartości rosną.
Złota reguła bilansowa
Kapitał własny spełnia funkcję gwarancyjną. Kredytodawcy są skłonni udostępnić
przedsiębiorstwu swoje kapitały co najwyżej do wysokości równej wartości kapitału
własnego. Dlatego istotna jest relacja między majątkiem trwałym i kapitałami własnymi.
Określa się ją jako wskaźnik pokrycia majątku trwałego kapitałem własnym:
FMTKW = KW/MT
Wskaźnik ten powinien mieścić się w przedziale (0,5;1), co ogranicza ryzyko utraty płynności.
Sprzyja to finansowaniu przez przedsiębiorstwo także obrotowych składników majątku, co
dodatkowo stabilizuje płynność krótkoterminową. Relacja mieszcząca się w tym przedziale
jest nazywana złotą regułą bilansową lub złotą regułą bankową.
W przypadku strategii zachowawczej poziom wskaźnika jest zbliżony do 1,0, natomiast dla strategii
agresywnej przyjmuje wartości zbliżone do 0,5.
2. Wskaźnik odnoszący się do płynności krótkoterminowej:
Złota reguła bilansowania w stosunku do obrotowych składników majątku przedsiębiorstwa
Ze względu na stosunkowo krótki czas związania majątek firmy może być finansowany
krótkoterminowymi środkami obcymi. W praktyce zazwyczaj część środków obrotowych jest
finansowana kapitałem stałym, co jest zgodne ze złotą regułą finansową. Ta część kapitału
stałego, która finansuje środki obrotowe jest określana mianem kapitału obrotowego netto,
którego
zadaniem
w
przedsiębiorstwie
jest
zmniejszenie
ryzyka
wynikającego
z
unieruchomienia części środków obrotowych lub ze strat związanych z tymi środkami.
Relacja ta może być ujęta w formie wzoru:
BPF = MO/ZK
BPF - wskaźnik bieżącej płynności finansowej
MO - majątek obrotowy
ZK
-
zobowiązania
krótkoterminowe
(kapitały
krótkoterminowe
i
płatności
bieżące)
Jeżeli relacja ta jest wyższa od jedności, oznacza to dodatnią różnicę między kapitałem
stałym a trwałymi składnikami majątku – część kapitałów długoterminowych pozostaje w
ciągłej dyspozycji firmy i służy finansowaniu środków obrotowych. Kapitał obrotowy netto
może
być
kapitałem
własnym,
sumą
części
kapitału
własnego
i
zobowiązań
długoterminowych lub tylko kapitałem obcym. Za korzystanie z kapitału przedsiębiorstwo
www.wkuwanko.pl
6
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
jednak płaci odsetki, dlatego ich angażowanie w finansowanie działalności bieżącej nie
zawsze jest opłacalne.
Przestrzeganie powyższych reguł charakteryzujących relację między strukturą majątku i
strukturą
źródeł
jego
finansowania
sprzyja
utrzymaniu
równowagi
finansowej
przedsiębiorstwa, warunkującej jego bieżącą egzystencję oraz przyszły rozwój.
W ocenie wierzycieli i kredytodawców za optymalny uznaje się poziom relacji zbliżony do 2.
Strategia umiarkowana: zakładając kompromis między ryzykiem finansowym i zyskami
przyjmuje najczęściej poziom wskaźnika z przedziału (1,5; 2,0).
Strategia agresywna: ukierunkowana na wzrost ryzyka przyjmuje wartości wskaźnika < 2,
przy czym na poziomie < 1,2 występuje zagrożenie utraty płynności.
Strategia zachowawcza: typowy poziom wskaźnika kształtuje się powyżej 2,0, gdyż ryzyko
finansowe sprowadza się niemal do 0 (całość majątku obrotowego ma pokrycie w kapitale
stałym). Zbyt wysoki poziom wskaźnika postrzegany jest zwykle jako nieumiejętność
zagospodarowania płynnych zasobów majątkowych przedsiębiorstwa.
3.
Wskaźnik
wyrażający
strukturę
kapitałową
przedsiębiorstwa
i
informujący
o stopniu finansowania majątku kapitałem własnym:
FAK
KW
= KW / (MT+MO)
Przy pomocy tego wskaźnika wyznacza się przedział określający poziom zadłużenia
przedsiębiorstwa w zależności od przyjętej strategii finansowej.
Strategia umiarkowana – przyjęta relacja kapitału własnego do obcego wynosi 1 : 1.
Strategia agresywna – stopień zadłużenia przedsiębiorstwa jest tutaj relatywnie wysoki. Jest
ono zainteresowane zaangażowaniem kapitałów obcych w jak największym zakresie. Górny
poziom zadłużenia, który są skłonni zaakceptować dawcy kapitału obcego wyznaczany jest
przez relację KW : KZ = 1 : 2, co oznacza, że do 70 % wartości pasywów mogłyby stanowić
zobowiązania.
Strategia zachowawcza – poziom zadłużenia jest tu względnie niski, relacja KW : KZ = 3 : 1
przyjmowana jest za dolną granicę zadłużenia, czyli zobowiązania wynoszą ¼ wartości
pasywów.
www.wkuwanko.pl
7
Analiza pionowa i pozioma sprawozdań finansowych
W praktyce przedziały zadłużenia typowe dla poszczególnych strategii są zróżnicowane branżowo, w
zależności od stopnia ryzyka, jakim jest obarczone prowadzenie działalności gospodarczej,
kapitałochłonności, średniej zyskowności.
www.wkuwanko.pl
8
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

2-2=0

2 Cards jogaf85537

Create flashcards