Rachunek kosztow

advertisement
SPIS TREŚCI:2. POJĘCIE RACHUNKU KOSZTÓW JAKO SYSTEMU
PRZETWARZANIA 24. CHARAKTERYSTYKA ZASAD RACHUNKOWOŚCI 46.
PRÓG RENTOWNOŚCI 6A. UJĘCIE ILOŚCIOWE 7B. UJĘCIE WARTOŚCIOWE
7BIBLIOGRAFIA: 102. POJĘCIE RACHUNKU KOSZTÓW JAKO SYSTEMU
PRZETWARZANIASystem informacyjny rachunkowości każdej jednostki
gospodarczej zawiera względnie wyodrębniony podsystem, którego przedmiotem
zainteresowania są ponoszone w jednostce koszty. Podsystemem tym jest
systematycznie prowadzony rachunek kosztów stanowiący integralną część systemu
rachunkowości jednostki. Szczególne miejsce rachunku kosztów w systemie
informacyjnym rachunkowości wynika z miejsca i roli informacji dotyczących kosztów
w zbiorze informacji ekonomicznych przedsiębiorstwa.Rachunek kosztów stanowi
wyodrębniony podsystem systemu informacyjnego rachunkowości zajmujący się
ustalaniem, w różnych przekrojach, wyrażonej w pieniądzu wartości nakładów pracy
żywej i uprzedmiotowionej oraz usług obcych poniesionych w ustalonym czasie i z
określonym przeznaczeniem. Systematycznie prowadzony rachunek kosztów
dostarczający informacji o kosztach minionych okresów bazuje na ogólnej
metodologii rachunkowości i wykorzystuje różnorodne jej procedury. Podstawą
tworzenia tych informacji jest udokumentowany pomiar wartościowy procesów
zużycia zasobów majątkowych przedsiębiorstwa i pracy żywej, o których to
procesach informacje podlegają przetwarzaniu w systemie informacyjnym
rachunkowości.Powiązanie systematycznie prowadzonego rachunku kosztów z
rachunkowością finansową i z rachunkowością zarządczą jest ukazane
schematycznie na rys.:Przedstawione na tym rysunku prostokąty obrazują zbiory
informacji generowanych przez rozpatrywane segmenty rachunkowości. Częścią
wspólną tych zbiorów są informacje powstające w systematycznie prowadzonym
rachunku kosztów, które stanowią segment informacji wykorzystywanych zarówno
przez rachunkowość finansową jak też przez rachunkowość zarządczą. Istota tego
rachunku jest przedstawiona szerzej w następnym podrozdziale.Rachunek kosztów
jest procesem ustalania kosztów prowadzenia działalności gospodarczej polegającej
na wytwarzaniu wyrobów, świadczeniu usług i wykonywaniu funkcji.Przedmiotem
rachunku kosztów są zawsze koszty prowadzenia działalności gospodarczej
wymagającej wykorzystania zasobów majątkowych przedsiębiorstwa i pracy ludzkiej.
Tak więc jako przedmiot rachunku kosztów są traktowane koszty ponoszone przy
wytwarzaniu wyrobów, koszty ponoszone w związku ze świadczeniem usług oraz
koszty ponoszone przy wykonywaniu określonych funkcji.Aby wyroby były
wytwarzane a usługi świadczone muszą istnieć i funkcjonować jednostki
gospodarcze, które są gotowe zaspokajać zapotrzebowanie w tym zakresie.
Podmiotem rachunku kosztów jest więc jednostka gospodarcza prowadząca daną
działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów lub świadczeniu
usług.Podstawowym celem rachunku kosztów prowadzonego systematycznie w
przedsiębiorstwie jest dostarczanie decydentom wieloprzekrojowych informacji
ekonomicznych o kosztach działalności. Informacje generowane przez rachunek
kosztów potrzebne są do:- ustalenia kosztów wytworzenia wyrobów i świadczenia
usług,- obliczenia uzyskiwanych wyników,- wartościowej wyceny zapasów,- ustalenia
cen sprzedaży produktów,- oceny efektywności gospodarowania,- kontroli
działalności,- podejmowania decyzji ekonomicznych.Rachunek kosztów pełni więc
służebną rolę wobec procesów decyzyjnych i kontrolnych. Podstawowym zadaniem
systematycznie prowadzonego rachunku kosztów jest bowiem generowanie
informacji ekonomicznych potrzebnych do zarządzania przedsiębiorstwem.
Informacje te uzyskuje się w wyniku procesu przetwarzania obejmującego zespół
działań i procedur właściwych systemowi rachunkowości, jak też specyficznych dla
systemu rachunku kosztów. Ogólne zasady powstawania informacji w systemie
rachunku kosztów są przedstawione w następnym podrozdziale.4.
CHARAKTERYSTYKA ZASAD RACHUNKOWOŚCIPrawidłowo zorganizowana
rachunkowość dostarcza kierownictwu podmiotu danych liczbowych niezbędnych do
podejmowania decyzji, umożliwia kontrolę terminowości i prawidłowości rozliczeń
finansowych (z tytułu dostaw, sprzedaży, podatków, podziału zysku itp.), kontrolę
celowości zużycia środków produkcji, wykonania planowanych zadań, a także
zapewnia ochronę mienia zaangażowanego w jednostce gospodarczej. Spełnia więc
ona następujące podstawowe funkcje: kontrolną, informacyjną i decyzyjną.Realizacja
zadań stawianych przed rachunkowością wymaga spełnienia określonych warunków
i zasad jej prowadzenia, tak aby mogła zapewnić wiarygodność, kompletność i
terminowość i terminowość dostarczanych danych liczbowych.Najważniejsze zasady
rachunkowości podporządkowane koncepcji "rzetelnego i jasnego obrazu" to:1.
zasada memoriału - polegająca na ujęciu w księgach rachunkowych oraz
sprawozdaniu finansowym ogółu operacji gospodarczych dotyczących danego
okresu. W szczególności w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie
osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z
tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich
zapłaty;2. zasada współmierności - według której w księgach rachunkowych i wyniku
finansowym należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na rzecz jednostki
przychody i związane z tymi przychodami, a więc współmierne do nich koszty ich
osiągnięcia;3. zasada periodyzacji - która wymaga podziału zdarzeń gospodarczych
na okresy i ujmowania wyników działalności za te okresy (rok obrotowy i wchodzące
w jego skład okresy sprawozdawcze);4. zasada istotności - według której dokonując
wyboru rozwiązań dopuszczonych ustawą i dostosowując je do potrzeb jednostki
należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do
oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki. W
ramach przyjęcia zasad (polityki) rachunkowości można stosować uproszczenia,
jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na rzetelność obrazu jednostki;5.
zasada ciągłości - polegająca na stosowaniu w kolejnych latach przyjętego sposobu
postępowania (w szczególności dotyczy to sposobów wyceny składników majątku);6.
zasada ostrożnej wyceny (ostrożności) - przejawiająca się w sposobie podejścia do:sposobów wyceny składników majątkowych,- zaliczenia przychodów, kosztów, strat i
zysków do wyników danego okresu;7. zasada wyższości treści nad formą oznaczająca, że określone operacje muszą być ujęte w księgach, a następnie
wykazane w sprawozdaniach finansowych zgodnie z ich treścią i rzeczywistością
ekonomiczną, nawet jeśli z formalnego punktu widzenia nie powinny się tam
znaleźć;8. zasada kontynuacji działalności - według której przyjmuje się założenie, że
jednostka ani nie zamierza, ani nie jest zmuszona do likwidacji lub istotnego
uszczuplenia skali swojej działalności.Jednostki zobowiązane są stosować określone
ustawą zasady rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i
finansową oraz wynik finansowy.6. PRÓG RENTOWNOŚCIWyznaczanie progu
rentowności dla produkcji wieloasortymentowej jest zagadnieniem bardziej
skomplikowanym niż przy produkcji jednorodnej. O ile przy produkcji jednorodnej
próg rentowności jest punktem, to przy produkcji wieloasortymentowej próg
rentowności jest zbiorem punktów. Przy produkcji wieloasortymentowej w sposób
jednoznaczny można wyznaczyć wartościowy próg rentowności. Próg ten można
osiągnąć przy wielu różnych strukturach ilościowych produkcji.Analiza progu
rentowności jest przeprowadzona przy odpowiednich założeniach. Podstawowe
założenia tej analizy w standardowym ujęciu są następujące:1) analiza ma charakter
krótkookresowy,2) analiza dotyczy przedziału zmienności produkcji odpowiadającego
normalnej zdolności produkcyjnej,3) czynniki nie uwzględnione w analizie traktowane
są jako stałe,4) wielkość produkcji jest równa wielkości sprzedaży,5) przychód ze
sprzedaży jest proporcjonalny do ilości sprzedaży (tzn. ceny sprzedaży są stałe),6)
koszty całkowite są liniowo zależne od ilości produkcji.A. Ujęcie ilościoweMetodą
pozwalająca również na wyznaczenie ilościowego progu rentowności dla produkcji
wieloasortymentowej jest segmentowa analiza progu rentowności. W metodzie tej
wymaga się podziału kosztów stałych na dwie części:- koszty stałe poszczególnych
produktów.- koszty stałe dotyczące całego przedsiębiorstwa.Koszty stałe całego
przedsiębiorstwa są rozdzielone między poszczególne produkty proporcjonalnie do
globalnej marży pokrycia tych produktów.Ilościowy próg rentowności Q0 jest
wyrażony w jednostkach umownych dotyczących wszystkich produktów. Aby ustalić
ilościowe progi rentowności dla poszczególnych produktów należy ilościowy próg
rentowności w jednostkach umownych pomnożyć przez wskaźnik udziału
przychodów ze sprzedaży tych produktów w przychodach ogółem:Qio = ai x QoB.
Ujęcie wartościowePróg rentowności w ujęciu wartościowym może być ustalony
zgodnie z wcześniej przedstawionymi zasadami. Można go również obliczyć jako
iloczyn ilościowych progów rentowności i cen sprzedaży poszczególnych produktów.
Znajomość progu rentowności umożliwia wyznaczenie marży bezpieczeństwa,
nazywanej także marginesem bezpieczeństwa. Marża bezpieczeństwa informuje, w
jakim maksymalnie stopniu może ulec zmniejszeniu przychód ze sprzedaży, aby
przedsiębiorstwo nie poniosło straty. Marża bezpieczeństwa może być wyznaczona
w wielkościach bezwzględnych, tzn. kwotowo, oraz w wielkościach względnych, tzn.
procentowo.Kwotowa marża bezpieczeństwa jest różnicą między przychodem ze
sprzedaży a wartościowym progiem rentowności. Można ją zapisać następująco:MB
= S - S0gdzie:MB - kwotowa marża bezpieczeństwa,S - rozpatrywany poziom
przychodu ze sprzedaży,S0 - wartościowy próg rentowności.Kwotowa marża
bezpieczeństwa informuje, o jaką maksymalnie kwotę '"może ulec zmniejszeniu
przychód ze sprzedaży, aby przedsiębiorstwo nie poniosło straty. Im wyższa jest ta
marża, tym większe jest bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa.Procentowa
marża bezpieczeństwa jest wyrażonym w procentach stosunkiem kwotowej marży
bezpieczeństwa do rozpatrywanego poziomu przychodów ze sprzedaży. Wyraża to
następujący zapis:MBMB% =-------- x 100%Sgdzie:MB% - procentowa marża
bezpieczeństwa,MB - kwotowa marża bezpieczeństwa,S - Rozpatrywany poziom
przychodu ze sprzedaży.Procentowa marża bezpieczeństwa informuje, o ile procent
może maksymalnie zmniejszyć się przychód ze sprzedaży, aby przedsiębiorstwo nie
poniosło straty. W związku z tym, im wyższy jest ten procent, tym większe jest
bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa.Zmiana ceny sprzedaży produktów,
przy niezmiennych dwóch pozostałych parametrach, powoduje przesuniecie progu
rentowności:1) jeśli cena rośnie, to próg rentowności ulega obniżeniu,2) jeśli cena
spada, to próg rentowności ulega podwyższeniu. Dotyczy to progu rentowności
ilościowego i wartościowego.Zmiana jednostkowego kosztu zmiennego, przy
niezmienionej cenie sprzedaży i kosztach stałych, powoduje przesunięcie progu
rentowności:1) jeśli jednostkowy koszt zmienny rośnie, to próg rentowności ulega
podwyższeniu,2) jeśli jednostkowy koszt zmienny maleje, to próg rentowności ulega
obniżeniu.Tak reaguje zarówno ilościowy, jak i wartościowy próg
rentowności.BIBLIOGRAFIA:1. Nowak E.: Decyzyjne rachunki kosztów; Warszawa
1994, PWN2. Nowak E.: Rachunek kosztów-wydanie III rozszerzone; Wrocław 1999;
EKSPERT3. Sawicki K.: Analiza kosztów w przedsiębiorstwie przemysłowym;
Warszawa 1988; PWE_______________________________________________
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

2-2=0

2 Cards jogaf85537

2+2=?

2 Cards jogaf85537

Create flashcards