praca magisterska - 0817161017

advertisement
x60 Warto¶ć ludzkiego
życia ·
KKK 2258-2283; 2318-2324·
Jan Paweł II
„Evangelium Vitae „Ewangelia życia o warto¶ci i nienaruszalno¶ci
życia ludzkiego”·
„Donum Vitae”- Instrukcja o
szacunku dla rodz±cego się życia ludzkiego i godno¶ci jego przekazywania·
„Deklaracja o eutanazji” – Kongregacja Doktryny Wiary Aspekt
biblijnyEtyczny wymiar człowieka od momentu poczęcia aż do naturalnej ¶mierci
obejmuje wszystko: ludzk± cielesno¶ć i pocz±tek i koniec życia. Jest to wszystko
niesłychanie ważne dla teologii ciała, to jest racja dla której teologię i antropologię
należy budować „od pocz±tku”, id±c dokładnie za biblijn± wizj±
człowieka i jego życia, w przeciwnym razie człowiek pozostanie sam dla siebie
niezrozumiały.Stary Testament – Na stronach Pisma ¦w. dowiadujemy
się o wielkim darze jakim jest życie. Jest to dar ¶więty, w którym Bóg objawia swoj±
tajemnicę i hojno¶ć. Warto¶ć ludzkiego życia można ukazać w trzech
aspektach:Życie to rzecz cennaŻycie to rzecz kruchaŻycie to rzecz ¶więtaNależy
zauważyć, że życie pojawia się na ostatnim etapie stwarzania, jest ono
ukoronowaniem całego aktu stworzenia – ukoronowaniem życia jest
stworzenie człowieka. Bóg obdarzył człowieka swoim błogosławieństwem dzięki
któremu nasze życie choć czasem trudne staje się wielkim darem, które jeste¶my w
stanie bronić i je ratować.To życie jest jednak nietrwałe. Do natury istot żywych
należy ¶mierć. Życie jako dar boży podlega zawsze Bogu i od Niego jest zależne (PS
104). To elementarne dobro człowieka życie chroni pi±te przykazanie:W; 20,13
„Nie będziesz zabijał”Pwt 5, 17 „Nie będziesz
zabijał”Zarówno w przekazie księgi wyj¶cia jak i Pwt „zabójstwo
człowieka okre¶lane jest słowem „RASH”. Użycie tego słowa
jednoznacznie wskazuje na zakaz prowokowania czyje¶ ¶mierci, przelewania krwi
niewinnej oraz umy¶lnego powodowania ¶mierci bliĽniego. Nie wolno redukować
tre¶ci. V przykazania Dekalogu do etymologicznej wymowy jednego tylko słowa.
Ważne jest całe orędzie biblijne stoj±ce na straży nienaruszalno¶ci i integralno¶ci
życia ludzkiego. Widoczne jest to w Rdz 4,10-12 Rdz9,5-6 – gdzie w
pierwszym fragmencie upomina się o życie Kaina - drugi fragment
„Przymierze z Noem”. Fragmenty te jednoznacznie potwierdzaj±, że
życie każdego człowieka jest nienaruszalne.Potwierdza to nauka Jana Pawła II w EV
nr 53„Życie ludzkie jest ¶więte, ponieważ od samego pocz±tku domaga się
stwórczego działania Boga i pozostaje na zawsze w specjalnym odniesieniu do
Stwórcy, jedynego Swego celu. Sam Bóg jest Panem Życia, od jego pocz±tku aż do
końca. nikt w żadnej sytuacji nie może ro¶cić sobie prawa do bezpo¶redniego
zniszczenia niewinnej istoty ludzkiej”.Biblia podkre¶la wielokrotnie prawdę, że
ziemia jako miejsce życia człowieka nie może „znie¶ć przemocy
zabójstwa” Ludzie za¶ na niej s± wezwani do solidarno¶ci, jedno¶ci, do
wzajemnego szacunku. Dlatego więc ten, kto dokonuje zabójstwa „będzie
tułaczem i zbiegiem na ziemi, daleko od oblicza Pana” (Rdz 4,14).Punktem centralnym nauki ST o nienaruszalno¶ci ludzkiego życia jest przekonanie,
że tylko Bóg jest całkowitym Panem tego życia. W tym ¶wietle rozważana jest nawet
prawda o tym, że ten kto popełni zbrodnię zabójstwa może być niekiedy ukarany
przez ludzi, ale tylko na tej podstawie, że wcze¶niej Bóg tego chce. (Wj 21,12) (zob.
KKK 2258 i EV nr 53). - Nowy Testament – Ewangelia wg ¦w. MateuszaJeden
z głównych w±tków dotycz±cych nienaruszalno¶ci ludzkiego życia wprowadza
ewangeliczne wyja¶nienie przykazania „nie zabijaj”. Chodzi w tym
wypadku między innymi o wypełnienie prawa i wskazanie sprawiedliwo¶ci większej
niż uczonych w pi¶mie i faryzeuszów. (Mt 5,21-24).„Słyszeli¶cie, ze
powiedziano przodkom „nie zabijaj”, a kto by się domagał zabójstwa,
podlega s±dowi...”Obrona życia w Ewangelii jest bardzo radykalna, stawia
ona bowiem wymogi moralne sięgaj±ce aż do korzeni zabójstwa, a mianowicie
surowo oceniaj±c gniew, nienawi¶ć, wrogo¶ć i zemstę, mamy więc do czynienia nie
tylko z samym potępieniem zabójstwa jako takiego, ale także z potępieniem
wszystkiego tego co do niego prowadzi i co go poprzedza. Przykazanie V w swej
warstwie przedmiotowej wyklucza wszelkie przejawy nienawi¶ci, gniewu, zło¶ci.
Kierowane przeciw bliĽniemu. Pozytywnie też domaga się pojednania i obrony życia
drugiego człowieka. Listy ¦w. Jana:Radykaln± ocenę etyczn± zabójstwa i gniewu
wprowadza ¦w. Jan (1J 3,11-15). Zwraca on uwagę na niezwykł± zbieżno¶ć
zachodz±c± pomiędzy całkowitym brakiem miło¶ci bliĽniego, nienawi¶ci± a
zabójstwem. Wszystko to jest zawsze wzajemnie, nie tylko psychologicznie, silnie
uwarunkowane.Teologia ¦w. Jana formułuje nakazy w tym względzie niezwykle
radykalnie. Postawa chrze¶cijańska nie tylko wyklucza jak±kolwiek możliwo¶ć
zabójstwa, nie tylko polega na unikaniu zabijania, lecz idzie jeszcze głębiej; jej
specyfik± jest zdolno¶ć, do po¶więcenia własnego mienia i życia „dla
drugich”.„Po tym poznali¶my miło¶ć, że On oddał za nas swe życie.
My także „powinni¶my oddać życie za braci ...”(1J 3,16-
17).Uzasadnienie takiej postawy moralnej nie jest możliwe bez relacji
chrystologicznej. I taka też jest najgłębsza racja obowi±zywalno¶ci pi±tego
przykazania.Chrystus bowiem, jest tym osobowym wzorem, jaki został nam dany do
na¶ladowania. *Chrystus – pełnia prawdy o warto¶ci ludzkiego
życia„Evangelium Vitae” mówi o odnowieniu życia stworzonego przez
„dar życia Bożego”. To odnowienie i nowe obdarowanie następuje
przez wcielenie i ofiarę krwi Chrystusa. Nadaje ono dlatego niezwykł± warto¶ć
ludzkiemu życiu.EV nr 25 „(...) wiara uczy dostrzegać i cenić niemalże
Bosk± godno¶ć każdej osoby”.EV nr 29 „Jezus jest Synem, który
odwiecznie otrzymuje życie od Ojca (J 5,26) i który przyszedł do ludzi, aby dać im
udział w tym darze. Ja przyszedłem po to, aby owce miały życie i miały je w
obfito¶ci” (J 10,10).Tak więc słowa i czyny i sama osoba Jezusa daj±
człowiekowi możliwo¶ć poznania pełnej prawdy o warto¶ci życia ludzkiego.Jezus
Chrystus objawia cał± wielko¶ć i warto¶ć życia szczególnie przez Swoj± Mękę i
¦mierć, która jest pełni± daru Boga dla człowieka. Przez Swoje Wcielenie i Ofiarę z
Siebie, Syn Boży uczynił życie ludzkie miejscem, w którym dokonuje się zbawienie
całej ludzko¶ci (EV nr 33). W ten sposób życie stało się objawieniem Boga, znakiem
Jego obecno¶ci, ¶ladem Jego chwały (EV nr 34). Tak więc ostatecznie znaczenie tej
prawdy, że życie jest darem Boga, polega na tym, że w Jezusie Bóg staje się dla nas
darem i tym samym jest naszym życiem. On też jest Ľródłem, celem i pełni± życia, co
rozstrzyga o prawdziwym sensie i warto¶ci życia w doczesnej historii.Powołanie
człowieka Evangelium Vitae widzi w ¶wietle tajemnicy Stworzenia, jednak jest
oczywiste, że jego autentyczna realizacja staje się możliwa dopiero dzięki Ofierze
Jezusa i zjednoczeniu z Jego Miło¶ci±, a to następuje w Eucharystii. Aspekt
dogmatyczny* KKK 2258-2283 i 2318-2324Kiedy się mówi o chrze¶cijańskim orędziu
opowiadaj±cym się za życiem, to bez w±tpienia mamy na my¶li:1. Prawdę
antropologiczn± – Bóg stworzył człowieka na swój własny obraz i
podobieństwo, każdy człowiek jest przez Boga chciany, „miło¶ć Ojca nadaje
mu sens i warto¶ć” (EV 32), ma możliwo¶ć odkupienia w Chrystusie znaczy
to, że jeste¶my stworzeni w Chrystusie, a cielesno¶ć jest ukierunkowana ku
przeniesieniu w Jego Misterium Paschalnym.* EV nr 39 „Życie człowieka
pochodzi od Boga, jest jego darem, Jego obrazem i odbiciem, udziałem w Jego
ożywczym tchnieniu”.2. Prawdę teologiczno-moraln± – ludzkie życie
biopsychiczne jest warunkiem „Sine qua non” pełnej realizacji
człowieczeństwa i ludzkiego osobowego powołania w ¶wiecie. Znaczy to, że
bezwzględnym Panem i Dawc± życia jest sam Bóg. Człowiek jest tylko
„administratorem”.Życie doczesne nie zawiera wszystkiego co należy
do osoby, zwłaszcza, że ma ona własny, wyższy poziom życia, które nie ma kresu.
Nie sposób życia cielesnego uważać za podstawowe dobro – warunek
wszystkich pozostałych dóbr na ziemi, s± przecież wyższe dobra, aż po złożenie
ofiary z tego życia. Obowi±zkiem społeczeństwa jest służenie osobie, ponieważ ona
może osi±gn±ć przeznaczony sobie cel najwyższy tylko w Bogu. Dlatego nigdy nie
będzie można uważać człowieka za zwykłe narzędzie, którym kto¶ mógłby dowolnie
posługiwać się dla osi±gnięcia wyższego celu (zob. HV nr 9).* EV nr 22 „...
Dlatego nie traktuje już życia jako wspaniałego daru Bożego, który został powierzony
jego odpowiedzialno¶ci, aby on strzegł go z miło¶ci± i czcił jako rzeczywisto¶ć
¶więt±. Życie staje się dla niego rzecz±, któr± on uważa za sw± wył±czn± własno¶ć,
poddaj±c się bez reszty jego panowaniu i wszelkim manipulacjom.3. Prawdę
teologiczno-eschatologiczn± – egzystencja biologiczna człowieka z cał± jej
niepowtarzalno¶ci± i indywidualno¶ci±. Kończ±ca się ¶mierci± ma swoje ostateczne
rozwi±zanie eschatyczne dzięki Misterium Paschalnemu Jezusa i ko¶cioła (zob.
Deklaracja o eutanazji).Jan Paweł II w EV nr 30 zaznacza, że w Jezusie, słowie
życia, zostaje nam zapowiedziane i udzielone życie Boże i wieczne – to życie
jest celem do którego człowiek zmierza i jest powołany.- KDK – Gaudiun et
spes nr 51 „Uzgadnianie miło¶ci małżeńskiej z poszanowaniem życia
ludzkiego”Sobór zaznacza że Bóg jako Pan życia powierzył ludziom posługę
strzeżenia życia, któr± człowiek powinien wypełnić w sposób godny siebie. Należy z
największ± trosk± ochraniać życie ludzkie od samego poczęcia; spędzanie płodu jak i
dzieciobójstwo s± okropnymi przestępstwami. Trzeba też pamiętać, że życie ludzkie
nie ogranicza się tylko do perspektyw doczesno¶ci lecz ma zawsze odniesienie do
życia wiecznego. - KDK Gaudium et Spes nr 24 – „Poszanowanie
osoby ludzkiej” Sobór potępia to wszystko co godzi w samo życie (zabójstwa,
ludobójstwo, spędzanie płodu, eutanazja, tortury, okaleczenia, to co ubliża godno¶ci
ludzkiej np. niewolnictwo, deportacje, prostytucja, handel kobietami i dziećmi
– te wszystkie i podobne praktyki s± czym¶ haniebnym.Ko¶ciół zawsze stał
na straży ludzkiego życia i nadal to czyni, chociażby napominaj±c i przypominaj±c o
wielkiej warto¶ci ludzkiego życia.Kongregacja Nauki Wiary w dokumencie
„Donum Vitae” zaznacza, że życie ludzkie od samego pocz±tku jest
własno¶ci± Boga i nikt tego prawa nie może kwestionować.Instrukcja „Donum
Vitae” zaznacza, że w naturze ludzkiej tkwi± niezbywalne prawa, które ¶ci¶le
zwi±zane s± z osob±, na mocy aktu stwórczego. W¶ród tych podstawowych praw
należy wymienić prawo do życia i integralno¶ci fizycznej każdej istoty ludzkiej od
chwili poczęcia aż do ¶mierci ... Donum Vitae III. 3. Aspekt moralny* Wykłady z
Teologii K.A. Bohdanowicz „Małżeństwo i Bioetyka”I koncepcja życia
biopsychicznegoRozwija się na podłożu antropologiczno-etycznym. Ma ona w swoim
założeniu trzy uzasadnienia moralne.rozwija starotestamentalny temat
całkowitej nienaruszalno¶ci życia ludzkiego, dlatego iż zależy od stwórczej mocy
Boga,rozwija temat panowania Boga w życiu ludzkim, aż do przyjęcia prawdy,
iż Bóg wszystko oddał Chrystusowi,rozwija my¶l, iż wszelka analiza życia
winna być analiz± globaln±, uwzględniaj±c człowieka jako osobę.Integralna wizja
powinna być fundamentem autentycznej antropologii. Objawienie Boże daje nam
pełn± prawdę o człowieku. Wizja człowieka usprawiedliwia moje działanie
–je¶li dla mnie człowiek to ten stworzony na obraz i podobieństwo
Boże.·
Bioetyka – jest działem filozoficznej etyki szczegółowej,
która ma ustalić oceny i normy moralne ważne w dziedzinie działań ludzkich,
polegaj±cych na ingerencji w granicznych sytuacjach, powstania życia, jego trwania i
¶mierć. Jest to odpowiedzialno¶ć za cudze i własne dobra witalne. Istotna jest tutaj
prawidłowa koncepcja człowieka:koncepcje (notatki)Antropologia
Spirytualistyczno-personalistycznaCzłowiek to osoba, jedno¶ć cielesno-duchowa,
pozostaje osob± zawsze i wszędzie.Bioetyka zbudowana na personalistycznej
koncepcji człowieka ż±da afirmowania go w pełnym wymiarze jego tożsamo¶ci. Tylko
wła¶ciwa koncepcja człowieka w wymiarze cielesnym i duchowym może stać się
adekwatnym kryterium dla działań biomedycznych. * Wykroczenia przeciwko
warto¶ci życia ludzkiegoI.
Zabójstwo zamierzone – V przykazanie
pod grzechem ciężkim zakazuje zabójstwa bezpo¶redniego i zamierzonego. KKK
2268-69Zakazuje jakichkolwiek działań z intencj± spowodowania po¶rednio ¶mierci
osoby. Prawo moralne zakazuje narażania kogo¶ bez ważnego powodu na
¶miertelne ryzyko oraz odmówienia pomocy osobie będ±cej w niebezpieczeństwie.II.
Przerywanie ci±ży KKK 2270-75 Życie ludzkie od chwili poczęcia powinno być
szanowane i chronione w sposób absolutny. Już od pierwszej chwili swego istnienia
istota ludzka powinna mieć przyznane prawa osoby, w¶ród nich nienaruszalne prawo
każdej niewinnej istoty do życia. Ko¶ciół zawsze stał na stanowisku, że przerywanie
ci±ży jest złem moralnym. Takie formalne współdziałanie w przerywaniu ci±ży
stanowi poważne wykroczenie (kara ekskomuniki).* diagnostyka prenatalna
–jest moralnie dozwolona, je¶li szanuje życie oraz integralno¶ć embrionu i
płodu ludzkiego, d±ży do jego ochrony albo do jego indywidualnego leczenia.
Diagnostyka nie powinna poci±gać za sob± wyroku ¶mierci.- „Wytwarzanie
embrionów ludzkich, po to aby były używane jako „materiał
biologiczny” jest niemoralne, Donum Vitae, III. III.
Eutanazja KKK
2276-79 – Życie i zdrowie fizyczne s± cennymi dobrami, powierzonymi nam
przez Boga. Mamy się o nie rozs±dnie troszczyć, uwzględniaj±c potrzeby drugiego
człowieka i dobra wspólnego.Osoby, których sprawno¶ć życiowa jest ograniczona lub
osłabiona domagaj± się szczególnego szacunku. Eutanazja bezpo¶rednia,
niezależnie od motywów i ¶rodków, polega na położeniu kresu życiu osób
upo¶ledzonych, chorych lub umieraj±cych. Jest ona moralnie
niedopuszczalna.Zaprzestanie zabiegów medycznych, kosztownych, ryzykownych,
nadzwyczajnych lub niewspółmiernych do spodziewanych rezultatów może być
uprawnione. Jest to odmowa „uporczywej terapii”. Nie zamierza się w
ten sposób zadawać ¶mierci i przyjmuje się, że w tym przypadku nie można jej
przeszkodzić.- Stosowanie ¶rodków przeciwbólowych, by ulżyć cierpieniom
umieraj±cego nawet za cenę skrócenia jego życia, może być moralnie zgodne z
ludzk± godno¶ci±, jeżeli ¶mierć nie jest zamierzona ani jako cel, ani jako ¶rodek, lecz
jedynie przewidywana i tolerowana jako nieunikniona. IV.
Samobójstwo KKK
2280-83 – zaprzecza naturalnemu d±żeniu istoty ludzkiej do zachowania i
przedłużenia swojego życia. Pozostaje ono w głębokiej sprzeczno¶ci z należyt±
miło¶ci± siebie. Sprzeciwia się ono miło¶ci Boga żywego.Samobójstwo popełnione z
zamiarem dania „przykładu”, zwłaszcza ludziom młodym, nabiera
dodatkowo ciężaru zgorszenia.*Problem obrony uprawnionej KKK 22632267Uprawniona obrona osób i społeczno¶ci nie jest wyj±tkiem od zakazu zabijania
niewinnego człowieka. Z samoobrony wynika – zachowanie własnego życia
oraz zabójstwo napastnika.Jest uprawnione domaganie się przestrzegania własnego
prawa do życia, nie jest winny zabójstwa nawet je¶li jest zmuszony zadać swemu
napastnikowi ¶miertelny cios.Uprawniona obrona jest nie tylko prawem, ale i
obowi±zkiem tego kto jest odpowiedzialny za życie drugiej osoby.Tradycyjne
nauczanie ko¶cioła uznało za uzasadnione prawo i obowi±zek prawowitej władzy
publicznej do wymierzania kar odpowiednich do ciężaru przestępstwa, nie
wykluczaj±c kary ¶mierci w przypadkach najwyższej wagi.TransplantacjePi±te
przykazanie dekalogu stoi na straży życia ludzkiego ale również jego integralno¶ci
psychofizycznej. W ocenie etycznej wszystkich przeszczepów stosujemy następuj±ce
zasady:Niemożliwy jest taki przeszczep, który poł±czony jest z u¶mierceniem
dawcy organu.W sytuacji konieczno¶ci ratowania życia, gdy nie ma innych
możliwo¶ci rozwi±zania, czę¶ć może być po¶więcona dla ratowania cało¶ci.Nieco inaczej wygl±da ocena moralna przeszczepu pojedynczych organów, kiedy to
niepomiernie wzrasta niebezpieczeństwo bezpo¶redniego u¶miercania, a nieco
inaczej w przypadku organów podwójnych lub takich, które mog± funkcjonować po
naruszeniu ich integralno¶ci.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards