Rynek finansowy

advertisement
Kierunek LOGISTYKA - Wykład
Studia I stopnia
Mikro i makroekonomia
Prof. dr hab. Jan Wiśniewski
Rynek finansowy
• miejsce, gdzie dokonuje się transakcji
środkami pieniężnymi. Przedmiotem rynku
finansowego są walory finansowe występujące
w postaci zmaterializowanej lub
zdematerializowanej.
Podmioty na rynku finansowym
•
•
•
•
•
•
•
•
Skarb Państwa
instytucje Samorządowe
instytucje ubezpieczeniowe
fundusze emerytalne
fundusze inwestycyjne
przedsiębiorstwa
osoby fizyczne
podmioty zagraniczne
Struktura rynku finansowego
•
•
•
•
•
rynek walutowy
rynek pieniężny
rynek kapitałowy
rynek instrumentów pochodnych (derywatów)
rynek kredytowy
Rynek walutowy
• rynek, na którym handluje się walutami (ew.
dewizami).
• Dewizy – według polskiego prawa są to
papiery wartościowe i inne dokumenty
pełniące funkcję środka płatniczego,
wystawione w walutach obcych.
Rynek pieniężny
• segment rynku finansowego, na którym
dokonywane są transakcje o okresie
zapadalności do jednego roku.
Rynek pieniężny można podzielić na:
• Rynek międzybankowy depozytów i lokat
• Rynek zbywalnych papierów wartościowych
Rynek międzybankowy depozytów i
lokat
• Do instrumentów rynku pieniężnego w Polsce
zalicza się przede wszystkim 13 i 52
tygodniowe bony skarbowe, krótkoterminowe
papiery dłużne przedsiębiorstw oraz pożyczki i
depozyty na międzybankowym rynku
pieniężnym o różnym terminie zapadalności
od natychmiastowych O/N (na noc) do 1Y
(jednoroczne).
Rynek zbywalnych papierów
wartościowych
• Instrumentami rynku zbywalnych papierów
wartościowych są instrumenty dyskontowe –
bony skarbowe, pieniężne, papiery
komercyjne oraz certyfikaty depozytowe.
Rynek kapitałowy
• segment rynku finansowego, na którym
dokonywane są emisje średnio- i
długoterminowych instrumentów finansowych
takich jak akcje i obligacje, przeznaczone na
finansowanie inwestycji.
Akcja
Akcja jest udziałowym instrumentem finansowym oraz
papierem wartościowym.
Oprócz prawa własności, kupujący akcje nabywa kilka innych
praw:
• prawo głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy,
• prawo do dywidendy, czyli do udziału w zyskach spółki,
• prawo poboru, czyli prawo do zakupu akcji nowej emisji,
• prawo do udziału w masie likwidacyjnej,
• prawo do kontroli zarządzania spółką.
Oprócz omawianych akcji zwykłych mogą istnieć także akcje
uprzywilejowane.
Obligacja
Obligacja jest dłużnym instrumentem finansowym oraz
papierem wartościowym, którego emitent jest dłużnikiem
obligatariusza (właściciela obligacji) i zobowiązuje się do
wykupu obligacji wraz z odsetkami.
W zależności od tego kto jest emitentem obligacje można
podzielić na:
• skarbowe- emitentem jest Skarb Państwa,
• gminne- emitentem są gminy lub związki gmin,
• przedsiębiorstw (korporacyjne).
Cechy obligacji to: wartość nominalna, termin wykupu,
oprocentowanie, terminy płacenia odsetek.
Rynek instrumentów pochodnych
(derywatów),
• zwany inaczej rynkiem kontroli ryzyka to ta
część rynku finansowego, na którym
wykorzystywane są instrumenty pochodne.
Instrumenty pochodne:
• bazują na innych instrumentach finansowych
• realizacja umowy odbywa się w przyszłości
Rodzaje instrumentów pochodnych:
• kontrakty terminowe
• opcje
• swapy
Kontrakt terminowy
Kontrakt terminowy jest to zobowiązanie dwóch stron do
rozliczenia pieniężnego w ustalonym okresie różnicy między
ceną kontraktu, a wartością instrumentu bazowego.
Dla kontraktów terminowych występujących na giełdzie stosowana jest
również nazwa kontrakty terminowe typu futures.
Opcja
Opcja kupna jest to prawo do uzyskania w określonym terminie
sumy pieniężnej zależnej od różnicy między wartością
instrumentu bazowego, a ceną wykonania.
Opcja sprzedaży jest to prawo do uzyskania w określonym
terminie sumy pieniężnej zależnej od różnicy między ceną
wykonania, a wartością instrumentu bazowego.
Opcja to instrument pochodny będący prawem i może choć nie musi być wykonana.
Cena wykonania (realizacji) opcji, to cena po jakiej ma prawo być dokonana
transakcja.
Ponieważ posiadacz opcji ma prawo, a wystawca opcji przyjmuje zobowiązanie, to za
opcję posiadacz musi zapłacić wystawcy cenę opcji nazywaną jest premią.
Występują opcje amerykańskie (mogą być wykonane w dowolnym dniu) i
europejskie (mogą być wykonane tylko w dniu wygaśnięcia).
Swap
• umowa pomiędzy dwoma podmiotami na
wymianę przyszłych przepływów pieniężnych.
Umowa ta określa jak ma wyglądać rozliczenie
oraz kiedy przepływy mają nastąpić.
Rynek kredytowy
• – rynek, którego instrumentem finansowym
jest kredyt bankowy. Dla pożyczkobiorców,
którzy nie mają dostępu do rynku pieniężnego
i kapitałowego, rynek kredytowy jest
miejscem, gdzie pozyskują fundusze potrzebne
na cele inwestycyjne i obrotowe.
BANKI
Bank centralny (bank emisyjny lub bank banków) ma pozycję nadrzędną w
stosunku do pozostałych banków, wpływa na ich działalność oraz jest
odpowiedzialny za prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa.
Funkcje banku centralnego:
1.
posiada monopol na emisję pieniądza gotówkowego,
2.
pełni funkcję banku banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w
pieniądz gotówkowy, reguluje rezerwy tych banków i udziela im
pożyczek,
3.
pełni funkcję banku państwa, tzn. prowadzi rozliczenia z rządem,
obsługuje budżet państwa, pokrywa zobowiązania zagraniczne
państwa, utrzymuje rezerwę państwową,
4.
stabilizuje rynki finansowe, tzn. występuje jako kredytodawca dla banków i
innych instytucji finansowych w sytuacji, gdy panika finansowa mogłaby
zagrozić stabilności całego systemu finansowego kraju,
5.
współuczestniczy w realizacji polityki pieniężnej państwa, kontroluje i
reguluje podaż pieniądza i kredytu w gospodarce.
Funkcje banków komercyjnych:
- przyjmowanie zwrotnych wkładów pieniężnych (depozytów) w zamian za
odsetki,
- świadczenie usług finansowych związanych z obiegiem pieniądza jako środka
cyrkulacji i środka płatniczego,
- udzielanie kredytów dla przedsiębiorstw i osób fizycznych,
- kreacja pieniądza.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards