Mikro i makroekonomia Prof. dr hab. Jan Wiśniewski Rynek

advertisement
Mikro i makroekonomia
Prof. dr hab. Jan Wiśniewski
Rynek finansowy
• miejsce, gdzie dokonuje się transakcji środkami pieniężnymi. Przedmiotem rynku
finansowego są walory finansowe występujące w postaci zmaterializowanej lub
zdematerializowanej.
Podmioty na rynku finansowym
• Skarb Państwa
• instytucje Samorządowe
• instytucje ubezpieczeniowe
• fundusze emerytalne
• fundusze inwestycyjne
• przedsiębiorstwa
• osoby fizyczne
• podmioty zagraniczne
Struktura rynku finansowego
• rynek walutowy
• rynek pieniężny
• rynek kapitałowy
• rynek instrumentów pochodnych (derywatów)
• rynek kredytowy
Rynek walutowy
• rynek, na którym handluje się walutami (ew. dewizami).
• Dewizy – według polskiego prawa są to papiery wartościowe i inne dokumenty
pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych.
Rynek pieniężny
• segment rynku finansowego, na którym dokonywane są transakcje o okresie
zapadalności do jednego roku.
Rynek pieniężny można podzielić na:
• Rynek międzybankowy depozytów i lokat
• Rynek zbywalnych papierów wartościowych
Rynek międzybankowy depozytów i lokat
• Do instrumentów rynku pieniężnego w Polsce zalicza się przede wszystkim 13 i 52
tygodniowe bony skarbowe, krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw oraz
pożyczki i depozyty na międzybankowym rynku pieniężnym o różnym terminie
zapadalności od natychmiastowych O/N (na noc) do 1Y (jednoroczne).
Rynek zbywalnych papierów wartościowych
•
Instrumentami rynku zbywalnych papierów wartościowych są instrumenty
dyskontowe – bony skarbowe, pieniężne, papiery komercyjne oraz certyfikaty
depozytowe.
Rynek kapitałowy
• segment rynku finansowego, na którym dokonywane są emisje średnio- i
długoterminowych instrumentów finansowych takich jak akcje i obligacje,
przeznaczone na finansowanie inwestycji.
Akcja
Akcja jest udziałowym instrumentem finansowym oraz papierem wartościowym.
Oprócz prawa własności, kupujący akcje nabywa kilka innych praw:
• prawo głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy,
• prawo do dywidendy, czyli do udziału w zyskach spółki,
• prawo poboru, czyli prawo do zakupu akcji nowej emisji,
• prawo do udziału w masie likwidacyjnej,
• prawo do kontroli zarządzania spółką.
Oprócz omawianych akcji zwykłych mogą istnieć także akcje uprzywilejowane.
Obligacja
Obligacja jest dłużnym instrumentem finansowym oraz papierem wartościowym, którego
emitent jest dłużnikiem obligatariusza (właściciela obligacji) i zobowiązuje się do wykupu
obligacji wraz z odsetkami.
W zależności od tego kto jest emitentem obligacje można podzielić na:
• skarbowe- emitentem jest Skarb Państwa,
• gminne- emitentem są gminy lub związki gmin,
• przedsiębiorstw (korporacyjne).
Cechy obligacji to: wartość nominalna, termin wykupu, oprocentowanie, terminy płacenia
odsetek.
Rynek instrumentów pochodnych (derywatów),
• zwany inaczej rynkiem kontroli ryzyka to ta część rynku finansowego, na którym
wykorzystywane są instrumenty pochodne.
Instrumenty pochodne:
 bazują na innych instrumentach finansowych
• realizacja umowy odbywa się w przyszłości
Rodzaje instrumentów pochodnych:
• kontrakty terminowe
• opcje
• swapy
Kontrakt terminowy
Kontrakt terminowy jest to zobowiązanie dwóch stron do rozliczenia pieniężnego w
ustalonym okresie różnicy między ceną kontraktu, a wartością instrumentu
bazowego.
Dla kontraktów terminowych występujących na giełdzie stosowana jest również
nazwa kontrakty terminowe typu futures.
Opcja
Opcja kupna jest to prawo do uzyskania w określonym terminie sumy pieniężnej zależnej od
różnicy między wartością instrumentu bazowego, a ceną wykonania.
Opcja sprzedaży jest to prawo do uzyskania w określonym terminie sumy pieniężnej zależnej
od różnicy między ceną wykonania, a wartością instrumentu bazowego.
Opcja to instrument pochodny będący prawem i może choć nie musi być wykonana. Cena
wykonania (realizacji) opcji, to cena po jakiej ma prawo być dokonana transakcja.
Ponieważ posiadacz opcji ma prawo, a wystawca opcji przyjmuje zobowiązanie, to za opcję
posiadacz musi zapłacić wystawcy cenę opcji nazywaną jest premią.
Występują opcje amerykańskie (mogą być wykonane w dowolnym dniu) i europejskie (mogą
być wykonane tylko w dniu wygaśnięcia).
Swap
• umowa pomiędzy dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przepływów
pieniężnych. Umowa ta określa jak ma wyglądać rozliczenie oraz kiedy przepływy
mają nastąpić.
Rynek kredytowy
• rynek, którego instrumentem finansowym jest kredyt bankowy. Dla
pożyczkobiorców, którzy nie mają dostępu do rynku pieniężnego i kapitałowego,
rynek kredytowy jest miejscem, gdzie pozyskują fundusze potrzebne na cele
inwestycyjne i obrotowe.
Banki
Bank centralny (bank emisyjny lub bank banków) ma pozycję nadrzędną w stosunku do
pozostałych banków, wpływa na ich działalność oraz jest odpowiedzialny za prowadzenie
bieżącej polityki pieniężnej państwa.
Funkcje banku centralnego:
1. posiada monopol na emisję pieniądza gotówkowego,
2. pełni funkcję banku banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz
gotówkowy, reguluje rezerwy tych banków i udziela im pożyczek,
3. pełni funkcję banku państwa, tzn. prowadzi rozliczenia z rządem, obsługuje budżet
państwa, pokrywa zobowiązania zagraniczne państwa, utrzymuje rezerwę
państwową,
4. stabilizuje rynki finansowe, tzn. występuje jako kredytodawca dla banków i innych
instytucji finansowych w sytuacji, gdy panika finansowa mogłaby zagrozić stabilności
całego systemu finansowego kraju,
5. współuczestniczy w realizacji polityki pieniężnej państwa, kontroluje i reguluje podaż
pieniądza i kredytu w gospodarce.
Funkcje banków komercyjnych:
- przyjmowanie zwrotnych wkładów pieniężnych (depozytów) w zamian za odsetki,
- świadczenie usług finansowych związanych z obiegiem pieniądza jako środka cyrkulacji i
środka płatniczego,
- udzielanie kredytów dla przedsiębiorstw i osób fizycznych,
- kreacja pieniądza.
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards