dewiacje i kontrola społeczna

advertisement
3/17/2015
DEWIACJE I KONTROLA
SPOŁECZNA
dr Agnieszka Kacprzak
DEWIACJA A PRZESTĘPCZOŚĆ




Dewiacja – postępowanie niezgodne z normami
przyjętymi w danym społeczeństwie
Przestępczość – postępowanie niezgodne z
normami przyjętymi w danym społeczeństwie
równoznaczne ze złamaniem prawa
Dlaczego określone zachowania uważa się za
dewiacyjne?
Komu społeczeństwo przypisuje dewiację?
BIOLOGICZNE INTERPRETACJE
DEWIACJI

C.Lombroso (1870) – kryminalistę można rozpoznać
po pewnych cechach fizycznych (później teorie
Sheldona i Glueck- 1949 r.)
1
3/17/2015
PSYCHOLOGICZNE INTERPRETACJE
DEWIACJI


Również poszukują źródła dewiacji w jednostce, a
nie w społeczeństwie
Teoria typów osobowości H.Eysencka (1964):
osobowość psychopatyczna ma charakter
dziedziczny i może predysponować jednostkę do
popełniania przestępstw
SOCJOLOGICZNE TEORIE DEWIACJI
Teorie
funkcjonalistyczne
• Dewiacja wynika z
napięć
strukturalnych.
• Jeśli jednostka nie
może zrealizować
swoich aspiracji przy
pomocy dostępnych
środków, to ma
motywację do
zachowania
dewiacyjnego.
Teorie
interakcjonistyczne
• Dewiacja jako
wytwór
społeczeństwa.
• Dlaczego dane
zachowania uznaje
się za dewiacyjne a
inne nie?
Teorie konfliktu
• Dewiacja jako
świadomy wybór,
• Wybór ten jest
często natury
politycznej i
podważa istniejący
porządek społeczny
TEORIE FUNKCJONALISTYCZNE
2
3/17/2015
ANOMIA (E.DURKHEIM)



ANOMIA – poczucie zagubienia i bezcelowości
wynikające z braku jasnych norm społecznych
W żadnym społeczeństwie nie może istnieć całkowita
zgoda, co do obowiązujących norm i wartości
Dewiacja przynosi społeczeństwu pożytki:


Adaptacja – wprowadzanie nowych idei i innowacji
Zwiększa solidarność grupową i pomaga określać normy
społeczne
TYPOLOGIA DEWIACJI R.MERTONA


KONFORMIZM –postępowanie zgodne z
regułami (normami i wartościami), które nas
dotyczą w danej sytuacji i pozycji społecznej
DEWIACJA – postępowanie niezgodne z
regułami odnoszącymi się do danej sytuacji i
pozycji
innowacja – akceptacja wartości, ale szukanie
nowych sposobów ich realizacji niż normatywnie
przypisane
 rytualizm – gorliwe przestrzeganie norm, połączone
z ignorowaniem odpowiednich wartości
 rezygnacja – odrzucenie zarówno norm i wartości,
ale w sposób pasywny
 bunt – odrzucenie norm i wartości w sposób
aktywny: poprzez zaproponowanie alternatywnych
reguł

DYSKUSJA
Brak szans na sukces jako główny
czynnik różnicujący osoby angażujące się
w działalność przestępczą od
prawowitych obywateli
 JEDNAK: Czy wszyscy biedni kradną? I czy TYLKO
biedni kradną?



Większość ludzi realnie ocenia swoją sytuację i
dostosowuje do niej swoje aspiracje (wartości klasy
średniej wcale nie są powszechne w całym
społeczeństwie)
Niedopasowanie aspiracji i realnych możliwości dotyka
też wyższe klasy społeczeństwa np. przestępczość
białych kołnierzyków
3
3/17/2015
TEORIE
INTERAKCJONISTYCZNE
DEWIACJA WYUCZONA
(E.SUTHERLAND)


Zachowań dewiacyjnych uczymy się w interakcjach z
innymi
TEORIA ZRÓŻNICOWANYCH POWIĄZAŃ –
zachowania dewiacyjne są w większości wyuczone
w grupach pierwotnych, szczególnie rówieśniczych
(subkultury)
TEORIA ETYKIETOWANIA (H.Becker)




Dewiacja jako proces interakcji między dewiantami a
niedewiantami
Zachowanie dewiacyjne to takie zachowanie,
któremu ludzie przypisują taką etykietkę
Kluczowe znaczenie, czy dana osoba otrzyma
etykietkę dewianta czy nie, ma ubiór, sposób
mówienia lub kraj z którego pochodzi
Etykiety dewiacji wyrażają
strukturę władzy
w społeczeństwie.
4
3/17/2015
TEORIA ETYKIETOWANIA ( E.Lemert)



Etykietowania wpływ nie tylko na postrzeganie jednostki
przez innych , ale tez na jej własne poczucie tożsamości
DEWIACJA PIERWOTNA – pierwszy akt przestępczy lub
dewiacyjny. Działanie takie jest nieistotne dla tożsamości
jednostki, gdyż zazwyczaj dochodzi do ich normalizacji
DEWIACJA WTÓRNA – normalizacja nie następuje i dana
osoba dostaje etykietkę przestępcy. Jednostka sama
zaczyna uważać siebie za dewianta, staje się to elementem
jej tożsamości i przyczynia do utrwalania i wzmacniania
zachowań dewiacyjnych
DYSKUSJA



Żadne zachowanie nie jest dewiacyjne samo przez
się – to ludzie u władzy i prawo decydują o tym, co
jest przestępstwem a co nim nie jest
Zaniedbanie procesów, które prowadza do zachowań
dewiacyjnych
Czy rzeczywiście etykietowanie nasila zachowania
dewiacyjne?
TEORIE KONFLIKTU
5
3/17/2015
„NOWA KRYMINOLOGIA”



Wykorzystanie elementów teorii Marksa do wyjaśnienia
zjawiska dewiacji
Jednostki czynnie wybierają zachowania dewiacyjne i jest to
odpowiedź na nierówności systemu kapitalistycznego
Prawo nie jest równe. W miarę pogłębiania się nierówności
między klasą panująca a klasą pracującą staje się coraz
ważniejszym instrumentem władzy służącym utrzymaniu
porządku
6
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards