Promieniotwórczość – korzyści, czy zagrożenia dla

advertisement
„Promieniotwórczość – korzyści, czy zagrożenia dla
ludzkości?”
W odpowiedzi na kreatywne zaprezentowanie przez uczniów klas
pierwszych zagadnień dotyczących „Blasków i cieni promieniotwórczości”
chciałabym sprowokować do dalszych dyskusji na temat promieniotwórczości.
Promieniowanie zawsze było, jest i będzie nieodłączną częścią życia.
Promieniotwórczość naturalna polega na samorzutnym rozpadzie jąder
atomowych, w wyniku czego powstają nowe pierwiastki. Mogą być różne
rodzaje promieniowania: α, β, γ.
Czy promieniowanie jest złe? Zwolennicy powiedzą –nie, a pozostający w
opozycji, że tak. Promieniowanie zazwyczaj kojarzy się człowiekowi z
wybuchem w Czarnobylu na Ukrainie w 1986 roku. Była to największa i
najtragiczniejsza awaria reaktora jądrowego, która pochłonęła wiele ofiar.
Ocenia się, że 25% powierzchni Polski zostało silnie skażonych. Największe
skażenie dotknęło północno – wschodnie oraz częściowo południowe regiony
kraju. Skutki tej awarii mają różnorodny charakter. Skażenie jodem szybko
ustąpiło, na skutek krótkotrwałego okresu połowicznego rozpadu pierwiastków
(okres połowicznego rozpadu – czas, w którym ilość pierwiastka
promieniotwórczego zmniejsza się o połowę). Pozostał jeszcze problem
skażenia izotopami cezu i strontu, których okresy połowicznego rozpadu
wynoszą prawie 30 lat. Poza tym niektóre skutki mogą ujawnić się dopiero za
parę lat. Musimy jednak pamiętać, że tutaj zawiódł człowiek nie
promieniotwórczość. Elektrownie atomowe są zdecydowanie dobrodziejstwem i
przyszłością świata niż zagrożeniem. W moich oczach strach budzą natomiast
bomby atomowe. Same Stany Zjednoczone posiadają potencjał atomowy zdolny
do zniszczenia połowy ludzkości w ciągu 45 minut.
U podstaw szkodliwego, biologicznego działania promieniowania na
organizmy leżą procesy jonizacji cząsteczek organizmu wywołane przez
promieniowanie. W wyniku tych procesów w tkankach tworzą się pary jonów
stanowiących bardzo aktywne chemicznie rodniki oraz następuje uszkodzenie
struktury dużych cząstek przez ich rozrywanie lub zlepianie. Prowadzi to do
zakłócenia
przemian
biochemicznych,
warunkujących
prawidłowe
funkcjonowanie organizmu. Inne, nieodwracalne zmiany prowadzą do
zwyrodnienia lub obumarcia komórek.
Uszkodzenia popromienne, ze względu na rodzaj ich następstw dzielimy
na uszkodzenia somatyczne, czyli wpływające na procesy odpowiedzialne za
utrzymaniu organizmu przy życiu oraz genetyczne polegające na zakłóceniu
zdolności organizmu do prawidłowego przekazywania cech swemu potomstwu.
Mimo zagrożeń i negatywnych skutków promieniotwórczość niesie za sobą
wiele dobrodziejstw, wykorzystywanych przez człowieka. Bardzo ważne
miejsce w dzisiejszym świecie zajmuje zastosowanie promieniowania
jonizującego w medycynie (np. zdjęcia rentgenowskie przy zwichnięciach czy
złamaniach). Jednym z ważniejszych osiągnięć techniki rentgenowskiej jest
tomografia komputerowa. Sterowany komputerem proces wykonywania
kolejnych zdjęć badanego narządu w różnych płaszczyznach i pod różnym
kątem pozwala uzyskać warstwowy obraz, przedstawiający bardzo dokładnie
nawet niewielkie zmiany chorobowe. Innym ważnym zastosowaniem
promieniowania w medycynie jest radioterapia. Jod 131 stosuje się do leczenia
tarczycy. Promieniotwórcze substancje wykorzystuje się także do sterylizacji
sprzętu medycznego. W innych zaś sektorach działalności człowieka należałoby
wspomnieć o praktycznym zastosowaniu promieniowania przy barwieniu
tkanin, szkła, sztucznych oraz naturalnych kamieni, w alarmach
przeciwpożarowych czy półprzewodnikach. Ponadto promieniowanie
wykorzystuje się w różnego rodzaju miernikach, czujnikach, detektorach czy
regulatorach.
Jedna z ważniejszych metod wykorzystujących promieniowanie
jonizujące jest tzw. analiza aktywacyjna, czyli jądrowa analiza składu
materiałów. Za pomocą tej metody można określić lub wykryć
zanieczyszczenia, określić np. zawartość metali ciężkich w odpadach, azotu w
ziarnach itp.
Za pomocą izotopów radioaktywnych możemy określić wiek skał. Można
by przytaczać jeszcze więcej przykładów przemawiających za lub przeciw
promieniotwórczości.
Spróbujmy zatem na koniec odpowiedzieć sobie, czy współczesny
człowiek, żyjący w epoce szybko rozwijającej się cywilizacji, wyposażony w
coraz to bardziej doskonałą i dokładną aparaturę badawczą w konfrontacji z
wiedzą naukowców z całego świata ma szansę na zniwelowanie złych skutków
promieniotwórczości i wykorzystaniu energii jądrowej dla dobra przyszłości
naszej planety?
Opracowała: Elwira Wronisz
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards