promieniowanie X - klonowic.lublin.pl

advertisement
Promieniowanie X
Promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie X lub promienie X)
– rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, którego długość fali
mieści się w zakresie od 0,01 nm do 10 nm. Zakres promieniowania
rentgenowskiego znajduje się pomiędzy ultrafioletem i promieniowaniem gamma. Znanym skrótem nazwy jest promieniowanie rtg.
Źródła promieniowania
• Promieniowanie rentgenowskie uzyskuje się w praktyce
(np. w lampie rentgenowskiej) poprzez wyhamowywanie
rozpędzonych elektronów na materiale o dużej (powyżej
20) liczbie atomowej. Luki po wybitych elektronach na
dolnych powłokach elektronowych pozostają puste do
czasu, aż zapełnią je elektrony z wyższej powłoki.
lampa rentgenowska
Promieniowanie X powstaje także w wyniku
wychwytu elektronu, tj. gdy jądro przechwytuje
elektron znajdujący się na powłoce K, w wyniku
czego powstaje wolne miejsce, na które spadają
elektrony z wyższych powłok i następuje emisja X.
Przykładem źródła promieniowania X działającego
w oparciu o wychwyt elektronu jest 55Fe.
• Obecnie są budowane także efektywniejsze
źródła promieniowania X, promieniowanie
wytwarzane jest przez poruszające się po okręgu
elektrony w synchrotronach, stąd promieniowanie
to nazywa się promieniowaniem synchrotronowym.
CIEKAWOSTKA
W 2008 r. w czasopiśmie Nature ukazała się
publikacja informująca, że źródłem nanosekundowych
błysków promieniowania rentgenowskiego jest
rozwijana w próżni standardowa taśma klejąca.
Promieniowanie z taśmy jest wystarczająco silne do
wykonania zdjęcia rentgenowskiego.
Zdjęcie rentgenowskie dłoni żony Roentgena
wykonane przez niego w 1896
Promieniowanie i medycyna
Promieniowanie rentgenowskie jest wykorzystywane do
uzyskiwania zdjęć rentgenowskich, które pozwalają m.in. na
diagnostykę złamań kości i chorób płuc oraz do
rentgenowskiej tomografii komputerowej. Naświetlanie
promieniami rentgenowskimi zabija komórki nowotworowe,
co wykorzystuje się w radioterapii. Przyjęcie dużej dawki
promieniowania może powodować oparzenia i chorobę
popromienną.
Pracownia rentgenowska
AUTOR:
Andrzej Więckowski
Klasa III gimnazjum
Listopad, 2009
Download