37 - Ekonomicznie.pl

advertisement
1.Pojęcie,istota i specyfika msg.
MSG-zajmują się przepływem siły roboczej,
towarów, usług, kapitałów i wiedzy
technicznej.Współczesne MSG to stosunki
między krajami o różnych ustrojach i poziomach
rozwoju gospodarczego i różnych
perspektywach rozwojowych.Części składowe
msg:a)teoria-bada i formułuje prawa o
charakterze uniwersalnym(wspólne dla
wszystkich dyscyplin zajmujących się
gospodarką) i specyficznym(dotyczą tylko tej
dyscypliny,są to prawa określające rozwój
różnych form powiązań międzynarodowych
dotyczących przepływu towarów,usług i innego
rodzaju). b)polityka-wyodrębnia
się:a)zagraniczną politykę ekonomiczną(polityka poszczególnych krajów,odpowiada na
pytanie jakie działania powinien podjąć kraj aby
osiągnąć duże korzyści z wymiany gosp.)
b)międzynarodową politykę ekonomicznąpolityka realizowana w ramach różnorodnych
form instytucji międzynarodowych.
2.Podstawowe podmioty i przedmioty mwg.
Podmioty od szczebla najniższego do
najwyższego:-gosp.domowe;przed.różnego
rodzaju; zrzeszenia konsumentów i
producentów; krajowe org.gosp; organy
regionalnych ugrupowań integracyjnych; wielkie
korporacje transnarodowe; międzynarodowe
or.gosp.
Przedmiotem MWG jest badanie form powiązań
między podmiotami msg,analiza przemian
dokonujących się w międzynarodowym
środowisku gosp.Przedmiotem są: korzyści z
handlu; struktura handlu; protekcjonizm; analiza
bilansu płatniczego; kurs walutowy i czynniki go
określające; międzynarodowy rynek kapitałowy.
3.Podstawowe formy międzynarodowej
wymiany gospodarczej – ich istota i
znaczenie we współczesnej gospod.
światowej.
Do podstawowych form wymiany gospodarczej
zaliczamy: wymianę rzeczową i wymianę
finansową. Wymiana rzeczowa to przede
wszystkim wymiana: produktów naturalnych - ich
transport i eksport; ludności - międzynarodowa
migracja ludności - jej przenoszenie się przez
granice narodowe na dłuższe okresy; energii;
informacji. Drugą formą wymiany gospodarczej
jest pieniądz. Pieniądz posiada wartość, a jako
towar specyficzny posiada także wartość
użyteczną. 1. Handel międzynarodowy.(Obrót
towarowy, Handel usługami)2. Handel
międzygałęziowy, jest to handel polegający na
tym, że kraje produkują towary tej samej grupy i
je eksportują, ale jednocześnie sprowadzają
inne towary tej samej grupy towarowej z
zagranicy.3. międzynarodowa kooperacja
przemysłowa, czyli międzynarodowy podział
pracy w dziedzinie podzespołów i części.4.
Międzynarodowy przepływ czynników produkcji:
4)Kierunki rozwoju handlu.
1)nasilający się proces rozszerzających
powiązań o różnym char. między podmiotami
gosp., gospodarkami nar. krajów o różnych
poziomach rozwoju duże zróżnicowanie
powiązań
2)szybki postęp techn., zwłaszcza elektronicznoinformacyjny techniki obliczeniowej,
komputeryzacji, internetu. Dzięki temu możliwe
jest szybkie pozyskiwanie informacji
niezbędnych do podejmowania decyzji.
3)wykształcenie się modelu „nowej gospodarki”
w fazę której najwcześniej wkroczyły USA.
Proces globalizacji budzi nadzieję dla krajów
rozwijających się, ale rodzi też pewne obawy z
punktu ekonomicznego. Związane są one z
zagrożeniem szybkiego przenoszenia się między
krajami załamań koniunkturalnych,
4)zmiana międzynarodowych struktur gosp.
5)przedmiotem przepływu są nie tylko towary i
usługi ale i kapitał, siła robocza, technologia,
(czynniki wytwórcze)
6)dynamiczny rozwój wielkich korporacji
transnar.
7)zmiana char. MPP - specjalizacja
międzygałęziowa - specjalizacja wewnątrzgał.;
wymiana wyrobów gotowych - wymiana
podzespołów
8)gosp. świat, przestaje być sumą gospodarek
narodowych, a staje się gosp. globalną (jeśli jest
dekoniunktura to wszystkie gosp. wchodzą w
stan recesji)
9)pojawienie się problemów globalnych (głód,
zanieczyszczenie. środowiska, zadłużenie
międzynar., terroryzm, wyczerpywanie się
surowców nat.)
5. Cechy charakteryst.międzynar.wymiany
siły roboczej we współczesnej gosp. świat.
Jak wiemy dynamika przepływu kapitału jest
najwyższa spośród wszystkich elementów MSG.
Dynamika przepływu siły roboczej jest dużo
mniejsza.
Przyczyny międzynarodowych przepływów siły
roboczej są związane zarówno: 1.z motywem
ekonomicznym uzyskania wyższej płacy,
potęgującym się bezrobociem. 2.jak i z
przyczynami politycznymi. 3.ideologicznymi.
4.religijnymi. 5.rasowymi
Przepływy czynnika pracy powodują istotne
konsekwencje ekonomiczne dla kraju
eksportującego jak i importującego siłę roboczą.
6. Ewolucja kierunków i intensywności
między.wymiany kapitału.
Przepływ kapitału następuje tylko w formie
pieniężnej lub rzeczowej. Celem przepływu jest
uzyskanie maksymalnej wartości dodatkowej
(wys. stopy zysku) => przepływy o char.
ekonom, lub mogą to być przepływy o char.
politycznym lub humanitarnym (dary, subsydia,
odszkodowania, zwrotna pomoc gosp.) Obroty
kapitałem mają char. transferowy- wywóz
kapitału nie jest natychmiast rekompensowany
eksportem towarów lub usług (eksport kapitału w
przyszłości oczekuje określonych korzyści).
Bezpośrednim efektem przemieszczania się kap.
w skali międzynar. jest: wzrost importu kraju
przyjmującego kap., wzrost eksportu kraju
wywożącego kap. Przepływ kap. nie powoduje
przeniesienia praw własności (tak jak to jest w
przypadku towarów), tylko praw użytkowania
kapitału. Szybki i łatwy transfer kapitału dzięki
liberalizacji przepisów obrotu kap. w wymianie
międzynar. oraz rozwoju telekomunikacji jako gł.
kanału przepływu kapitału. Obecnie duża część
kap. uczestniczy w transakcjach spekulacyjnych
(krótkoterminowe lokaty bankowe w różnych
walutach, sprzedaż i zakup walut, papierów
wartościowych celem osiągnięcia zysku
wynikającego z różnic kursowych). Przyczyną
tego jest duża rola rynków sformalizowanych giełd pap. wart.
7.Wiedza techniczna jako przedmiot
międzynarodowej wymiany gosp.; specyfika,
formy i kierunki rozwoju.
Międzynarodowa wymiana wiedzy
technicznej ma miejsce wtedy, gdy określona
wiedza o charakterze ogólnym lub
szczegółowym dostępna w danym momencie w
jednym kraju staje się znana w innym w sposób
inny niż całkiem niezależne badania,
poszukiwania, gromadzenie doświadczenia. W
imporcie wiedzy technicznej nośnikami są:
towary, patenty, człowiek. Transfer ten odbywa
się następującymi kanałami: migracje ludności,
handel międzynarodowy, konferencje, sympozja,
wymiana studentów, międzynarodowe
transakcje patentami i licencjami, grabież.
8.Rola i znaczenie korporacji
transnarodowych na rynku światowym
Wielkie korporacje trans narodowe to
przedsiębiorstwa prowadzące dział. gospod. w
co najmniej dwóch krajach. Istnieje zatem przed.
Małe i co najmniej jedno wchodzące w jego
skład, położone w innym kraju. Takie korporacje
znajdują się zarówno na terenie państw.
Przyczyną powstania jest zapewnienie lepszego
dostępu do rynku kapitałowego, technologii, siły
roboczej a także surowców i rynku zbytu w
krajach, w których rozwijają swoja działalność, a
także pokonanie wielu barier taryfowych, para- i
pozataryfowych. W krajach wysoko rozwiniętych
przedmiotem zainteresowania korporacji jest
przemysł przetwórczy, a w krajach słabo
rozwiniętych koncentrują się na przemyśle
wydobywczym, spożywczym i chemicznym. Przy
czym przemysł w tych krajach sprawdza się do
montażu wyrobów opartych na podzespołach.
Wytwarzanych w krajach macierzystych lub
filiach w krajach wysoko rozwiniętych.
9.Pojęcie gospodarki światowej; podstawowe
czynniki zmian w systemie tej gosp.
Gosp. światowa to zespół powiązań ekonom.
między uczestniczącymi podmiotami w m.p.p.
GŚ staje się gospodarką globalną ze względu na
problemy, które stoją przed społ. Należą do nich
: -ochrona środow, -zadłużenie międzynar., problem biedy i głodu, -choroby, epidemie
cywilizacyjne. Czynniki zmian: 1.nasilający się
proces rozszerzających powiązań o różnym
charakterze ( produkcyjnym, instytucjonalnym,
finansowym ) między podmiotami
gospodarczymi, gospodarkami narodowymi
krajów o różnych poziomach rozwoju;2.szybki
postęp techniczny, a zwłaszcza rozwój
elektroniczno – informacyjny techniki
obliczeniowej, komputeryzacji, internetu. Dzięki
temu możliwe jest szybkie pozyskiwanie i
przekazywanie informacji niezbędnych do
podejmowania decyzji; 3.wykształcenie modelu
„nowej gospodarki” , w fazę której najszybciej
wkroczyło USA. Proces ten nazywamy
procesem GLOBALIZACJI współczesnej
gospodarki światowej. W wyniku
internacjonalizacji ((umiędzynarodowienia )
procesu za sprawą wielkich korporacji trans
narodowych, banków, organizacji
międzynarodowych tj. MFW, 4.w krajach
rozwiniętych Europy Zachodniej przeważają
nastroje i prognozy optymistyczne dotyczące
wzrostu wielkości produktu krajowego brutto.
Zagrożeniem są tendencje protekcjonistyczne i
kontrowersje handlu między USA i krajami UE.
10)Kierunki zmian w gosp. światowej przed i
po II wojnie światowej.
Kształtowanie się gosp. zostało zainicjowane na
przełomie 15 i 16w. powstaniem systemu gosp.
europejskiej. Stworzono podstawy mpp gdzie
kraje Europy Zachodniej specjalizowały się w
produkcji towarów przemysłowych, a Europa
środkowa i Wschodnia zajmowała się rolnictwem
i przemysłem surowcowym. Pomiedzy 17 i 19 w.
podzielono świat na kraje rozwinięte gosp. i na
pozostałe regiony.Czynniki kształtujące ten
podział to:rwolucja przemysłowa,wywóz kapitału,
migracje ludności.W połowie 19w. na Europę
zachodnia przypadało 2/3 produkcji światowej,
na Ameryke PN.- ¼.Po 1 wojnie światowej nast.
Apiła przebudowa gosp. świtowej z powodu: następstw wojen światowych i rwolucji w Rosji
oraz rozpadu systemu kolonialnego; -zmian w
układzie sił zewnętrznych poszczególnych grup
krajów i powstania w ich obrębie nowych
środków dominujących; -gwałtownych
przyspieszeń postępu technicznego.Wielki
kryzys gosp. 1929-1933 doprowadził do
załamania się systemu waluty złotej i zachwiania
trójstronnej równowagi w sakli światowej. Kraje
słabsze zaczęły odczuwać swój deficyt,a
silniejsze-większe nadwyżki.Powojenną gosp.
charakteryzuja przekształcenia struktury handlu
międzynarodowego,pojawienie się nowych form
powiązań międzynarodowej współpracy gosp i
wiele innych.
11. Podstawowe mierniki stopnia
zaangażowania w międzynar. Podziale pracy
i ich ocena.
Do podstawowych mierników stopnia
zaangażowania w międzynarodowym podziale
pracy zaliczamy: 1.udziały w imporcie i
eksporcie światowym. 2.przeciętną stopę
importu (Im/Y) i eksportu (Ex/Y); Y – wartość
dochodu narodowego. 3.krańcowa stopa importu
(Im/Y) i eksportu (Ex/Y). 3.dochodowa
elastyczność importu – relatywne zmiany
importu (Im/Im) w stosunku do relatywnych
zmian dochodu narodowego w analizowanym
okresie4.dochodowa elastyczność eksportu relatywne zmiany eksportu w stosunku do
relatywnych zmian dochodu narodowego w
analizowanym okresie 5.cenowa elastyczność
importu – relatywne zmiany importu w stosunku
do relatywnych zmian cen w danym okresie
6.cenowa elastyczność eksportu – relatywne
zmiany eksportu w stosunku do zmian
relatywnych cen w danym okresie
7.produkcyjna elastyczność importu i eksportu
8.inwestycyjna elastyczność eksportu i importu
12)Problemy współczesnej gosp.światowej.
Przyczyn pojawienia się problemów należy
szukać w procesie rozwoju gosp.,SA one
nieuniknioną konsekwencją wzrostu liczby
ludności i internacjonalizacji procesu
gospodarowania.Postęp techniczny umożliwił
człowiekowi szersze korzystanie z zasobów
przyrody co powoduje wiele zagrożeń
globalnych. Problemy te mają charakter
światowy, złożony, zależą od wielu
czynników.Sposób rozwiązywania problemów
globalnych ze względu na ich złożoność musi
mieć charakter złożony i dotyczyć wielu sfer
życia gosp. i społecznego. Musi on objąć cały
świat. Podstawowe problemy globalne to: niebezpieczeństwo wybuchu wojny nuklearnej; nie kontrolowany przyrosy ludności;
wyczerpywanie się zasobów surowców i energii;
sytuacja krajów rozwijających się;kryzys
zadłużeniowy; zagrożenie środowiska
przyrodniczego;głod i ubóstwo; terroryzm;
zadłużenie; migracje ludności; choroby
cywilizacyjne; patologie społeczne; problemy
zbrojeniowe.
13)Istota i cele teorii handlu
międzynarodowego.
Handel międzynarodowy powinien pełnić
następujące funkcje:
-funkcję wyjaśniającą – powinna wyjaśniać
dlaczego tak kształtują się obroty handlu
zagranicznego
-funkcję decyzyjną – studiując teorię można
podejmować na jej podstawie decyzje,
-funkcję optymalnych uwarunkowań – studiując
teorię można wiedzieć jak kształtować ramy
wewnętrzne , aby osiągać korzyści.
15)Teoria kosztów względnych
Teoria kosztów względnych stwierdza , że
możliwości korzystnej specjalizacji
międzynarodowej istnieją również w warunkach
utrzymywania się między dwoma krajami
absolutnych różnic kosztów produkcji
wyrażonych nakładami pracy, tj. także wtedy,
gdy jeden z nich wytwarza wszystkie wyroby
taniej (drożej) niż drugi. Wystarczającą
przesłanką rozwoju specjalizacji i handlu
międzynarodowego jest występowanie
względnych różnic kosztów wytwarzania
mierzonych nakładami pracy. Zgodnie z tą
zasadą chodzi o to, aby w warunkach
dysponowania przez kraj A absolutną przewagą
nad krajem B w produkcji obydwu towarów,
specjalizował się on w produkcji i eksporcie tego
towaru, który może wyprodukować stosunkowo
taniej niż kraj B. Zasadę kosztów względnych
można sformułować również uwzględniając
różnice wydajności pracy. Zawsze korzystna jest
specjalizacja w tej dziedzinie produkcji, w której
kraj A ma stosunkową przewagę w wydajności
pracy nad krajem B, natomiast niekorzystna jest
specjalizacja w tej dziedzinie , w której dany kraj
nie mastosunkowej przewagi nad partnerem
handlowym.
Teoria obfitości zasobów
W teorii obfitości zasobów podstawową
przesłanką rozwoju handlu międzynarodowego
jest występowanie między dwoma krajami
relatywnych różnic kosztów i cen. Występowanie
międzynarodowych różnic kosztów i cen jest
spowodowane odmiennym wyposażeniem w
dwa podstawowe czynniki produkcji: kapitał i
pracę.Założenia teorii obfitości zasobów:
1.założenia początkowe:
-istnieją dwa kraje , dwa towary i dwa czynniki
produkcji ( kapitał i praca),
-nie ma kosztów transportu,
-analizowane kraje są różnie wyposażone w
czynniki produkcji,
2.założenia dotyczące technicznych warunków
produkcji i warunków wyboru konsumenta:
-czynniki produkcji są jednorodne , doskonale
podzielne i porównywalne w skali
międzynarodowej,
-relatywne wyposażenie w czynniki produkcji się
nie zmienia,
-poziom kosztów i cen oraz ich relacje kształtują
się wyłącznie pod wpływem relatywnego
wyposażenia w czynniki produkcji,
-niezmienne funkcje produkcji w różnych krajach
zachowują jednakowy kierunek relacji czynników
produkcji,
-funkcje produkcji dla wszystkich towarów są
jednorodne stopnia pierwszego ( brak rosnących
lub malejących przychodów),
-w analizowanych krajach preferencje
konsumentów są takie same i nie zmieniają się
w czasie,
3.-działanie rynków narodowych
współpracujących ze sobą krajów wg. schematu
wolnej konkurencji, przy pełnym zatrudnieniu
czynników produkcji,
Każdy kraj powinien eksportować towary,
których wewnętrzna produkcja wymaga bardziej
intensywnego zastosowania relatywnie
obfitszego i przez to tańszego czynnika
produkcji, a jednocześnie importować towary
wymagające bardziej intensywnego
zastosowania relatywnie mniej obfitego i w
związku z tym droższego czynnika produkcji.
16)Teoria korzyści ze skali.
Korzyści ze skali produkcji i zbytu występują
wtedy, gdy rozmiary produkcji i zbytu rosną
szybciej niż nakłady czynników produkcji (np.
podwojeniu nakładów czynników towarzyszy
trzykrotny wzrost rozmiarów produkcji). Można
przy tym mówić o statycznych
(krótkookresowych) oraz dynamicznych
(średnio- i długookresowych) korzyściach skali.
Z korzyściami statycznymi mamy do czynienia
wtedy, gdy wskutek specjalizacji zwiększają się
serie produkcyjne i serie sprzedaży, co prowadzi
do obniżenia jednostkowych kosztów
wytwarzania dzięki zmniejszeniu częstotliwości
przestawiania aparatu produkcyjnego, wzrostowi
wydajności pracy zatrudnionych, rozłożeniu
kosztów stałych (np. kosztów projektowania), na
większą liczbę jednostek, a także dzięki
dokonywaniu drobnych, stopniowych usprawnień
stosowanej techniki produkcji (ulepszenia
sposobu wytwarzania z związku z
kumulowaniem doświadczeń produkcyjnych).
Natomiast dynamiczne korzyści skali produkcji i
zbytu mają miejsce wtedy, gdy występują
bardziej radykalne zmiany techniki produkcji i
obrotu handlowego, co powoduje m. in. Poprawę
technologii wytwarzania, zwiększenie zdolności
produkcyjnej urządzeń wytwórczych czy wzrost
ich sprawności – teoria neotechnologiczna.
17)Pieniądz światowy.
Pieniądz światowy – stosowany w rozliczeniach
międzynarodowych. Rolę tą odgrywają waluty
tych państw, które bez przeszkód i ograniczeń
są wymieniane na waluty innych krajów. W
rozliczeniach międzynarodowych funkcjonują
następujące jednostki rozliczeniowe: SDR
(special draw rhiets), EURO (do 1999
funkcjonowało ECU).Funkcje: środek cyrkulacji
- miernik wartości /pieniądz prowadza wartość
wszystkich towarów i usług do wspólnego
mianownika i wyraża tę wartość w cenie, staje
się jednostką obrachunkową i pełni funkcję
idealnie i wyobrażeniowo/,
- środek płatniczy /za dostarczony towar lub
usługę płacono pieniądzem gotówkowym. /,
- gromadzenie skarbu /tezauryzacja
- funkcja gromadzenia rezerw wartości
18)Ceny światowe
Na różnicę cen między ceną krajowa a światowa
wpływa: 1 polityka eksportowa krajów 2 poit.
ugrupowań integracyjnych 3 połączony efekt
polityki eksportowej państwa i monopolizacji .
gospodarczego odziaływuje poprzez :
1.postęp technologiczny- nastąpiło jego
przyspieszenie, szybszy przepływ informacji,
rośnie tempo rozprzestrzeniania się postępu
wprowadzania nowej produkcji 2 świadoma
polityka integracyjna – wpływa na niwelowanie
różnic między cenami krajowym i a światowymi
3 organizacje międzynarodowe GATT i WTO
(zniesienie ceł, spadek poziomu cen
światowych)
19)Mechanizm kształtowania się cen na
rynku towarów wystandaryzowanych i
zindywidualizowanych.
TOWARY ZINDIWIDUALIZOWANE – niektóre
wyroby spożywcze, ale o wyjątkowych,
unikalnych cechach:
- walory użytkowe określone są przez
indywidualnych odbiorców lub przez
poszczególne segmenty rynku (różnice między
walorami użytkowymi są trudne do określenia i
często mają charakter pozorny)
- bardzo szeroki asortyment, różnice
konstrukcyjne, technologiczne i materiałowe
decydują o tym, że wzajemna substytucyjność
tej kategorii towarów jest ograniczona
- produkowane głównie w krótkich seriach lub
wręcz pojedynczo, w takiej sytuacji uzależnienie
odbiorcy od dostawcy jest duże ponieważ
możliwość sprostania takim specyficznym
potrzebom jest w krótkim czasie ograniczona
- zaliczamy do tej grupy głownie wyroby
przemysłowe (maszyny, urządzenia, sprzęt
laboratoryjny, oprzyrządowanie), ale tez taki
pozornie wystandaryzowane artykuły, jak
wybrane gatunki win, tytoniu, koniak i usługi
(telekomunikacyjne lub informatyczne)
- ceny tych towarów w krótkim okresie są
bardziej stabilne - cenowa elastyczność popytu
niższa od cenowej elastyczności podaży
- elastyczność podaży artykułów przemysłowych
jest względnie duża i tylko niespodziewany
wzrost popytu na bardzo zindywidualizowane
dobra wymagające dużych nakładów mogą
usztywnić podaż – czyli czynią te podaż mniej
elastyczną.
20.Mechanizm kształt. się cen art.
surowcowo-roln. i przem. w długim okresie.
W okresie 100 lat poziom cen art. surowcowo przem. rósł znacznie wolniej niż cen art. przem.
Popyt na surowce rośnie wolniej niż tempo
wzrostu gospodarczego, a przyczyną tego jest
postęp techniczny - materiałooszczędny oraz
zastąpienie tradycyjnych surowców mat.
syntetycznymi. Ceny art. rolno – spoż. rosły
wolniej niż ceny art. przemysłowych, a
przyczynami tego stanu jest: wzrost zamożności
społeczeństw w wielu krajach, protekcjonizm
rolny oraz spadek przyrostu naturalnego. W
latach 1870-1970 ceny art. przem. rosły szybciej
niż ceny art. rolno- spożywczych. W okresie
powojennym ceny wyrobów przemysłowych
rosły szybciej niż towarów standaryzowanych.
Wiąże się to z wyższą dynamiką popytu na art.
przemysłowe oraz z postępem techn. Wzrost
dochodu społ. powoduje wzrost popytu na art.
droższe. Proces internacjonalizacji i liberalizacji
życia gosp. prowadzący do poprawy warunków
życia ludności. Jednak towary
zindywidualizowane są deformowane przez
wiele czynników i politykę rządów
poszczególnych krajów. Są przypuszczenia, że
w przyszłości tow. zindywidualizowane będą się
pogarszać.
22.Pojęcie i rodzaje kursu walutowego;
wymienialność walut.
KURS WALUTOWY: cena płacona w walucie
krajowej za jednostkę waluty obcej lub cena
jednostki krajowej wyrażona w walucie obcej
Kształtuje się on w miejscu spotkania podaży i
popytu na zagraniczne środki płatnicze. Kurs
walutowy umożliwia rozliczenie transakcji z
zagranicą za pomocą pieniądza, służy do
przeliczania dowolnej kwoty wyrażonej w
walucie zagranicznej na walutę krajową i
odwrotnie. Wyznacza poziom cen dewizowych w
eksporcie, poziom cen krajowych w imporcie.
RODZAJE Według różnych systemów
kształtowania kursów walutowych 1.kurs
arbitralny (sztywny) - cena pieniądza danego
kraju ustalona przez odpowiednie władze wobec
pieniądza innego kraju i nie ulegająca zmianom
w dłuższym okresie (mimo, że siła nabywcza się
zmienia) 2.kurs stały - jest to cena pieniądza
danego kraju, ukształtowana na rynku, wyrażona
w pieniądzu innego kraju, przy czym
odpowiednia władza monetarna (najczęściej
Bank Centralny) jest zobowiązana utrzymywać
wahania kursu w pewnych granicach
(interweniować, gdy kurs ulega wahaniom); np.
dla Euro +- 15% 3. kurs zmienny (płynny) - cena
pieniądza danego kraju wyrażona w pieniądzu
innego kraju, przy czym odpowiednia władza
monetarna kontroluje wahania tego kursu lub też
pozostawia mu pełną swobodę 4.kurs pełzający
- stały w krótkich okresach, następnie wzrasta
(utrwala i przedłuża w czasie inflację) Dualny
system kursowy - oprócz rynku urzędowego
funkcjonuje rynek prywatny (np. rynek
kantorowy), wówczas w krajach, w których
istnieje podwójny system kursu wyróżniamy:
urzędowe kursy walut - mniej lub bardziej
usztywnione, prywatne kursy walut - określone
przez siły rynkowe Według kształtowania się
sił walut, których one dotyczą: kurs efektywny
- kurs średni ważony obliczany w stosunku do
walut głównych partnerów handlowych danego
kraju. Według stosunku kursu do inflacji: kurs
nominalny - gdy nie uwzględnią się stopy inflacji;
kurs realny - skorygowany o stopę inflacji.
Wymienialność walut: polega na prawie do
swobodnego kupowania i sprzedawania obcego
pieniądza (w tym złota) za walutę krajową oraz
dokonywania rozliczeń międzynar. w walucie
narodowej i walutach obcych bez jakichkolwiek
ograniczeń. wymienialność na złoto - polega na
posiadaniu prawa do zakupywania złota za
walutę narodową wg stałej ceny (tzw. parytetu)
w banku centralnym, wymienialność na
wszystkie inne waluty (tzw. całkowita) upoważnia do ich nabycia w banku centralnym
za walutę narodową, wymienialność na
określone waluty - ma miejsce w obrębie tzw.
stref walutowych.
23. Zasady kształtowania się kursu walut w
systemie waluty złotej. System waluty złotej był
pierwszym światowym systemem walutowym.
Funkcjonował w latach 1880 – 1914.
Charakteryzowała go w poszczególnych krajach,
będących jego uczestnikami: 1.swoboda
cyrkulacji złota w postaci monet i kruszcu ( obok
wymienialnych na złoto banknotów);2.
obowiązek banku centralnego kupna i sprzedaży
złota po stałej cenie w walucie krajowej ( tzn.
parytet); W stosunkach zaś z zagranicą:1.
odgrywanie przez złoto roli jedynej waluty (
pieniądza światowego), chociaż walutą światową
( kluczową ) był funt szterling;2. swoboda
wywozu i przywozu złota i banknotów;3. stałość
kursów walutowych, wynikających z porównania
parytetów złota w walucie krajowej i zagranicznej
( tzw. kursów parytetowych).System waluty złotej
uległ przeobrażeniom w czasie I wojny
światowej, kiedy kraje świata – z wyjątkiem
Stanów Zjednoczonych – zrezygnowały z
wymienialnościswoich walut na złoto.
Konsekwencją tego było powstanie dwóch
systemów, będących modyfikacją systemu
waluty złotej, mianowicie: systemu sztabowozłotego i systemu dewizowo-złotego. Różniły się
one pieniądzem odgrywającym rolę waluty
rezerwowej i sposobem wymienialności
pieniądza na złoto.
26.Istota bilansu płatniczego i jego główne
pozycje.
Bilans płatniczy jest syntetycznym zestawieniem
wszystkich płatności dokonywanych między
rezydentami krajowymi a zagranica, dotyczących
określonego okresu, zazwyczaj jednego roku
kalendarzowego. Gł celem sporządzania bilansu
płat jest zapewnienie informacji o stanie
finansowym państwa z zagr. Bilans oddziałuje
na kierunki polityki gospodarczej państwa i na
kurs walutowy. Informacje w nim zawarte są
ważne dla banków, przeds. i in. podmiotów
pośrednio lub bezpośrednio uczestniczących
wymianie handlowej i finansowej z zagranica,
wpływają bowiem na kurs walutowy i poziom
ryzyka walutowego.
Skład bilansu płatniczego
I. BILANS OBROTÓW BIEŻĄCYCH - (BOB)
ujęte tu są wszelkie płatności kraju związane z
międzynarodową wymianą towarów i usług oraz
koszty (+ lub -) obsługi kapitału zagranicznego.
Jego części składowe to: 1.BILANS
HANDLOWY (BH) - zawarte są tu wszystkie
płatności z tytułu eksportu i importu towarów
(zestawienie porównawcze wartości eksportu i
importu dokonanego przez rezydentów danego
kraju w stosunku do partnerów zagranicznych)
2.BILANS OBROTU USŁUGAMI (BOU) zestawienie wszystkich płatności z tytułu obrotu
(eksportu i importu) usług 3.BILANS
PROCENTÓW I DYWIDEND (BPiD) uwzględnia się koszt obsługi kapitału obcego,
zagranicznego czyli wpływy i wydatki od
inwestycji bezpośrednich (dywidendy) oraz
odsetki od inwestycji portfelowych 4.BILANS
WYDATKOW RZĄDOWYCH (BTR) - ujmuje się
wszelkie transfery rządowe (nieodpłatne i
jednostronne) - np. pomoc gospodarcza dla
innych krajów czy też transfery prywatne
(nieodpłatne i jednostronne) np. przekazywanie
środków pieniężnych pochodzących z pracy za
granicą.
II BILANS OBROTOW KAPITAŁOWYCH (BOK) – przepływy kapitałowe w różnych
formach: 1.BILANS OBROTÓW KAPITAŁAMI
KRÓTKOTERMINOWYMI (BOKK) – przepływy
wszelkich pożyczek, kredytów, lokat
kapitałowych - ujmuje się tu wszelkie przepływy
kapitału o okresie amortyzacji (zwrotu) nie
dłuższym niż 1 rok 2.BILANS OBROTÓW
KAPITAŁAMI DŁUGOTERMINOWYMI (BOKD) –
w formie zagranicznych inwestycji
bezpośrednich i pośrednich, portfelowych,
średnio i długoterminowych kredytów
prywatnych i rządowych - ujmuje się tu wszelkie
przepływy kapitału o okresie amortyzacji
(zwrotu) powyżej 1 roku
III BILANS OBROTOW WYRÓWNAWCZYCH REZERWOWYCH BC (BOW) - ujmuje się tu
stan rezerw dewizowych BC oraz wszelkie
kredyty i pożyczki zaciągnięte w celu
zrównoważenia bilansu płatniczego.
27.Pojęcie równowagi i nierównowagi bilansu
płatniczego.
Równowaga w krótkim okresie - w krótkim
okresie bilans na ogół jest niezrównoważony,
ponieważ proces gospodarowania jest ciągły i
czas jego trwania nie pokrywa się z okresem
obrachunkowym.
Równowaga w długim okresie: deficyty i
nadwyżki bilansu płatniczego w kolejnych latach
mogą się w sumie równoważyć i dlatego w
dłuższym okresie bilans płatniczy może być
zrównoważony.
Bilans płatniczy jest zrównoważony, gdy nie
występują transakcje wyrównawcze, czyli takie
których celem jest zrównoważenie bilansu
płatniczego (np. celowe zaciąganie kredytu w
warunkach deficytu bilansu handlowego). Z
równowagą bilansu płatniczego mamy do
czynienia również, gdy transakcje autonomiczne
równoważą się - def wg MFW
Trwała równowaga bilansu płatniczego - ma
miejsce wtedy, gdy bilans płatniczy w kolejnych
latach jest zrównoważony lub gdy w
następujących po sobie latach deficyty i
nadwyżki kompensują się.
Pozorna równowaga - stan bilansu, który
osiągnięto w efekcie zastosowania przez władze
pewnych środków polityki gospodarczej
Rzeczywista równowaga - to stan, jaki następuje
mimo braku jakiejkolwiek interwencji władz w
tym zakresie. Wszystkie transakcje na rachunku
bieżącym oraz kapitałowym są nazywane
transakcjami autonomicznymi, tj.
podejmowanymi wyłącznie z chęci osiągnięcia
zysku niezależnie od sytuacji w bilansie
płatniczym. Natomiast do transakcji
wyrównawczych, zaliczamy zmiany stanu
oficjalnych rezerw państwowych i te pożyczki
zagraniczne, których celem jest poprawa
równowagi płatniczej.
Przyczyny nierównowagi bilansu płatniczego:
1.zmiany PKB (wzrost PKB => wzrost popytu na
towary importowane => pogorszenie salda BH i
BOB)wzrost eksportu => wzrost PKB =>
poprawa salda BH 2.zmiana terms of trade (tot)
(poprawa cenowych tot => poprawa salda BH)
(pogorszenie cenowych tot => pogorszenie
salda BH) (poprawa ilościowych tot => poprawa
bilansu) (pogorszenie ilościowych tot =>
pogorszenie bilansu) 3.zmiana poziomu kursu
walutowego (dewaluacja waluty krajowej =>
wzrost eksportu (tańszy) i spadek importu
(droższy) => poprawa salda BH
28. Mechanizm cenowy przywracania
równowagi bilansu płatniczego w różnych
systemach walutowych.
Mechanizm cenowy to mechanizm
automatycznego przywracania równowagi
bilansu płatniczego w krótkim okresie.
Mechanizm cenowy działa w sposób
automatyczny w systemie waluty złotej, ale
mamy z nim do czynienia również współcześnie.
Zwraca on uwagę jedynie na zmiany cen.
Przyjmuje się tu występowanie tzw.
konkurencyjności doskonałej i brak różnic w
cenowej elastyczności popytu i podaży oraz, że
zgodnie z prawem Say`a : „niewidzialna ręka
rynku „ samoczynnie umożliwi osiągnięcie
pełnego zatrudnienia i równowagi wewnętrznej i
zewnętrznej. Mechanizm cenowy opiera się na
reakcjach zmian popytu i podaży na zmiany cen
w krajach deficytowych i krajach nadwyżkowych.
Do cen zaliczamy nie tylko ceny towarów i usług,
ale także ceny pieniądza oraz pracy. Kurs
walutowy jest też zmianą ceny pieniądza
krajowego wyrażonego w walutach obcych.
29. Mechanizm dochodowy przywracania
równowagi bilansu płatniczego w różnych
systemach walutowych.
Zgodnie z mechanizmem dochodowym – w
warunkach deficytu bilansu handlowego
(deficytu bilansu płatniczego) następuje
zmniejszenie wydatków, działa w dół mnożnik
tych wydatków i w efekcie ma miejsce spadek
wartości PKB. Zwraca się tu uwagę jedynie na
zmiany wydatków, dochodów oraz obrotów
handlowych z zagranicą. Pomija się w nim
zmiany cen, obroty kapitałowe i zmiany stóp
procentowych. Z działaniem tego mechanizmu
mamy do czynienia również współcześnie.
Obecnie, jeżeli przyczyny bilansu płatniczego
mają źródła w polityce pieniężnej, fiskalnej
państwa, w przepisach ograniczających
mechanizmy rynków itp. Działaniach państwa to
w celu przywrócenia równowagi płatniczej
powinny być poczynione kroki z zakresu
wewnętrznej polityki gospodarczej. Polityka
kursowa może być stosowana w przypadkach
niedostatecznie proeksportowej struktury
gospodarki i inflacji o charakterze kosztowym. W
dochodowej wiąże się w znacznym stopniu z
budżetem i podatkami, zasadami kształtowania
płac w przedsiębiorstwach publicznych i
państwowych oraz system ubezpieczeń
społecznych. Znaczący wpływ na równowagę
wewnętrzną i pośrednio płatniczą ma także
system roszczeniowy lub negocjacyjny
kształtowania płac przez związki zawodowe i
pracodawców.
30)Mechanizm automatyczny równowagi
bilansu płatniczego-Breton Woods
W 1994 został podpisany układ w Bretton
Woods powołujący do życia Międzynarodowy
Fundusz Walutowy. CELE :
- regulacja w skali globalnej spraw pieniężnych;
- stabilizacja polityki walutowej państw
członkowskich;
- wzmacnianie systemu płatniczego w zakresie
transakcji bieżących i usuwanie ograniczeń
walutowych hamujących wzrost handlu
światowego;
- udzielanie pomocy w równoważeniu bilansu
płatniczego członków tej org.
- stabilność w systemie międzynarodowych
rozliczeń finansowych.
MFW przyjął jako zasadę stałe, niezmienne,
sztywne kursy
walutowe; dolar był szkieletem całego systemu.
Marża odchyłek kursowych wynosiła 1.5%.
32.Funkcjonowanie mechanizmu cenowego i
dochodowego we współczesnym systemie
walutowym krajów kapitalistycznych.
Mechanizm cenowy i mechanizm dochodowy to
mechanizmy automatycznego przywracania
równowagi bilansu płatniczego w krótkim
okresie. Mechanizm cenowy działa w sposób
automatyczny w systemie waluty złotej, ale
mamy z nim do czynienia również współcześnie.
Zwraca on uwagę jedynie na zmiany cen.
Przyjmuje się tu występowanie tzw.
konkurencyjności doskonałej i brak różnic w
cenowej elastyczności popytu i podaży oraz, że
zgodnie z prawem Say`a : „niewidzialna ręka
rynku „ samoczynnie umożliwi osiągnięcie
pełnego zatrudnienia i równowagi wewnętrznej i
zewnętrznej. Zgodnie z mechanizmem
dochodowym – w warunkach deficytu bilansu
handlowego (deficytu bilansu płatniczego)
następuje zmniejszenie wydatków, działa w dół
mnożnik tych wydatków i w efekcie ma miejsce
spadek wartości PKB. Zwraca się tu uwagę
jedynie na zmiany wydatków, dochodów oraz
obrotów handlowych z zagranicą. Pomija się w
nim zmiany cen, obroty kapitałowe i zmiany stóp
procentowych. Z działaniem tego mechanizmu
mamy do czynienia również współcześnie. W
dochodowej wiąże się w znacznym stopniu z
budżetem i podatkami, zasadami kształtowania
płac w przedsiębiorstwach publicznych i
państwowych oraz system ubezpieczeń
społecznych. Znaczący wpływ na równowagę
wewnętrzną i pośrednio płatniczą ma także
system roszczeniowy lub negocjacyjny
kształtowania płac przez związki zawodowe i
pracodawców. Mechanizm cenowy opiera się na
reakcjach zmian popytu i podaży na zmiany cen
w krajach deficytowych i krajach nadwyżkowych.
Do cen zaliczamy nie tylko ceny towarów i usług,
ale także ceny pieniądza oraz pracy. Kurs
walutowy jest też zmianą ceny pieniądza
krajowego wyrażonego w walutach obcych.
36. Wpływ handlu na stopę inwestycji i
efektywność gospodarowania
W gospodarce otwartej, jeżeli stopa importu jest
większa od stopy eksportu to stopa inwestycji
może być większa niż na to pozwalają rozmiary
akumulacji wewnętrznej. Przeciwnie, gdy kraj ma
wyższą stopę eksportu niż importu, stopa,
akumulacji musi pokrywać zarazem stopę
inwestycji i stop nadwyżki eksportowej.
Wówczas stopa inwestycji musiałaby być
odpowiednio niższa. Większy import (ujemne
saldo) powiększa podaż i usług dostępnych w
danym kraju, lecz źródłem tej nadwyżki musza
być kredyty zagraniczne, które w przyszłości
będą spłacone wraz z odsetkami. Ujemne saldo
bilansu stwarza krajowi możliwości zwiększenia
inwestycji przez zaciąganie kredytów
zagranicznych.. Wpływ handlu zagranicznego na
poprawę efektywności gospodarowania a w
efekcie na wzrost dochodu narodowego jest
rozwiązaniem korzystnym i pożądanym, gdyż
prowadzi do zwiększenia funduszy
przeznaczonych na inwestycje i konsumpcję bez
potrzeby zaciągania kredytów. Sposoby
zwiększenia efektywności gospodarowania
poprzez handel zagr. utrzymanie korzystnych
cen dewizowych towarów i usług eksportowych i
importowych; podnoszenie krajowej wydajności
pracy poprzez modernizację techniczną
produkcji dzięki importowi; pozytywny wpływ
wywierany na efektywność gospodarowania
poprzez konkurencję towarów importowych,
gdyż zmusza ona producentów krajowych do
obniżki kosztów produkcj; specjalizacja miedzy
narodowa(polegająca na tym, że kraj produkuje
część potrzebnych mu dóbr, ale w ilościach
pozwalających na pełne zaspokojenie potrzeb
wewnętrznych oraz pokrycie popytu
importowego innych państw.
37.Mnożnik i supermnożnik handlu zagr.
Teoria i praktyka w różnych grupach krajów.
W gospodarce rynkowej charakteryzującą się nie
wykorzystanymi możliwościami produkcyjnymi
może być uruchomiony mechanizm
mnożnikowy. Mechanizm ten spowoduje
zwiększenie dochodu narod. w skali większej niż
wynikałoby to bezpośrednio z wielkości tych
impulsów. Warunkiem powstania efektów
mnożnikowych jest zwiększenie popytu
konsumpcyjnego. W gospodarce otwartej
występują dwa bodźce: mnożnik inwestycyjny i
eksportowy. Mnożnik handlu zagr. może
przybierać różne wartości. Gdy jest równy
jedności to wzrost dochodu narod. jest równy
wzrostowi eksportu. Współczynnik mniejszy od 1
oznacza, iż dochody związane ze wzrostem
eksportu są w całości oszczędzane lub
wydawane na zakup towarów i usług
importowych, a na te cele są absorbowane
dochody nie związane bezpośrednio ze
wzrostem eksportu. Gdy mnożnik jest większy
od 1,przyrost dochodu narod. przewyższa
pierwotny przyrost eksportu.
W gospodarce otwartej mnożnik jest odwrotnie
proporcjonalny nie tylko do oszczędności, lecz
także do importu. Im import jest większy tym
mnożnik jest mniejszy. Przyrost dochodu narod.
zależy od przyrostu inwestycji i przyrostu
eksportu, od krańcowej stopy konsumpcji i
krańcowej stopy importu. Im krańcowa stopa
oszczędzania i krańcowa stopa importu są
mniejsze, tym mnożnik w gosp. otwartej jest
większy. Im krańcowa stopa konsumpcji Jest
większa, tym mnożnik jest większy.
Wartość Supermnożnika jest odwrotnie
proporcjonalna do krańcowej stopy
oszczędzania i krańcowej stopy inwestycji
pobudzonych. Ujemny wpływ oszczędzania na
poziom dochodu narod. dotyczy tylko krótkiego
okresu przy niepełnym wykorzystaniu zdolności
produkcyjnych gospodarki. W okresach
dłuższych oszczędności stanowią źródło
finansowania inwestycji.
38. Przesłanki i konsekwencje wzrostu
międzynarodowej współzależności
gospodarczej w rozwoju społ-ekonom.
Międzynar. współzależność gosp. to
intensywność powiązań między podmiotami
wymieniającymi towary, usługi i czynniki
wytwórcze.
Przesłanki:
1.pozytywny wpływ na wzrost DN i wzrost
poziomu dobrobytu
2.poprawa warunków rozwoju handlu (większy
rynek zbytu, większy asortyment towarów,
korzystniejsze ceny).
3.Poprawa warunków rozwoju produkcji (większy
rynek zbytu, korzyści skali, wydłużenie serii
produkcyjnej, koncentracja nakładów na
produkty najbardziej opłacalne)
4.Poprawa efektywności gospodarowania
(rozwój specjalizacji i kooperacji)
5.Unowocześnienie gospodarki
6.Ułatwiony dostęp do surowców, wiedzy
technicznej, nauki.
7.zróżnicowanie form powiązań (wymiana
handlowa towarami, usługami, czynnikami
produkcji oraz współpraca produkcyjna i
inwestycyjna)
8.zróżnicowane podmioty gospodarki światowej
(wzrost udziału podmiotów międzynarodowych i
transnarodowych)
9.zmiana struktury produkcji i handlu
(specjalizacja wewnątrz gałęziowa pod
zespołami)
39. Istota oraz cele zagranicznej polityki
ekonomicznej.
Zagraniczna polityka ekonomiczna to świadome
oddziaływanie państwa na stosunki gospodarcze
z zagranicą. Przedmiotem tego oddziaływania
jest obrót towarowy i usługowy z zagranicą oraz
przepływ czynników produkcji (pracy, kapitału,
zasobów i bogactw naturalnych i technologii)
między krajem a zagranicą.
W miarę upływu czasu przepływ usług i
czynników produkcji stał się oprócz wymiany
towarowej przedmiotem międzynarodowych
stosunków gospodarczych, a polityka handlowa
musiała obejmować całość tych powiązań.
Dlatego powstała zagraniczna polityka
ekonomiczna złożona z celów, środków i
narzędzi.
Cele zagranicznej polityki ekonomicznej to
wybór przez państwo określonych priorytetów w
stosunkach gospodarczych z zagranicą.
Wyróżniamy cele:
1. Ilościowe- osiągnięcie przez dany kraj
pożądanych rozmiarów handlu zagranicznego
lub pożądanego bilansu handlowego,
zagwarantowanie dostaw surowców i energii
niezbędnych z punktu widzenia potrzeb kraju,
osiągnięcie określonej wielkości bezpośrednich
inwestycji zagranicznych w kraju, bądź też
własnych inwestycji za granicą;
2. Jakościowe- poprawa terms of trade w handlu
zagranicznym,s wzrost wydajności pracy przez
wydłużenie serii produkcji związanej z rozwojem
eksportu, podniesienie poziomu technicznego
produkcji poprzez import nowoczesnej
technologii, zmiany strukturalne w gospodarce;
A)Powyższe cele mogą być osiągane w krótkim,
średnim i długim okresie.
W okresie krótkim (do 1 roku) możliwa jest
poprawa terms of trade, zwiększenie eksportu
lub ograniczenie importu (poprawa bilansu
handlowego)
B) W okresie średnim (1-5lat) poprawa
efektywności gospodarowania przez
zwiększenie serii produkcji eksportowej,
podniesienie poziomu technicznego produkcji
przez import nowoczesnych technologii i licencji,
zwiększenie inwestycji kapitałowych własnych za
granicą lub obcych na terytorium własnego kraju.
C) W długim okresie (powyżej 5 lat) zmiany
strukturalne w gospodarce, poprawa salda
bilansu płatniczego, zmiana w
międzynarodowym podziale pracy.
Cele zagranicznej polityki ekonomicznej są ze
sobą powiązane na zasadzie sprzężenia
zwrotnego. Aby osiągnąć jeden cel, trzeba
osiągnąć też inny. Często cele są za sobą
sprzeczne i wtedy państwo musi wybrać cele
najważniejsze, skoncentrować się na nich i
zrezygnować z innych(np. zwiększenie
rozmiarów handlu zagranicznego, zwykle nie jest
możliwe z jednoczesną poprawą terms of trade).
Zgodne ze sobą muszą być cele długookresowe
i jednocześnie muszą być stałe w okresie
długim. Cele krótkookresowe muszą być ze sobą
zharmonizowane.
40. Istota i cele międzynarodowej polityki
ekonomicznej.
MPE to jednolite w skali grupy krajów, regionu
geograficznego bądź też w skali globalnej: cele,
środki i narzędzia polityki. Wypracowana MPE
polega na koordynacji zagranicznej polityki
ekonomicznej w ramach grupy krajów
decydujących się ją stosować. Może to być
koordynacja eksportu, sprowadzająca się do
wymiany informacji w postaci konsultacji o
kierunkach prowadzonych przez zainteresowane
kraje, które automatycznie prowadzą
zagraniczną politykę ekonomiczną. Inny typ
koordynacji to ex ante, czyli właściwa
koordynacja, polegająca na uzgodnieniach, co
do prowadzonych przez nie kierunków
zagranicznej polityki cłowej, w celu dopasowania
ich kierunków. Najbardziej zaangażowaną forma
koordynacji jest wspólna polityka zagraniczna
prowadzona przez koordynujące się kraje.
Cele MPE to priorytety w stosunkach
gospodarczych z zagranicą w skali np. grupy
krajów. Priorytety mogą dotyczyć krajów
dobranych ze względu na położenie
geograficzne czy ogólny poziom rozwoju
gospodarczego np. w ramach WE lub ze
względu na występowanie tego samego
problemu np. utrzymanie jak najdłużej ceny na
rynku ropy naftowej przez kraje OPEC.
Priorytety mogą też mieć charakter globalny np.
ochrona środowiska.
Cele MPE można podzielić też ze względu na
horyzont czasowy:
1.o krótkim horyzoncie czasowym mające
charakter koniunkturalny np. stabilizacja cen w
krótkim okresie
2.średni horyzont czasowy- zmniejszanie barier
w handlu międzynarodowym
3.Długi horyzont czasowy np. Zmiana struktury
podziału pracy między krajami.
41.Bezpośrednie i pośrednie środki
zagranicznej polityki ekonomicznej.
Środki zagranicznej polityki ekonomicznej są to
wyrażone rzeczowo lub wartościowo zasoby
czynników produkcji służące państwu do
osiągnięcia celów zagranicznej polityki
ekonomicznej. Państwo oddziaływuje za pomocą
środków na osiągnięcie celów zagranicznej
polityki ekonomicznej pośrednio lub
bezpośrednio.
Dominujący jest sposób pośredni i polega na
zasilaniu podmiotów gospodarczych w środki
zwiększające ich konkurencyjność na rynku
międzynarodowym np. subwencjonowanie
produkcji eksportowej dla zwiększenia eksportu,
poprawy bilansu handlowego lub płatniczego,
ulgi kredytowe dla eksporterów towarów i usług,
zwroty części oprocentowania kredytów,
pobieranego przez banki komercyjne od
inwestorów, producentów i eksporterów na rynki
zagraniczne, ubezpieczenia kredytów na eksport
do krajów o dużym ryzyku. Państwo może
finansować też import licencji lub inne formy
postępu technicznego.
Sposób bezpośredni oddziaływania państwa na
osiągnięcie celów zagranicznej polityki
ekonomicznej dotyczy sfery gospodarki, która
jest wyłączną własnością państwa. Państwo
ustala tu cele, narzędzia i dysponuje zasobami
czynników produkcji. Przedsiębiorstwo
podejmuje decyzje inwestycyjne, produkcyjne i
handlowe wpływające na osiąganie celów
zagranicznej polityki ekonomicznej.
Stosowanie środków pośrednich i bezpośrednich
zagranicznej polityki ekonomicznej do
osiągnięcia ich celów ma sens, gdy po pewnym
czasie środki zostaną zwrócone budżetowi.
Zwrot środków przybiera formę rzeczową lub
wartościową (wyrażoną w walucie krajowej lub
zagranicznej).
42. Cenowo-dochodowe i administracyjne
środki zagranicznej polityki ekonomicznej.
CENOWO-DOCHODOWE ŚRODKI:
Cła- opłaty nakładane przez państwo na towary
przekraczające granicę celną. Jego efektem jest
wzrost ceny i obciążenie nabywcy (konsumenta
krajowego) dodatkowymi kosztami.
Opłaty wyrównawcze –różnice między niższą
ceną towaru importowanego a wyższą, ustaloną
przez państwo ceną wewnętrzną towaru
produkowanego w kraju.
Opłaty
1.Fiskalne- stosowane wobec towarów nie
produkowanych w kraju importera w celu
zwiększenia dochodów budżetowych (np. towary
luksusowe)
2.Specjalne- np. konsularne, stemplowe,
statystyczne, administracyjne
Podatki . Subsydia eksportowe- świadczenia
ze strony państwa na rzecz przedsiębiorstw
produkujących i sprzedających swoje towary za
granicą. Jest to różnica między wyższą ceną
krajową towaru a jego niższą ceną na rynku
zagranicznym. Dumping- oznacza sprzedaż
towaru za granicą poniżej ceny wewnętrznej
kraju eksportera, finansowane przez
przedsiębiorstwo na własny rachunek. Depozyty
importowe –podrażają towary importowane na
rynku wewnętrznym kraju je wprowadzającego.
Podwyższenie podstawy wymiaru cłaprzyjęcie za podstawę wymiaru obciążenia
celnego ceny wewnętrznej w kraju importującym
a nie ceny handlu zagranicznego.
Kontyngenty taryfowe- ich wyrazem jest
likwidacja bądź obniżka stawki celnej do
pewnego poziomu importu.
ADMINISTRACYJNE ŚRODKI: Ograniczeni
ilościowe- to określenie przez państwo
wolumenu importu bądź eksportu, który nie
może być przekroczony w skali roku.
Licencje importowe –zezwolenia wydawane
przez państwo przedsiębiorstwu na przywóz
określonej ilości konkretnego towaru.
Dobrowolne ograniczenia eksportu –
wprowadzane przez kraj zmniejszający swój
wywóz (na żądanie importera)
Porozumienia o dobrowolnym ograniczeniu
eksportu- dotyczą one na ogół tzw. towarów
wrażliwych i są zawierane między eksporterem i
importerem na z góry określony czas.
Ograniczenie dewizowe- całkowite lub
częściowe zniesienie swobody obrotów
dewizowych z zagranicą. Zakupy rządowepreferujące towary krajowe nawet, gdy są one
droższe od towarów importowanych.
43. Taryfowe i pozataryfowe środki
zagranicznej polityki ekonomicznej- służą do
realizacji jej krótko- i długo okresowych celów.
Cło automatyczne jest wprowadzane przez
jedno państwo, cło umowne uzgadniane jest
między państwami (określają one poziom cła,
czas obowiązywania, zróżnicowanie
asortymentów). Cła minimalne obowiązują w
handlu z krajami objętymi klauzulą największego
uprzywilejowania KNU Cła maksymalne są
wyższe od minimalnych i obejmują kraje, które
nie otrzymały KNU. Cła preferencyjne są niższe
od minimalnych i stosowane w krajach lepiej
traktowanych, niż gwarantuje to KNU. Cła
dyskryminacyjne są wyższe od maksymalnych.
Cła importowe maja chronić bilans handlowy,
poziom cen wewnętrznych, produkcję krajową
przed konkurencja zagraniczną, mają zwiększać
dochody budżetu, dyskryminować partnerów
zagranicznych i udzielać im preferencji. Cła
eksportowe kształtują wielkość i kierunki
wywozu. Nakładane są na towary deficytowe na
rynku zewnętrznym i na towary mające
długofalowo zagwarantowany zbyt. Cła
tranzytowe obejmują towary przewożone przez
teren danego kraju. Cła ochronne zabezpieczają
produkcję krajową przed zagraniczną, przez
podnoszenie cen wyrobów zagranicznych o
stawkę celną. Cła fiskalne zapewniają państwu
dochody z przywozu towarów.
Środki pozataryfowe zagranicznej polityki
ekonomicznej ograniczają bezpośrednio obroty
towarowe z zagranicą. Mają charakter
dyskryminacyjny. Ograniczenia ilościowe
(kontyngenty) to określenie przez państwo
wielkości importu lub eksportu, który nie może
być przekroczony w skali roku. Kontyngent na
poziomie 0 to zakaz importu lub eksportu.
Ograniczenia ilościowe mają chronić produkcję
krajową, popyt na towary krajowe, bilans
handlowy przed deficytem.
Licencje importowe to zezwolenia władz
państwowych dla przedsiębiorstw na przywóz
określonej ilości towarów. Mają ona chronić
bilans handlowy, produkcję krajową przed
zagraniczną, rynek wewnętrzny przed
destrukcją.
Ograniczenia eksportu dobrowolne
wprowadzane są przez kraj zmniejszający
wywóz. Ograniczenia dewizowe to całkowite lub
częściowe zniesienie obrotu dewizowego z
zagranicą. Polegają na odsprzedaży
uprawnionym bankom dewiz zarobionych za
granicą.
Zakupy rządowe polegają na zakupie towarów
krajowych nawet wtedy, gdy są one droższe od
importowanych. Mają na celu zwalczanie
bezrobocia, restrukturyzację gospodarki,
popieranie postępu technicznego itp.
44. Klauzula Największego Uprzywilejowania
i Klauzula Narodowa; zasady oraz znaczenie
formalne i rzeczywiste.
Klauzula Narodowa jest zasadą postępowania w
handlu międzynarodowym, przyjętą przez
Światową Organizację Handlu (WTO) i Układ
Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu
(GATT). Była podporządkowana realizacji zadań
Układu(GATT). Zgodnie z Klauzulą Narodową
produkt importowany nie powinien być
traktowany mniej korzystnie niż analogiczne
produkty pochodzenia krajowego. Zasada ta
dotyczy w szczególności obciążeń
podatkowych (bezpośrednich i pośrednich), a
także innych przepisów i wymagań w zakresie
sprzedaży, zakupu, przewozu, dystrybucji i
użytkowania tych towarów na rynku
wewnętrznym. Zasada ta ozn. pewne
podporządkowanie polityki handlowej krajów
członkowskich normom i dyscyplinom GATT
(WTO), a tym samym ograniczenie narodowej
suwerenności w kształtowaniu stosunków z
partnerami handlowymi. Zgodnie z KNU
ewentualny wzrost importowych stawek celnych
musi dotyczyć wszystkich zagranicznych
dostawców, nawet jeśli niektórzy nie wyrządzają
szkody rodzimym producentom.
45. Mechanizm cła narodowego i
skuteczność ceł w warunkach współczesnej
gospodarki światowej.
Cło jest opłatą pobieraną od towaru
zagranicznego w związku z przekroczeniem
przez niego granicy celnej. Cła są liczącym się
źródłem dochodów budżetu. Głównym zadaniem
ceł jest ochrona poszczególnych gałęzi
gospodarki narodowej, a niekiedy także bilansu
płatniczego.
Cła mogą być ustalone na czas nieograniczony
lub mieć charakter sezonowy. Cła mogą być
pobierane od importu, eksportu lub tranzytu
towarów przez terytorium kraju. Cła tranzytowe i
eksportowe nie są z reguły stosowane.
Mechanizm działania cła importowego:
Krzywa D to krajowy popyt, krzywa S- krajowa
podaż towaru. W warunkach importu
bezcłowego cena towaru Px wynosi OA. Przy tej
cenie popyt wynosi AE. Krajowa produkcja
zaspokaja popyt w części AB, pozostałą część
zaspokaja import BE. Wprowadzenie 100% cła
podnosi krajową cenę importowanych towarów
do poziomu OH. Globalny popyt zmniejszy się
do poziomu HF, wzrośnie jednak krajowa
produkcja, dzięki wyższej cenie, do HG.
Łącznym skutkiem wprowadzenie cła jest
spadek krajowego popytu, importu i wzrost
krajowej produkcji. Skutki są tym większe, im
wyższy jest poziom stawki celnej i im bardziej
elastyczna jest podaż i popyt.
46. Mechanizm ekonomiczny środków
pozataryfowych ze szczególnym
uwzględnieniem mechanizmu spłat
wyrównawczych.
Środki pozataryfowe zagranicznej polityki
ekonomicznej ograniczają bezpośrednio obroty
towarowe za granicą. Pełnią one funkcję
ochrony produkcji krajowej. Środki pozataryfowe
działają często selektywnie, tzn. jedynie wobec
tych krajów, tzn. jedynie wobec tych krajów, z
których import rośnie najszybciej. Do bardziej
skutecznych środków należą opłaty
wyrównawcze, nie mogą być jednak
zastosowane do ograniczenia importu
wszystkich towarów. Cechą charakterystyczną
tych opłat jest zmienna wysokość. Zmienne
opłaty wyrównawcze stanowią różnice pomiędzy
zmienną ceną rynku światowego na dany towar i
stałą w danym czasie (gwarantowaną przez
rząd) ceną rynku wewnętrznego. W celu ochrony
produkcji danego wyrobu państwo ustala jego
minimalną cenę gwarantowaną na rynku
wewnętrznym zapewniającą opłacalność
produkcji krajowej i zobowiązuje się po tej cenie
skupować ewentualne nadwyżki tego wyrobu,
oraz sprzedawać je w przypadku niedoboru na
rynku i nadmiernego wzrostu cen rynkowych.
Istotą funkcjonowania takiego systemu jest
niedopuszczenie do taniego importu poniżej cen
gwarantowanych. Opłaty dostosowują się do
zmian cen światowych, dzięki czemu
uniemożliwiają import poniżej ustalonych przez
władze i gwarantowanych cen minimalnych.
Mechanizm działania zmiennych opłat
wyrównawczych:
Obniżka ceny światowej towaru wcale nie
powoduje poprawy jego konkurencyjności
cenowej na rynku odbiorcy, lecz jedynie wzrost
zmiennej opłaty, wyrównując w ten sposób
poziom ceny zagranicznej do poziomu ceny
krajowej, gwarantowanej przez państwo. Opłaty
wyrównawcze uniemożliwiają, więc import,
dopuszczając go jedynie w okresie niedoboru na
własnym rynku importera lub w celu zwiększenia
asortymentu danego produktu na rynku.
Zmienna opłata obciążeń importera, który
wpłaca ją do budżetu państwa lub specjalnego
budżetu, z którego finansowane są subsydia w
eksporcie rolnym. Subsydia te stają się
niezbędne po wprowadzeniu opłat
wyrównawczych ze względu na wyższy poziom
cen na rynku wewnętrznym niż cen światowych.
47.Ograniczenia ilościowe jako instrument
zagranicznej polityki ekonomicznej; istota i
skutki stosowania
Przez pojęcie ograniczeń ilościowych rozumie
się określenie przez państwo wolumenu importu
lub eksportu, który nie może być przekroczony w
skali roku (lub innym okresie). Do podstawowych
przyczyn ilościowego ograniczania przywozu
należy zaliczyć: ochronę produkcji krajowej,
potrzebę skierowania popytu z towarów
importowanych na krajowe, przeciwdziałanie
deficytowi bilansu handlowego, względy
sanitarne lub względy bezpieczeństwa. Do
głównych przyczyn zalicza się potrzebę
przeciwdziałania eksportowi towarów
deficytowych na rynku krajowym, względy
bezpieczeństwa, konieczność zastosowania
retorsji wobec kraju, który postępuje nie fair
wobec eksportera.
48.Ograniczenia dewizowe jako instrument
zagranicznej polityki ekonomicznej; istota i
skutki stosowania.
To całkowite lub częściowe zniesienie swobody
obrotów dewizowych z zagranicą. W warunkach
ograniczeń obroty zostają poddane kontroli lub
są w pełni przejmowane przez administrację
państwową. Wyrazem tego jest obowiązek
odsprzedania upoważnionym bankom dewiz
zarobionych za granicą. Jednocześnie płatności
na rzecz zagranicy mogą być dokonywane tylko
po uzyskaniu zezwolenia państwa.
Zakres ograniczeń dewizowych może być
zróżnicowany. Z zakresem ograniczeń
dewizowych wiąże się zakres ograniczenia
wymienialności waluty danego kraju. Może on
mieć charakter: wewnętrzny, zewnętrzny lub
całkowity.
1 .w przypadku, gdy ograniczenia dewizowe
dotyczą wszystkich walut obcych, wszystkich
tytułów płatności i podmiotów gospodarczych,
waluta danego kraju jest w pełni niewymienialna
(wewnętrznie i zewnętrznie)
2. w przypadku, gdy ograniczenia dewizowe
dotyczą wybranych walut obcych, wybranych
tytułów płatności bądź wybranych podmiotów
gospodarczych, waluta danego kraju jest tylko
częściowo niewymienialna (wewnętrznie lub
zewnętrznie).
W warunkach ograniczeń dewizowych znajdują
zastosowanie specyficzne formy rozliczeń
międzynarodowych: 1. Transakcje barterowe
- wymiana jednego towaru na inny. Dokonuje się
to w formie naturalnej, bez udziału dewiz. 2.
Transakcje kompensacyjne - polegają na
wiązaniu po stronie eksportu i importu większej
liczby towarów niż jeden. 3. Umowy płatnicze mają zastosowanie przy przechodzeniu krajów
od całkowitych ograniczeń dewizowych do
wymienialności walut. 4.Umowy clearingowe polegają na rozliczeniach między krajami z tytułu
eksportu i importu, dokonywanych w walutach
narodowych każdego z uczestniczących w
clearingu.
49.Subsydia eksportowe
Przez pojęcie subsydia eksportowe należy
rozumieć świadczenia ze strony państwa na
rzecz przedsiębiorstw produkujących i
sprzedających swoje towary za granicą.
Wyrażają. się one w formie różnicy między
wyższą ceną krajową towaru a jego niższą ceną
na rynku zagranicznym. W zakres tych
subsydiów wchodzą m. in. premie, ulgi i
ułatwienia udzielane przez państwo eksporterom
w celu obniżenia kosztów eksportu. Innymi słowy
subsydiowanie umożliwia eksporterom obniżenie
cen na rynku zagranicznym bez zmniejszenia ich
zysków (w celu zwiększenia - zdolności
konkurencyjnej i wolumenu wywożonych
towarów).
Subsydia są stosowane z kilku powodów. Po
pierwsze, w celu wyeksportowania nadwyżek
towarowych niemożliwych do sprzedaży na
rynku wewnętrznym, a przez to grożącym
ograniczeniami w produkcji, wzrostem
bezrobocia itp. Po drugie, w celu pełniejszego
wykorzystania możliwości produkcyjnych i
wzrostu zatrudnienia. Po trzecie, w celu
przeciwdziałania deficytowi bilansu handlowego
(poprzez rozwój eksportu). Ujemne skutki
stosowania subsydiów: 1.nasilają one inflację w
kraju eksportującym 2.ograniczają
zainteresowanie producentów i eksporterów
obniżką kosztów produkcji, postępem
technicznym, podnoszeniem jakości 3.zmieniają
proporcje podziału produktu krajowego brutto
między różne grupy społeczne 4.pogorszenie
terms of trade. Subsydia eksportowe są
podzielone na bezpośrednie i pośrednie.
Subsydia bezpośrednie polegają przede
wszystkim na wypłacaniu eksporterom
określonych premii zależnie od wielkości
zrealizowanego eksportu. Cechą subsydiów
bezpośrednich jest ich łatwa wykrywalność przez
partnerów zagranicznych. Subsydia pośrednie
są stosowane w wielu formach. Ogólną cechą
subsydiów pośrednich jest przyjmowanie przez
nie formy różnego typu ulg i ułatwień,
obniżających koszty produkcji i ułatwiających
eksport.
52.Istota i mechanizm dewaluacji i
deprecjacji waluty narodowej.
Dewaluacja waluty krajowej polega na
obniżeniu kursu waluty krajowej w stosunku do
walut obcych w przypadku, gdy kraj stosuje
system kursu stałego. Deprecjacja to spadek
kursu waluty krajowej w stosunku do kursu walut
obcych w przypadku, gdy kraj stosuje system
kursu płynnego. Dewaluacja stosowana jest w
celu poprawy sytuacji w bilansie płatniczym
danego kraju. Skutkiem dewaluacji jest wzrost
zdolności konkurencyjnej dóbr krajowych w
stosunku do zagranicznych. Ceny dóbr
krajowych w przeliczeniu na zagraniczne maleją,
a ceny dóbr zagranicznych dla krajowego
odbiorcy rosną. Wpływa to na wzrost wolumenu
eksportu i spadek wolumenu importu, co
prowadzi do poprawy salda bilansu handlowego.
W praktyce dewaluacja nie zawsze prowadzi do
poprawy bilansu handlowego, zależy to bowiem
od wielu czynników. W wyniku dewaluacji
następuje pogorszenie terms of trade. Jest ono
skutkiem wzrostu cen importowych i spadku cen
eksportowych. Pogorszenie terms of trade
wpływa niekorzystnie na bilans płatniczy,
ponieważ wartość eksportu spada, a importu
rośnie. Aby mimo pogorszenia terms of trade
dewaluacja przyniosła poprawę bilansu
płatniczego przyrosty eksportu i spadki importu
muszą być na tyle duże, aby mogły
rekompensować niekorzystne kształtowanie się
cen. Jest to możliwe wtedy, gdy mamy do
czynienia z dużymi elastycznościami popytu
1 oraz popytu
zagraniczne
2.
53.Istota i mechanizm rewaluacji i aprecjacji
waluty narodowej.
Rewaluacja – stosowana jest bardzo rzadko i
polega na podniesieniu kursu waluty krajowej w
stosunku do kursów zagranicznych w sytuacji
kursu stałego. Aprecjacja – podniesienie kursu
waluty krajowej w stosunku do zagranicznej w
sytuacji systemu kursów płynnych. Aby można
było przeprowadzić rewaluację muszą być
spełnione warunki: wysoki stan zatrudnienia
czynników produkcji, wysoki poziom rezerw złota
i dewiz będący wynikiem utrzymującej się przez
dłuższy czas nadwyżki bilansu płatniczego.
Rewaluację stosuje się w celu osłabienia
występujących tendencji inflacyjnych w danym
kraju. rewaluacja prowadzi do wzrostu
wolumenu importu i spadku wolumenu eksportu,
a więc do pogorszenia się salda bilansu
płatniczego. Skutki rewaluacji dla gospodarki:
napływ tanich importowanych dóbr do kraju
powoduje wzrost podaży, a przez to spadek cen
krajowych czyli deflację; powoduje wzrost popytu
na import oraz osłabienie eksportu, czego
skutkiem jest spadek produkcji krajowej, spadek
zatrudnienia i osłabienie aktywności gospodarki
w danym kraju; powoduje poprawę terms of
trade
54)Wady i zalety polityki kursu
sztywnego,stałego,płynnego oraz
zróżnicowanego.
kurs stały, sztywny – polityka kursu stałego
polega na tym, że kurs ustalony w stosunku do
jakiejś wielkości bazowej, najczęściej innej
waluty, lub koszyka walut, może się zmieniać w
niewielkim tylko zakresie w górę lub w dół.
Kurs płynny, elastyczny- polityka kursu
płynnego dopuszcza swobodne ustalanie
poziomu kursu na rynku w zależności od popytu
i podaży danej waluty.
Zaletą kursu stałego jest stabilizowanie
warunków wymiany co sprzyja rozwojowi handlu.
Firmy prowadzące handel zagraniczny są
skłonne do zawierania długoterminowych
transakcji i kontraktów mogą planować
działalność na wiele lat z góry. Utrzymanie tego
kursu jest jednak trudne, wymaga bowiem
podporządkowania temu celowi całej polityki
makroekonomicznej, szczególnie ważne jest
wówczas utrzymywanie stabilnych cen na rynku
krajowym dla zachowania stabilności w obrocie
eksportowym i obronie na rynkach krajowych
przed konkurencjom ze strony eksportu. Kurs
płynny jako cena równowagi, bilansuje popyt i
podaż waluty własnego kraju pozostawiając
więcej swobody na kształtowanie wewnętrznej
polityki ekonomicznej. Jego wadą jest
zmienność wprowadzająca do handlu element
ryzyka kursowego, niepewność warunków
wymiany zmusza firmy do zawierania transakcji
zabezpieczających przed ryzykiem kursowym co
podnosi koszty transakcji.
55. Cele i podstawowe zasady
funkcjonowania GATT i WTO. 1 stycznia 1948
- koniec 1994. Cel- wielostronna liberalizacja
handlu, przeciwdziałanie dyskryminacji w stos,
między krajami. Zasady: 1.zasada równego
traktowania i niedyskryminacji w dostępie do
rynków narodowych - przyznawana sobie
przez kraje członkowskie w formie
bezwarunkowej (KNU). Zgodnie z tym każde
ustępstwo uczynione dla jednego kraju w zamian
za równoważącą je korzyść drugiego jest
automatycznie rozciągane na wszystkie kraje
członkowskie GATT. Wyjątkiem są strefy
wolnego handlu i unie celne 2. równość
korzyści (zasada preferencji zwrotnych). –
odstąpiono od niej dopiero w czasie tzw. Rundy
Kennedy`ego, kiedy to na mocy IV części GATT
kraje słabo rozwinięte gospodarczo zostały
zwolnione od wymogu wzajemności wobec
krajów wysoko rozwiniętych. Wyrazem tego
wyjątku sankcjonowanego przez GATT są
jednostronne preferencje przyznawane przez
kraje rozwinięte gospodarczo krajom słabo
rozwiniętym. Polegają one na stosowaniu
niższych stawek celnych wobec importu z krajów
słabo rozwiniętych w porównaniu z importem z
innych krajów 3.zasada - wyjątki od zasady
wolnego handlu- są one dopuszczalne w
przypadku ochrony: bilansu płatniczego,
„młodego” przemysłu krajowego,
bezpieczeństwa państwa i zdrowia ludności.
Interwencjonizm może się przejawiać tylko w
zróżnicowaniu taryfy celnej, z w zupełnie
wyjątkowych przypadkach w zastosowaniu
ograniczeń ilościowych. Inne formy
interwencjonizmu (wg. GATT) są zabronione.
4.zasada - klauzula narodowa - potrzeba
traktowania towaru importowanego nie gorzej niż
towaru wytwarzanego w kraju, zwłaszcza w
zakresie ograniczeń zaliczonych do grupy
parataryfowych i pozataryfowych; oraz
możliwość przeciwdziałania dumpingowi i
zrujnowaniu rynku.
WTO - 1 stycznia 1995- utworzona na
zakończenie rokowań Rundy Urugwajskiej i jest
następcą GATT.
Główny cel to liberalizacja powiązań gosp. w
skali globalnej oraz usunięcie wszelkich barier w
handlu międzynar. towarami, usługami i
czynnikami prod. Podstawowa zasada:
1.wzajemna niedyskryminacja krajów,
przejawiająca się w stos. klauzuli największego
uprzywilejowania i klauzuli narodowej 2. zasada
wzajemnych korzyści 3.zasada swobodnego
dostępu do rynków narodowych 4.zasada
uczciwej konkurencji 5.zasada interwencji w
handlu dokonuje się poprzez cła –
najłagodniejsze instrumenty polityki handlowej –
ale należy je stale redukować.
56. Cele i podstaw.zasady funkcjon.MFW.
Cele działalności MFW: 1. popieranie
międzynarodowej współpracy walutowej.
2.ułatwianie ekspansji i wzrostu handlu
zagranicznego, wzrostu zatrudnienia.
3.popieranie stabilizacji kursów walutowych
między krajami członkowskimi, eliminacja
ograniczeń walutowych. 4. pomoc we
wzajemnym wielostronnych rozliczeniach. 5.
zmniejszanie rozmiarów nierównowagi bilansu
płatniczego. Do zadań MFW należy przede
wszystkim: popieranie międzynarodowej
współpracy walutowej oraz uporządkowanych
stosunków walutowych, tworzenie warunków dla
wielostronnego regulowania należności za
bieżące operacje w handlu międzynarodowym,
udzielanie pomocy w likwidacji trudności
płatniczych, wpływanie na zachowanie
pożądanego stopnia płynności
międzynarodowych systemów płatniczych,
podejmowanie działań zmierzających do
uporządkowanego rozwoju i wzrostu handlu
międzynarodowego.
60.Miedzygałęziowa komplementarność
struktur gospodarczych.Podstawową
przyczyną są różnice w zasobach czynników
produkcji: zasobów naturalnych , pracy i
kapitału. Podstawowa jest tez zróżnicowana,
gałęziowa struktura przemysłowa. W Polsce jest
mocno rozwinięty przemysł odzieżowy bo
posiadamy kadry wyspecjaliz., aparat wytwór.
Polska eksportuje wspaniałe tkaniny. Ponieważ
mamy duże zasoby pracy mamy w tym
przemyśle dużą przewagę. Wewnątrzgałęziowa
komplementarność struktur
gospodarczych.Podstawa są różnice
wydajności czynnik. prod. Coraz bardziej tracą
na znaczeniu czynniki strukturalne na rzecz
czynników tech. Komplementarność ta polega
na wzajemnym uzupełnianiu się producentów,
zespołów, podzespołów lub na koncentrowaniu
się na pewnych fazach prod. które mają
przewagę na poziomie wydajności. Tylko kraje
wysoko rozwinięte stać aby mogły osiągnąć
wysoki poziom rozwoju, mieć wyspecjal. kadry,
wysoką wydajność.
62.Efekt kreacji handlu. Efekt kreacji handlu
wyraża się we wzroście wolumenu wzajemnych
obrotów handlowych krajów udzielających sobie
preferencji celnych, tworzących strefę wolnego
handlu lub unię celną. Pewne towary, które
uprzednio w warunkach prowadzenia przez
poszczególne kraje autonomicznej polityki celnej
nie mogły być importowane, gdyż ich ceny
importowe po doliczeniu ceł były wyższe od cen
krajowych, stają się przedmiotem handlu
wzajemnego w warunkach utworzenia strefy
wolnego handlu bądź unii celnej. Bez obciążeń
celnych są one bowiem tańsze od
produkowanych w poszczególnych krajach. W
efekcie tworzy się nowy strumień handlu, tym
silniejszy, im poziom zniesionych stawek celnych
był wyższy, a różnice w kosztach produkcjiwiększe. Efekt kreacji handlu zależy od
elastyczności cenowej popytu na importowane
towary i elastyczności cenowej podaży w kraju
eksportera. Im ta elastyczność jest większa, tym
efekt kreacji jest większy.
62.Efekt przesunięcia handlu Wyraża się w
zwiększeniu udziału w handlu wzajemnym
krajów udzielających sobie preferencji celnych,
tworzących strefę wolnego handlu lub unię
celną-w wyniku przesunięcia się źródeł zakupu
określonych towarów z krajów nawet o niższych
kosztach produkcji, lecz pozostających poza
obrębem udzielonych preferencji. U podstaw
efektu przesunięcia znajduje się zróżnicowanie
stawek celnych; wewnątrz obszarów celnych są
one zniesione, natomiast na zewnątrz są nadal
stosowane.
1.Pojęcie,istota i specyfika msg.
2.Podstawowe podmioty i przedmioty mwg.
3. Podstawowe formy międzynar. wymiany gosp;
istota, znaczenie we współczes.gosp.światowej.
4)Kierunki rozwoju handlu.
5. Cechy międzynar.wymiany siły roboczej we
współczes.gosp.światowej.
6. Ewolucja kierunków i intensywności
międzynar. wymiany kapitału.
7. Wiedza techniczna jako przedmiot
międzynarod. wymiany gosp; specyfika, formy i
kierunki rozwoju.
8. Przyczyny powstania, rola i znaczenie
wielkich korporacji transanorodowych w
gosp.świat.
9. Pojęcie gosp.świat; czynniki zmian w tej gosp.
10)Kierunki zmian w gosp. światowej przed i po
II wojnie światowej.
11. Mierniki stopnia zaangażowania w MPP i ich
ocena.
12)Problemy współczesnej gosp.światowej.
13)Istota i cele teorii handlu międzynarodowego.
15)Teoria kosztów względnych
Teoria obfitości zasobów
16)Teoria korzyści ze skali.
17)Pieniądz światowy.
18)Ceny światowe
19)Mechanizm kształtowania się cen na rynku
towarów wystandaryzowanych i
zindywidualizowanych.
20.Mechanizm kształt. się cen art. surowcoworoln. i przem. w długim okresie.
22.Pojęcie i rodzaje kursu walutowego;
wymienialność walut.
23. Zasady kształtowania się kursu walut w
systemie waluty złotej.
26.Istota bilansu płatniczego i jego główne
pozycje.
27.Pojęcie równowagi i nierównowagi bilansu
płatniczego.
28. Mechanizm cenowy przywracania równowagi
bilansu płatniczego w różnych systemach
walutowych.
29. Mechanizm dochodowy przywracania
równowagi bilansu płatniczego w różnych
systemach walutowych.
30)Mechanizm automatyczny równowagi bilansu
płatniczego-Breton Woods
32.Funkcjonowanie mechanizmu cenowego i
dochodowego we współczesnym systemie
walutowym krajów kapitalistycznych.
36. Wpływ handlu na stopę inwestycji i
efektywność gospodarowania
37.Mnożnik i supermnożnik handlu zagr. Teoria i
praktyka w różnych grupach krajów.
38. Przesłanki i konsekwencje wzrostu
międzynarodowej współzależności gospodarczej
w rozwoju społ-ekonom.
39. Istota oraz cele zagranicznej polityki
ekonomicznej.
40. Istota i cele międzynarodowej polityki
ekonomicznej.
41.Bezpośrednie i pośrednie środki zagranicznej
polityki ekonomicznej.
42. Cenowo-dochodowe i administracyjne środki
zagranicznej polityki ekonomicznej.
43. Taryfowe i pozataryfowe środki zagranicznej
polityki ekonomicznej
44. Klauzula Największego Uprzywilejowania i
Klauzula Narodowa; zasady oraz znaczenie
formalne i rzeczywiste.
45. Mechanizm cła narodowego i skuteczność
ceł w warunkach współczesnej gospodarki
światowej.
46. Mechanizm ekonomiczny środków
pozataryfowych ze szczególnym
uwzględnieniem mechanizmu spłat
wyrównawczych.
47.Ograniczenia ilościowe jako instrument
zagranicznej polityki ekonomicznej; istota i skutki
stosowania
48.Ograniczenia dewizowe jako instrument
zagranicznej polityki ekonomicznej; istota i skutki
stosowania.
49.Subsydia eksportowe
52.Istota i mechanizm dewaluacji i deprecjacji
waluty narodowej.
53.Istota i mechanizm rewaluacji i aprecjacji
waluty narodowej.
54)Wady i zalety polityki kursu
sztywnego,stałego,płynnego oraz
zróżnicowanego.
55. Cele i podstawowe zasady funkcjonowania
GATT i WTO.
56. Cele i podstaw.zasady funkcjon.MFW.
60.Miedzygałęziowa komplementarność struktur
gospodarczych
62.Efekt kreacji handlu.
62.Efekt przesunięcia handlu
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards