Uploaded by kowalskifilip99

Renesans - Odpowiedzi do pytań

advertisement
1. Scharakteryzuj twórczość architektoniczną Filippo Brunelleschiego. Podaj przykłady.
Twórczość Filippo Brunelleschiego - FLORENCJA
● Matematyczne proporcje
● Projektowanie na pierwszym miejscu
● Centralizacja przestrzeni podkreślona kopułą
● Fasada wynikająca z planu
● Moduł kwadratu
● Idea, nie funkcja
● katedra ​Santa Maria del Fiore,​pocz. 1296 Arnolfo di Cambio, po 1367 kończy
Francesco Talenti. ​Kopuła, F. Brunelleschi pocz. 1420, latarnia - F. Brunelleschi,
pocz. 1436
o
o
o
o
o
o
o
●
●
●
●
●
●
dwupowłokowa, żebrowa z latarnią
trybuny morte - martwe trybuny
wątek jodełkowy, krążyny
włoski gotyk, późnogotycka forma
spiralny układ spina pesci
krzwizny kopuły wzięte z obliczeń
latarnia sama w sobie jest bardzo ciężka – element stabilizujący kopułę; wygląda jak
świątynia antyczna
Ospedale degli Innocenti, Szpital Niewiniątek, 1419-1426, architektura użyteczności
publicznej
kościół San Lorenzo, przebudowa od 1419, bazylika stropowa
Stara Zakrystia przy San Lorenzo, 1419-28, układ centralny
Santo Spiritio​, bazylika stropowa - udoskonalenie modelu San Lorenzo, projekt 1434
o Pietra serena – jaśniejsze i ciemniejsze elementy
o Kopuła parasolowa, żebrowa, pod nią ołtarz
o Wzorowany na wcześniejszym San Lorenzo
o Bazylika stropowa
o Podkreślenie przestrzeni kopułą
o Sklepienie żaglowe
kaplica Pazzich​, kapitularz przy kościele Santa Croce, po 1429, układ centralny
o układ zrównoważony, zcentralizowany
oratorium Santa Maria degli Angeli, projekt 1434, układ centralny
2. Scharakteryzuj twórczość architektoniczną Leona Battisty Albertiego. Podaj przykłady.
Twórczość Leona Battisty Albertiego
● traktat ​Dziesięć ksiąg o sztuce budowania,​1452; I wydanie drukiem 1485, Florencja.
● Teoretyk architektury, człowiek renesansu
● Inspiracja formami antycznymi
● Złoty podział
● Wprowadzenie nowych elementów do architektury
● Rimini, kościół San Francesco (Tempio Malatestiano), projekt przebudowy L.B.
Alberti, realizacja Duccio i Pasti, 1445-55.
● Mantua, kościół San Andrea​, od 1470, realizacja Luca Fancelli
o układ podłużny, jednonawowy z bocznymi aneksami (prototyp układu
kościoła jezuickiego),
1
o
o
o
●
●
motyw łuku triumfalnego w elewacji wewnętrznej i fasadzie
(jednokondygnacyjnej)
potężne gurty i kopuła na pendentywach
przekrycia kolebkowe
Mantua, kościół San Sebastiano i mauzoleum Gonzagów, od 1460, układ centralny
Florencja, fasada Santa Maria Novella, 1448-1470 (fasada dwukondygnacyjna,
prototyp fasady kościoła jezuickiego)
3. Scharakteryzuj twórczość Donato Bramantego. Podaj przykłady.
Twórczość Donato Bramantego:
● Układy centralne
● Inspiracje antykiem
● Plastycyzm formy
● Architektura sakralna – idea formy centralnej
● Krużganki przy kościele Santa Maria della Pace, 1500-1504
● Architektura sakralna - idea przestrzeni centralnej:
● Tempietto​, 1502 (zlec. Izabela i Ferdynand); ​Bazylika św. Piotra​, 1506-1514 (zlec.
papież Juliusz II)
o Oparcie kompozycji na kołach i kwadratach
o Osiowość
o Każdy element odpowiada sobie nawzajem
o Kolumnada toskańska
● Architektura rezydencjonalna: Watykan, ​Cortile del Belvedere​, od 1506 – połączenie
idei ​piazza​/placu miejskiego z tarasami ogrodowymi – prototyp wielopoziomowego,
dziedzińcowego założenia rezydencjonalnego; Palazzo Caprini (Dom Rafaela), ok.
1510 – typ fasady rzymskiego palazzo.
4. Scharakteryzuj wczesno renesansową architekturę sakralną o układach centralnych.
Podaj przykłady.
●
● Osiowość
● Kopuła nad częścią środkową
● Każdy element ma swoje odwzorowanie
● Układy centralne:
o Na planie kwadratu – Stara Zakrystia przy San Lorenzo
o Zrównoważony/ scentralizowany - kaplica Pazzich przy Santa Croce
o Na planie ośmioboku – Santa Maria degli Angeli
o Na planie krzyża greckiego – Prato, Santa Maria delle Carceri
o Na planie koła – San Pietro in Montorio, Rzym –Bramantego
5. Bazylika świętego Piotra
6.
7. Opisz i scharakteryzuj (na konkretnych przykładach) nowożytny program
rezydencjonalny bogatych rodów patrycjuszowskich
8. Scharakteryzuj renesansowy typ villi rustica i villi suburbana. Podaj przykłady
2
Architektura rezydencjonalna, ​palazzo​– pałac miejski, oficjalna siedziba rodów
książęcych, a w mniejszej skali rezydencja zamożnych rodów mieszczańskich
● Zmiana trybu życia, prywatność
● Brak funkcji obronnej, uporządkowanie form nieregularnych, poprzez dziedziniec
wewnętrzny – nabiera charakteru reprezentacyjnego
● Intymne pomieszczenia kobiece
● Ogród sekretny
● Loggia widokowa, ozdobna
● „czyste”, surowe wnętrza, sklepienia lunetowe
● Fasady zewnętrzne surowe i uporządkowane
● Osiowość
● Gzymsy pod oknami, a nie na wysokości stropu
● Gzymsy kordonowe – najwyższy jest najmasywniejszy
● Połączenie wielu funkcji, stopniowe/ piętrowe rozłożenie w budynku
● Poszukiwanie idealnej formy
●
●
●
●
●
●
●
Florencja, Palazzo Strozzi​, od 1489, Benedetto da Maiano, Simone Cronaca
Florencja, Palazzo Rucellai, ok. 1450, projekt L.B. Alberti, realizacja Bernardo
Rossellino + Loggia dei Rucellai, ok. 1460.
Urbino, Palazzo Ducale, siedziba książęca rodu Montefeltro, rozbudowa od ok.
1465 dla Francesco Montefeltro, Luciano Laurana, Piero della Francesca (?)
Florencja, Palazzo Medici-Ricardi, od 1444, Michelozzo
Florencja, Palazzo Pitti, od 1457, projekt F. Brunelleschi (?)
Florencja, Palazzo Antinori, 1461-69, Giuliano da Maiano
Florencja, Palazzo Gondi, ok. 1490, Giuliano da Maiano
Architektura rezydencjonalna, ​villa rustica​– willa pod miastem (willa wiejska z
folwarkiem)
● Początkowo obronny wygląd
● Ogród jako osobny kompleks
● Przeznaczona na dłuższy pobyt, willa wypoczynkowa
● Brak działalności gospodarczej
● Villa del Trebbio, willa Medyceuszy, poł. XV w.
● Careggi, willa Medyceuszy, 1433, przebudowa Michelozzo
● Caffagiolo, willa Medyceuszy, 1443-52, przebudowa Michelozzo
● Fiesole, willa Medyceuszy, bez folwarku, ok. 1455, Michelozzo
● Poggio a Caiano, Villa Reale Medyceuszy, od 1485, Giuliano da Sangallo
Villa suburbana – willa usytuowana niedaleko od miasta
● Reprezentacyjny charakter
● Niedaleko miasta
● Dla gości, na przyjęcie –na krótki pobyt
● Wiele odkrytych pomieszczeń
3
Domek myśliwski – budowla powiązana z kompleksem leśnym
WILLA ROTONDA 1567-1569 Palladio
● Otwarta na cztery strony
● Sześcio-kolumnowy portyk
● Osiowa
9. Scharakteryzuj architekturę renesansowego palazzo w zależności od regionu: Florencja,
Rzym, Wenecja. Podaj przykłady.
WENECJA
●
●
●
●
●
●
●
Budowle ceglane, lekkie, budowane na palach
Raczej nie ma okładzin kamiennych, tynkowane na kolorowo
Mniejsze działki ​ ​ nie ma wewnętrznego dziedzińca
Pomieszczenia ułożone pasmowo, prostopadle do kanału
3 osie, oś środkowa najważniejsza, dwie po bokach
Tylko front dobrze oświetlony
Pałac Corner Spinelli
●
●
●
●
●
●
●
Na elewacji tynk, w narożach rustyka/boniowanie
Oprawy okienne – edykuły lub naczółki łukowe
Działki mniejsze niż we Florencji
Dziedziniec mniejszy –zredukowany podcień
Sień wjazdowa na osi środkowej
Ogród ze źródełkiem
Pałac Marcello Cervini
RZYM
FLORENCJA
●
●
Superpozycja okładziny: gładkie, boniowanie, rustyka
Piętrowość:
o Pierwsza kondygnacja – działalność zawodowa, ława banko, nachylona
sień
o Druga kondygnacja – piano nobile, najważniejsze piętro, wysokie sufity,
pomieszczenia reprezentacyjne, przyjmowanie gości
o Trzecia kondygnacja – pomieszczenia mieszkalne
o Czwarta kondygnacja – piętro ukryte, pomieszczenia gospodarcze,
gzyms kordonowy
4
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
Wejścia od każdej strony, osiowość
Małe okna
Zmiana trybu życia, prywatność
Brak funkcji obronnej, uporządkowanie form nieregularnych, poprzez
dziedziniec wewnętrzny – nabiera charakteru reprezentacyjnego
Intymne pomieszczenia kobiece
Ogród sekretny
Loggia widokowa, ozdobna
„czyste”, surowe wnętrza, sklepienia lunetowe
Fasady zewnętrzne surowe i uporządkowane
Gzymsy pod oknami, a nie na wysokości stropu
Gzymsy kordonowe – najwyższy jest najmasywniejszy
Połączenie wielu funkcji, stopniowe/ piętrowe rozłożenie w budynku
Poszukiwanie idealnej formy
WCZESNORENESANSOWA ARCHITEKTURA SAKRALNA W WENECJI
Nawiązanie do modelu bazyliki św. Marka:
półkoliste szczyty jako parafraza kopuł - ​kościół Santa Maria dei Miracoli​
, arch. Pietro Lombardo, 1481-1489;
kościół S. Zaccaria​, arch. Antonio Gambello, Mauro Codussi, 1458-1534.
kopułowy układ przestrzenny: ​kościół San Salvadore​, plan Giorgia Spavento ok. 1507, kontynuowany przez T.
Lombardo, V. Scamozzi i J. Sansovino.
WCZESNORENESANSOWA ARCHITEKTURA SAKRALNA W MEDIOLANIE
Filarete (Antonio di Pietro Averlino), ​Ospedale Maggiore​, ok. 1456 – prototyp architektonicznego układu
wielodziedzińcowego; „Traktat o architekturze” 1460-64.
Michelozzo, ​
kaplica Portinarich przy kościele S. Eustorgio​, lata 60. XV w.; ​Bank Medyceuszy​, 1495
Donato Bramante, ​Santa Maria presso San Satiro​, przebudowa kościoła z IX w., 1476-1482, pierwszy przykład
trompe l’oeil​– malarstwa iluzjonistycznego w architekturze (namalowane prezbiterium); chór kościoła ​Santa
Maria delle Grazie​, 1492-97 (Fundacje Francesco Sforza)
DOJRZAŁY RENESANS RZYMSKI
Twórczość Donato Bramantego:
Krużganki przy kościele Santa Maria della Pace, 1500-1504
Architektura sakralna - idea przestrzeni centralnej:
Tempietto​
, 1502 (zlec. Izabela i Ferdynand); ​Bazylika św. Piotra​, 1506-1514 (zlec. papież Juliusz II)
Architektura rezydencjonalna: Watykan, ​Cortile del Belvedere​, od 1506 – połączenie idei ​piazza/​placu
miejskiego z tarasami ogrodowymi – prototyp wielopoziomowego, dziedzińcowego założenia
rezydencjonalnego; Palazzo Caprini (Dom Rafaela), ok. 1510 – typ fasady rzymskiego palazzo
10. Scharakteryzuj (na konkretnych przykładach) architekturę rezydencjonalną włoskiego
manieryzmu.
Architektura rezydencjonalna:
●
●
●
●
Zaprzeczenie i jednocześnie kontynuacja renesansu
Łamanie zasad renesansowych
Wyrafinowany styl
Artyści bawią się widzami
5
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
Rzym, ​palazzo Spada​, 1550-1551, arch. Bartolomeo Baronino, Giulio Merisi da
Caravaggio, Girolamo da Capri, Giulio Mazzoni, oparty na Palazzo Branconio
Raffaela.
Rzym, ​palazzo Massimi​, 1532-1535, arch. Baldassare Peruzzi.
Florencja, ​Pałac Pittich​, XVI-wieczna rozbudowa, arch. Giorgio Vasari, dziedziniec
od ogrodu - Bartolommeo Ammanati. ​Ogrody Boboli przy Palazzo Pitti we
Florencji, połowa XVI wieku, Nicolo Tribolo przed 1550, prace kontynuują
Bartolomeo Ammanati, Gorgio Vasari i Bernardo Buontalenti. Oś poprzeczna z
isoletto​rozwinięta na początku XVII w. przez Gulio Parigi.
Villa Medici di Castello (​villa rustica​), Grota Zwierząt, projekt architekta i
inżyniera Niccola Tribolo, rzeźby Bartolomea Ammannatiego, XVI w.
Mantua, ​Pałac del Te (​villa suburbana​), 1524-1534, dla Frederigo Gonzagi, arch.
Giulio Romano (uczeń Rafaela).
Tivoli, ​villa D’Este​, dla kardynała Hipolita d’Este, od 1549, arch. Pirro Ligorio i
Alberto Galvani,
dekoracje
Livio Agresti.
Święty Gaj (​Parco dei Monstri​) w Bomarzo koło Viterbo, Pirro Ligorio, ok. 1560
Villa Lante​w Bagnaia k. Viterbo, J. B. da Vignola, Carlo Maderno, 1568-98.
Villa Pratolino z Apeninem, dla Franciszka I de Medici, 1569-81, Bernardo
Buontalenti.
Caprarola, ​Villa Farnese​
, ​palazzo in fortezza,​1558-73, arch. J. B. da Vignola.
Rzym, ​villa Papa Giulio (​villa suburbana​), 1551-53, dla papieża Juliusza III del
Monte, arch. J. B. da Vignola
11. Scharakteryzuj twórczość architektoniczną Michała Anioła Buonarottiego. Podaj
przykłady.
TWÓRCZOŚĆ MICHAŁA ANIOŁA BUONAROTTIEGO
● Wytyczanie nowych kierunków
● Bogate operowanie detalem
● Korzystanie z klasycznych środków, operowanie w swobodny sposób
● Kontrastowe zestawienia
● Pietra serena
● Element niepokoju
● Florencja, ​Nowa Zakrystia​(Kaplica Medyceuszów) przy kościele S. Lorenzo, 1519-1527.
● Florencja, S. Lorenzo, ​Biblioteka Laurenziana​, 1524-26, realizacja 1527, schody
1559.
● Rzym, ​Bazylika św. Piotra​, 1546-64.
● Rzym, ​Porta Pia​, realizacja 1561-1565.
● Rzym, ​Kapitol​, projekt Michała Anioła z 1536 r., realizacja Giacomo della Porta i
Girolamo Rainaldi po 1569.
12. Scharakteryzuj rezydencjonalną architekturę Palladia typu: ​palazzo.​Podaj przykłady
13. Scharakteryzuj rezydencjonalną architekturę Palladia typu: ​villa rustica.​Podaj przykłady
14. Scharakteryzuj architekturę użyteczności publicznej Palladia​.​Podaj przykłady
TWÓRCZOŚĆ ANDREA PALLADIA (1508-1580)
Teoria:
● Traktat “Cztery księgi o architekturze” (​I qvattro libri dell'architettura)​, 1570. W księdze II
i III przykłady własnych projektów jednorodnie opracowanych (rzuty, przekroje,
6
elewacje) i zwymiarowanych. W księdze IV rysunki rekonstrukcji budowli antycznych.
Ogromny wpływ traktatu na architekturę północnej Europy (zwłaszcza Anglii), a później
Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Architektura rezydencjonalna – pałace miejskie:
● Różnorodność kompozycji elewacji odpowiednio wyrażających status społeczny
właściciela, z zastosowaniem małego lub wielkiego porządku.
● Vicenza, ​Palazzo Thiene​, 1542; Vicenza, ​Palazzo Porto​, ok.1544; Vicenza, ​Palazzo Schio​
,
1560; Vicenza, ​Palazzo Barbarano da Porto​, 1569; Udine, ​Palazzo Antonini​, 1556; Vicenza,
Palazzo Chiericati,​1550.
● Vicenza, ​Palazzo Valmarana​
, 1565; Vicenza, ​Palazzo Porto na Piazza Castello​, 1571.
Architektura rezydencjonalna – wille na wsi:
● Nowy typ ​villi rustica dla arystokracji weneckiej (rejon Veneto), łączący różne odrębne
budynki folwarczne w jedną całość (symetrycznych skrzydeł), podporządkowaną
kompozycyjnie głównemu budynkowi usytuowanemu centralnie i górującemu nad
całością zespołu. Wille zaprojektowane zawsze symetrycznie i osiowo z
pomieszczeniami reprezentacyjnymi (loggia, ​grande salone,​ klatki schodowe)
umieszczonymi na osi symetrii i dwoma zestawami apartamentów po bokach, w skład
których najczęściej wchodziły dwa pomieszczenia na planie prostokąta i jedno na planie
kwadratu.
● Lonedo di Lugo Vicentino, ​Villa Godi​
, 1537; Quinto Vicentino, ​Villa Thiene​, 1542; Bagnolo,
Villa Pisani​, 1542; Vigardolo di Monticello Conte Otto, ​Villa Valmarana​, 1542; Poiana
Maggiore, ​Villa Poiana​, 1546;
● Fanzolo di Vedelago, ​Villa Emo​, 1558; Piombino Dese, ​Villa Cornaro​, 1552; Fratta
Polesine, ​Villa Badoer​, 1554; Mira, ​Villa Foscari zw. ​La Malcontenta,​ 1558-60;
Vancimuglio di Grumolo delle Abbadesse, ​Villa Chiericati​, 1550; Vicenza, ​willa
Capra-Rotonda​, pocz. bud. 1567; Meledo di Sarego, ​Villa Trissino​, 1553-54, 1575; Maser,
Villa Barbaro​, 1554.
Architektura sakralna:
● Maser, kaplica ​Tempietto Barbaro​, 1580;
● Wenecja, kościół ​San Giorgio Maggiore​, projekt 1564;
● Wenecja, kościół ​Il Redentore​(Odkupiciela), 1576-92.
Architektura użyteczności publicznej:
● Vicenza, Palazzo della Ragione, ​Bazylika​, po 1546;
● Vicenza, ​Loggia del Capitanio​
, 1571;
● Vicenza, ​Teatro Olimpico​, 1580-84.
o Zadaszony
o Widownia na pół- elipsie
o Uliczki wewnętrzne
o Iluzja głębi, bogata dekoracja drewniana
o Drewniany strop z namalowanym niebem
15. Proszę scharakteryzować XVI wieczną architekturę Francji. Podać przykłady.
Francja​, architektura rezydencjonalna:
● Blois​, zamek, skrzydło Ludwika XII, późny gotyk z renesansowym detalem, 1498-1504;
renesansowe skrzydło Franciszka I, 1515-24.
● Chambord​, zamek myśliwski wzniesiony na polecenie Franciszka I, 1519-33, Domenico da
Cortona, P. Nepveu. J. A. Du Cerceau. Spiralna klatka schodowa przypisywana Leonardowi
Da Vinci.
7
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
●
Bury,​zamek dla ministra Franciszka I Florimonda Roberteta, lata 20. XVI w.
Azey-le-Rideau​, zamek, dla finansisty Gilles’a Berthelot’a, 1518-27.
Fontainebleau​, zamek, Franciszek I, rozbudowa od 1528, arch. Gilles Le Breton, dekoracje
wnętrz Primaticcio i Rosso Fiorentino.
Chateau de Madrid​, rezydencja na przedmieściu, ok. 1527-1550, Girolamo della Robia
Ancy-le-Franc​, rezydencja dla Antoine de Clermont, 1544-1550, Sebastian Serlio
Paryż, ​Luwr oficjalna siedziba królów Francji​, Franciszek I i Henryk II przebudowa
wschodniego skrzydła, 1546-76, arch. Pierre Lescot, dekoracja rzeźbiarska Jean Goujon
Paryż, pałac ​Tuileries​, rezydencja na przedmieściu, proj. 1565, Philibert Delorme (de
l’Orme) dla Katarzyny Medycejskiej
Anet​, zamek, 1548-54, proj. Ph. Delorme, dla Diany de Poitiers
Paryż, ​Pałac Luksemburski​rezydencja podmiejska dla Marii Medycejskiej, 1615-24,
Salomon de Brosse.
Zabudowa placów Des Vosges (1605-1612) i Dauphine (1609), Henryk IV, jako przykład
typowej mieszczańskiej architektury rezydencjonalnej
Architektura sakralna:
Paryż, ​kościół St. Etienne du Mont​, realizacja od 1517, późnośredniowieczny z
elementami renesansowej dekoracji.
Paryż, ​kościół Saint-Eustache​, od 1532, j.w.
Caen, ​kościół S. Pierre​
, 1521-38, Hector Sohier, j.w.
8
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards