monopol-nabywcow-monopson-czynniki

advertisement
4
Monopol nabywców (monopson).
Teoria monopolu nabywcy może być rozwijana analogicznie do teorii monopolu oferenta. Dlatego
przedstawimy ją w skrótowej postaci, bazując na wnioskach z teorii monopolu oferenta.
Zakładamy teraz, że każdy producent danego dobra może go sprzedać tylko jednemu odbiorcy.
Przykładem może być jedyna na danym obszarze cukrownia, mleczarnia, punkt skupu zboża, albo
fabryka samochodów zamawiająca drobne, unikalne podzespoły do swojego produktu u wielu
drobnych producentów.
Rozpatrzmy teraz najprostszy przypadek, że dane przedsiębiorstwo jest jedynym odbiorcą danego
czynnika produkcji. Zna on zagregowaną funkcję podaży (powstałą poprzez zsumowanie
indywidualnych funkcji podaży pojedynczych producentów danego dobra) tego artykułu. Pozwala
to monopoliście nabywcy wpływać poprzez wielkość zamówień na cenę tego czynnika produkcji.
Jeżeli wielkość popytu na ten czynnik produkcji oznaczymy jako r a jego cenę jako q, to będziemy
mogli zapisać:
Taką funkcję będziemy nazywali cena-zaopatrzenie albo funkcją popytu na czynnik produkcji r.
Jeżeli przyjmiemy, że jest to typowa zależność, tzn. wraz ze wzrostem r cena q będzie rosła, to
możemy zapisać:
Wydatki A na czynnik r będziemy oznaczali:
Wydatki krańcowe, pokazujące o ile wzrośnie A, gdy zwiększymy zakupy r o jednostkę i teraz będą
określone następująco:
W związku z tym, że pochodna funkcji cena-zaopatrzenie jest większa od zera, to wydatki krańcowe
będą zawsze większe od ceny q z wyjątkiem przypadku, gdy r = 0.
Rozpatrzmy teraz przypadek, gdy funkcja cena-zaopatrzenie jest prostą o wzorze:
gdzie: l i k parametry większe od 0.
Wtedy wydatki na czynnik produkcji r będą miały postać:
a wydatki krańcowe:
Widać, że wydatki krańcowe są również prostą ale dwa razy bardziej stromą w porównaniu do
prostej cena-zaopatrzenie.
Na rysunku można to przedstawić następująco, co prezentuje rys. 1.
Jeżeli teraz dodatkowo przyjmiemy, że wielkość produkcji monopolisty nabywcy zależy jedynie od
wielkości zużycia czynnika produkcji r, czyli gdy funkcja produkcji jest określona wzorem:
oraz iż cena na wyrób produkowany przez tego producenta jest stała i równa p (oznacza to, że
monopolista nabywca na rynku czynnika produkcji r jest na rynku swojego produktu jedynie jednym
z wielu producentów i panują tam warunki konkurencji doskonałej.
Przychód tego producenta będzie iloczynem stałej ceny p i wielkości produkcji y, co wykorzystując
funkcję produkcji możemy zapisać:
Koszty produkcji w tym szczególnym przypadku będą równe wydatkom na czynnik
(…)
… na nim, że istnieją dwa punkty przecięcia się przychodu krańcowego z wydatkami krańcowymi.
Ten pierwszy przypisany r1 nie spełnia warunku wystarczającego na maksimum funkcji zysku, gdyż
E' jest wtedy bardziej strome od A'. Odwrotnie jest dla r*. Czyli dla takiego poziomu zużycia
czynnika produkcji monopolista nabywca osiąga maksimum zysku. Konsekwencją tego jest
ustalenie się ceny tego czynnika na poziomie q…
… występuje iloczyn stałej ceny wyrobu i wydajności krańcowej czynnika r a po prawej wydatki
krańcowe na ten czynnik. To jest warunek konieczny na maksimum zysku.
Warunek wystarczający będzie spełniony, gdy II pochodna funkcji zysku w punkcie, gdzie I
pochodna jest równa zero, jest < 0, co zapiszemy:
Oznacza to, że w punkcie przecięcia się E' i A' ta pierwsza funkcja musi być bardziej płaska od
wydatków krańcowych.
W teorii ekonomii przyjmuje się, że typowa funkcja produkcji, czyli zależność między nakładami
czynników produkcji a wielkością produkcji, wygląda tak jak, to jest pokazane na górnym układzie
współrzędnych rys. 2. Jest to funkcja rosnąca najpierw coraz szybciej a później coraz wolniej. Jest to
jednoznaczne, z tym że dla początkowych wielkości produkcji wydajność danego czynnika
produkcji najpierw rośnie wraz ze wzrostem y ale od pewnego momentu zaczyna maleć. Lepiej te
zmiany ujmuje krańcowa wydajność pracy, która jest przedstawiona w dolnym układzie
współrzędnych.
Pamiętając, że przychód krańcowy w tym przypadku jest równy iloczynowi stałej ceny p i
wydajności krańcowej czynnika r, czyli:
możemy stwierdzić, że przychód krańcowy będzie przebiegał podobnie jak funkcja produktu
krańcowego…
….
Teraz będziemy rozpatrywali przypadek, gdy na przeciw jednego monopolisty stoi drugi, czyli gdy
mamy sytuację, kiedy jest tylko jeden producent danego dobra, które jest kupowane tylko przez
jednego odbiorcę. Jako przykład takiej sytuacji można podać kopalnię węgla brunatnego w
Bełchatowie i elektrownię w Bełchatowie. Ta ostatnia ma kotły przystosowane tylko do spalania
węgla brunatnego a z drugiej strony…
monopol nabywców
Monopol nabywców - monopson
Monopol nabywców - monopson - Koszty produkcji
Monopol nabywców - monopson - Obustronny monopol
Monopol nabywców - monopson - Przychód krańcowy
Monopol nabywców (monopson)
Reklama































Prawa autorskie
Reklama
Kontakt
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

66+6+6+

2 Cards basiek49

Create flashcards