zdrowie seniorów- profilaktyka i opieka

advertisement
ZDROWIE SENIORÓWPROFILAKTYKA I OPIEKA
JOANNA HOFFMANN-AULICH
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Prehistoria
Polowania, wojny, głód, niedożywienie,
choroby dawały człowiekowi
paleolitycznemu niewiele szans na to,
aby dożył siwych włosów
Oto Lucy, znana niektórym jako najstarsza
mieszkanka naszej planety.
muzeoblog.org
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Frankfurt am Main
Muzeum
Żyła 3.18- 3.2 milionów lat temu we
wschodniej Afryce, poruszła się w pozycji
pionowej, była drobnej budowy, jej głowa
bardziej przypominała orzech kokosowy
niż czaszkę współczesnego człowieka,
miała ok 107 cm wzrostu i ważyła jakieś 28
kg. Niewiele o niej wiemy, prawdopodobnie
żyła w grupie i całkiem możliwe, że
używała bardzo prymitywnych narzędzi,
ale nie umiała jeszcze posługiwać się
ogniem.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Turko-Mongołowie szanowali zdrowych
starców, natomiast niedołężnych
pozostawiali ich losowi, porzucali lub
zabijali przez uduszenie.
Indianie Ojibwa znad jeziora Winnipeg
porzucali lub przeznaczali na rytualną
ofiarę najbardziej wiekowych starców
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Starość Ptah-hotep, wezyr faraona Isesi z V
dynastii, około roku 2450 przed chr.
Jak nieznośny jest los starca! Słabnie on z
każdym dniem; wzrok mu się pogarsza,
uszy przestają słyszeć; opuszczają go siły,
serce nie zna spoczynku, usta milkną i
cichną. Jego umysł jest coraz bardziej
ograniczony; dziś nie może sobie
przypomnieć tego, co było wczoraj. Bolą
go wszystkie kości. Zajęcia, które dawniej
sprawiały mu przyjemność, teraz wykonuje
z wielkim trudem; zanika zmysł smaku.
Starość to największe nieszczęście, jakie
może dotknąć człowieka.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Hipokrates ur. ok. 460 p.n.e
„Potrzebują oni mniej pożywienia niż
młodzi. Dokuczają im trudności z
oddychaniem. Przeziębienia wywołują
uporczywy kaszel. Mają problemy z
oddawaniem moczu, kłopoty ze stawami,
cierpią na choroby nerek, zawroty głowy,
drgawki, zmiany na całej skórze, są
wychudzeni i senni. Przez oczy, nos i inne
otwory ciała wycieka im woda. Często
chorują na zaćmę, ich wzrok się pogarsza,
źle słyszą” 56 lat
Simone de Beauvoir Starość
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Olej Nicolas Maes Old
woman donzing
Drzemiąca staruszka
Krrólewskie Muzeum Sztuk
Pięknytch w Brukseli
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Termin geriatria po raz pierwszy został wprowadzony przez
rosyjskiego psychologa Nikołaja Rybnikowa1909r.
Termin „geriatria” (geriatrics) – 1909 r.
Ignacy Nasher;
Nowy Jork
Za ojca geriatrii uważa się Ignacego
Nashera- lekarz urodzony w Wiedniu. W
1909 roku opublikował pierwszy program,
a w 1912 założył Nowojorskie Towarzystwo
Geriatryczne
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Geriatria oznacza gałąź gerontologii i
medycyny, która zajmuje się
podstawowymi aspektami zdrowia i opieki
zdrowotnej nad osobami starzejącymi się i
starymi, a także chorobami wieku
starczego oraz diagnostyką, profilaktyką i
leczeniem tych chorób.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Gerontologia
Nauka zajmująca się procesem starzenia
się istot żywych, szczególnie człowieka
oraz naukowym badaniom wszelkich
aspektów biologicznego, psychologicznego
i społecznego starzenia się. Nauka ta
interesuje się również kulturowospołeczną, polityczną i ekonomiczną
stroną starzenia się ludności
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Starość
Nieunikniony efekt procesu starzenia się.
Starość, jako okres życia następujący po
wieku dojrzałym, jest pojęciem statycznym,
natomiast starzenie się jako, proces –
zjawiskiem dynamicznym.
Początek starości – umownie 60 lub 65 rok
życia a nieuchronnym końcem starości jest
śmierć.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Nauka zajmująca się procesem starzenia
się istot żywych, szczególnie człowieka
oraz naukowym badaniom wszelkich
aspektów biologicznego, psychologicznego
i społecznego starzenia się. Nauka ta
interesuje się również kulturowospołeczną, polityczną i ekonomiczną
stroną starzenia się ludności
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Wg WHO
wiek przedstarczy (45-59) rok życia,
wczesna starość (60-74),
wiek starczy (75-89), długowieczność (90
lat i więcej)
Ageizm
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Do najczęściej spotykanych zalicza się 4
okresy starości: -60-69 lat - wiek
początkowej starości,
- 70-74 lata - wiek przejściowy między
początkową starością a wiekiem
ograniczonej sprawności fizycznej i
umysłowej,
- 75-84 lata - wiek zaawansowanej
starości,
- 85 lat i więcej - niedołężna starość.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
(stulatek lub stuletni starzec) w
potocznym znaczeniu człowiek
bardzo stary, długowieczny; w
gerontologii oznacza osobę w
wieku 100 lat i więcej.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
„Nie sztuką dożyć stu
lat, ale sztuką jest
pamiętać ile ma się
lat”.
Obszary geograficzne o wyjątkowo
korzystnych warunkach środowiska
naturalnego Ekwador, Gruzja i Pakistan
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Starzenie definiuje się jako postępujące
zmniejszenie rezerw czynnościowych
ustroju, utrudniające adaptację do zmian
środowiskowych i prowadzące do
pogorszenia się sprawności organizmu.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Wzrasta śmiertelność
W tkankach zachodzą istotne zmiany
biochemiczne
Maleje wydolność organizmu
Zmniejsza się zdolność adaptacji do
bodźców środowiskowych
Zwiększa się podatność na choroby
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Konsekwencją tych zmian jest rozwój
typowych objawów starości, zmniejszeniu
ulega też intensywność wielu procesów
życiowych np. zmniejsza się pojemność
życiowa płuc, pojemność minutowa
serca, zmniejsza się filtracja nerkowa,
absorbcja z przewodu pokarmowego i
aktywność szpiku kostnego.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Upośledzenie słuchu
Upośledzenie smaku
Upośledzenie wzroku
Utrata uzębienia
Zmniejszenie siły mięśni, zanik tkanki
mięśniowej i kostnej, zmniejszenie masy
ciała
Zmniejszenie elastyczności skóry,
zmarszczki, siwienie
Skrócenie i spłycenie snu
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Teorie ewolucyjne próbują odpowiedzieć
na pytanie, dlaczego się starzejemy. Nie
wyjaśniają jednak mechanizmu tego
procesu. Trudności te znalazły swoje
odbicie w mnogości teorii, które
zaproponowano w celu objaśnienia
mechanizmu starzenia się.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Przyczyną starzenia się są mutacje, czyli
uszkodzenia materiału genetycznego,
do których dochodzi w komórkach
somatycznych
Mutacje te mają być rezultatem przewlekłej
ekspozycji na naturalne źródła
promieniowania.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Wolne rodniki są produktem ubocznym
metabolizmu tlenu. Powstają głównie w
mitochondriach Bardzo łatwo reagują z
innymi cząsteczkami, ale mogą je przy tym
uszkadzać. Według teorii wolnorodnikowej
akumulacja takich uszkodzeń leży u
podstaw starzenia się organizmu.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Komórki stają się większe i zawierają wiele
lizosomów (organelli degradujących różne
„odpadki ” komórki). W warunkach in vitro
komórki mogą podzielić się tylko określoną
liczbę razy (jest to tzw. Limit Hayflicka), po
czym się starzeją, zatem komórki muszą
mieć mechanizm, który zlicza kolejne
podziały i sygnalizuje osiągnięcie limitu
Hayflicka. Stwierdzono, że mechanizm ten
działa na podstawie zjawiska skracania się
telomerów.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
nowotwory złośliwe
choroby reumatyczne,
osteoporoza,
otyłość,
Nie mniej ważne od problemów
dotyczących zdrowia cielesnego są
zauważane niedomagania psychiczne u
osób starszych.
Zasadniczym problemem jest stopniowa
utrata pamięci, spowodowana zmianami w
mózgu i zanikiem niektórych komórek.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
W ostatnim czasie dużo miejsca poświęca
się chorobie Alzheimera, która dotyka wiele
osób starszych, które wymagają stałej
opieki.
Pomimo zauważalnego dużego
zaangażowania osób w podeszłym wieku
w praktyki religijne nie da się powiedzieć,
że okres ten wolny jest od wszelkiego
rodzaju zagrożeń duchowych.
Szczególnym problemem jest posiadanie
przez osoby starsze niewłaściwego obrazu
Boga, co negatywnie wpływa na ich
motywację religijną.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Formy opieki nad osobami w starszym
wieku.
Starzenie się populacji (wiek powyżej 60
lat osiąga powyżej 12% społeczeństwa).
Wzrost średniej oczekiwanej długości życia
wydłużył się z 75 do 79 lat
Polska: mężczyzna 71 lat
kobieta 79 lat
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Cele strategiczne WHO zawarte w
dokumencie „Strategia 21 Zdrowie dla
wszystkich w XXI wieku”.
Punkt piąty polityka zdrowotna wobec ludzi
starych.
Polityka zdrowego starzenia się, poprzez
systematyczną, celową promocję zdrowia
w ciągu całego życia
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Geriatria - profilaktyka
Profilaktyka przedwczesnego starzenia
rozpoczyna się w młodym wieku poprzez
Styl życia
Dbałość o zdrowie
Dbałość o kondycję
fizyczną
Eliminacja używek
Umiejętność radzenia sobie ze stresem
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Zapobieganie chorobom
Prawidłowe odżywianie
Prawidłowy styl życia w społeczności
Kształtowanie postaw wobec starzenia się
Tworzenie środowiska wspierającego
zdrowie
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Narodowy Plan Zdrowotny
Szybki wzrost odsetka osób po 65 r. ż.
Przyczyniają się do spadku
zdolności rodziny do
pełnienia funkcji opiekuńczych wobec
starszych członków rodziny.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Cel nr 14
Tworzenie warunków do zdrowego
aktywnego życia osób starszych.
Starzenie się populacji niesie za sobą
konsekwencje:
epidemiologiczne,
zdrowotne,
społeczne,
ekonomiczne,
prawne i polityczne.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Priorytety Polityki Zdrowotnej Państwa
Poprawa jakości życia ludzi starych i
samodzielne funkcjonowanie w środowisku
rodzinnym i domowym.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Formy organizacyjne opieki nad
osobami starszymi w Polsce
I
Resort
zdrowia
Obowiązek organizacji
i zabezpieczenia
opieki nad osobami
starszymi jest
zadaniem samorządu
lokalnego
Resort
polityki
socjalnej
Zakres usług i formy pomocy instytucjonalnej
społecznej określony jest zapisem w Ustawie o
Projekt systemowy
pn.: „Podnoszenie
Pomocy
Społecznej
kwalifikacji kadr pomocy i integracji
społecznej w województwie lubuskim”
Formy organizacyjne opieki nad osobami starszymi w Polsce
Ośrodek pomocy społecznej
(gminny, miejski).
Główny cel to dążenie do
utrzymania samodzielności podopiecznych
oraz aktywizacja do poprawy jakości życia.
Formy opieki instytucjonalnej socjalnej
(podległe resortowi polityki społecznej).
Domy pomocy społecznej dla osób
niesprawnych i przewlekle chorych.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Formy opieki instytucjonalnej medycznej
(podległe resortowi zdrowia). Ośrodki
opieki długoterminowej, zakłady
pielęgnacyjno- opiekuńcze i – lecznicze.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Formy opieki otwartej to świadczenia
głównie z zakresu usług opiekuńczych:
pomoc przez pracowników OPS lub
instytucji pozarządowych PCK, PKPS,
Caritas lub rządowych PFRON.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Formy pomocy osobom starszym,
samotnym, przebywającym w domu
obejmują:
dostarczanie posiłków, zakupy, prace
domowe, usługi opiekuńcze, pomoc
sąsiedzka, dotrzymywanie towarzystwa
.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Forma opieki stacjonarnej środowiskowej otwartej:
Ośrodki pobytu dziennego
Zapewnienie opieki i wsparcia w ciągu dnia
(posiłki, usługi opiekuńczo – rehabilitacyjne, zabiegi
higieniczne, usługi rekreacyjno – kulturalne:
zabawy, wycieczki.
. Forma pomocy społeczno - środowiskowej łączy
cechy ośrodka pobytu dziennego i domu pomocy
społecznej.
Osobom, których stan rodzinny i zdrowotny nie
pozwala na samodzielne funkcjonowanie proponuje
się domy pomocy społecznej.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wspólnoty zamieszkInne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Liczba osób
potrzebujących jest tak
Wspólnoty
seniorów
wysoka, żezamieszkiwania
pomoc społeczna
jest
Inne szczególne
niewystarczająca.
Niesytuacje
zawsze jest dobrze
Schroniska
postrzegana
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
iwania seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wspólnoty
zamieszkInne
wspierające:
Czasowa
potrzeba placówki
zapewnienia
opieki
Domy
seniora
medycznej
zapewnia:
opieka
Pensjonaty
długoterminowa,
zakłady pielęgnacyjno –
Wspólnoty
seniorów
opiekuńcze,zamieszkiwania
zakłady leczniczo
–
Inne szczególne sytuacje
pielęgnacyjne.
Zakłady te Schroniska
proponują: diagnostykę, terapię,
Noclegownierehabilitację
dla bezdomnych
pielęgnowanie,
maksymalnie
Jadłodajnie
dla ubogich
do pół
roku
iwania seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wspólnoty zamieszkInne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wspólnoty zamieszkiwania seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
iwania seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wspólnoty zamieszkInne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Chorzy terminalnie
znajdują pomoc w
Wspólnoty
seniorów
hospicjach zamieszkiwania
stacjonarnych, zespołach
Inne szczególne
sytuacje
hospicyjnych,
oddziałach
opieki
paliatywnej.Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
iwania seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wielka
Brytania: Służba
Geriatryczna
Wspólnoty
zamieszkInne
placówki
wspierające:
działającaDomy
w ramach
NHS
(państwowy
seniora
system ochrony
zdrowia). W ramach SG
Pensjonaty
funkcjonujązamieszkiwania
szpitale dzienneseniorów
geriatryczne.
Wspólnoty
Opieką
domową
zajmuje
się środowiskowa
Inne
szczególne
sytuacje
opieka geriatryczna.
Schroniska
Alternatywą
powyższych
rozwiązań są
Noclegownie
dla bezdomnych
zakłady
pielęgnacyjno
– opiekuńcze.
Jadłodajnie
dla ubogich
całodobowa
iwania Opieka
seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wspólnoty zamieszkInne placówki wspierające:
Domy seniora
Pomoc ochotnicza
Pensjonaty
– prowadzona
jest przez stowarzyszenia
Wspólnoty
zamieszkiwania
seniorów
osób
wieku przedemerytalnym,
w
Inne w
szczególne
sytuacje
zamian za
gwarancję otrzymania takiej
Schroniska
samej opieki
w przyszłości.
Noclegownie
dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
iwania seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
Domy seniora
Pensjonaty
Wspólnoty zamieszkInne placówki wspierające:
Domy seniora
Opieka świadczona
głównie w
Pensjonaty
mieszkaniach
własnych. seniorów
Wspólnoty
zamieszkiwania
Opieka
instytucjonalna
w specjalnych
Inne
szczególne sytuacje
placówkachSchroniska
lub przystosowanych
mieszkaniach
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
iwania seniorów
Inne szczególne sytuacje
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
ne placówki wspierające:
14 grudnia 1990 roku Zgromadzenie
Domy seniora
Ogólne wyznaczyło dzień 1 października
Pensjonaty
jako Międzynarodowy
Dzień wspierające:
Osób
Wspólnoty
zamieszkInne placówki
StarszychDomy
(rezolucja
45/106). Rezolucja
seniora
Zgromadzenia
Ogólnego została przyjęta
Pensjonaty
w następstwie
innych inicjatyw
Narodów
Wspólnoty
zamieszkiwania
seniorów
Zjednoczonych
na rzecz
osób starszych,
Inne szczególne
sytuacje
takich jak Międzynarodowy
Wiedeński Plan
Schroniska
Działania
dotyczący
Osób Starszych,
Noclegownie
dla bezdomnych
przyjęty
w 1982 roku
Światowe
Jadłodajnie
dlaprzez
ubogich
na Temat Osób Starszych i
iwania Zgromadzenie
seniorów
zatwierdzony
w tym samym roku przez
Inne szczególne
sytuacje
Zgromadzenie Ogólne.
Schroniska
Noclegownie dla bezdomnych
Jadłodajnie dla ubogich
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Literatura
• Geriatria. Krzysztof Galus. Wrocław 2007.
• Kompendium pielęgnowania pacjentów w starszym
wieku. Red. Kornelia Kędziora – Kornatowska, Marta
Muszalik. Lublin 2007.
• Leksykon gerontologii. Adam A. Zych. Kraków 2007.
• Historia starości. Georges Minois. Od antyku do
renesansu. Warszawa 1995.
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie
kwalifikacji kadr pomocy i integracji
społecznej w województwie lubuskim”
Dziękuję
Projekt systemowy pn.: „Podnoszenie kwalifikacji kadr pomocy i integracji społecznej w województwie lubuskim”
realizowany ze środków Unii Europejskiej
Download