Jednostki sektora finansów publicznych

advertisement
FORMY ORGANIZACYJNOPRAWNE JEDNOSTEK
SEKTORA FINANSÓW
PUBLICZNYCH
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Budżetowanie brutto i netto
Budżetowanie brutto
Budżetowanie netto
Wchodzenie jednostki organizacyjnej do
budżetu całością realizowanych przez
jednostkę wpływów oraz traktowanie
wydatków tej jednostki jako wydatków
budżetu jako całości.
Rozliczanie przez jednostkę organizacyjną
jej wynikiem finansowym
(nadwyżką/niedoborem)
Niełączenie wydatków i przychodów
Pokrywanie kosztów uzyskanymi
dochodami własnymi.
Podporządkowanie rygorom
wewnątrzbudżetowym
(roczność, dyrektywny charakter planów,
dyscyplina budżetowa)
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zalety i wady budżetowania brutto i netto
Budżetowanie brutto
Możliwość dokonywania wydatków
niezależnie od uzyskiwanych dochodów


Możliwość ścisłego kontrolowania
dokonywanych przez jednostki wydatków
Brak zainteresowania przy realizacji
dochodów i brak bodźców do
oszczędnego gospodarowania
Budżetowanie netto
Oszczędne i elastyczne
gospodarowanie środkami
publicznymi
Zmniejsza się zakres kontroli
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Formy gospodarowania brutto i netto
Budżetowanie brutto
Budżetowanie netto
Agencje wykonawcze
Jednostki budżetowe
Jednostki gospodarki budżetowej
Państwowe fundusze celowe
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Kryteria pozwalające ustalić skład sfp
(wg C. Kosikowskiego)
1)
2)
3)
4)
5)
Publiczna właśność majątku podmiotu (powiązanie z
sektorem publicznym przez majątek)
Publiczny- całkowity lub częściowy- rodzaj zasilania
finasowego
Status ustrojowy podmiotów (wskazujący na
przynależność do organów państwowych lub
samorządowych)
Forma prawna danego podmiotu (osoba prawna,
albo jednostka organizacyjna nieposiadająca
osobowości prawnej)
Charakter i cel prowadzenia działalności
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Sektor finansów publicznych
Wyodrębniona organizacyjnie i instytucjonalnie część
sektora publicznego oparta o własny, publiczny
(państwowy i samorządowy) majątek, dokonująca
poboru środków finansowych i redystrybucji
publicznych zasobów pieniężnych, zorientowanych na
zaspokajanie potrzeb ogólnospołecznych i
nienastawiona na osiąganie zysku ze swojej
podstawowej działalności.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
3 podstawowe kryteria
1)
2)
3)
Jednostka utworzona przez państwo lub jst na
bazie publicznego majątku
Otrzymuje środki publiczne na swoją działalność
podstawową
Cel podstawowej działalności- inny niż zarobkowy
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jednostki sektora finansów publicznych
Art. 8. 1. Jednostki sektora finansów
publicznych są tworzone w formach
określonych w niniejszym rozdziale.
2. Jednostki sektora finansów publicznych
mogą być tworzone:
a) na podstawie niniejszej ustawy albo
b) na podstawie odrębnych ustaw.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jednostki stosujące zasady gospodarki finansowej
określone w ustawie o finansach publicznych
Art. 9. Sektor finansów publicznych tworzą:
1) organy władzy publicznej, w tym organy
administracji rządowej, organy kontroli państwowej i
ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
2) jednostki samorządu terytorialnego oraz ich
związki;
3) jednostki budżetowe;
4) samorządowe zakłady budżetowe;
5) agencje wykonawcze;
6) instytucje gospodarki budżetowej;
7) państwowe fundusze celowe;
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
JSFP, działające na podstawie odrębnych ustaw, które stosują
u.f.p. odpowiednio
•
•
•
•
•
•
•
Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez
Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
Narodowy Fundusz Zdrowia;
samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
uczelnie publiczne;
Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
państwowe i samorządowe instytucje kultury oraz państwowe instytucje
filmowe;
inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie
odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem
przedsiębiorstw, jednostek badawczo-rozwojowych, banków i spółek
prawa handlowego.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zróżnicowanie zasad gospodarki finansowej
dla grupy I i II (art. 10 ufp)
1. Jednostki budżetowe, samorządowe zakłady
budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki
budżetowej i państwowe fundusze celowe
stosują zasady gospodarki finansowej określone w
niniejszej ustawie.
2. Do jednostek sektora finansów publicznych, o których
mowa w art. 9 pkt 8-14, działających na podstawie
odrębnych ustaw stanowiących podstawę ich utworzenia
przepisy niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jednostki budżetowe
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jednostki budżetowe – definicja (art. 11 ust.1 ufp)
Jednostkami budżetowymi są jednostki
organizacyjne sektora finansów publicznych
nieposiadające osobowości prawnej,
które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z
budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na
rachunek odpowiednio dochodów budżetu
państwa albo budżetu jednostki samorządu
terytorialnego.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Przykłady



Urzędy organów państwowych
Sądy, trybunały
Część jednostek organizacyjnych służby zdrowia,
oświatowych, urzędy jst
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
pokrywają swoje
wydatki
bezpośrednio z
budżetu
Jednostka
budżetowa
Art. 11 ust. 1 u. f.
p.
15
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
pobrane dochody
odprowadzają na
rachunek
odpowiednio
dochodów budżetu
państwa albo
budżetu jednostki
samorządu
terytorialnego
Budżet
N
I
E
D
O
B
Ó
R
N
A
D
W
Y
Ż
K
A
Środki
specjalne
Jednostka
budżetowa
Jednostka
budżetowa
Gospodarstwa
pomocnicze
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Statut i plan jednostki budżetowej (art. 11 ust.
2 i 3 ufp)

Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu
określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i
przedmiot działalności.

Podstawą gospodarki finansowej jednostki
budżetowej jest plan dochodów i wydatków,
"planem finansowy jednostki budżetowej".
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Kto tworzy jednostki budżetowe?
państwowe jednostki
budżetowe
ministrowie, kierownicy
urzędów centralnych,
wojewodowie oraz inne
organy działające na
podstawie odrębnych
ustaw.
gminne, powiatowe lub
wojewódzkie jednostki
budżetowe.
organy stanowiące jednostek
samorządu terytorialnego
Te podmioty nie tylko tworzą, ale łączą i likwidują jednostki budżetowe:
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Nadanie statutu i określenie mienia
Tworząc jednostkę budżetową, organ nadaje jej statut,
chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej, oraz określa
mienie przekazywane tej jednostce w zarząd.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Likwidowanie jednostki budżetowej



Likwidując jednostkę budżetową, organ, określa
przeznaczenie mienia znajdującego się w
zarządzie tej jednostki.
W przypadku państwowej jednostki budżetowej
decyzja o przeznaczeniu tego mienia jest
podejmowana w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw Skarbu Państwa.
Przepis ten stosuje się odpowiednio do łączenia
jednostek budżetowych.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Przejmowanie należności i zobowiązań
jednostki likwidowanej (art. 12 ust. 3 ufp)
Co do zasady:
należności i zobowiązania likwidowanej:
1) państwowej jednostki budżetowej - przejmuje
organ, który podjął decyzję o likwidacji;
2) gminnej, powiatowej lub wojewódzkiej jednostki
budżetowej - przejmuje urząd odpowiedniej
jednostki samorządu terytorialnego.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jednostka budżetowa administracji rządowej
(art. 13 ufp)

Jednostka budżetową realizującą zadania na rzecz administracji rządowej.

Tworzona przez Prezesa Rady Ministrów

Prezes Rady Ministrów, tworząc jednostkę określa zakres realizowanych przez nią
zadań.

Jednostka budżetowa administracji rządowej podlega Prezesowi Rady Ministrów
albo wskazanemu przez niego ministrowi lub kierownikowi urzędu centralnego.

Przepisy art. 12 ust. 2-7 ufp stosuje się odpowiednio.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Samorządowy zakład budżetowy
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jakie zadania wykonują samorządowe zakłady
budżetowe
Art. 14.
Zadania własne jednostki samorządu terytorialnego mogą być wykonywane
przez samorządowe zakłady budżetowe w zakresie:
1) gospodarki mieszkaniowej i gospodarowania lokalami użytkowymi,
2) dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i
oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz
urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych,
zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
4) lokalnego transportu zbiorowego.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jakie zadania wykonują samorządowe
zakłady budżetowe
5) targowisk i hal targowych,
6) zieleni gminnej i zadrzewień,
7) kultury fizycznej i sportu, w tym utrzymywania terenów rekreacyjnych i
urządzeń sportowy
8) utrzymywania różnych gatunków egzotycznych i krajowych zwierząt, w
tym w szczególności prowadzenia hodowli zwierząt zagrożonych
wyginięciem, w celu ich ochrony poza miejscem naturalnego
występowania,
9) cmentarzy
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Samorządowe zakłady budżetowe – zasady
gospodarki finansowej
Art. 15. 1. Samorządowy zakład budżetowy odpłatnie
wykonuje zadania, pokrywając koszty swojej działalności
z przychodów własnych, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zasady ogólne gospodarki finansowej samorządowych
zakładów budżetowych






Odpłatne wykonywanie wyodrębnionych zadań
Pokrywanie kosztów swojej działalności z przychodów
własnych
Prowadzenie gospodarki finansowej na podstawie
rocznego planu finansowego
Możliwość otrzymywania dotacji na zasadach
określonych w odrębnych przepisach
Zakaz dotowania zakładów powyżej 50% kosztów ich
działalności
Obowiązek wpłaty do budżetu nadwyżki środków
obrotowych, ustalonej na koniec roku rozliczeniowego
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Samorządowy zakład budżetowy może otrzymywać z budżetu
jst:






dotacje przedmiotowe;
dotacje celowe na zadania bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących
z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy
udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym
Handlu (EFTA);
oraz inne środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi;
dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.
W zakresie określonym w odrębnych ustawach samorządowy zakład budżetowy
może otrzymywać dotację podmiotową.
Nowo tworzonemu samorządowemu zakładowi budżetowemu może być przyznana
jednorazowa dotacja z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na pierwsze
wyposażenie w środki obrotowe.
Co do zasady, dotacje dla samorządowego zakładu budżetowego nie mogą
przekroczyć 50 % kosztów jego działalności.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Jak rozlicza się samorządowy zakład
budżetowy z budżetem jst?
Samorządowy zakład budżetowy wpłaca do
budżetu jednostki samorządu terytorialnego
nadwyżkę środków obrotowych, ustaloną na koniec
okresu sprawozdawczego, chyba że organ
stanowiący jednostki samorządu terytorialnego
postanowi inaczej.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Dotacje Dotacje
przedmi celowe, o
otowe
których
mowa w
art. 15 ust.
2 pkt 3
u.f.p.
dotacje
inne środki
pochodzące zecelowe na
finansowanie
źródeł
zagranicznych lub
niepodlegającedofinansowa
nie kosztów
zwrotowi
realizacji
inwestycji
Dotacja
podmio
towa
(art. 25
ust. 4
u.f.p.)
jednoraz
owa
dotacja
na
pierwsze
wyposaż
enie w
środki
obrotowe
.
Wpłaca do budżetu j.s.t.
nadwyżkę środków
obrotowych, ustaloną na
koniec okresu
sprawozdawczego, chyba
że organ stanowiący j.s.t.
postanowi inaczej
(art.15 ust. 7)
Dotacje nie mogą przekroczyć 50% kosztów działalności
(wyjątek: art. 15 ust. 3 pkt 2 i 3)
Samorządowy zakład budżetowy
Art. 15 u.f.p
Przychody własne
Koszty
działalności
30
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Plan finansowy samorządowego zakładu
budżetowego:



Podstawa gospodarki finansowej samorządowego zakładu budżetowego jest
roczny plan finansowy
obejmuje przychody, w tym dotacje z budżetu jednostki samorządu
terytorialnego, koszty i inne obciążenia, stan środków obrotowych, stan
należności i zobowiązań na początek i koniec okresu oraz rozliczenia z
budżetem jednostki samorządu terytorialnego.
W planie finansowym samorządowego zakładu budżetowego mogą być
dokonywane zmiany w ciągu roku w przypadku realizowania wyższych od
planowanych przychodów i kosztów, pod warunkiem że nie spowoduje to
zmniejszenia wpłat do budżetu jednostki samorządu terytorialnego ani
zwiększenia dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Tworzenie, łączenie, przekształcanie i
likwidacja s.z.b.
•
•
•
•
•
3. Likwidując samorządowy zakład budżetowy, organ stanowiący
jednostki samorządu terytorialnego określa przeznaczenie mienia
znajdującego się w użytkowaniu tego zakładu.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia
samorządowych zakładów budżetowych.
5. Przekształcenie samorządowego zakładu budżetowego w inną
formę organizacyjno-prawną wymaga uprzednio jego likwidacji.
6. Należności i zobowiązania likwidowanego samorządowego
zakładu budżetowego przejmuje organ, który podjął decyzję o
likwidacji, z zastrzeżeniem ust. 7.
7. Należności i zobowiązania samorządowego zakładu
budżetowego likwidowanego w celu przekształcenia w inną formę
organizacyjno-prawną przejmuje utworzona jednostka.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Kto tworzy samorządowy zakład
budżetowy?
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego tworzy, łączy,
przekształca w inną formę organizacyjno-prawną i likwiduje
samorządowy zakład budżetowy.
Tworząc samorządowy zakład budżetowy, organ stanowiący jednostki
samorządu terytorialnego określa:
1) nazwę i siedzibę zakładu;
2) przedmiot jego działalności;
3) źródła przychodów własnych zakładu;
4) stan wyposażenia zakładu w środki obrotowe oraz składniki
majątkowe przekazane zakładowi w użytkowanie;
5) terminy i sposób ustalania zaliczkowych wpłat nadwyżki środków
obrotowych dokonywanych przez zakład do budżetu jednostki
samorządu terytorialnego oraz sposób i terminy rocznych rozliczeń i
dokonywania wpłat do budżetu.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Agencja wykonawcza
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Agencje wykonawcze
Agencja wykonawcza jest:
- państwową osobą prawną
- tworzoną na podstawie odrębnej ustawy
- w celu realizacji zadań państwa. (art. 18)
Zasady działania agencji wykonawczej określa ustawa, o
której mowa w art. 18, oraz statut. (art. 19)
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Przykłady:






Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Agencja Rynku Rolnego
Agencja Nieruchomości Rolnych
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
Agencja Mienia Wojskowego
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zasady i podstawy gospodarki finansowej
agencji wykonawczej
Art. 20. Agencja wykonawcza prowadzi gospodarkę
finansową na zasadach określonych w niniejszej
ustawie i w ustawie, o której mowa w art. 18.
Art. 21. 1. Podstawą gospodarki finansowej agencji
wykonawczej jest roczny plan finansowy.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Plan finansowy agencji wykonawczej

Projekt rocznego planu finansowego agencji wykonawczej ustala jej właściwy organ w
porozumieniu z ministrem sprawującym nadzór nad agencją wykonawczą.

Po zatwierdzeniu przez ministra sprawującego nadzór projekt jest przekazywany Ministrowi
Finansów, w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem
ustawy budżetowej.

W ramach projektu planu finansowego sporządza się plan dochodów i wydatków agencji
wykonawczej ujmowanych w terminie ich zapłaty.

W planie dochodów i wydatków agencji wykonawczej planowane wydatki nie powinny być
wyższe od planowanych dochodów.

Planowane wydatki mogą przekraczać planowane dochody za zgodą ministra sprawującego
Prof. dr
hab. Henryk
Dzwonkowski
nadzór nad agencją wykonawczą,
wydaną
w porozumieniu
z Ministrem Finansów.
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zmiany planu finansowego agencji
wykonawczej (Art. 21 ust. 5 i 6)
W planie finansowym agencji wykonawczej mogą być
dokonywane zmiany przychodów i kosztów po uzyskaniu
zgody ministra sprawującego nadzór nad agencją, wydanej
po uzyskaniu opinii sejmowej komisji właściwej do spraw
budżetu, z zastrzeżeniem ust. 6.
O dokonanych zmianach należy niezwłocznie powiadomić
Ministra Finansów.
Ust. 6 Zmiany planu finansowego agencji wykonawczej nie
mogą powodować zwiększenia zobowiązań agencji ani
pogorszenia planowanego wyniku finansowego agencji, chyba
że odrębne ustawy stanowią inaczej.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zasady finansowania agencji wykonawczej
- AW może otrzymywać dotacje z budżetu państwa, w
zakresie określonym w odrębnych ustawach.
- AW może zaciągać zobowiązania na okres realizacji
danego zadania przekraczający rok budżetowy, jeżeli
wydatki niezbędne na obsługę zobowiązania znajdują się
w rocznym planie finansowym.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Gospodarowanie nadwyżką agencji
wykonawczej (art. 22)
-AW jest obowiązana corocznie wpłacać do budżetu
państwa, na rachunek bieżący dochodów państwowej
jednostki budżetowej obsługującej ministra sprawującego
nadzór nad tą agencją, nadwyżkę środków finansowych
ustaloną na koniec roku, pozostającą po uregulowaniu
zobowiązań podatkowych.
-Nadwyżkę, agencja wykonawcza przekazuje
niezwłocznie po uregulowaniu zobowiązań wymagalnych z
okresu sprawozdawczego, nie później jednak niż do dnia
30 czerwca roku następującego po roku, w którym
nadwyżka powstała.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Gospodarowanie nadwyżką agencji
wykonawczej (art. 22)
-W szczególnie uzasadnionych przypadkach
wynikających z konieczności zapewnienia
sprawnego i pełnego wykonywania zadań agencji
wykonawczej Rada Ministrów może, na wniosek
ministra sprawującego nadzór nad agencją
wykonawczą, wyrazić zgodę, w formie uchwały, na
niewpłacenie nadwyżki.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
nadwyżka środków
finansowych ustaloną na
koniec roku, pozostającą
po uregulowaniu
zobowiązań podatkowych
(art. 22 ust.1)
Dotacje z budżetu
państwa
(art. 21 ust.7)
może zaciągać
zobowiązania na
okres realizacji
danego zadania
przekraczający rok
budżetowy, jeżeli
wydatki niezbędne
na obsługę
zobowiązania
znajdują się w
rocznym planie
finansowym
-Koszty
funkcjonowania
-Koszty realizacji
zadań ustawowych
43
Wyjątek:
Agencja
wykonawcza
W szczególnie uzasadnionych
przypadkach (…) RM może(…)
wyrazić zgodę, w formie uchwały,
na niewpłacenie nadwyżki
(art. 22 ust.3)
Przychody z
prowadzonej działalności
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Instytucja gospodarki budżetowej
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Instytucja gospodarki budżetowej
(art. 23)
Jednostką sektora finansów publicznych
tworzoną w celu realizacji zadań publicznych,
która:
- odpłatnie wykonuje wyodrębnione zadania;
- pokrywa koszty swojej działalności oraz
zobowiązania z uzyskiwanych przychodów.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Tworzenie instytucji gospodarki
budżetowej (art. 23 ust. 2)
Instytucja gospodarki budżetowej może być tworzona
przez:
1) ministra lub Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
za zgodą Rady Ministrów, udzieloną na jego wniosek;
2) organ lub kierownika jednostki, o których mowa w art.
139 ust. 2, jako organu wykonującego funkcje organu
założycielskiego.
(o utworzeniu instytucji gospodarki budżetowej informuje
Prezesa Rady Ministrów).
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Tryb tworzenia instytucji gospodarki
budżetowej
Art. 23. 4. We wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1,
minister lub Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
określą:
1) organ administracji rządowej wykonujący funkcje
organu założycielskiego;
2) przedmiot działalności podstawowej;
3) źródła przychodów;
4) przeznaczenie zysku.
5. Instytucja gospodarki budżetowej uzyskuje osobowość
prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru
Sądowego.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Dotacje, koszty, dotacja na pierwsze
wyposażenie
Art. 24. 1. Instytucja gospodarki budżetowej może
otrzymywać dotacje z budżetu państwa na realizację
zadań publicznych, jeżeli odrębne ustawy tak
stanowią.
3. Koszty instytucji gospodarki budżetowej mogą być
ponoszone tylko w ramach posiadanych środków
finansowych obejmujących uzyskane przychody oraz
środki z poprzedniego okresu.
4. Nowo tworzonej instytucji gospodarki budżetowej
może być przyznana jednorazowa dotacja na
pierwsze wyposażenie w środki obrotowe.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
może otrzymywać dotacje z
budżetu państwa na realizację
zadań publicznych, jeżeli
odrębne ustawy tak stanowią.
środki z poprzedniego
okresu
Nowo tworzonej
i.g.b. może być
przyznana
jednorazowa dotacja
na pierwsze
wyposażenie w
środki obrotowe.
BRAK
OBPOWIĄZKU
WPŁAT NA
RZECZ
BUDŻETU
PAŃSTWA
Instytucja gospodarki budżetowej
Koszty działalności
Koszty instytucji gospodarki budżetowej mogą
być ponoszone tylko w ramach posiadanych
środków finansowych obejmujących uzyskane
49
przychody oraz środki z poprzedniego okresu.
Przychody z
prowadzonej działalności
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Rola statutu i samodzielne
gospodarowanie mieniem
Art. 26. 1. Instytucja gospodarki budżetowej działa na
podstawie statutu nadanego przez organ wykonujący funkcje
organu założycielskiego.
Art. 28. 1. Instytucja gospodarki budżetowej samodzielnie
gospodaruje mieniem, kierując się zasadą efektywności jego
wykorzystania.
2. Na mienie instytucji gospodarki budżetowej mogą składać się:
1) przeniesione na własność nieruchomości;
2) mienie stanowiące wyposażenie przekazane przez organ
wykonujący funkcje organu założycielskiego w formie
użyczenia;
3) mienie nabyte z własnych środków.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Plan finansowy i jego zmiany
- Podstawą gospodarki finansowej instytucji gospodarki
budżetowej jest roczny plan finansowy,
- W planie finansowym instytucji gospodarki budżetowej mogą
być dokonywane zmiany przychodów i kosztów w trakcie
roku budżetowego po uzyskaniu zgody organu
wykonującego funkcje organu założycielskiego, z tym że nie
mogą one spowodować zwiększenia dotacji z budżetu
państwa i pogorszenia planowanego wyniku finansowego. O
dokonanych zmianach należy niezwłocznie powiadomić
Ministra Finansów.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Likwidacja instytucji gospodarki
budżetowej
Art. 25. 1. Likwidując instytucję gospodarki budżetowej, organ
wykonujący funkcje organu założycielskiego określa, w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa,
przeznaczenie mienia tej instytucji.
2. Należności i zobowiązania likwidowanej instytucji gospodarki
budżetowej przejmuje organ wykonujący funkcje organu
założycielskiego.
3. Należności i zobowiązania instytucji gospodarki budżetowej
likwidowanej w celu przekształcenia w inną formę
organizacyjno-prawną przejmuje utworzona jednostka.
4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia instytucji
gospodarki budżetowej.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zaciąganie zobowiązań.
Zbywanie środków trwałych
(art. 28 ust 3 i 4)
- Instytucja gospodarki budżetowej w celu zaciągnięcia
zobowiązania przewyższającego 30 % rocznych
przychodów jest obowiązana uzyskać zgodę organu
wykonującego funkcje organu założycielskiego.
- Instytucja gospodarki budżetowej może zbywać środki
trwałe. Zbycie (najem, dzierżawa, użyczenie) aktywów może
nastąpić wyłącznie na zasadach określonych przez organ
wykonujący funkcje organu założycielskiego, z
uwzględnieniem przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Fundusz instytucji gospodarki
budżetowej
Art. 28 5. Wartość majątku instytucji gospodarki budżetowej
odzwierciedla fundusz instytucji gospodarki budżetowej.
6. Fundusz instytucji gospodarki budżetowej zwiększa się lub zmniejsza
o kwotę zmian wartości majątku będących skutkiem:
1) aktualizacji wyceny środków trwałych na podstawie odrębnych
przepisów;
2) nieodpłatnego przekazania lub otrzymania środków trwałych,
wartości niematerialnych i prawnych;
3) łączenia i podziału instytucji gospodarki budżetowej na
podstawie bilansów zamknięcia dzielonych lub łączonych jednostek.
7. Fundusz instytucji gospodarki budżetowej zwiększa się o:
1) zysk pozostający w dyspozycji instytucji gospodarki
budżetowej;
2) środki z innych źródeł.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Państwowy fundusz celowy
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Definicja doktryny
Taka organizacja gospodarki finansowej, która polega na
przeznaczaniu określonych dochodów na imiennie określone
wydatki.
Istota funduszu celowego: powiązanie dochodów i wydatków
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zalety i wady pozabudżetowych FC
1. Ucieczka przed ostrymi rygorami gospodarki budżetowej
W zakresie gospodarowania wydzielonymi środkiami (zasada
roczności budżetu- wygasanie z końcem roku środków i konieczność
corocznego zabiegania o nowe

2. Pobudzanie do aktywności i inicjatywy w zdobywaniu środków
będących dochodami funduszy
3. Umożliwienie gromadzenia środków finansowych z ofiarności
społecznej

1. Asygnowanie nadmiernej ilości środków na kreślone zadania,
prowadzi to do ich „zamrożenia” lub marnotrawstwa w wydatkowaniu
przy jednoczesnym niedofinansowaniu innych zadań
2. Usztywnienie polityki budżetowej
3. Zwiększone koszty administrowania pulą środków podzielononych na
wiele funduszy
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Przykłady





Fundusz Ubezpieczeń Społecznych
Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Składkowego
Rolników
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych
Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych
Fundusz Rekompensacyjny
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zasady funkcjonowania państwowych funduszy
celowych
1)
2)
3)
4)
5)
PFC są wyłącznie fundusze tworzone na podstawie ustaw, których
przychody pochodzą ze środków publicznych, a koszty są
ponoszone na realizację wyodrębnionych zadań państwowych
Mają formę wyodrębnionych rachunków bankowych. Nie zalicza
się do PFC funduszy, których jedynym źródłem przychodów jest
dotacja z budżetu (BRAK OS.PRAWNEJ)
Podstawa gospodarki finansowej: roczny plan finansowy
Ze środków PSC mogą być udzielane pożyczki, jeśli ustawa go
tworząca tak stanowi
Koszty PFC mogą być pokrywane tylko w ramach posiadanych
środków finansowych obejmujących bieżące przychody (włączając
dotacje z budżetu państwa i pozostałości środków z okresów
poprzednich)
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
niedobór
Do państwowych funduszy
celowych nie zalicza się
funduszy, których jedynym
źródłem przychodów (…)
jest dotacja z budżetu
państwa
nadwyżka
Dotacje z budżet
państwa
-Niedobór środków p.f.c. nie pozwala na
sięganie po środki budżetowe
-Powstanie nadwyżki p.f.c. nie stwarza
podstaw do wykorzystania
zgromadzonych środków na finansowanie
zadań objętych budżetem
(art.29 ust.5)!
Państwowy fundusz celowy
koszty są ponoszone na
realizację
wyodrębnionych zadań
państwowych.
60
Przychody państwowego funduszu
celowego pochodzą ze środków
publicznych, np.:
-składka na ubezpieczenie społeczne
-składki płacone przez pracodawców i
osoby prowadzone pozarolniczą
działalność gospodarczą
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zmiany planu państwowego
funduszu celowego
-W planie finansowym państwowego funduszu celowego
mogą być dokonywane zmiany polegające na
zwiększeniu prognozowanych przychodów i odpowiednio
kosztów.
-Zmiany planu finansowego państwowego funduszu
celowego nie mogą powodować zwiększenia dotacji z
budżetu państwa
-Zmiany kwot przychodów i kosztów państwowego
funduszu celowego ujętych w planie finansowym dokonuje
odpowiednio minister lub organ dysponujący tym
funduszem po uzyskaniu zgody Ministra Finansów i opinii
sejmowej komisji do spraw budżetu.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Zobowiązania wymagalne (art.29
ust. 11)
Jeżeli państwowy fundusz celowy posiada
zobowiązania wymagalne, w tym kredyty i
pożyczki, zwiększenie przychodów w pierwszej
kolejności przeznacza się na ich spłatę.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Nadwyżka
środków
obrotowyc
h
Jednostka
budżetowa
Samorządowy
zakład
budżetowy
Nadwyżka
środków
finansowy
ch
Agencja
wykonawcza
Instytucja
gospodarki
budżetowej
Państwowy
fundusz
celowy
Koszty
realizacji
wyodrębni
onych
zadań
państwowy
ch
63
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Przychody
ze środków
publicznyc
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Create flashcards