Szacowanie kosztów uzyskania przychodów

advertisement
Szacowanie kosztów
uzyskania przychodów

• Koszty uzyskania przychodów to instytucja
podatków dochodowych występująca w art. 15 ust.
1. ustawy o podatku dochodowym od osób
prawnych i art. 22 ustawy o podatku dochodowym
od osób fizycznych. Kosztami uzyskania
przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia
przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia
źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów
wymienionych w art. 16 ust. 1 (w podatku
dochodowym od osób fizycznych w art. 23).
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• W wyrazie rachunkowym ten stosunek prawny w
podatkach dochodowych wynika z zastosowania stawki
podatkowej do podstawy opodatkowania, która jest
różnicą między przychodem a kosztami jego uzyskania.
Zatem aby ustalić stosunek prawny i jego rezultat
finansowy w postaci należności podatkowej niezbędne
jest poznanie w toku postępowania podatkowego
uprawnień i obowiązków tego stosunku dotyczących
zarówno przychodów jak i kosztów. Bez tego nie jest
bowiem możliwe ustalenie podstawy opodatkowania,
czyli punktu wyjścia do obliczenia podatku.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• W orzecznictwie nie zawsze uwzględnia się te oczywiste
zależności. Przyjmuje się na przykład, że przepis art. 23 §
1 Ordynacji podatkowej nie wymienia wśród przesłanek
pozwalających oszacować podstawę opodatkowania
stwierdzenia nierzetelności ksiąg w części dotyczącej
kosztów uzyskania przychodu. Z tego zaś wywodzi się,
że stwierdzenie nierzetelności ksiąg w trybie art. 193
Ordynacji podatkowej nie oznacza automatycznie
obowiązku organu podatkowego zastosowania
oszacowania dochodów w trybie art. 23 Ordynacji
podatkowej.
• Wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 czerwca 2008 r., I
SA/Kr 45/08 LEX nr 478606
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

•
W przedstawionym wyroku nie dostrzeżono oczywistej
zależności, polegającej na tym, że art. 23 § 1 stanowi o
podstawie opodatkowania a podstawa opodatkowania w
podatkach dochodowych to różnica między przychodem a
kosztami. Bez kosztów ustalenie podstawy opodatkowania nie
jest w ogóle możliwe. Wyrok ten nie zyskał jednak jak się
wydaje aprobaty, bowiem w innym orzeczeniu widzimy
kategoryczne stwierdzenie, że: „Nie budzi przy tym
wątpliwości kwestia, iż w przypadku szacunkowego ustalania
przychodu i dochodu do opodatkowania organy podatkowe
powinny również w drodze szacunku ustalić ewentualne
koszty, związane z uzyskaniem ustalonego dochodu do
opodatkowania.” Wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca
2004 r., III SA 1797/02 Legalis
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• „Jeżeli podatnik nie dba o należyte dokumentowanie
zdarzeń gospodarczych rzutujących na jego sytuację
prawnopodatkową, nie może domagać się następnie
określenia podstawy opodatkowania w drodze
oszacowania w nadziei, że szacowanie takie może
podstawę opodatkowania obniżyć w porównaniu do
podstawy określonej na podstawie dokumentów
źródłowych, którymi podatnik dysponuje. W takiej
sytuacji należy odstąpić od oszacowania podstawy
opodatkowania na podstawie art. 23 § 2 Ordynacji
podatkowej, skoro wysokość przychodów jest bezsporna,
a koszty wynikają z dowodów, jakimi dysponuje
podatnik.” Wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2009 r., II FSK
1545/07 Legalis
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

 „W sytuacji stwierdzenia przez organ podatkowy, że
faktury pochodzą od podmiotów nieistniejących lub
podmiotów istniejących, które nie potwierdziły
zawarcia transakcji podstawę opodatkowania
należało ustalić na podstawie ksiąg rachunkowych
podatnika po wyeliminowaniu fikcyjnych
wydatków.” Wyrok NSA z dnia 24 lipca 2007 r., II
FSK 974/06 Legalis
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• Zwraca się uwagę także na skorelowane z prawem
materialnym procesowe aspekty tego zagadnienia
wskazując, że: „Organ podatkowy stwierdzając fakt
niezaewidencjonowania przychodu nie może poprzestać
na tym i zgodnie z zasadą prawdy materialnej winien
przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu
stwierdzenia, czy z owym niezaewidencjonowanym
przychodem nie wiążą się także niezaewidencjonwane
koszty uzyskania tego przychodu.” Wyrok WSA w
Białymstoku z dnia 4 maja 2009 r., I SA/Bk 20/09 Legalis;
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 maja 2009 r., I
SA/Go 134/09 Legalis.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• „Skoro organy podatkowe obu instancji uznały za
konieczne szacowanie podstawy opodatkowania w
całości, to winny dokonać oszacowania obu elementów
składających się na podstawę opodatkowania, tj. zarówno
przychodu osiągniętego przez podatnika, jak i
poniesionych przez niego kosztów jego uzyskania. Tylko
bowiem wówczas (w sytuacji odrzucenia jako dowodu
całości danych wynikających z księgi podatkowej) może
być spełniony warunek wprowadzony w art. 23 § 5
Ordynacji podatkowej. Wyrok WSA w Łodzi z dnia 9
maja 2008 r., I SA/Łd 14/08 LEX nr 456697
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

•
•
„Na ustalenie dochodu, jako podstawy opodatkowania
podatkiem dochodowym, składa się zarówno przychód jak i
koszty jego uzyskania, co oznacza, że procedurę szacowania
można zastosować (przy uwzględnieniu ustawowych
przesłanek) w odniesieniu do każdego z elementów podstawy
opodatkowania. Skoro dokumentacja rachunkowa w zakresie
kosztów uzyskania przychodu została uznana za niezgodną z
rzeczywistością, należało - dla prawidłowego ustalenia
dochodu (jako różnicy pomiędzy przychodem i kosztami jego
uzyskania), rozważyć dopuszczoną przepisami podatkowymi
możliwość oszacowania kosztów uzyskania przychodu.”
Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2009 r., I SA/Wr
1309/08 Legalis
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• Sama wadliwość dowodu księgowego nie niweczy
wydatku, jako kosztu uzyskania przychodu, gdyż w
takiej sytuacji podatnik może wszelkimi innymi
dowodami wykazywać, że dany wydatek nastąpił i
koszt został poniesiony. Wyrok WSA w Białymstoku
z dnia 1 kwietnia 2009 r., I SA/Bk 538/08 Legalis
• Jeśli podatnik może wykazywać, to tym bardziej na
organie podatkowym ciąży obowiązek podjęcia
wszelkich działań zmierzających do prawidłowego
ustalenia wymiaru szacunkowego, który jest
obowiązkiem organu podatkowego.
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• O możliwości zaliczenia konkretnego wydatku do
kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu
ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
decyduje wyłącznie treść przepisów tej ustawy i w
tym zakresie organy podatkowe nie mogą
rozstrzygać na podstawie innych przepisów w
szczególności w oparciu o normy regulujące sposób
prowadzenia ksiąg podatkowych. Wyrok WSA w
Warszawie z dnia 21 grudnia 2006 r., III SA/Wa
1685/06 Legalis
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki

• koszty są elementem stosunku prawnego w podatkach
dochodowych. Ujawnieniu jako stosunek prawnopodatkowy podlegają uprawnienia i obowiązki
materialno-prawne a nie jakość zapisów ewidencji i
dokumentacji podatkowej. Teza, że nie stanowią
podstawy do szacowania kosztów uzyskania
przychodów wykonanie usługi wymagające poniesienia
kosztów, w sytuacji gdy dokumenty potwierdzające
poniesione wydatki zostały uznane za sfałszowane
wydaje się z tego powodu wątpliwa.
• Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 marca 2009 r., I
SA/Wr 1008/08 LEX nr 497189
Prof. dr hab. Henryk Dzwonkowski
Kierownik Katedry Prawa Finansowego Uniwersytet Łódzki
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Create flashcards