Max Weber o Genezie Kapitalizmu

advertisement
Max Weber o Genezie
Kapitalizmu
Wojciech Oczkowski
Robert Kowalski
Życie Maksa Webera
• Urodził się w 1864 roku w
Erfurcie.
• Studiował: prawo, historię,
ekonomię i filozofię.
• Wykładał:
▫ prawo w Berlinie – od 1892 r.
▫ ekonomię polityczną we
Fryburgu i ekonomię w
Heidelbergu.
▫ socjologię (specjalnie dla
niego stworzona katedra) w
Monachium – od 1919 r.
• Zmarł w 1920 roku w
Monachium.
Główne dzieła
• „Obiektywność poznania w naukach
społecznych” (1904)
• „Etyka protestancka i duch kapitalizmu” (1904)
• „Etyka gospodarcza religii światowych” (1915-9)
• „Zebrane rozprawy z socjologii religii” (1920-1)
• „Gospodarka i społeczeństwo” (1921-2)
Metodologia Maxa Webera
• Krytyka stosowania metody nauk matematycznoprzyrodniczych w naukach społecznych.
• Nauki społeczne jako „nauki rozumiejące”
(socjologia rozumiejąca, historia rozumiejąca itd.)
• Pojęcie „typu idealnego”
• Postulat badań historyczno-porównawczych (np.
„Etyka gospodarcza religii światowych”)
• Oparcie się na ściśle zdefiniowanych pojęciach
„Duch kapitalizmu” wg B. Franklina
• Stosunek do czasu: „Czas to pieniądz”.
• Nakaz pracowitości.
• Dążenie do ZYSKU jest pochwalane i wręcz
zalecane.
• Potrzeba dobrej reputacji – łatwość zdobycia
kredytu.
• Racjonalna księgowość i rachunek ekonomiczny.
• Nakaz pomnażania swoich kapitałów.
Charakterystyka etosu
kapitalistycznego
• Pomnażanie kapitału i pracowitość jest
moralnym obowiązkiem człowieka jako cel sam
w sobie.
• Ideał człowieka kapitalizmu: uczciwy, pracowity,
godny kredytu.
• Utylitarny charakter zaleceń – cnoty etosu
kapitalistyczne służą zwiększaniu wiarygodności.
• Jądrem etosu jest poczucie zawodowego
obowiązku.
Kulturowe uwarunkowania kapitalizmu
• Kapitalizm jest jednym z wytworów
racjonalizacji, która jest cechą kultury Zachodu.
• Protestantyzm stanowi podstawę dla powstania i
rozwoju nowoczesnego kapitalizmu w Europie
Zachodniej i Ameryce Północnej.
• „Duch kapitalizmu” jest pewną filozofią życiową
i moralnością, która charakteryzuje jego
funkcjonowanie w Europie Zachodniej i Ameryce
Północnej.
Rola protestantyzmu
• Rola religii w życiu społeczeństw nowożytnych i
jej wpływ na postawy jednostek.
• Wybór „typu idealnego”: XVII-wieczny angielski
purytanizm, wyrosły z kalwinizmu.
Bogactwo w etyce purytańskiej
• BOGACTWO nie jest zagrożeniem samym sobie,
zagrożeniem jest konsumpcja i bezczynność
wynikła z jego posiadania.
• BOGACTWO nie jest grzechem – ale jego
posiadanie wiąże się z licznymi i ciężkimi
pokusami.
• BOGACTWO jest dowodem szczególnej łaski
Opatrzności, która czuwa nad protestantem –
świadczy o p r e d y s t y n a c j i wiernego.
Czas dla protestantów
• CZASU nie wolno marnować, bowiem jest darem
Opatrzności, jego marnowanie jest grzechem.
• Marnotrawstwem czasu jest: zbyt długi sen,
rozrywki, rozmowy towarzyskie, ale także
bezczynna kontemplacja.
• Czas dany człowiekowi jest krótki, należy go
dobrze wykorzystywać na chwałę Bożą.
• Protestancka koncepcja czasu a kapitalistyczna
koncepcja czasu.
Praca jako podstawowa forma ascezy
• Praca – staranna, długa i dokładna - jest
najskuteczniejszą formą ascezy. Zapobiega
bowiem rozmaitym pokusom.
• Praca jest pierwszym i podstawowym
powołaniem człowieka i zadaniem postawionym
mu przez Boga. Niechęć do pracy jest oznaką
braku ŁASKI.
• Nakaz pracy jest bezwarunkowy: nic nie zwalnia
człowieka z jego wypełniania.
Podział pracy w etyce reformacyjnej
• Podział pracy jest dany od Boga jako możliwość
pomnożenia talentów i powołania człowieka.
• Praca jest uzależniona od powołania-zawodu:
człowiek najlepiej realizuje swoje zadania
pracując stale w jednym zawodzie.
• Ocena podziału pracy i specjalizacji w etyce
purytańskiej i ekonomii klasycznej (np. u Adama
Smitha)
Zysk – dziełem Opatrzności.
• Okazja do osiągania ZYSKU jest dziełem
Opatrzności i nie korzystanie z niej jest
grzechem.
• Dążenie do ZYSKU stanowi element wypełniania
przez człowieka swojego powołania.
• Bogacenie się pracą i pomnażanie raz
zgromadzonego BOGACTWA jest więc
obowiązkiem człowieka.
Kapitalistyczny styl życia a protestanci
• Stosunek do kultury i sportu: ma być wyrazem
chwały Bożej, a nie przyjemnością dla człowieka
• Zdobycie, utrzymanie i pomnożenie majątku jest
obowiązkiem.
• Dążenie do zysku nie jest moralnie naganne .
• Ograniczenie i racjonalizacja konsumpcji jest
również środkiem do pomnażania kapitałów.
• Konsekwencją etyki protestanckiej jest
wytworzenie się kapitalistycznego etosu
mieszczańskiego.
Konsekwencje dla powstania
kapitalizmu
• Ciągła, produktywna praca prowadzi do
powstania zysków.
• Zyski są akumulowane dzięki nakazowi ascezy:
tworzą się kapitały.
• Kapitały mogą być użyte jedynie w celach
inwestycyjnych (mogą być wykorzystywane do
pomnażania siebie, nie na konsumpcję).
• Powstaje impuls rozwojowy, prowadzący do
powstania w pełni kapitalistycznej gospodarki.
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards