Podsystem logistyki

advertisement
Podsystem logistyki
Podsystem logistyki
•
•
•
Współczesne przedsiębiorstwa produkcyjne funkcjonują w otoczeniu
rynkowym. Realizacja działalności gospodarczej wymaga utrzymania przez
nie stałych kontaktów zarówno z dostawcami, jak i klientami. Prawidłowe
planowanie produkcji przeznaczonej dla określonych odbiorców rynkowych
nie może się odbywać bez uwzględnienia otoczenia, w którym
przedsiębiorstwo działa, a szczególnie jego źródeł zaopatrzenia i zbytu.
Termin „logistyka” oznacza kwaterowanie, transportowanie i zaopatrzenie
pododdziałów i po raz pierwszy zastał użyty przez szwajcarskiego generała
H. Jominiego w 1830 r.
W 1962 r powstało Towarzystwo Logistyczne. Jego członkowie zdefiniowali
logistykę jako proces planowania, sterowania, kontroli kosztów,
przepływu i magazynowania oraz informacji – od źródeł wydobycia
surowca aż do miejsca konsumpcji produktu, zgodnie z życzeniami
klienta. Na początku lat dziewięćdziesiątych rozszerzono definicję logistyki
charakteryzując ją jako proces planowania, wykonywania, kontroli i
sprawnego przepływu oraz magazynowania surowców, półfabrykatów
i wyrobów gotowych, a także usług i stosownych informacji, od źródeł
wydobycia surowców do klienta zgodnie z jego oczekiwaniami.
Logistyka – podstawowe koncepcje
•
•
•
•
Logistykę tworzą procesy fizycznego przepływu dóbr materialnych –
surowców, materiałów, półfabrykatów, wyrobów gotowych - w
przedsiębiorstwie, a także miedzy przedsiębiorstwami oraz przepływy
strumieni informacyjnych odzwierciedlające procesy rzeczowe i
wykorzystywane w sterowaniu tymi procesami.
Logistyka to pewna koncepcja, filozofia zarządzania procesami realnymi
(przepływem dóbr), oparta na zintegrowanym, systemowym
ujmowaniu tych procesów.
Logistyka to dziedzina wiedzy ekonomicznej badająca prawidłowości i
zjawiska przepływu dóbr i informacji o ogniwach.
Przepływ informacji ma swój początek przy określaniu zapotrzebowania
rynku i zapotrzebowania produkcyjnego na materiały. Obejmuje ona
zamówienia, kontrolę i realizację zleceń. W przedsiębiorstwie produkcyjnym
dotyczy to m.in. przygotowania danych na potrzeby wewnątrzzakładowego
sterowania dopływem materiałów do stanowisk pracy, planowania
operatywnego produkcji, realizacji zadań inwestycyjnych i konstrukcyjnych
oraz planowania gospodarki finansowej.
System logistyczny
• System logistyczny w ujęciu dynamicznym to celowo
zorganizowane i zintegrowane przepływy materiałów i produktów
oraz odpowiadających im informacji, umożliwiających optymalizację
w zarządzaniu łańcuchem dostaw (m.in. poprzez automatyczną
identyfikację towarów, symulację komputerową, controlling,
elektroniczną wymianę danych oraz komputerowy rachunek
kosztów).
• W ujęciu statycznym wymienia się takie elementy jak:
– Zorganizowane w stosownych komórkach służby decyzyjne
zarządzające zapasami, transportem, magazynowaniem i realizacją
zamówień
– Środki techniczne umożliwiające przemieszczanie, przeładunek, i
magazynowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych
– Podsystem zintegrowanego komputerowego wspomagania zarządzania
procesami logistycznymi.
System logistyczny
• System logistyczny to celowo zorganizowany i
zintegrowany zbiór elementów (ludzi, majątku
trwałego i obrotowego, działań, norm regulacyjnych)
wraz z występującymi między nimi związkami, które
są zaangażowane w zachodzące w przedsiębiorstwie
procesy przepływu surowców, zapasów produkcyjnych i
wyrobów gotowych oraz związanej z tym przepływem
informacji.
• W systemie logistycznym przedsiębiorstwa można
wyróżnić:
– Sferę przepływu dóbr fizycznych
– Sferę regulacji, której głównym elementem jest system
przepływu informacji zwany planowaniem, realizacją i kontrolą
procesów przepływu dóbr fizycznych.
System przepływu produktów i informacji w systemie logistycznym przedsiębiorstwa
SYSTEM LOGISTYCZNY PRZEDSIĘBIORSTWA
System przepływu informacji
Monitorowanie
i kontrola
Wspomaganie
decyzji logistycznych
Koordynacja
wewnętrzna
Transmisja i przetwarzanie zamówień
Odbiorcy
Dostawcy
System przepływu produktów
Przepływ surowców,
materiałów i części
Przepływ wyrobów
gotowych
Przepływ odpadów i opakowań zwrotnych
Kryteria podziału
• Systemy logistyczne dzielone są według dwóch
podstawowych kryteriów:
– Funkcjonalnego, tj. według sfery działania przedsiębiorstwa i w
skali łańcucha logistycznego (zakresu i rodzaju rozpatrywanych
funkcji systemu)
– Instytucjonalnego, tj. według liczby i rodzaju instytucji
składających się na strukturę systemu
• Kryterium funkcjonalne wiąże się z wyodrębnieniem i
przyporządkowaniem procesów logistycznych
poszczególnym sferom działania przedsiębiorstwa, z
uwzględnieniem różnych faz przepływu dóbr fizycznych i
przyporządkowanych im informacji płynących z rynku
zaopatrzenia, poprzez przedsiębiorstwo produkcyjne na
rynki zbytu.
System logistycznym przedsiębiorstwa przemysłowego według podziału
funkcjonalnego
SYSTEM LOGISTYCZNY PRZEDSIĘBIORSTWA
Logistyka marketingowa
Logistyka materiałowa
Rynek
zaopatrzenia
Logistyka zaopatrzenia
Logistyka produkcji
Magazyn
odbiorczy
Proces produkcji
magazyn przejściowy
Magazyn
zaopatrz.
Logistyka dystrybucji
Magazyn
wyrob. got.
Magazyn
wydawczy
Surowce wtórne, opakowania zwrotne, odpady, zwroty materiałów
Logistyka utylizacji
Rynek
zbytu
Podstawowe podsystemy
logistyczne
• W sferze zaopatrzenia – podsystem przepływu surowców,
materiałów, części zamiennych od dostawców do magazynów
zaopatrzeniowych lub magazynów przyjęcia w przedsiębiorstwie lub
bezpośrednio do procesu produkcji.
• W sferze produkcji – podsystem przepływu surowców, materiałów,
części zamiennych, półfabrykatów i wyrobów gotowych między
magazynami zaopatrzeniowymi i magazynami wyrobów gotowych
(magazynami zbytu).
• W sferze dystrybucji (zbytu) – podsystem wyrobów gotowych
między magazynami zbytu i klientami na rynku zbytu, jak również
bezpośrednio z produkcji do klienta.
• W sferze zwrotów towarów, pustych opakowań w kierunku
odwrotnym tj. od klientów do dostawców – podsystem utylizacji.
Rodzaje systemów wg kryterium
funkcjonalnego
• System logistyczny pojedynczego przedsiębiorstwa
• System logistyczny pojedynczego przedsiębiorstwa i
jego bezpośrednich partnerów (dostawców, odbiorców
i kooperantów)
• System logistyczny pojedynczego przedsiębiorstwa i
wszelkich partnerów biorących udział w pozyskaniu
surowców, ich przetworzeniu w wyroby gotowe oraz
dostarczeniu do odbiorców końcowych
• System logistyczny wszystkich współpracujących
przedsiębiorstw na rynku danego produktu
System logistyczny pojedynczego przedsiębiorstwa może mieć strukturę
bardzo prostą i składać się z zaledwie trzech węzłów, tj. magazynu
surowców, wydziału produkcji i magazynu wyrobów gotowych
Rys. Przykład prostego systemu logistycznego pojedynczego
przedsiębiorstwa
Rynek
zaopatrzenia
Magazyn
surowców
Proces
produkcji
Magazyn wyrobów
gotowych
System logistyczny przedsiębiorstwa
Rynek
zbytu
W przypadku jednostki o złożonej strukturze organizacyjnej, np.
rozproszonego terytorialnie przedsiębiorstwa wielooddziałowego
(posiadającego wiele fabryk) struktura systemu logistycznego może
obejmować wiele węzłów w postaci magazynów surowców, wydziałów
produkcyjnych i magazynów wyrobów gotowych.
MS
Wydziały produkcyjne
MP
MS
Wydziały produkcyjne
Zakład produkcyjny nr 2
System logistyczny przedsiębiorstwa
MP
Rynek zbytu
Rynek zaopatrzenia
Zakład produkcyjny nr 1
Rzadko kiedy przedsiębiorstwo zaopatruje się tylko u jednego dostawcy
i sprzedaje wytworzone produkty tylko jednemu klientowi. Zdarza się, że
niektóre operacje występujące w procesie technologicznym są
wykonywane przez kooperantów, poza przedsiębiorstwem.
Magazyn
surowców
Dostawcy
bezpośredni
Proces
produkcji
kooperanci
Magazyn
wyr. Got.
Odbiorcy
bezpośredni
System logistyczny przedsiębiorstwa i jego
bezpośrednich partnerów
Rys. Przykład systemu logistycznego pojedynczego
przedsiębiorstwa i jego bezpośrednich partnerów
Rynek zbytu odbiorców
bezpośrednich
Rynek zaopatrzenia dostawców
bezpośrednich
System logistyczny przedsiębiorstwa
Zastosowanie koncepcji
logistycznych – dziedziny:
• W procesie produkcji do zapewnienia jej
ciągłości i zgodności z harmonogramem
• W obrocie towarowym do tworzenia
łańcuchów transportowo-magazynowych,
dzięki którym usprawnione zostają
transport, przeładunek i przechowywanie
dóbr
Zakres zadań logistyki
•
Podstawowy zakres zadań logistyki obejmuje:
–
–
–
–
–
–
–
–
–
•
•
przyjmowanie zamówień i ich koordynację
zaopatrzenie w materiały niezbędne do produkcji
kontakty z dostawcami i prowadzenie negocjacji
realizowanie zakupów
organizację dostaw
transport
gospodarkę magazynową – optymalizowanie stanów
administrowanie bazami produktów
nadzorowanie dostawy produktów do klientów.
Uwaga: w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa można dostrzec sprzężony ciąg
procesów – od zamówienia na produkty przez planowanie ich wytworzenia i
zakupy niezbędnych materiałów aż po dystrybucję. Realizacja tych
procesów powinna zapewnić odpowiednią ilość dóbr we właściwym miejscu
i czasie, przy zaangażowaniu minimalnych środków.
Podstawowym zadaniem logistyki jest koordynacja zaopatrzenia
materiałowego, produkcji i zbytu, aby w możliwie najkrótszym czasie przy
minimalnym nakładzie środków osiągnąć dostosowanie do zmieniających
się warunków rynkowych.
Struktura podsystemu
• Funkcje logistyczne realizują:
– Planowanie potrzeb materiałowych
– Transakcje strumienia materiałowego
– Zakupy materiałowe i kooperacja bierna
– Planowanie zasobów dystrybucji
zarządzanie materiałami
sprzedaż i dystrybucja
Podsystem
logistyki
utrzymanie ruchu
zarządzanie jakością
Rys. Struktura podsystemu logistyki (na przykładzie systemu R/3 firmy SAP
Funkcje podstawowe
• Wspomaganie decyzji w zarządzaniu logistycznym
dotyczą głównie operacyjnej funkcji zarządzania. Na
funkcję tę składają się działania związane z
przemieszczaniem produktu logistycznego w jego
fizycznej postaci. Podstawowym obszarem decyzyjnym
w logistyce jest koordynacja przepływów rzeczowych
pomiędzy ogniwami łańcucha logistycznego,
sprowadzająca się do planowania zapotrzebowania
surowcowego przed przystąpieniem do produkcji oraz
planowania dystrybucji gotowych produktów po jej
zakończeniu.
Moduł zarządzanie materiałami
•
Ma za zadanie zabezpieczenie terminowych i zgodnych z zapotrzebowaniem
dostaw materiałów na cele eksploatacyjne, remontowe, inwestycyjne oraz cele
zasilania produkcji. W procesie zakupu surowców i materiałów obsługiwanym
przez ten moduł wykonywane są następujące działania:
– Ustalenie zapotrzebowania na surowce i materiały – na podstawie danych o
normatywnym zużyciu materiałów na wytworzenie każdego elementu składowego
wyrobu końcowego oraz planu produkcji.
– Tworzenie wewnętrznego polecenia zakupu realizowane przez dział planowania
albo przez dział produkcji.
– Określenie możliwych dostawców – w przedsiębiorstwach stosujących podejście
just in time (JiT) procedura oceny dostawców jest przeprowadzana raz na rok lub
rzadziej. Przedsiębiorstwo decyduje się na kilku kontrahentów, z którymi zawierane są
długookresowe umowy ramowe.
– Wybór dostawcy
– Wystawienie zlecenia zakupu – dane wprowadzone z umowy ramowej umożliwiają
sporządzenie zlecenia zakupu, które wysyła się do dostawcy
– Kontrola transportu – dostawca wysyła towary do przedsiębiorstwa, które złożyło
zamówienie i zawiadamia go o tym. Firma transportowa powinna zapewniać
możliwość śledzenia drogi przesyłki.
– Odbiór towarów – po dostarczeniu towarów na miejsce przeznaczenia są one
przenoszone do magazynu lub przekazywane bezpośrednio do produkcji. Wcześniej
dokonuje się ich identyfikacji.
– Kontrola faktury
– Zapłata faktury
Moduł sprzedaży i dystrybucja
• Wykonuje następujące funkcje:
– Wspomaganie procesu sprzedaży przez odpowiednie zapytania i
przygotowanie ofert
– Przygotowanie umów
– Tworzenie zlecenia sprzedaży
– Tworzenie noty dostawy – nota dostawy inicjuje proces
przygotowania wysyłki zawiera m.in.: specyfikację wyrobów,
które zostaną wysłane, harmonogram i specyfikację drogi
transportu
– Spedycja towarów
– Tworzenie faktury – system R/3 umożliwia wystawianie faktur,
rachunków uproszczonych, faktur korygujących oraz kontrolę
naliczanych podatków
– Ściąganie należności – potwierdzenie o dokonaniu zapłaty
powinno zostać wysyłane do odbiorcy, a następnie
zweryfikowane przez bank.
Moduł utrzymania ruchu
•
•
Realizuje całokształt działań dotyczących zaopatrzenia, zbytu, gospodarki
magazynowej oraz wyceny materiałów w przedsiębiorstwie.
Gospodarstwa magazynowa obejmuje następujące funkcje:
– Zarządzanie zapasami materiałowymi w ujęciu ilościowym i wartościowym
– Planowanie, wprowadzanie danych i dokumentowanie wszystkich przesunięć
materiałowych
– Inwentaryzację
•
W ramach gospodarki magazynowej wspomagane są następujące działania:
– Zarządzanie złożonymi strukturami magazynowymi
– Definiowanie i operowanie miejscami składowania
– Zarządzanie różnymi typami magazynów tj. magazyny wysokiego składowania,
magazyny blokowe, magazyny o stałych miejscach składowania
– Tworzenie tzw. zleceń przeniesienia (zleceń transferowych)
– Monitorowanie wszystkich ważnych przesunięć zapasów
– Przeprowadzanie przyjęć i wydań zapasów z użyciem różnych strategii tj. następne
puste miejsce składowania, stałe miejsce składowania, według danych
wprowadzonych przez użytkownika, dodanie do zapasu już znajdującego się w
miejscu składowania zgodnie z zasadą FIFO lub LIFO
– Zarządzanie zapasami niebezpiecznymi
– Przeprowadzanie inwentaryzacji na poziomie miejsc składowania
– Tworzenie sprawozdań i raportów
Moduł zarządzanie jakością
• Wspomaga wykonywanie takich zadań
jak: kontrola materiałowa, analiza awarii
oraz kontrola terminowości dostaw.
Moduł gospodarki materiałowej
• Gospodarka materiałowa obejmuje dane o
każdym materiale, surowcu, produkcie,
towarze, umożliwiając zarządzanie zasobami
magazynowymi. Wśród podstawowych jego
funkcji są:
– Planowanie zużycia materiałów, wyliczane na
podstawie ilościowego planu produkcji oraz
jednostkowej materiałochłonności
– Planowanie zaopatrzenia materiałowego, obliczane
na podstawie planu zużycia materiałów, stanów
magazynowych oraz złożonych zamówień
Moduł gospodarki wyrobami
gotowymi
• Obsługa sprzedaży oznacza wsparcie obejmujące
rejestrację zamówień przez klienta, dokumentację
magazynową, wystawienie faktury oraz obsługę
zwrotów i reklamacji z wystawieniem faktury
korygującej. Do jego podstawowych funkcji zalicza się:
– Ewidencjonowanie wykonywanej produkcji – aktualizowanie
kartoteki wyrobów gotowych następuje na podstawie
dokumentów PZ (przyjęcie wewnętrzne) po stronie przychodów
oraz dokumentów WZ (wydanie zewnętrzne) po stronie
rozchodów
– Fakturowanie sprzedaży wyrobów gotowych – wykorzystywana
jest kartoteka odbiorców oraz cennik wyrobów
Moduł gospodarki magazynowej
• Jego główne funkcje określa się
następująco:
– Wystawianie dokumentów magazynowych
– Ewidencjonowanie pozycji magazynowych
– Sprawozdawczość magazynowa
Funkcje uzupełniające to:
• Planowanie ogólne działalności łącznie z planowaniem produkcji,
zakupów, transportu, potrzeb dystrybucyjnych i kontrolą sieci
dystrybucyjnej
• Zarządzanie bazą danych produkcyjnych – obejmuje bazę
danych o materiałach, półproduktach, metodach wytwarzania,
stanowiskach roboczych, operacjach i narzędziach, umożliwiając
tworzenie i modyfikację specyfikacji materiałowych i procesów
technologicznych
• Elektroniczna wymiana danych – dotyczy wymiany danych
również z systemami partnerów rynkowych
• Analizy i raporty informacji – oznacza możliwość analiz danych
wspomagających zarządzanie przedsiębiorstwem (m.in. analiz
sprzedaży, prognozowania popytu) oraz symulację zdarzeń w czasie
rzeczywistym na podstawie bazy danych
Systemy klasy SCM
• Systemy zarządzania łańcuchem dostaw (SCM - supply chain
management ) realizują model danych pozwalający obsługiwać w
czasie rzeczywistym dużą liczbę złożonych transakcji. Stanowi
to istotną różnicę między nimi a systemami planowania zasobów
przedsiębiorstwa (ERP). Wdrożenie systemów typu SCM pozwala
na doskonalszą transmisję danych wewnątrz przedsiębiorstwa oraz
w komunikacji z wszystkimi jego kontrahentami za pośrednictwem
technologii internetowych. Otwiera to większy zakres integracji
całokształtu procesów gospodarczych realizowanych przez
firmę. Stąd systemy typu SCM zaczynają dominować nad ERP,
ponieważ szybka wymiana danych przez Internet w połączeniu ze
standaryzacją opakowań oraz stosowaniem kodów kreskowych
tworzy podstawę usprawnienia logistycznego łańcucha dostaw w
skali globalnej.
Systemy WMS
•
Uzupełnieniem systemów informatycznych ERP umożliwiającym obsługę
procesów magazynowych są systemy WMS. Dzięki możliwości współpracy z
kompleksowymi rozwiązaniami typu ERP wzbogacają ich funkcje o
specjalistyczne algorytmy z tego zakresu. Zawierają one szereg
specyficznych modułów, odpowiadających poszczególnym grupom procesów
logistycznych zachodzących w gospodarce magazynowej, łącznie z obsługą
magazynów wysokiego składowania. Gromadzą dane o rodzajach, ilości i
podziale miejsc składowania, dane o artykułach (np. terminach ważności,
hierarchii i strukturze opakowań, sposobach składowania, seriach itp.) oraz
wiele innych informacji, niezbędnych do wspomagania operacji
magazynowych. Typowe funkcje takich systemów obejmują:
–
–
–
–
–
–
–
–
Zarządzanie magazynami
Miejsca magazynowe
Eksploracja magazynu
Zamówienia dla dostawców
Rezerwacja towarów
Generacja ładunków
Rejestracja dostaw z zewnątrz
Wysyłki z magazynu
- Obszar magazynowy
- Zawartość magazynu
- Dokumenty logistyczne
- Zlecenia od klientów
- Potwierdzenie dokumentów wydania
- Dostawy do magazynu
- Rejestracja dostaw z produkcji
Kierunki rozwoju
• Podsystem logistyki powinien w przyszłości
umożliwiać klientom składanie zamówień za
pośrednictwem Internetu. W przyszłości
uwzględnione zostanie pełniejsze jego
powiązanie z podsystemem CRM oraz
wykorzystanie Internetu do wymiany danych
między przedsiębiorstwem a klientami.
• Kolejnym obszarem w którym następować będą
istotne zmiany, jest zarządzanie łańcuchem
dostaw (supply chain management – SCM).
Duże nadzieje wiąże się z zastosowaniem
systemów eksportowych w logistyce.
Powiązania i współpraca z innymi
podsystemami
•
•
•
•
Podsystem logistyki powinien automatycznie przekazać do podsystemu
controllingu dane związane z rachunkiem kosztów i wyników
przypisanych różnym obiektom. Ponieważ funkcjonowanie logistyki
powoduje określone koszty (transportu, magazynowania, płac, paliwa) należy
również zapewnić sprawne przekazywanie informacji o nich tą samą drogą.
Bardzo istotne znaczenie ma zapewnienie efektywnych powiązań między
podsystemem logistyki a podsystemem CRM w zakresie realizacji funkcji
sprzedaży. Producent musi mieć dokładne dane o zapotrzebowaniu na swoje
wyroby, a dostawcy – o jego zapotrzebowaniu na surowce i materiały.
W przedsiębiorstwie zorganizowanym logistycznie przepływ informacji
między poszczególnymi pionami i działami powinien być zorganizowany
w sposób optymalny. Oprócz informacji wewnętrznej potrzebne są również
informacje o otoczeniu. Przepływy informacyjne między przedsiębiorstwem a
otoczeniem (klienci, dostawcy, banki, instytucje finansowe) są zazwyczaj
dwustronne. Informacje o potrzebach rynku są dostarczane przez podsystem
CRM.
Oprócz informacji o rynku zbytu należy posiadać również wiedzę o rynku
zaopatrzenia – zarówno o obecnych, jak i potencjalnych dostawcach.
Download
Random flashcards
Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards