Document

advertisement
ANNALES
UNIVERSITATIS MARIAE CURIE -SKŁODOWSKA
LUBLIN - POLONIA
VOL.LX, SUPPL. XVI,58
SECTIO D
2005
Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Podstawowej Opieki Zdrowotnej i Katedrze
Medycyny Rodzinnej Akademii Medycznej im. Prof. Feliksa Skubiszewskiego w Lublinie
Students Scientific Association at the Department of Family Medicine, Skubiszewski
Medical University, Lublin
Opiekun pracy (Research Supervisor): Dr n. med. Piotr Książek
Kierownik Katedry (Head of Department): Dr n. med. Grażyna Mardarowicz
MARCIN CIOTA, RAFAŁ FORNAL, ROBERT BŁASZCZYK, PIOTR CISŁAK,
KAROLINA MARDAROWICZ, TOMASZ DWORZAŃSKI
Problem of alcohol consumption among diabetic patients
Problem spożycia alkoholu wśród populacji pacjentów chorych na cukrzycę
Alkohol ma działanie diabetogenne. Wpływa na rozwój cukrzycy typu 2 poprzez wzrost
insulinooporności (na poziomie receptorowym i postreceptorowym) i sprzyjanie powstaniu otyłości.
Alkohol wpływa na rozwój cukrzycy wtórnej (przewlekłe alkoholowe zapalenie trzustki).
Następstwa nadmiernego spożycia alkoholu przez osobę chorą na cukrzyce podzielić możemy na
ostre i przewlekłe. Do następstw ostrych zaliczamy: hipoglikemie, alkoholową kwasicę ketonową i
interakcje alkoholu z lekami. Następstwa przewlekłe to: nasilenie otyłości, wzrost ciśnienia tętniczego,
wzrost wartości triglicerydów, makroangiopatia, neuropatia obwodowa, zaburzenie erekcji, wzrost
ryzyka retinopatii cukrzycowej.
Nadużywanie alkoholu jest problemem coraz częściej obserwowanym u 5 – 10% chorych z
cukrzycą. Współistnienie uzależnienia od alkoholu i cukrzycy zwiększa ryzyko zgonu z powodu
ciężkiej hipoglikemii lub kwasicy i śpiączki ketonowej.
Alkohol działa hipoglikemizujaco poprzez hamowanie wątrobowej glukoneogenezy i zmniejszenie
wątrobowej produkcji glukozy. Niektóre objawy hipoglikemii mogą być mylone z objawami upojenia
alkoholowego (niewyraźna mowa, brak kontroli nad swoim zachowaniem, agresja, aż do braku
świadomości włącznie), ze wszystkimi zgubnymi następstwami dla pacjenta.
Należy podkreślić, że nawet małe dawki alkoholu mogą wywołać hipoglikemię, której czas
trwania może przedłużać się nawet do 16 godzin, i która może być na tyle głęboka, aby spowodować
uszkodzenie mózgu
Interakcje alkoholu z niektórymi lekami hipoglikemizujacymi:

Alkohol nasila hipoglikemizujące działanie insuliny i doustnych leków hipoglikemizujących.

Alkohol wchodzi w interakcje z pochodnymi sulfonylomocznika, np. z chlorpropamidem.

Alkohol wchodzi w interakcje z pochodnymi biguanidu, zwiększając ryzyko kwasicy
mleczanowej (szczególnie w połączeniu z fenforminą).
Celem pracy jest próba odpowiedzi na pytanie czy zdiagnozowanie cukrzycy ma wpływ na
zmianę ilości i jakości spożywanego alkoholu przez pacjentów oraz poznanie rozmiarów problemu
nadużywania alkoholu przez chorych na cukrzycę.
MATERIAŁ I METODY
Badano 139 osób.
Termin badania: październik i listopad 2003 r. oraz styczeń i luty 2004 r.
261
Miejsce realizacji: Poradnia Diabetologiczna – Zakład POZ Katedry Medycyny Rodzinnej AM w
Lublinie, Koło Diabetyków w Lublinie, Klinika Ogólna Chorób Wewnętrznych SPSK Nr 1 i Klinika
Nefrologii SPSK Nr 4 w Lublinie.
Narzędzie badawcze: standaryzowany kwestionariusz ankiety oraz dokumentacja leczenia.
Badanie objęto standardową kontrolą.
WYNIKI BADAŃ
W badanej grupie 82% stanowili pacjenci z cukrzycą typu 2, natomiast pacjenci z cukrzycą typu 1
stanowili 18%. Kobiety w badanej grupie stanowiły 56%, mężczyźni 44%. Negatywny wpływ na
kontrole glikemii zauważyło 92% pacjentów.
Ryc. 1. Wiek badanych pacjentów
49,50%
50%
34,30%
40%
30%
20%
10%
0%
9,50%
1%
3%
4%
15-20 lat 21-30 lat 31-40 lat 41-50 lat 51-60 lat
>61 lat
Ryc. 2. Choroby współtowarzyszące cukrzycy u badanych pacjentów
69,50%
80%
ChNS*
60%
Hiperlipidemia
34,20%
22,80% 21,90%
40%
10,50% 6,70%
5,70%
20%
0%
Ch.
nerek
Nadciśnienie
tętnicze
NKD**
Zawał
serca
Udar
mózgu
* - Choroba niedokrwienna serca
** - Niedokrwienie kończyn dolnych
262
Ryc. 3. Czas jaki minął od wykrycia cukrzycy.
6%
8%
< 1 rok
1 - 3 lata
53%
4 - 10 lat
33%
> 10 lat
Ryc. 4. Powikłania cukrzycy.
Retinopatia
zaćma
50%
i
40%
30%
Stopa
cukrzycowa
20%
10%
0%
ChNS
Neuropatia
Nefropatia
cukrzycowa
263
Ryc. 5. Struktura spożycia alkoholu.
wódka
2-4 razy w tyg.
1 raz w tyg.
wino
1-3 razy w mies.
piwo
rzadziej niż 1 raz w mies.
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Ryc. 6. Zmiany w spożyciu alkoholu po wykryciu cukrzycy.
40%
wykluczenie alkoholu
ograniczenie spożycia
alkoholu
brak zmian
47%
13%
Dopuszczalne dawki alkoholu dla człowieka z cukrzycą to nie więcej niż dwa drinki dziennie dla
mężczyzn i jeden drink dziennie dla kobiet. Jeden drink - to ilość napoju alkoholowego zawierającego
15 g czystego alkoholu: 0,33 l piwa, 100-140 ml wina białego lub czerwonego, lub 30-45 ml
wysokoprocentowego trunku.
Całkowicie należy wyeliminować alkohol w przypadku:
 opornej na leczenie otyłości
 opornego na leczenie nadciśnienia tętniczego
 hipertrójglicerydemii
 bolesnej neuropatii
 zaburzeń erekcji.
W grupie osób, które przynajmniej raz w tygodniu spożywają alkohol 50% jest wg
Kwestionariusza Fagerstroma w stopniu wysokim lub bardzo wysokim uzależniona od nikotyny.
Synergistyczny wpływ alkoholu i tytoniu pogarsza wyniki leczenia cukrzycy.
264
WNIOSKI
Wykrycie cukrzycy ma wpływ na spożycie alkoholu. W badanej populacji ponad połowa
pacjentów po rozpoznaniu cukrzycy wykluczyła alkohol, lub ograniczyła jego spożycie. Rozpoznanie
cukrzycy nie zmieniło postępowania 5% osób stale nadużywających alkohol.
Z uwagi na negatywny wpływ alkoholu na przebieg cukrzycy: działanie hipoglikemizujące,
interakcje z wieloma lekami, sprzyjanie leczeniu niesystematycznemu lub zaniechaniu leczenia, należy
dążyć do całkowitego zminimalizowania problemu jakim jest nadużywanie alkoholu przez chorych na
cukrzycę.
PIŚMIENNICTWO
1.
2.
3.
American Diabetes Association: Clinical Practice Recommendations 2002 Diabetes Care 2002
Tatoń Jan, Czech Anna, Bernas Małgorzata: Kardiodiabetologia. Via Medica, Gdańsk 2002.
Tatoń Jan: Postępowanie w cukrzycy typu 2 oparte na dowodach. Wydawnictwo Lekarskie
PZWL, Warszawa 2002.
STRESZCZENIE
Nadużywanie alkoholu przez chorego na cukrzycę stanowi ryzyko wystąpienia wielu powikłań.
Głównymi następstwami wywołanymi przez alkohol są nasilenie hipoglikemizującego działania
insuliny, upośledzenie zdolności rozpoznawania objawów hipoglikemii, otyłość, nadciśnienie tętnicze,
zapalenie trzustki, wtórna cukrzyca i przewlekły zespół złego wchłaniania. Alkohol wpływa również
niekorzystnie na proces leczenia, często sprzyja zaniechaniu leczenia lub leczeniu
niesystematycznemu.
SUMMARY
Alcohol abuse by diabetic increases the risk of number of complications. The main consequences
induced by alcohol are: intensification of hypoglycemic activity of insuline, impairment of symptoms
recognition of hypoglycemia, obesity, arterial hypertension, pancreatitis, diabetes mellitus secondary
and chronic malabsorption syndrome. Alcohol disadvantageously influences the therapy what may
lead to unsystematic treatment or its decline.
265
Download
Random flashcards
66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

2-2=0

2 Cards jogaf85537

2+2=?

2 Cards jogaf85537

Create flashcards