Odcinek 31. Badania molekularne w diagnostyce

advertisement
BIOLOGIA MOLEKULARNA
Badania Molekularne w diagnostyce niepłodności – część 2 (odcinek 31/2011)
Molekularna diagnostyka niepłodności Ŝeńskiej
U kobiet, u których doszło do przynajmniej dwóch samoistnych
poronień wykonuje się badania w kierunku wykrycia mutacji
w genach predysponujących do rozwoju choroby zakrzepowozatorowej (zakrzepicy). Powstanie skrzepu w naczyniu łoŜyskowym
moŜe prowadzić do utraty ciąŜy. Główną przyczyną powstania
choroby są zaburzenia krzepliwości krwi. Dziedzicznie
uwarunkowaną skłonność do zakrzepicy nazywamy trombofilią
wrodzoną. W celu zdiagnozowania trombofilii wrodzonej zaleca się
wykonanie następujących badań:
Detekcja mutacji G1691A w cenie czynnika V krzepnięcia krwi proakceleryny
Zamiana nukleotydu guaniny G na adeninę A w pozycji 1691 genu
czynnika V (ang. Factor V) układu krzepnięcia krwi prowadzi do
produkcji wariantu Leiden tego białka. Wariant Leiden proakceleryny
nie ulega degradacji dokonywanej przez aktywowane białko
C (APC). Ma to konsekwencje w dalszych procesach krzepnięcia
krwi prowadząc do nadmiernego poziomu fibryny, do rozwoju
nadkrzepliwości i tym samym zwiększonego ryzyka powstania
zakrzepic. Posiadanie w/w mutacji w jednej z dwóch kopii genu
wiąŜe się z 5-10 krotnym wzrostem ryzyka zachorowania.
W przypadku posiadania mutacji w obu kopiach genu proakceleryny
ryzyko to wzrasta 30-140 krotnie.
Detekcja mutacji G20210A w genie czynnika II krzepnięcia krwi protrombiny
Badanie umoŜliwia wykrycie obecności mutacji G20210A w genie
czynnika II (ang. Factor II) układu krzepnięcia krwi. Protrombina jest
proenzymem, prekursorem trombiny, przekształcającym fibrynogen
w fibrynę (główny składnik skrzepu krwi). W wyniku mutacji
polegającej na zamianie nukleotydu guaniny na adeninę w pozycji
20210 dochodzi nawet do 20% wzrostu stęŜenia protrombiny
w osoczu. Powoduje to wzmoŜoną aktywność układu krzepnięcia.
Nosiciele mutacji w jednej z dwóch kopii genu wykazują 2-3-krotnie
większe ryzyko rozwoju choroby zakrzepowo-zatorowej.
Polimorfizm C677T genu reduktazy metylenotetrahydrofolianu
(MTHFR)
W dwóch posiadanych kopiach genu MTHFR w pozycji 677 moŜe
występować nukleotyd cytozyna C lub tymina T. Zatem kaŜdy z nas
posiada jeden z trzech polimorficznych wariantów: CC, CT, TT.
W połowie badanych przypadków stwierdzany jest wariant CC,
natomiast dla wariantu TT opisywana jest częstotliwość 8-10 %.
Enzym MTHFR bierze udział w przemianach homocysteiny i kwasu
foliowego, a obniŜenie jego aktywności powoduje wzrost poziomu
homocysteiny w surowicy krwi.
Hiperhomocysteinemia (>15 nmol/ml) jest czynnikiem ryzyka rozwoju
zakrzepic oraz powikłań towarzyszących ciąŜy. Odpowiada za
wystąpienie nawracających poronień oraz wad cewy nerwowej
u płodu.
Stężenie homocysteiny dla zdrowych nieciężarnych
kobiet w wieku rozrodczym [ µmol/l ].
Wartości pomiaru
Postać homocysteinemii
5 - 15
normohomocysteinemia
15 - 30
hipercysteinemia łagodna
30 - 100
hipercysteinemia umiarkowana
>100
hipercysteinemia ciężka
Posiadanie wariantu CT wiąŜe się z obniŜoną do 60% aktywnością
enzymatyczną białka MTHFR. „Wariant TT” wykazuje 30%
aktywność enzymatyczną białka MTHFR.
ZAPAMIĘTAJ !
Zakrzepice są czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia
powikłań lub utraty ciąŜy. Predyspozycja do zakrzepicy moŜe
być uwarunkowana dziedzicznie. Posiadane warianty genów
istotnie wpływają na funkcjonowanie układu krzepnięcia krwi.
PYTANIE KONKURSOWE (do artykułu 30/2011)
Kogo nazywamy „nosicielem mutacji” ?
Odpowiedzi naleŜy udzielić za pośrednictwem formularza
dostępnego na stronie: www.invicta.pl/konkurs.
Zwycięzcą konkursu z odcinka 29/2011 została
Pani Barbara Felska
Materiał przygotowany przez:
Eksperckie Laboratoria Medyczne INVICTA
Odcinek dostępny na www.pzpoz.pl oraz www.invicta.pl
Opracowanie: mgr Iwona Dziadczyk, diagnosta laboratoryjny; dr Sebastian Pukszta, Z-ca Kierownika Laboratoriów Medycznych INVICTA.
Konsultacja: mgr BoŜena Maj, diagnosta laboratoryjny, specjalista analityki klinicznej, Kierownik Laboratoriów Medycznych Invicta.
Materiał przygotowany na podstawie: Seremak-Mrozikiewicz A, Drews K, Sobieszczyk S, Zasady postępowania oraz stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej u cięŜarnych z powikłaniami
połoŜniczymi oraz trombofilią wrodzoną. Ginekol Pol. 2007, 78:971-976.
Kurzawińska G. i in. Genetycznie uwarunkowane zmiany w aktywności reduktazy 5,10-metylenotetrahydrofolianowej (MTHFR) a występowanie poronień nawracających. Ginekol Pol. 2009,
80:762-767.
Świerkot J, Ślęzak R, Znaczenie badań farmakogenetycznych w efektywności leczenia metotreksatem chorych na reumatoidalne zapalenie stawów. Postępy Hig Med. Dosw (online), 2011,
65:207-215.
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards