Badanie ekspresji wybranych genów

advertisement
Dorota Trzybulska
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Stypendystka projektu pt. „Wsparcie stypendialne dla doktorantów na kierunkach uznanych
za strategiczne z punktu widzenia rozwoju Wielkopolski”, Poddziałanie 8.2.2 Programu
Operacyjnego Kapitał Ludzki
Badanie ekspresji wybranych genów odpowiedzialnych za
reorganizację cytoszkieletu aktynowego komórek uczestniczących
w procesie zapalnym u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną
o niejednorodnym przebiegu i zróżnicowanej odpowiedzi na leczenie. Szacuje się, że dotyka
około 1% ogółu populacji ze szczytem zachorowań przypadającym na piątą dekadę życia.
RZS wiąże się u przeważającej liczby chorych ze spadkiem ich aktywności zawodowej.
Stanowi to bardzo poważny i niezwykle istotny problem społeczno-ekonomiczny, który
obejmuje nie tylko Wielkopolskę, ale wykracza daleko poza jej granice. Wczesna
diagnostyka jak i monitorowanie przebiegu RZS są niezwykle ważne w podjęciu właściwych
kroków mających na celu spowolnienie a nawet zatrzymanie procesu chorobowego.
Natomiast terapia obierająca za cel obecne w stawach synowiocyty fibroblastyczne, mające
udział w destrukcji kości i chrząstek, może przyczynić się do poprawy klinicznej bez efektu
tłumienia pracy układu odpornościowego.
Poszukiwanie czynników sprzyjających rozwojowi RZS trwa nieprzerwanie od wielu
lat.
Liczne
badania
wykazały
monocytów/makrofagów
a
korelację
stopniem
między
aktywności
ilością
choroby.
obecnych
Pod
w
wpływem
stawach
białek
chemotaktycznych tj. CCL2 wydzielanych m.in. przez synowiocyty, dochodzi do ciągłego
napływu zaktywowanych monocytów z krwi obwodowej do stawów, co skutkuje przewlekłym
stanem zapalnym błony maziowej, kaletek i pochewek ścięgnistych. Następstwem tych
procesów jest często nieodwracalna deformacja i stopniowa destrukcja stawów a w efekcie
niepełnosprawność ruchowa. Monocyty krążące we krwi mogą w pewien sposób
odzwierciedlać stan zapalny toczący się w całym organizmie. Zakłada się zatem, że zmiany
w ekspresji genów prowadzących do ich aktywacji, w tym zmiany w cytoszkielecie
aktynowym
istotne
m.in.
w ruchu
komórek,
apoptozie,
podziałach
komórkowych
Praca doktorska współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego
i przekazywaniu sygnałów wewnątrzkomórkowych mogą się znacznie różnić w porównaniu
do osób zdrowych.
Ze
względu
na
ogromną
rolę
monocytów/makrofagów
i
synowiocytów
fibroblastycznych w patogenezie RZS, badania skupiły się na tych grupach komórek.
W monocytach (CD14+) pozyskanych od chorych na RZS, osób zdrowych i osób z chorobą
zwyrodnieniową określono poziom ekspresji wybranych genów (CAV1, Src, Nck2 i RhoA)
odpowiedzialnych w sposób pośredni lub bezpośredni za reorganizację cytoszkieletu
aktynowego. Znaczne różnice w poziomach mRNA zaobserwowano dla genów Nck2 oraz
RhoA. Poziomy Src oraz CAV1 były wyższe u chorych na RZS, jednak różnice te nie były
istotne statystycznie. Ponadto znaleziono zależności między ekspresją RhoA a odczynem
Biernackiego (OB), ekspresją Nck2 a wskaźnikiem aktywności choroby DAS28-OB jak
również między ekspresją Src a czasem trwania choroby. Rezultaty tych badań mogą być
uzupełnieniem obecnej diagnostyki RZS oraz stanowić nowe narzędzie monitorujące
przebieg dotychczasowego leczenia.
Wyniki wstępnych badań przeprowadzonych na synowiocytach fibroblastycznych
wskazują na istnienie zależności między poziomem ekspresji CAV1 a ekspresją CCL2.
Osłabienie funkcji CAV1 na drodze interferencji RNA w synowiocytach fibroblastycznych
może okazać się skuteczne w terapii RZS. Jednak by w pełni zrozumieć ten mechanizm,
niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowych analiz wyjaśniających dokładnie regulację
ekspresji CCL2 oraz innych białek chemotaktycznych. Zmniejszenie stężenia wydzielanych
chemoatraktantów stanowi już znane, lecz wciąż nowe podejście w leczeniu chorych.
Terapia wymierzona precyzyjnie w synowiocyty może przyczynić się do poprawy wskaźników
stanu zapalnego bez zaburzania pracy układu odpornościowego. Technologia siRNA jest
niezwykle aplikacyjną metodą i ma duży potencjał terapeutyczny w medycynie molekularnej.
Powodzenie realizacji dalszych badań zakłada możliwość kontroli aktywacji i chemotaksji
monocytów, co będzie miało znaczenie dla nowych, skuteczniejszych i bezpieczniejszych
strategii leczenia.
Publikacja wyników badań może stanowić, obok poznanych już czynników
genetycznych predysponujących do rozwoju choroby oraz metod oceny aktywności choroby,
ważny element w pracach nad patogenezą reumatoidalnego zapalenia stawów ze
szczególnym uwzględnieniem roli komórek zapalnych. Wprowadzenie innowacji zawsze
stanowi ogromne wyzwanie i wiąże się z pewnym ryzykiem. Niemniej jednak przystosowanie
wyników badań do ich praktycznego wykorzystania w reumatologii będzie zależało od
nakładów finansowych na przeprowadzenie szeregu niezbędnych badań uzupełniających.
W Wielkopolsce obserwuje się wysoki wskaźnik aktywności zawodowej i wydajności pracy.
Pozytywne wyniki badań mogłyby znaleźć zastosowanie w celach diagnostycznych
i klinicznych oraz byłyby korzystne dla regionu zarówno z naukowego jak i ekonomicznego
Praca doktorska współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego
punktu widzenia. Obecnie przemysł farmaceutyczny jest uważany za najbardziej
innowacyjną gałąź gospodarki a znalezienie nowych rozwiązań terapeutycznych w leczeniu
reumatoidalnego zapalenia stawów będzie odpowiedzią na realną potrzebę rynku
medycznego.
Praca doktorska współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards