Hinduizm - Publiczne Gimnazjum Katolickie im. świętego Stanisława

advertisement
Publiczne Gimnazjum Katolickie
im. św. Stanisława Kostki
Poznań
A. D. 2012
Religia
• Od zarania dziejów grzebano zmarłych z bronią,
ozdobami, przedmiotami codziennego użytku –
jakby miały im się przydać w przyszłym życiu.
• Od zarania dziejów człowiek chciał wyjaśnić takie
tajemnice, jak narodziny, śmierć, pochodzenie
świata widzialnego, zjawiska, nad którymi nie mógł
zapanować (pioruny, grzmoty, wiatr, dzień/noc, pory
roku), szukając uzasadnienia w świecie
nadrzędnym, niewidzialnym, wierząc w „coś”.
• Od zarania dziejów człowiek chciał oswoić bóstwa,
w które wierzył, aby zyskać ich przychylność – tak
powstał kult i modlitwa
Religia
• Religia – zbiór wierzeń przekazywanych ustnie lub
pisemnie co do świata nadprzyrodzonego i
boga/Boga/bogów, którzy są poza zwykłym, widzialnym
światem.
- Politeiści wierzą w wielu bogów, choć uznają, że
na początku był jeden główny bóg.
- Monoteiści wierzą w jednego Boga, który zwraca
się do nich bezpośrednio – są to religie objawione.
• Wyznawcy danej religii dokonują określonych aktów,
których według nich oczekuje bóstwo/Bóg – jest to kult,
czyli oddawanie czci, sprawowanie jakichś ceremonii,
modlitwa.
• Największymi, najważniejszymi religiami świata są:
hinduizm, buddyzm, judaizm, islam i chrześcijaństwo.
Religie mogą się różnić wewnątrz siebie. Mówimy wtedy o
wyznaniach.
Religie świata
Religie i wyznania w świecie
Publiczne Gimnazjum Katolickie
im. św. Stanisława Kostki
Poznań
A. D. 2012
Wprowadzenie
Hinduizm to najbardziej elastyczna i chłonna religia,
łącząca różne sprzeczności. Brak w niej ustalonej
hierarchii lub kanonu zasad moralnych, brak jednolitego
kultu, dogmatów lub założyciela. Wielobóstwo funkcjonuje
obok wiary w jeden Absolut.
Jest jedną z najstarszych religii świata. Powstał ok.
2000 r. przed Chrystusem w Indiach, gdzie nadal wyznaje
go większość mieszkańców.
Jego wyznawców nazywa się
hinduistami. Religia opiera się na
świętych tekstach. Wyznaje ją
ok. 950 milionów ludzi na całym
świecie, głównie w Indiach (religia
ta nigdy nie dążyła do nawracania
innych ludzi, a dziś nawrócenia są
skutkiem fascynacji np. guru –
mistrzami duchowymi).
Hinduizm na świecie
Symbole
• Om (także Aum) – najświętsza sylaba w hinduizmie.
Wedy (święte księgi hinduizmu) mówią, że była to
pierwsza sylaba nowego świata. Powtarzanie tej sylaby
pomaga w harmonijnym opanowaniu umysłu z
najwyższą wibracją Brahmana – Najwyższego Absolutu.
• Garuda – mityczny ptak boga Wisznu.
Symbole
• Święta Krowa – pierwszy święty
znak hinduizmu; jest symbolem
„karmicielki – Matki Ziemi”, dlatego
hindusi (nie czczą, lecz) chronią
krowy, nie jedzą wołowiny; przejawia
się tu szacunek dla wszystkich istot
żywych.
• Lotos – święta roślina hinduizmu;
Wedy głoszą, że z wyrastającego z
pępka śpiącego Wisznu kwiatu
lotosu rodzi się Brahma – pan
jednego, określonego wszechświata;
po jego narodzinach Wisznu się
budzi, by otoczyć „noworodka”
opieką, aż do momentu zniszczenia
go przez Śiwę.
Święte pisma
• Są bardzo obszerne. To „oddech” Brahmana –
(Absolutu). Myśli w nich zawarte interpretują i
dostosowują do aktualnego świata bramini, którzy
tworzą najwyższą kastę w społeczeństwie. Poznanie
pism, poszukiwanie Absolutnej Prawdy jest konieczne,
by uwolnić się od cierpienia. Niewiedza jest
przeszkodą w uzyskaniu szczęścia.
• Świętymi pismami hinduizmu są Wedy (znaczy
wiedza) i Upaniszady (komentarze braminów do
Wed) oraz wiele epopej, zawierających hinduską
mitologię i opisy powstania świata. Spisane są w
sanskrycie.
Święte pisma
• Są bardzo obszerne. To „oddech” Brahmana –
(Absolutu). Myśli w nich zawarte interpretują i
dostosowują do aktualnego świata bramini, którzy
tworzą najwyższą kastę w społeczeństwie. Poznanie
pism, poszukiwanie Absolutnej Prawdy jest konieczne,
by uwolnić się od cierpienia. Niewiedza jest
przeszkodą w uzyskaniu szczęścia.
• Świętymi pismami hinduizmu są Wedy (znaczy
wiedza) i Upaniszady (komentarze braminów do
Wed) oraz wiele epopej, zawierających hinduską
mitologię i opisy powstania świata. Spisane są w
sanskrycie.
Nauczyciel
Zadaniem nauczyciela jest prowadzenie wiernych do
poznania i zrozumienia świętych pism. Bramini – znający je i
sprawujący kult – stali się uprzywilejowaną klasą społeczną.
Są wybrani do tej roli od powstania wszechświata, dlatego
przypisuje się im szczególne zdolności, np. przepowiadanie
przyszłości, co sprzyja powstawaniu horoskopów, wróżb z
gwiazd, itd.
Nauczyciel
• Guru jest przewodnikiem
duchowym i nauczycielem,
czasem czczony jako wcielone
bóstwo. Prowadzi z ciemności
do światła. Prawdziwy guru ma
wpływ na swego ucznia, ale
nie wykorzystuje przewagi
i władzy nad nim. Zerwanie
kontaktu z guru jest szkodliwe,
a wręcz zakazane.
Guru uczy np. medytacji.
ABC wiary
• Najwyższa Świadomość, Absolut to Brahman. Ma on
swoje awatary – wcielenia, sam jest bezosobowy.
• Wisznu – najpopularniejsze
bóstwo, odpowiada za prawa
natury i podtrzymywanie świata.
Ma swoje awatary,
np. Rama,
Budda, Kriszna.
ABC wiary
• Śiwa – bóg niszczycielski,
którego zadaniem jest niszczyć
wszystko, by mogło się odrodzić
w kolejnym wcieleniu.
• Brahma – bóg, którego najmniej
otacza się czcią, na skutek
zemsty żony; stworzył świat;
ma cztery twarze i pary ramion –
może wszędzie widzieć i działać.
ABC wiary
• Podstawą myśli religijnej jest wyjaśnienie procesu
powstawania świata. Najwyższy (Brahman) od niechcenia,
jednym westchnieniem, może z nudy lub z przypływu mocy
stwórczej dokonał stworzenia wielu
współistniejących wszechświatów.
Brahman – tworzy wraz ze swoimi
wcieleniami (awatarami): Brahmą,
Wisznu i Śiwą – Trimurti, jakby boską
trójcę.
• Każdy wszechświat ma swojego Brahmę,
a jest ich tylu, ile mieści się w dużym palcu
Wisznu, którego Brahman wybrał na pana
wszystkich wszechświatów. Opiekuje się
nimi, bo z jego pępka rodzą się kolejni panowie
wszechświatów.
• Wiara w istnienie we wszechświecie rozproszonych
pierwiastków boskich – cząstek Brahmana – powoduje
szacunek do życia i wszystkiego, co nas otacza.
ABC wiary
• Hinduizm opiera się na pojęciu Dharmy – drogi życia i
myślenia. Jej podstawą jest karma-marga, czyli droga
uczynków, dzięki której przez ofiarę i przemianę moralną
można zapewnić sobie szczęście, zdrowie oraz dobry
byt po śmierci.
• Droga poznania (czytanie świętych pism) jest
obowiązkowe. Droga uczynków i droga poznania
prowadzą dopiero do uwolnienia od cierpienia, którego
powodem jest niewiedza i cykl samsary, czyli odradzanie
się duszy w różnych formach – reinkarnacja.
• Cykl samsary można przerwać wyzbywając się „ja” i
„moje”, osiągając w kolejnym wcieleniu coraz lepszą
pozycję społeczną, aż do osiągnięcia stanu nirwany.
Jest to prawo karmy, wedle którego życie jest tylko
ogniwem w cyklu reinkarnacji.
ABC wiary
• Hinduizm opiera się na pojęciu Dharmy – drogi życia i
myślenia. Jej podstawą jest karma-marga, czyli droga
uczynków, dzięki której przez ofiarę i przemianę moralną
można zapewnić sobie szczęście, zdrowie oraz dobry
byt po śmierci.
• Droga poznania (czytanie świętych pism) jest
obowiązkowe. Droga uczynków i droga poznania
prowadzą dopiero do uwolnienia od cierpienia, którego
powodem jest niewiedza i cykl samsary, czyli odradzanie
się duszy w różnych formach – reinkarnacja.
• Cykl samsary można przerwać wyzbywając się „ja” i
„moje”, osiągając w kolejnym wcieleniu coraz lepszą
pozycję społeczną, aż do osiągnięcia stanu nirwany.
Jest to prawo karmy, wedle którego życie jest tylko
ogniwem w cyklu reinkarnacji.
ABC wiary
Brahma – stwórca świata – dał podział
społeczeństwa na cztery kasty:
1. Kasta: braminów-zgłębiający święte
teksty, szczyt społeczeństwa, pochodzą od
ust Brahmy,
2. Kasta: szlachetnie urodzeni wojownicyod rąk Brahmy,
3. Kasta: kupcy-bankierzy-od ud Brahmy,
4. Kasta: niewolnicy innych kast-ze stóp
Brahmy.
Ludzie spoza kast są nieczyści
(pariasi-nietykalni).
Niesprawiedliwy system kastowy został zniesiony w
Indiach w 1947 roku przez Mahatmę Ghandiego,
choć w niektórych regionach funkcjonuje do dziś.
Kult
• Bhakti to osobista miłość do bóstwa. Wyraża się przez
uznawanie boga, głoszenie jego chwały, śpiew hymnów,
poznawanie go z świętych pism lub z nauczania guru.
• Hinduska świątynia to mandir. Odprawia się w niej
rytualne nabożeństwa – pudża.
Kult
• W domowych ołtarzykach również
składa się cześć bogom, składa
się ofiary (owoce, kwiaty,
specjalne, święte produkty, np.
ghi-masło), wszyscy domownicy
odmawiają modlitwy, paląc laski
kadzidła na cześć bóstwa,
opiekującego się rodziną.
Kult
• Podczas modlitw pali się kadzidło, które ma oczyścić
powietrze. Pudża jest modlitwą raczej błagalną, niż
dziękczynną – ma wyjednać przychylność bóstwa.
• Miłe bogom są rytualne oczyszczenia, np. obmycia w
Gangesie.
Kult
• Ważne jest powtarzanie modlitw – mantr – które są
kombinajcą sylaby Om. Otrzymuje się je osobiście od
guru i pozwala zbliżyć się do pierwotnej, boskiej
wibracji.
Pomocna w
modlitwie jest
mala – rodzaj
sznuru
modlitewnego.
Święta
Nie ma stałych terminów świąt. Są jednak święta wspólne:
- Diwali – Święto Światła na cześć Lakszmi-żony Wisznu,
symbolizujące zwycięstwo nad złem, nazywane też świętem
Nowego Początku. W czasie tego święta oświetla się domy i
brzegi rzek tysiącami lampek oliwnych. Wszyscy tworzą jedną
wielką iluminację.
- Holi – Święto Wiosny obchodzone w atmosferze radości, w
czasie którego ludzie obsypują się kolorowym
proszkiem i polewają wodą.
- Pierwszy Ryż – rodzinne święto z racji
otrzymania przez niemowlę około trzeciego
miesiąca życia pierwszego stałego pokarmu.
Świętuje rodzina, bliscy i sąsiedzi. Święto jest
prośbą o pomyślność dziecka.
- Urodziny Kryszny – obowiązuje wtedy post,
a na końcu dnia jest uczta, w czasie której
wspomina się podania z Wed o narodzinach
tego boga.
- także uroczystości rodzinne (np. ślub).
Pielgrzymki
• Pielgrzymuje się do wielu miejsc związanych ze świętą rzeką
Gangesem.
• Najsłynniejsza pielgrzymka Kumb Mela odbywa się co 12 lat do
ustalonego miejsca nad Gangesem. Kulminacją jest rytualna
kąpiel w rzece.
Pielgrzymki
Inne ważne miejsca:
Tadż Mahal w Agrze,
forty Radżastanu,
Kadżuraho.
W Pushkar jest jedyna
świątynia Brahmy, który tam
chciał dokonać aktu
samozniszczenia, w którym
miała mu towarzyszyć żona.
Ta się jednak spóźniła, a
Brahma zmienił plany i
poślubił inną kobietę.
Spóźniona żona w akcie
zemsty rzuciła przekleństwo
na Brahmę – miał być
czczony tylko w tym jednym
miejscu, w jednej świątyni.
Puri – święte miasto
hinduizmu, w którym na
pamiątkę podróży Kriszny
odbywa się festiwal wozów.
Zadanie domowe
Odpowiedz pisemnie w zeszycie pełnymi
zdaniami na pytania:
• Jak nazywa się hinduska idea cyklicznego
istnienia w różnych wcieleniach, w
wędrówce ku wyzwoleniu z cielesności?
• Jak nazywają się święte księgi hinduizmu?
• Jak nazywają się bóstwa w hinduizmie?
Bibliografia
• Encyklopedia szkolna. Religie świata, red.
C. Naudin, M.-L. Cuq, wyd. Delta W-Z.
• M. Kuźmińska, Wielkie religie świata, wyd.
Egmont, Warszawa 2007.
• Religie świata, red. H. Tinq, wyd.
Larousse, Wrocław 2007.
• Ilustracje, mapy i wykresy pochodzą z:
www.wikipedia.pl, www.ekai.pl,
www.opoka.org.pl i inne.
dk. Grzegorz Konieczny
Publiczne Gimnazjum Katolickie
im. św. Stanisława Kostki
Poznań
A. D. 2012
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards