video marketing w polskich firmach

advertisement
VIDEO MARKETING
W POLSKICH FIRMACH
RAPORT Z BADANIA
CZERWIEC 2016
ORGANIZATOR BADANIA:
PARTNERZY STRATEGICZNI:
PARTNERZY MEDIALNI:
video
marketing
w polskich
firmach
Video staje się na świecie coraz popularniejszą formą
przekazu marketingowego. Mnogość kanałów,
w których można je zamieszczać, i form, jakie może
ono przybrać, powoduje, że można je wykorzystać do
promocji najróżniejszych produktów i usług, skierowanych do bardzo zróżnicowanych grup odbiorców.
Przeprowadziliśmy więc ogólnopolskie badanie, które
pokazuje popularność i sposób wykorzystania działań
video marketingowych przez przedsiębiorstwa
w naszym kraju. Pokazuje, czy i w jaki sposób firmy
korzystają z możliwości promocji za pomocą materiałów
video, jakie formy video są najpopularniejsze,
w jakich kanałach są dystrybuowane produkcje filmowe. A przede wszystkim pokazuje, jaki jest stosunek
polskich przedsiębiorstw do prowadzenia działań
video marketingowych i opinie o nich.
Głównym obszarem naszego zainteresowania były
działania video marketingowe prowadzone w Internecie, jako te najszerzej dostępne. Interesowało nas również wykorzystanie promocji w tradycyjnych kanałach
telewizyjnych o różnym zasięgu terytorialnym, a także
specyficzna forma jaką jest promocja w kanałach
VOD - swego rodzaju hybrydzie telewizji i Internetu.
Dlatego miejscami porównujemy opinie i wykorzystanie video marketingu w tych kanałach i w Internecie.
Dla ułatwienia posługujemy się podczas ich określania
Magdalena Daniłoś
Bartosz Daniłoś
sformułowaniami: Internet, telewizja tradycyjna i telewizja VOD.
Przygotowując badanie planowaliśmy skupić się szczególnie na sektorze MMSP (mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa). Jednak podczas analizy wyników okazało
się, że sektor ten od dużych przedsiębiorstw różnicuje
głównie poziom wydatków na działania promocyjne.
Logiczną tego konsekwencją jest większy stopień wykorzystania tych kanałów, które wymagają wyższych
nakładów finansowych. Okazało się jednocześnie, że
największe różnice zaznaczają się w postrzeganiu działań video marketingowych w Internecie
pomiędzy tymi, którzy już je wykorzystywali,
a tymi, którzy jeszcze nie mają doświadczeń z tą
formą promocji. Postanowiliśmy więc w prezentacji
wyników badania uwzględnić głównie ten podział.
Jesteśmy przekonani, że lektura raportu pozwoli
wszystkim zajmującym się video marketingiem lepiej
zrozumieć swoich klientów. Zapewne pomoże także
przedsiębiorstwom spojrzeć z dystansu na swoje działania i zdiagnozować te obszary, w których być może
powinny się rozwijać aby podnieść swoją skuteczność.
Życzymy miłej lektury!
Offon Agency
Olga Majkowska
Mateusz Kowalczyk
Katarzyna Wojciechowska
4
SPIS TREŚCI
Profil ankietowanych przedsiębiorstw
6
Wyniki badań
7
• Ogólne tendencje
7
- Wykorzystanie poszczególnych kanałów w komunikacji marketingowej
7
- Dynamika korzystania z video marketingu
8
• Skuteczność działań promocyjnych z wykorzystaniem video
13
- Kanały wykorzystywane do działań video marketingowych
13
- Formy przekazu promocyjnego
16
- Platformy działań promocyjnych w Internecie
18
- Narzędzia marketingowe
18
• Postawy wobec korzystania z video marketingu
20
- Powody nierealizowania działań video marketingowych w Internecie
20
- Okoliczności niesprzyjające inwestycji w video marketing w Internecie
20
- Okoliczności sprzyjające inwestycji w video marketing w Internecie
22
• Zakres wykorzystywanych działań video marketingowych
Podsumowanie
24
29
5
PROFIL ANKIETOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTW
PROFIL ANKIETOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTW
W badaniu ankietowym, przeprowadzonym w lutym i marcu
2016 roku, wzięło udział 400 przedsiębiorstw z całej Polski,
z czego 150 to mikroprzedsiębiorstwa, 93 przedsiębiorstwa
małe, 82 średnie, a 75 duże. Cały sektor MMSP w badaniu
był reprezentowany przez 325 przedsiębiorstw.
Zdecydowana większość badanych przedsiębiorstw kieruje
swoją ofertę do innych firm (relacja B2B), ale i do konsumentów
(B2C). Nieco mniej działa tylko w oparciu o relację B2B,
a najmniejsza grupa – tylko B2C.
Prawie połowa respondentów w ofercie posiada wyłącznie
usługi, ponad 1/3 – usługi i produkty, a najmniejsza grupa
oferuje wyłącznie produkty.
Wykresy obrazują dodatkowo rozkład utrzymywanych relacji
handlowych i charakteru oferty w sektorze MMSP
i w dużych przedsiębiorstwach.
WIELKOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW
N=400
18,75%
duże przedsiębiorstwa
37,50%
mikroprzedsiębiorstwa
20,50%
średnie przedsiębiorstwa
23,25%
małe przedsiębiorstwa
TYP RELACJI HANDLOWEJ
RODZAJ OFERTY HANDLOWEJ
70%
64%
60%
60%
47%
50%
40%
70%
50%
40%
37,25%
53,23%
49,25%
46,67%
43,08%
40%
30%
25,33%
36,25%
33,85%
32%
30%
21,33%
20%
16,92%
15,75%
20%
10,67%
10%
12,92%
10%
0%
0%
wszyscy badani
B2B
6
14,50%
MMSP
B2C
B2B i B2C
duże
przedsiębiorstwa
wszyscy badani
produkty
MMSP
usługi
duże
przedsiębiorstwa
produkty i usługi
WYNIKI BADAŃ / OGÓLNE TENDENCJE
WYNIKI BADAŃ
OGÓLNE TENDENCJE
WYKORZYSTANIE POSZCZEGÓLNYCH KANAŁÓW
W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ
biorstw inwestujących w promocję za pośrednictwem telewizji
tradycyjnej. Traciły klientów będą telewizje lokalne i regionalne,
niewielki spadek odnotują także stacje telewizyjne o zasięgu
ogólnopolskim. Jedynie stacje telewizyjne o zasięgu międzynarodowym mogą spodziewać się nieco większego zainteresowania ze strony przedsiębiorstw. Wzrostu możemy spodziewać
się również w przypadku wykorzystania możliwości promocji
w telewizji VOD (Video On Demand).
Najpopularniejszym kanałem, według wszystkich badanych,
wykorzystywanym w celach promocyjnych i reklamowych,
okazuje się być Internet. Jedyną formą promocji w Internecie, którą przedsiębiorcy planują nieznacznie ograniczyć
w najbliższych 2 latach, są formy graficzne. Niewielki wzrost
widoczny jest w przypadku planowania wykorzystania promocji
z użyciem form tekstowych. Jednak najbardziej spektakularny wzrost, bo aż o 19,5 punktów procentowych,
prognozowany jest dla wykorzystania form video. Trzeba
zaznaczyć, że przedsiębiorcy w ostatnich 2 latach najrzadziej
wykorzystywali do promocji w Internecie właśnie tę formę.
Wysunie się ona, według deklaracji badanych, na drugie miejsce
pod względem liczby przedsiębiorstw z niej korzystających.
To, co szczególnie zwraca uwagę, to fakt, że badani deklarują
wzrost zainteresowania tylko promocją z wykorzystaniem form
video i form tekstowych w Internecie, promocją w telewizji
VOD i telewizji o zasięgu międzynarodowym oraz marketingiem
szeptanym. W stosunku do promocji z wykorzystaniem
pozostałych kanałów tj. outdooru, prasy, radia, reklamy
kinowej i telewizyjnej (w telewizji ogólnopolskiej, regionalnej
i lokalnej) oraz form graficznych w Internecie widoczny jest
spadek zainteresowania.
Zmniejszać będzie się, według badanych, odsetek przedsię-
TENDENCJE WYKORZYSTYWANIA POSZCZEGÓLNYCH KANAŁÓW W CELACH MARKETINGOWYCH
N=400
7,25%
11%
Telewizja lokalna
8,50%
9,50%
Telewizja regionalna
16,25%
17%
Telewizja ogólnopolska
3,50%
2,75%
Telewizja o zasięgu
międzynarodowym
10%
5,75%
Telewizja VOD
(Video On Demand)
9,25%
9,75%
Kino
19,25%
22,75%
Radio
22%
Prasa - dzienniki
27,75%
37%
Prasa - magazyny
45,50%
71,75%
73,75%
Internet - materiały graficzne
(np. banery)
80,75%
76,50%
Internet - materiały tekstowe
(np. artykuły)
73%
Internet - materiały video
(np. filmy promocyjne)
53,50%
18,50%
21,75%
Outdoor - duże formy
(bilboardy, banery itp.)
25,75%
Outdoor - małe formy
(ulotki, plakaty itp.)
33%
57,75%
Marketing rekomendacji
(szeptany)
Żadne
50%
1%
3,50%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
planowane wykorzystanie poszczególnych kanałów w celach marketingowych na przestrzeni kolejnych 2 lat
kanały wykorzystywane w celach marketingowych na przestrzeni ostatnich 2 lat
7
WYNIKI BADAŃ / OGÓLNE TENDENCJE
DYNAMIKA KORZYSTANIA Z VIDEO MARKETINGU
Analiza wykorzystania video marketingu przez przedsiębiorstwa wymaga zdefiniowania, co badani rozumieją pod tym
pojęciem. Ponad 1/3 definiuje działania video marketingowe,
jako wszelkie działania z wykorzystaniem video, prowadzone
w różnych kanałach, mające na celu promocję marki, produktu bądź usługi. Ale aż 43,75% utożsamia video marketing
wyłącznie z działaniami prowadzonymi w Internecie.
DZIAŁANIA VIDEO MARKETINGOWE TO:
N=400
5%
11%
36,25%
T
YL
I
KO
NA
ERNET
CJ
ŁY D
YSTRYBU
INT
IE
KA
25,75%
WS
6%
S
ZY
TK
16%
Każdy materiał video, który promuje usługę, produkt czy markę w jakimkolwiek kanale – w telewizji, w Internecie, w VOD, na telebimie itd.
Każdy materiał video, bez względu na kanał, w którym jest zamieszczony i niezależnie od tego, czy zarabiasz dzięki niemu, czy nie
Każdy materiał video, dzięki któremu zarabiasz, bez względu na kanał, w którym jest zamieszczony – w telewizji, w Internecie, w VOD, na telebimie itd.
Każdy materiał video, który promuje usługę, produkt czy markę w Internecie
Każdy materiał video w Internecie – niezależnie od tego, czy zarabiasz dzięki niemu, czy nie
Każdy materiał video w Internecie, dzięki któremu zarabiasz
8
W OPINII EKSPERTA
Pojęcie video marketingu nie zostało w mojej
ocenie w Polsce odpowiednio zdefiniowane,
co nastręcza wielu problemów w zrozumieniu tego kierunku w działaniach dla marek.
Mimo iż jest to dość świeży termin, prawda
jest taka, że jego etymologia sięga dziesiątek
lat wstecz. Dopiero dziś, kiedy mnogość
kanałów dystrybucji treści video osiągnęła
naprawdę imponującą skalę, pojawiła się
potrzeba uściślenia tego pojęcia.
MAGDALENA DANIŁOŚ
OFFON Agency
Dyrektor kreatywny w OFFON Agency,
ewangelista video marketingu, wieloletnia dziennikarka, reżyser filmów
reklamowych, blogerka skupiająca się
na tematyce video marketingu. Autorka
wielu publikacji na temat produkcji
filmowej oraz budowania kampanii
video marketingowych. Autorka pierwszej w Polsce książki dotyczącej video
marketingu.
BARTŁOMIEJ LUZAK
YT360
Redaktor prowadzący serwisu YT360.PL,
koncentrującego się na świecie YouTube
i video marketingu, a także scenarzysta
w grupie Moon Media. Jako autor,
na stałe współpracuje z wieloma
czasopismami i serwisami internetowymi. Twórca muzycznego kanału na
YouTube: JakTuGracTV.
W czasach kiedy jedynym kanałem dystrybucji video dla marki były stacje telewizyjne,
nie było mowy o różnorodnych strategiach
dotarcia do grup docelowych. Ta sytuacja
zmieniła się w ostatnich kilkunastu, a w zasadzie najbardziej ostatnich kilku latach.
I tak powstał termin video marketing. Co on
oznacza? Pojęcie video marketingu, najkrócej
mówiąc, określa działania długofalowe
a często wielokanałowe, w których format
video wykorzystywany jest do budowania
świadomości marki i produktu. Z uwagi
na fakt, iż Internet otworzył marketerom
ogromne możliwości dywersyfikowania działań, najczęściej dziś pojęcia video marketing
używamy w kontekście realizacji kampanii
w świecie digital. Z badania wynika, że
znaczna część respondentów właśnie tak
definiuje video marketing.
W odróżnieniu od reklamy telewizyjnej,
działania video marketingowe pozwalają
na znacznie większą interakcję z widzem.
Mam wrażenie, że badani nie byli do końca
pewni, na czym polega ta różnica. 43,75%
z nich, utożsamia video marketing wyłącznie
z działaniami prowadzonymi w Internecie,
jednak ponad 1/3 ankietowanych definiuje
działania video marketingowe, jako wszelkie
działania z wykorzystaniem video, prowadzone w różnych kanałach, mające na celu
promocję marki, produktu bądź usługi. To
dowód na to, że polskie przedsiębiorstwa
potrzebują lepszej edukacji związanej z tą
dynamicznie rozwijającą się formą marketingowego przekazu.
Świadczą o tym również różnice w postrzeganiu video marketingu przez osoby,
które miały z nim styczność oraz te, które
dopiero planują wprowadzić takie działania
do swoich firm. Przedsiębiorstwa, które nie
przekonały się jeszcze do video marketingu,
Z uwagi na fakt, iż video jest jedną z najskuteczniejszych form budowania świadomości
marki, często kampanie video marketingowe
nie są kojarzone przez marketerów z działaniami bezpośrednio generującymi zyski.
To błąd. Dobrze skonstruowana strategia
video, będąca częścią strategii komunikacji
marki, może się stać potężnym narzędziem
sprzedażowym, niekoniecznie jednak zawsze
w modelu bezpośrednim. Aż 16% ankietowanych uznało, że działanie video marketingowe to każdy materiał video, niezależnie od
kanału dystrybucji i tego, czy marka zarabia
na nim, czy nie. Takie stwierdzenie zaprzecza
zupełnie potrzebie prowadzenia komunikacji
marketingowej u jej podstawy. Bez względu
na to, czy budujemy komunikację opartą
o marketing treści, która jest długofalowa,
czy też skupiamy się na szybkich działaniach
prosprzedażowych, oczywistym jest, że
każde z tych działań ma realizować cel. Cel
może być pośredni, jak edukacja klienta dla
przykładu. Jednak cel nadrzędny każdego
biznesu na świecie to sprzedaż. Jeśli zatem
marketer uznaje, że działanie video marketingowe nie zarobiło, to źle je zaplanował bądź
też niedokładnie zmierzył jego efekty. W obu
przypadkach poznanie zasad, jakimi kieruje
się dobrze skonstruowana kampania video
marketingowa, jest koniecznością.
uważają, że największym problemem są
koszty. Wiele marek udowodniło już, że to
nieprawda, podbijając Internet niskobudżetowymi viralami zrealizowanymi z pomysłem.
Wciąż pokutuje też przekonanie, że najskuteczniejszą formą promocji z wykorzystaniem
video są filmy promocyjne i spoty reklamowe. Filmy instruktażowe czy lokowanie
produktów, wskazało mniej ankietowanych,
a przecież właśnie w tych działaniach drzemie obecnie największy potencjał, choćby
w serwisie YouTube.
Nie dziwi mnie natomiast malejący odsetek
przedsiębiorstw inwestujących w promocję
za pośrednictwem telewizji tradycyjnej.
Przedsiębiorcy zgodnie wskazują Internet
jako najskuteczniejsze medium. Jeśli chodzi
o VOD, potrzebujemy jeszcze trochę czasu
na popularyzację tego typu usług w naszym
kraju. Zainteresowanie na pewno wzrośnie
wraz z przybywającą liczbą użytkowników.
9
WYNIKI BADAŃ / OGÓLNE TENDENCJE
Jak łatwo przewidzieć, im większe przedsiębiorstwo tym
statystycznie częściej wykorzystuje w promocji większą liczbę
kanałów, w tym te, w których promocja wymaga wyższego
budżetu. To jednak sektor MMSP deklaruje obecnie znaczne
rozszerzenie działań promocyjnych.
generują zainteresowania w podobnym stopniu. Szczególnie
telewizja tradycyjna jest tym kanałem, w stosunku do którego
prognozowany jest często wręcz spadek zainteresowania
MMSP - różny w zależności od zasięgu terytorialnego telewizji
i wielkości przedsiębiorstwa.
Szczególnie dobrze widoczny jest znaczący wzrost zainteresowania tego sektora wykorzystaniem formy video do promocji
w Internecie. Co ciekawe, najwięcej przedsiębiorstw zainteresowanych rozpoczęciem tego typu promocji to mikroprzedsiębiorstwa. Wśród małych i średnich przedsiębiorstw odsetek
ten jest nieco mniejszy, ale też dotychczasowe wykorzystanie
możliwości promocji z użyciem video było tu utrzymane na
wyższym poziomie. Ani telewizja tradycyjna, ani VOD nie
Duże przedsiębiorstwa już wykorzystują video w Internecie
w znacznym stopniu - tu również przewidywany jest wzrost,
ale już w niewielkim zakresie. Co ciekawe, także wśród
dużych przedsiębiorstw mniejszy odsetek niż dotychczas
deklaruje wykorzystanie w najbliższej przyszłości telewizji
tradycyjnej, wykorzystanie VOD pozostanie prawdopodobnie
na podobnym poziomie.
TREND WYKORZYSTANIA VIDEO MARKETINGU W INTERNECIE, TELEWIZJI I TELEWIZJI VOD W PODZIALE NA WIELKOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA:
N=400
72,00%
70,67%
Internet - materiały video
17,33%
17,33%
Telewizja VOD (Video On Demand)
DUŻE
przedsiębiorstwa
Telewizja o zasięgu międzynarodowym
6,67%
8,0%
36,00%
40,00%
Telewizja ogólnopolska
14,67%
18,67%
Telewizja regionalna
9,33%
Telewizja lokalna
16,00%
Internet - materiały video
Telewizja VOD (Video On Demand)
ŚREDNIE
przedsiębiorstwa
Telewizja o zasięgu międzynarodowym
57,32%
9,76%
4,88%
3,66%
2,44%
18,29%
21,95%
Telewizja ogólnopolska
Telewizja regionalna
6,10%
9,76%
Telewizja lokalna
6,10%
12,20%
Internet - materiały video
Telewizja VOD (Video On Demand)
MAŁE
przedsiębiorstwa
Telewizja o zasięgu międzynarodowym
55,91%
4,30%
3,23%
3,23%
16,13%
18,28%
9,68%
10,75%
Telewizja regionalna
8,60%
Telewizja lokalna
15,05%
Internet - materiały video
MIKRO
przedsiębiorstwa
Telewizja o zasięgu międzynarodowym
Telewizja ogólnopolska
Telewizja regionalna
Telewizja lokalna
41,33%
6,00%
1,33%
2,00%
0,00%
5,33%
2,00%
6,00%
4,00%
6,00%
5,33%
kolejne 2 lata
10
72,04%
10,75%
Telewizja ogólnopolska
Telewizja VOD (Video On Demand)
71,95%
ostatnie 2 lata
74,67%
W OPINII EKSPERTA
BARTŁOMIEJ DANIŁOŚ
OFFON Agency
Co-founder oraz online marketing
director w Offon Agency; głównymi
obszarami jego wiedzy są planowanie
strategiczne oraz reklama w serwisach
YouTube, Facebook, Instagram i LinkedIn.
Analiza wykorzystania video marketingu
w polskich przedsiębiorstwach dostarcza
nam bardzo ciekawych wniosków. Z jednej
strony potwierdza bardzo powszechne wśród marketerów przekonanie, że
tylko duże marki wykorzystują telewizję
i platformy VOD w swoich działaniach
marketingowych. Z drugiej strony, to właśnie
najmniejsze przedsiębiorstwa w największym procencie deklarują chęć podjęcia
działań video marketingowych w Internecie
w następnych dwóch latach. Interpretować
to można zarówno jako podpatrywanie
„starszych” i bardziej doświadczonych kolegów z „dużych przedsiębiorstw”, jak i chęć
skorzystania z nowoczesnej formy komunikacji, jaką jest video marketing, z uwagi na
jej rosnącą popularność i zmniejszającą się
barierę wejścia. To właśnie ta bardzo szybko
krusząca się bariera jest moim zdaniem
główną przesłanką dla takiego zapatrywania
się na video marketing. Dziś koszt obejrzenia
spotu reklamowego (obejrzenia, nie wyemitowania) w zależności od platformy dystrybucji
wynosi od jednego (Facebook, Instagram) do
kilkunastu groszy (YouTube).
Kolejnym ciekawym zjawiskiem jest planowany wzrost zaangażowania przedsiębior-
Każdego dnia setki, a nawet tysiące marek
konkurują o naszą uwagę - statystycznie
każda z nich ma 8 sekund, aby zaciekawić
konsumenta swoim produktem lub usługą.
Którą z form reklamowych powinny więc
wykorzystać, aby wzbudzić nasze zainteresowanie i zostać zapamiętanym?
MATEUSZ MURYJAS
#e-biznes festiwal
Przedsiębiorca, programista i marketingowiec związany z branżą internetową
od blisko 8 lat. Menedżer projektu
#e-biznes festiwal. Pomaga łączyć marketing i technologię, tworząc skuteczne, szyte na miarę projekty internetowe
dla firm i organizacji z sektora MSP.
Lektura tego raportu utwierdza nas, marketerów, w przekonaniu, że video marketing
staje się coraz ważniejszym elementem
każdej strategii marketingowej i w ciągu
najbliższych lat treści prezentowane w formie video będą odgrywać znaczącą rolę
w komunikacji marek z klientami. Nie od dziś
wiadomo, że najłatwiej przyswajamy treści
działające na wiele naszych zmysłów - format
video pozwala komunikować się za pomocą
obrazu, dźwięku, ale co najważniejsze - emocji i opowiedzianej historii.
Wykorzystanie video przez duże marki
i przedsiębiorstwa nie jest dziś niczym wyjątkowym, warto jednak zwrócić uwagę na
znaczące wzrosty wykorzystania materiałów
video w Internecie w sektorze MMSP, szczególnie wśród mikroprzedsiębiorstw. Istotną
rolę w tym trendzie odgrywają coraz niższe
koszty tworzenia treści video czy relatywnie
niskie - w stosunku do mediów tradycyjnych
- koszty dystrybucji treści w sieci.
ców w działania video marketingowe za
pośrednictwem platform VOD. Poza dużymi
przedsiębiorstwami, które w znacznej mierze
już są obecne w tym kanale dystrybucji treści,
pozostałe zbadane sektory deklarują nawet
dwukrotny wzrost zainteresowania tą formą
reklamy. Wskazana tendencja pokrywa się
ze wzrostem zainteresowania platformami
VOD ze strony widzów, który został wywołany m.in. przez pojawienie się pierwszych
produkcji dedykowanych widzowi internetowemu („Web Therapy” player.pl).
Ostatnim trendem, jaki widzę wśród badanych przedsiębiorstw, jest planowany spadek
obecności marek w telewizji naziemnej.
Wiąże się to ze efektem starzenia się widza
telewizyjnego. Grupy wiekowe 18-24 czy
25-34 w znacznie mniejszym stopniu sięgają
po rozrywkę w postaci telewizji niż starsze
grupy wiekowe. Taka tendencja będzie
się utrzymywać. Dziś prędzej zobaczymy
młodego człowieka ze smartfonem w ręku
i laptopem na kolanach niż oglądającego
Megahit Polsatu w poniedziałkowy wieczór.
Ten trend powoduje wycofanie się marek,
dla których grupą docelową są ludzie młodzi
z telewizji naziemnej i przeniesienie komunikacji marketingowej do Internetu.
Decydując się na wykorzystanie treści video,
musimy pamiętać, że w odróżnieniu od
e-mail marketingu czy reklamy w modelu
CPC, celem video nie zawsze jest sprzedaż
bezpośrednia. O wiele częściej kampanie video służą nawiązaniu relacji z konsumentem,
zawierają element zaskoczenia i wzbudzają
emocje, które stają się impulsem do dalszych interakcji z marką. Analizując ścieżkę
konwersji, na której znajdują się kolejne
kroki użytkownika: zapoznanie się z treścią
strony, wyszukiwarki internetowe czy wiedza
ekspercka przedstawicieli marki pamiętajmy,
że pierwszym krokiem często bywa właśnie
konsumpcja video.
Tworząc kampanię video, musimy także
pamiętać o maksymie „Content is king,
but distribution is queen” - nawet najlepsze treści, bez skutecznej i wielokanałowej
dystrybucji, nie przyniosą nam pożądanego
efektu. Obecnie dla większości respondentów główną platformą działań jest Facebook. O ile oczywiste staje się wykorzystanie
największego w Polsce serwisu społecznościowego, o tyle w zależności od grupy
docelowej, do której chcemy dotrzeć, nie
powinniśmy pomijać w swoich działaniach
nowych kanałów, takich jak Snapchat czy
Instagram, które niewątpliwie odegrają
istotną rolę w dystrybucji treści video w ciągu
najbliższych dwóch lat.
11
WYNIKI BADAŃ / OGÓLNE TENDENCJE
Najbardziej widoczne są różnice w planach wykorzystania
w najbliższej przyszłości działań promocyjnych z wykorzystaniem video marketingu w Internecie, jeśli porównamy przedsiębiorstwa, które mają już jakieś doświadczenie z tą formą
działań, z tymi, które takich doświadczeń nie posiadają. Oka-
zuje się, że wśród przedsiębiorstw, które korzystały z video
marketingu w Internecie, aż 90,19% zamierza kontynuować
takie działania, podczas gdy wśród tych, którzy nie korzystali,
planuje rozpoczęcie tego typu działań promocyjnych 53,23%
badanych.
PLANY WYKORZYSTANIA VIDEO MARKETINGU W INTERNECIE NA PRZESTRZENI KOLEJNYCH 2 LAT
53,23%
46,77%
90,19%
Nie korzystali i nie zamierzają wykorzystywać (n=87)
Korzystali i nie planują kontynuować (n=21)
Nie korzystali, ale planują (n=99)
Korzystali i planują kontynuować (n=193)
Różnice w opiniach badanych o działaniach video marketingowych, przedstawiane w raporcie, również są najlepiej
widoczne przy zastosowaniu takiego podziału. Zostanie on
więc zachowany w dalszej części analizy. Dla ułatwienia,
badani podzieleni będą na 4 segmenty, pod kątem tego, czy
w poprzednich 2 latach korzystali z działań video marketingowych w Internecie i czy planują takie działania na przestrzeni
najbliższych 2 lat:
5,25%
9,81%
Doświadczeni – korzystali z promocji z wykorzystaniem
działań video marketingowych w Internecie i planują je kontynuować.
Planujący - nie korzystali z promocji z wykorzystaniem
działań video marketingowych w Internecie, ale planują takie
działania.
Rezygnujący – korzystali z promocji z wykorzystaniem działań video marketingowych w Internecie, ale nie zamierzają ich
kontynuować.
Nieprzekonani – nie korzystali z promocji z wykorzystaniem
działań video marketingowych w Internecie i nie zamierzają
korzystać.
REZYGNUJĄCY
n=21
21,75%
NIEPRZEKONANI
n=87
48,25%
DOŚWIADCZENI
n=193
24,75%
PLANUJĄCY
n=99
12
WYNIKI BADAŃ / SKUTECZNOŚĆ DZIAŁAŃ PROMOCYJNYCH Z WYKORZYSTANIEM VIDEO
SKUTECZNOŚĆ DZIAŁAŃ PROMOCYJNYCH
Z WYKORZYSTANIEM VIDEO
KANAŁY WYKORZYSTYWANE DO DZIAŁAŃ VIDEO
MARKETINGOWYCH
Za zdecydowanie mniej skuteczne uważają te prowadzone
w telewizji tradycyjnej, jeszcze gorzej oceniają pod tym względem telewizję VOD.
Badani, zapytani o skuteczność działań promocyjnych
z wykorzystaniem video prowadzonych w Internecie, telewizji
tradycyjnej i telewizji VOD, mierzoną wzrostem rozpoznawalności marki oraz wzrostem sprzedaży, zgodnie jako najskuteczniejsze wskazywali działania prowadzone w Internecie.
Można jednak zauważyć nieco mniejsze zaufanie do skuteczności Internetu jako kanału komunikacji video marketingowej
wśród NIEPRZEKONANYCH.
OCENA WPŁYWU PROWADZENIA DZIAŁAŃ VIDEO MARKETINGOWYCH W INTERNECIE, TELEWIZJI TRADYCYJNEJ I TELEWIZJI VOD
NA WZROST ROZPOZNAWALNOŚCI MARKI/PRODUKTU/USŁUGI
100%
90,48%
90%
89,64%
87,88%
80%
75,86%
70%
60%
50%
47,47%
40%
46,11%
37,93%
33,33%
31,61%
30%
25,25%
19,54%
20%
19,05%
11,49%
9,09%
10%
4,76%
1,01%
1.15%
4,15%
0,52%
0,00%
0%
NIEPRZEKONANI
n=87
PLANUJĄCY
n=99
REZYGNUJĄCY
n=21
DOŚWIADCZENI
n=193
Pozytywny wpływ mają działania prowadzone w:
Internecie
Telewizji
Telewizji VOD
Nie mam wiedzy na ten temat
Żadnym z powyższych
13
WYNIKI BADAŃ / SKUTECZNOŚĆ DZIAŁAŃ PROMOCYJNYCH Z WYKORZYSTANIEM VIDEO
OCENA WPŁYWU PROWADZENIA DZIAŁAŃ VIDEO MARKETINGOWYCH W INTERNECIE, TELEWIZJI TRADYCYJNEJ I TELEWIZJI VOD NA WZROST
SPRZEDAŻY PRODUKTU/USŁUGI
100%
90,67%
90%
85,71%
83,84%
80%
74,71%
70%
60%
50,78%
50%
44,44%
43,68%
38,10%
40%
32,64%
27,27%
30%
20%
16,09%
13,79%
14,29%
13,13%
9,52%
10%
4,66%
1,01%
0,00%
0,00%
0,52%
0%
NIEPRZEKONANI
n=87
PLANUJĄCY
n=99
REZYGNUJĄCY
n=21
DOŚWIADCZENI
n=193
Pozytywny wpływ mają działania prowadzone w:
W Internecie
W Telewizji
W Telewizji VOD
Nie mam wiedzy na ten temat
Trochę inaczej oceniana jest możliwość pomiaru efektywności
działań video marketingowych w poszczególnych kanałach.
Również tu niekwestionowanym liderem jest Internet, ale
Żadnym z powyższych
na drugim miejscu wskazywana jest zwykle telewizja VOD
(jedynie w segmencie REZYGNUJĄCYCH widać niewielką
przewagę telewizji tradycyjnej nad VOD).
OCENA MOŻLIWOŚCI EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ VIDEO MARKETINGOWYCH PROWADZONYCH W INTERNECIE, TELEWIZJI TRADYCYJNEJ I TELEWIZJI VOD
100%
89,12%
90%
84,85%
80%
80,95%
77,01%
70%
60%
50%
40%
32,12%
30%
20%
27,27%
20,69%
17,24%
13,79%
23,81%
19,05%
16,58%
15,15%
12,12%
9,52%
10%
2,30%
0,00%
0,00%
5,18%
2,59%
0%
NIEPRZEKONANI
n=87
PLANUJĄCY
n=99
REZYGNUJĄCY
n=21
DOŚWIADCZENI
n=193
Można łatwo mierzyć efektywność działań prowadzonych w:
W Internecie
14
W Telewizji
W Telewizji VOD
Nie mam wiedzy na ten temat
Żadnym z powyższych
W OPINII EKSPERTA
Potencjał tkwiący w trzech głównych kanałach
tańszej alternatywy – stron www, mediów spo-
prowadzenia działań video marketingowych został
łecznościowych i kontentowych oraz VOD.
przez respondentów oceniony w sposób, który
określiłabym jako pragmatyczny, a więc oparty
Stąd w deklaracjach dotyczących planów na naj-
na przekonaniu, że podejmowane działania mają
bliższe dwa lata zyskują na popularności właśnie
przynosić korzyść. Korzyść to w tym przypadku
VOD i Internet. W tym drugim przypadku liderem
osiągniecie efektów przy ograniczeniu kosztów.
„przyrostów” są formy video, a w odwrocie zna-
Wartością niejako dodaną jest podążanie za
lazły się banery. Respondenci wzięli sobie do serca
najnowszymi trendami marketingowymi.
hasła o „Roku Video” i „banerowej ślepocie”.
Działania video marketingowe są dla wszystkich
OLGA MAJKOWSKA
OFFON Agency
Project manager w OFFON Agency,
dziennikarz, specjalista od public relations, kierownik produkcji video, doktor
w zakresie nauk o polityce.
W badaniu wzięły udział przede wszystkim osoby
grup badanych (bez względu na to, czy prowadzili
odpowiedzialne za marketing w firmie. Nie dziwi
już takie działania, czy też nie) jakby dedykowane,
więc fakt, że odpowiedzi są generalnie zgodne
przypisane do Internetu. Co ciekawe, marketingo-
z trendami dotyczącymi wykorzystania różnych ka-
wy cel tych działań nie ma tu większego znacze-
nałów i form komunikacji. Rachunek ekonomiczny
nia. Video w Internecie to zdaniem respondentów
odegrał tu zapewne także znaczącą rolę.
skuteczniejsza niż telewizja czy VOD forma
budowania zarówno rozpoznawalności marki, jak
Internet to najbardziej dostępne medium, gdzie
i wzrostu sprzedaży.
działania można prowadzić praktycznie bezpłatnie. Nic więc dziwnego, że obecność w Internecie
Siłą Internetu jest także jego mierzalność. W ka-
jest najczęściej podejmowanym i najczęściej pla-
tegorii łatwość pomiaru efektywności kanału
nowanym działaniem marketingowym. Telewizja
Internet deklasuje, w opinii badanych, zarówno
(lokalna, regionalna i ogólnopolska) traci zainte-
telewizję, jak i VOD.
resowanie, które z resztą wśród respondentów
i tak było stosunkowo niskie. Tu zapewne także
Wnioski są proste. Badani wybierają to, co jest
niebagatelna rola przypada wysokim kosztom
bardziej dostępne, tańsze, skuteczniejsze i łatwo
produkcji i emisji w telewizji oraz pojawieniu się
mierzalne. To czysty pragmatyzm.
Działania marketingowe w Internecie to najlepsza
jest adresowany do bardzo szerokiej grupy odbior-
z obecnie możliwych dróg promocji marki.
ców, to może faktycznie warto zastanowić się nad
A reklama video, zwłaszcza w porównaniu z me-
działaniami w mediach tradycyjnych np. telewizji.
diami tradycyjnymi, jest idealnym rozwiązaniem.
Jeżeli jednak mamy rozwiązanie dla konkretnej,
Pierwsza i najważniejsza rzecz, która rozróżnia
węższej grupy odbiorców – trzeba myśleć o Inter-
te dwa źródła, to koszt jaki musimy ponieść
necie i video w takiej formie.
DOBRE PRAKTYKI
przygotowując kampanię. Z perspektywy naszej
MIKOŁAJ WINKIEL
Brand24
Chief Evangelist w Brand24. Od 2011
roku zajmuje się obsługą kluczowych
klientów, marketingiem i „ewangelizacją” branży reklamowej. Szkoli
z monitoringu Internetu podczas
licznych prelekcji, m.in.: Marketing Day,
Pipeline Summit, Forum Inboud Marketing, Kongresu Praktyków biznesu
czy Kongresu Business Inteligence. Jest
współautorem Biblii E-Biznesu i innych,
licznych publikacji, wielokrotnie
wykładał na SWPS, UW czy innych
uczelniach. Od 2016 roku prowadzi
warsztaty na WH AGH w Krakowie.
firmy, startupu, jest to kluczowa zmienna. Poza
Dodatkowo, video w Internecie nie ma takich
kosztem, zaletą jest też możliwość dużo lepszego
ograniczeń jak w tradycyjnych mediach – łatwiej
profilowania i docierania do grupy docelowej - nie
zbudować materiał, łatwiej go też podmienić
„przepalamy” budżetu na miliony osób, które
w razie błędu czy potrzeby. Działania video mają
obejrzą naszą reklamę w tv i nic z tego nie będzie,
też tę przewagę nad każdą inną formą reklamy
a trafiamy do osób, które realnie mogą być zainte-
w Internecie, że charakteryzują się „niskim
resowane naszym produktem czy usługą.
progiem wejścia” i bardzo łatwo angażują – bo
kto nie odpali filmiku, jak sama miniatura w nim
Temat kosztów może być tu kluczowy – nie dosyć,
zachęca? Bardzo modne jest też przekazywanie
że cena dotarcia do odpowiedniej grupy docelo-
ważnych informacji z życia firmy pod postacią
wej jest niższa, to również sama produkcja mate-
video – łatwo coś takiego zrobić, a internauta
riału nie musi pochłaniać ogromnych budżetów.
z większą przyjemnością obejrzy krótki film, niż
Oczywiście wszystko zależy też od produktu, jaki
przeczyta suchą informację prasową.
mamy i założonej grupy docelowej – jeżeli produkt
15
WYNIKI BADAŃ / SKUTECZNOŚĆ DZIAŁAŃ PROMOCYJNYCH Z WYKORZYSTANIEM VIDEO
FORMY PRZEKAZU PROMOCYJNEGO
formę video, jest grupa NIEPRZEKONANYCH.
Zdecydowana większość przedsiębiorców uważa, że ich klienci preferują video jako formę komunikacji z marką. Najwięcej
przekonanych o tym badanych jest wśród DOŚWIADCZONYCH oraz wśród PLANUJĄCYCH. Opinie w tych grupach są
zresztą bardzo do siebie zbliżone. Jedyną grupą, która uważa,
że jej klienci przedkładają formę graficzną (np. zdjęcia) nad
Co ciekawe, najpopularniejsza obecnie forma komunikacji
w Internecie – tekstowa – wskazywana jest dopiero na trzecim miejscu. Gorzej oceniano jedynie formę audio! Wyjątkiem
ponownie jest grupa NIEPRZEKONANYCH, deklarująca, że
popularność formy tekstowej jest wśród ich klientów taka
sama jak popularność materiałów video.
OPINIE O FORMACH MATERIAŁÓW PROMOCYJNYCH PREFEROWANYCH PRZEZ KLIENTÓW
9,09%
11,49%
25,29%
9,09%
24,24%
57,58%
25,29%
NIEPRZEKONANI
PLANUJĄCY
n=87
n=99
0%
33,33%
4,60%
4,76%
11,92%
19,05%
2,59%
47,62%
60,10%
23,83%
REZYGNUJĄCY
DOŚWIADCZENI
n=21
n=193
1,55%
28,57%
0%
Nie wiem
16
Do oglądania i słuchania - materiały video
Do słuchania - materiały audio
Do oglądania - zdjęcia
Do czytania - teksty
W OPINII EKSPERTA
Sposoby komunikacji ewoluują równolegle
z rozwojem technologii. Nie oznacza to, że inne
formy czy technologie giną, nie, zmienia się za to
mainstream, czyli tzw. główny nurt. Video w komunikacji przechodzi właśnie do tego nurtu i to
doskonale obrazują wyniki badań. DOŚWIADCZENI i PLANUJĄCY dostrzegają ogromny potencjał,
wśród NIEPRZEKONANYCH widać rezerwę, która
będzie znikać stopniowo, wraz z edukacją.
MATEUSZ KOWALCZYK
OFFON Agency
New Business Manager w OFFON Agency. Pasjonat nowych technologii i formatu video. Nieustannie szukający nowych
wyzwań, rozwiązań i usprawnień. Przez
8 lat pracujący dla takich marek jak
GOODRAM, Wilk Elektronik, i-sklep,
i-systems. Prelegent podczas licznych
szkoleń, warsztatów i konferencji.
Rynek reklamy sam weryfikuje i wybiera najlepszą
formę komunikacji pod kątem jej skuteczności.
Jako ludzie jesteśmy naturalnie predysponowani
do komunikacji poprzez video i przetwarzamy je
blisko 10 000 razy szybciej niż najlepiej napisany
tekst. Od dawna też wiemy, że kluczową rolę
w sprzedaży odgrywają emocje, a nie ma lepszej
formy, by je przekazać niż właśnie film. Dostajemy
więc realną możliwość posługiwania się formą
o wielkiej sile, a jak mawiał w popularnym filmie
Ben - wujek jednego z superbohaterów o wielkiej
mocy: ‚With Great Power Comes Great Responsibility’. Oznacza to, że mając wielką siłę oddziaływania, jaką jest video, powinniśmy być świadomi
konsekwencji i odpowiedzialnie kreować przekaz,
by jego siła nie obróciła się przeciwko nam, jak
niestety ma to czasami miejsce podczas nieudanych kampanii. Potwierdzają to również nasze badania, gdzie w niedużej grupie REZYGNUJĄCYCH
(5,25%) blisko połowa wskazuje, że większość
ich klientów woli materiały promocyjne w formie
video. Mimo wszystko rezygnują, bo jak można
przypuszczać, korzystali z tej formy niewłaściwie.
DOBRE PRAKTYKI
MARCIN KOCIUBA
FreshMail
Online Marketing Manager @FreshMail.
We FreshMailu odpowiedzialny za
marketingowe działania online, kładąc
szczególny nacisk na content marketing.
Współtworzy i realizuje strategie
e-komunikacji.
Jak FreshMail wykorzystuje video do swoich
działań?
We FreshMailu wykorzystujemy content marketing
do komunikacji online. W naturalny sposób więc
video stanowi nieodłączną część naszych działań,
w celu maksymalnego zaangażowania odbiorcy.
Dostarczamy mu treści w najbardziej przyswajalnej
i oczekiwanej przez niego formie - filmów.
W większości, treści video jakie przygotowujemy,
mają charakter edukacyjny. Przygotowaliśmy serię
przewodników, z których klienci rozpoczynający
przygodę z FreshMailem mogą dowiedzieć się, jak
krok po kroku wysłać swoją pierwszą kampanię
i jak poruszać się po naszym systemie. Strona z tymi
materiałami jest jedną z najczęściej odwiedzanych
przez naszych użytkowników. Dodatkowo, pozwoliło nam to ograniczyć ilość pytań do naszego
Customer Service - wszystkie informacje dla początkujących w FreshMailu są dostępne 24/7 online,
w przystępnej formie.
Video pomaga nam też w pozyskiwaniu nowych
leadów. Dla osób, które nie mają konta, przygotowujemy cykliczne webinaria, z których można
dowiedzieć się, czym jest email marketing i jak
można praktycznie wykorzystać go w swojej pracy
marketera. Przygotowując się do startu cyklu, nie
spodziewaliśmy się tak dużego zainteresowania
użytkowników tą formą komunikacji - na każde
z nich zapisuje się średnio 600-700 osób.
Dodatkowo, webinaria są nagrywane i udostępniane użytkownikom w zamian za rejestrację we
FreshMailu. W ten sposób nie tylko zbieramy leady,
ale również pozyskujemy klientów.
Video marketing świetnie sprawdza się u nas także
do promocji eventów, jakie prowadzimy. Organizując konferencję [email protected] czy cykl szkoleń
Poranki z email marketingiem, wykorzystujemy
video do promocji samych wydarzeń (zapowiedzi
prelegentów, wystąpienia z poprzednich edycji),
relacjonowania w trakcie (pierwsze przymiarki
z Periscope pokazały, że jest to niezwykle skuteczny
kanał komunikacji podczas takich imprez), jak i budowania zasięgu po evencie (publikacja wystąpień,
prezentacji, ale również materiały behinde the
scenes).
Video mailing - o czym trzeba pamiętać?
Co do wykorzystania video mailingu - samo przeniesienie filmu do emaila nie spowoduje wyższych
wskaźników Open Rate, CTR czy samych konwersji.
Komunikacja email skupia uwagę odbiorcy wyłącznie przez kilka sekund, video musi zatrzymać go na
dłuższą chwilę.
Pamiętaj przede wszystkim o wadze - email z video
czy bez nie może przekraczać 1 MB. Musi być ono
krótkie i treściwe (maks. 30 sekund), mieszcząc się
graficznie w obszarze 300x160 px. Dodatkowo,
jest to część kreacji, a nie oddzielny byt - musi
nawiązywać do pozostałych treści mailingu (tytułu,
tekstu, CTA, grafik). Ważnym aspektem są ograniczenia techniczne, ze względu na zakres wsparcia
video w email marketingu przez różne programy
pocztowe. Niestety, duża część z nich nadal uniemożliwia wysłanie pełnego pliku video.
Przygotowując mailing zawierający video, pamiętaj:
•maksymalna długość filmu: 30 sekund
•plik zapisz w 2 formatach: .mp4 i .ogg
•email z video nie może być za ciężki (maks. 1 MB)
•osadź plik video na serwerze o odpowiedniej
przepustowości (odbiorcy otwierają Twój mailing
w podobnym czasie)
•przygotuj animację zastępczą dla odbiorców korzystających z programów pocztowych, które nie
wspierają tego formatu (gł. w komunikacji B2B)
•w temacie wiadomości umieść informację o video
(Zobacz video, w którym…, Sprawdź nasz film,
gdzie…) - takie kampanie mają zawsze wyższą
otwieralność.
17
WYNIKI BADAŃ / SKUTECZNOŚĆ DZIAŁAŃ PROMOCYJNYCH Z WYKORZYSTANIEM VIDEO
PLATFORMY DZIAŁAŃ PROMOCYJNYCH W INTERNECIE
Za najskuteczniejsze dla prowadzenia działań marketingowych platformy internetowe wszystkie segmenty badanych
wskazały serwis społecznościowy Facebook, wyszukiwarki internetowe oraz własną stronę www. Przy czym tylko segment
NIEPRZEKONANYCH przedkłada promocję w wyszukiwarkach ponad promocję na Facebooku.
Znacząca różnica w ocenie skuteczności platformy widoczna
jest natomiast w przypadku najpopularniejszych platform wykorzystujących wyłącznie formy video. DOŚWIADCZENI na
czwartym miejscu wskazują serwis YouTube jako bardzo sku-
teczny (45,6% wskazań), podobnie PLANUJĄCY (44,44%)
i REZYGNUJĄCY (47,62%). Wśród NIEPRZEKONANYCH
skuteczność tej platformy docenia już tylko 22,99% badanych. Podobne różnice występują w ocenie skuteczności
videoblogów. Tu rozkład wskazań jest następujący: DOŚWIADCZENI 20,73%, PLANUJĄCY 20,2%, REZYGNUJĄCY 19,05%, NIEPRZEKONANI 6,9%.
Rzadziej wykorzystywane platformy oparte wyłącznie o format video, jak Vimeo, Periscope, Twitch, Beme czy Vine były
wskazywane jako skuteczne sporadycznie we wszystkich
segmentach badanych.
OCENA SKUTECZNOŚCI PROWADZENIA DZIAŁAŃ MARKETINGOWYCH NA POSZCZEGÓLNYCH PLATFORMACH INTERNETOWYCH
70%
NIEPRZEKONANI
PLANUJĄCY
REZYGNUJĄCY
DOŚWIADCZENI
60%
50%
40%
30%
20%
10%
NARZĘDZIA MARKETINGOWE
Zadaliśmy badanym pytanie o preferencje w odniesieniu
do wydatkowania dodatkowych, nieprzewidzianych środków finansowych, które mieliby przeznaczyć na działania
marketingowe. Założyliśmy, że z dużym prawdopodobieństwem wybiorą takie narzędzia, które uważają za naprawdę
skuteczne, nawet jeśli dotychczas w ich budżecie nie były one
uwzględnianie.
Vine
Żadne
Beme
Twitch
Nasza Klasa
Inne
Periscope
Pinterest
Vimeo
Twitter
Snapchat
Portale
horyzontalne
Videoblogi
Instagram
Linkedin
Inne strony
www
Blogi
YouTube
Własna
strona www
Facebook
Wyszukiwarki
internetowe
0%
i PLANUJĄCYCH najczęściej preferowana była produkcja
materiałów video do zamieszczenia we własnych kanałach
komunikacji. Również inne narzędzia determinujące wykorzystanie formatu video wskazywane były najczęściej
w tych dwóch grupach, ale co ciekawe, również w segmencie
REZYGNUJĄCYCH uzyskiwały one zwykle stosunkowo dużo
wskazań. Natomiast NIEPRZEKONANI wskazywali te narzędzia najrzadziej ze wszystkich segmentów.
Różnice w odsetku wskazań poszczególnych narzędzi
obrazuje wykres.
Okazuje się, że w segmentach DOŚWIADCZONYCH
DOŚWIADCZENI
PLANUJĄCY
REZYGNUJĄCY
NIEPRZEKONANI
Produkcja materiałów video do zamieszczenia we własnych kanałach komunikacji
34,20%
40,40%
19,05%
10,34%
Reklama w serwisie YouTube
25,39%
19,19%
19,05%
8,05%
Współpraca ze znanym videoblogerem
21,76%
8,08%
9,52%
3,45%
Reklama video w mediach społecznościowych (poza YouTube)
20,73%
16,16%
19,05%
11,49%
Promocyjne video na obcych stronach internetowych
16,58%
12,12%
23,81%
4,60%
GDYBYŚ MIAŁ DODATKOWY, NIEPRZEWIDZIANY WCZESNIEJ, DUŻY BUDŻET MARKETINGOWY, TO WYDAŁBYŚ GO NA:
40%
NIEPRZEKONANI
PLANUJĄCY
REZYGNUJĄCY
DOŚWIADCZENI
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
Produkcja materiałów
video do zamieszczenia w
firmowych kanałach
Reklama w wyszukiwarkach
internetowych
Organizacja eventu
promocyjnego
Reklama na YouTube
Pozycjonowanie
strony www firmy
Współpraca ze znanymi
blogerami
Artykuły sponsorowane na
obcych stronach www
Wspołpraca ze znanymi
videoblogerami
Reklama graficzno-tekstowa
w mediach społecznościowych (poza YouTube)
Mailing/newsletter
Promocyjne video
na obcych stronach www
Spoty reklamowe
w TV tradycyjnej
Artykuły sponsorowane
w prasie
Gadżety reklamowe
Duże formy outdoor
Lokowanie produktu
w TV tradycyjnej
Marketing szeptany
Nowa strona www
Reklama ambientowa
Reklama graficzno
-tekstowe w prasie
Spoty reklamowe
w telewizji VOD
Reklama display
w Internecie
Spoty reklamowe
w kinie
Własny blog
firmowy
Spoty reklamowe
w radio
Małe formy
outdoor
Inne
Reklama video w mediach społecznościowych (poza YouTube)
18
Materiały POS
Plakaty lub ulotki
0%
W OPINII EKSPERTA
Wszystkie badane grupy, z wyjątkiem NIEPRZEKO-
Wyraźną różnicą między grupami, jaką można
NANYCH, chętnie deklarują publikację materiałów
zaobserwować w wykorzystaniu dodatkowego
video w swoich kanałach. Każdy, kto obserwuje
budżetu, jest współpraca z videoblogerami.
statystyki, wie, że publikacja video daje często
Znacznie częściej chęć takiej współpracy deklarują
o wiele większe zasięgi i zaangażowanie niż zdję-
DOŚWIADCZENI (21,76%), którzy wiedzą czego
cia czy tekst. Mało jednak firm przygotowuje swoje
się spodziewać i na co uważać, niż firmy z grupy
produkcje specjalnie pod dany kanał, co niewątpli-
PLANUJĄCYCH (8.08%) czy REZYGNUJĄCYCH
wie dodatkowo podbijałoby statystyki. Dla przykła-
(9,52%).
du okazuje się, że częstą praktyką użytkowników
MATEUSZ KOWALCZYK
OFFON Agency
New Business Manager w OFFON Agency. Pasjonat nowych technologii i formatu video. Nieustannie szukający nowych
wyzwań, rozwiązań i usprawnień. Przez
8 lat pracujący dla takich marek jak
GOODRAM, Wilk Elektronik, i-sklep,
i-systems. Prelegent podczas licznych
szkoleń, warsztatów i konferencji.
FB jest oglądanie video bez dźwięku, gdyż robią
Różnica między DOŚWIADCZONYMI a PLANU-
to w miejscu publicznym bez słuchawek i nie chcą
JĄCYMI pokazuje też, że chęć wykorzystywania
zwracać na siebie niepotrzebnie uwagi. Nie należy
video w inny sposób niż tylko forma reklamy
liczyć, że wrócą do naszego materiału w innym
przychodzi wraz z doświadczeniem i próbowa-
czasie i wtedy go obejrzą, bo mało kto wraca do
niem nowych możliwości promocji marki. Za
postów, które widział. Wymusza to na twórcach
zaskakujący wynik można uznać chęć promocji
video przygotowywanie materiałów tak, by film
video na obcych stronach, w którym wyraźnie
bez dźwięku był zrozumiały dla oglądającego.
odznaczyli się REZYGNUJĄCY (23,81%), wskazując najchętniej właśnie tę formę video. Można
doszukiwać się w tym chęci łatwego pozyskania
ruchu z zewnętrznych źródeł, co niestety nie
Najpopularniejszą platformą marketingu w Inter-
DOŚWIADCZONYCH chętniej korzysta z YouTube,
necie jest Facebook. Nie powinno to nikogo dzi-
czyżby zatem ten strach był tylko do pierwszego
wić, to najpotężniejsze medium społecznościowe,
spotkania z tym serwisem?
a ostatnia konferencja F8 wyraźnie pokazała, że
MICHAŁ WIECZOREK
SOTRENDER
Z wykształcenia bałtysta, z zawodu
marketingowiec - Content Marketing
Specialist, a w wolnych chwilach dziennikarz muzyczny. Prywatnie fan dobrego jedzenia i jeszcze lepszej muzyki.
Mark Zuckerberg chce, by dominacja Facebooka
Również segment NIEPRZEKONANYCH uważa,
była jeszcze większa. Również w segmencie video,
że niestandardowe metody marketingu, jak np.
gdzie ciągle toczy walkę z YouTube’em. To, co
współpraca z vlogerami, są mało efektywne.
może zaskakiwać w badaniu, to fakt, że niewiele
Ponownie, przedsiębiorstwa mające już na koncie
z badanych przedsiębiorstw planuje działania na
taki rodzaj marketingu, doceniają taką formę dzia-
YouTube, a przecież ta platforma jest najpopu-
łań promocyjnych. W świetle wyników badania,
larniejszym miejscem do konsumpcji treści video
wydaje się, że największym wyzwaniem branży
i wiele marek korzysta z niej w swojej strategii
video marketingu będzie przekonanie NIEPRZEKO-
komunikacji. Jednocześnie widać, że segment
NANYCH.
19
WYNIKI BADAŃ / POSTAWY WOBEC KORZYSTANIA Z VIDEO MARKETINGU
POSTAWY WOBEC KORZYSTANIA Z VIDEO MARKETINGU
POWODY NIEREALIZOWANIA DZIAŁAŃ VIDEO
MARKETINGOWYCH W INTERNECIE
Określając powody, jakie wpłynęły na to, że dotychczas nie
zdecydowali się na wykorzystywanie działań video marketingowych w Internecie, PLANUJĄCY i NIEPRZEKONANI najczęściej wskazywali na zbyt wysokie koszty produkcji materiałów
video, na brak wiedzy, umiejętności i doświadczenia w pro-
wadzeniu takich działań oraz na zbyt duży nakład pracy związany z tego typu promocją. Przy czym dwa pierwsze powody
zdecydowanie częściej były kluczowe dla PLANUJĄCYCH.
NIEPRZEKONANI częściej niż PLANUJĄCY wskazywali, że ich
klienci wolą inne formy komunikacji, nie mieli dotychczas
potrzeby korzystania z video marketingu w Internecie oraz że
ich oferta nie nadaje się do promowania w ten sposób.
POWODY NIEREALIZOWANIA DOTYCHCZAS DZIAŁAŃ MARKETINGOWYCH WYKORZYSTUJACYCH MATERIAŁY VIDEO W INTERNECIE
Zbyt wysokie koszty produkcji materiałów
video do Internetu
36,78%
Brak wiedzy, umiejętności lub doświadczenia
w prowadzeniu takich działań
48,48%
52,53%
31,03%
Zbyt duży nakład pracy związany z takimi
działaniami
32,32%
24,14%
8,08%
Nasi klienci wolą inne formy komunikacji
20,69%
17,17%
19,54%
Brak przekonania odnośnie skuteczności
takich działań
11,11%
Brak takiej potrzeby
18,39%
17,17%
18,39%
Zbyt wysokie koszty dystrybucji materiałów
video w Internecie
5,05%
Nasz produkt/usługa nie nadaje się do
promowania w ten sposób
Nieznajomość agencji reklamowych realizujących takie działania
13,79%
8,05%
14,14%
3,03%
5,75%
Inne
0%
10%
20%
OKOLICZNOŚCI NIESPRZYJAJĄCE INWESTYCJI
W VIDEO MARKETING W INTERNECIE
30%
40%
50%
60%
biorstw niż ich klientów. Niewielu badanych wskazywało na
niedojrzałość rynku czy ograniczoną możliwość dotarcia za
pomocą materiałów video do niektórych grup społecznych.
Najczęściej wskazywanym ograniczeniem dla inwestycji w video marketing w Internecie, we wszystkich segmentach, była
trudność i pracochłonność przygotowania dobrego materiału
video. Często wskazywano również na trudności w promowaniu niektórych produktów i usług za pomocą video, na
trudność zaplanowania produkcji video tak, aby przyniosła
zakładane efekty oraz na łatwość popełnienia błędu podczas
kampanii video marketingowej. Wszystkie te ograniczenia
możemy zlokalizować więc bardziej po stronie przedsię-
Segment REZYGNUJĄCYCH częściej niż inni badani wskazywał na łatwość popełnienia błędu podczas realizacji kampanii
z wykorzystaniem materiałów video w Internecie oraz na
to, że sukces takich kampanii jest możliwy, jeśli posiada się
specjalistyczną wiedzę i umiejętności. Może to oznaczać, że
przedsiębiorstwa te podczas prowadzenia kampanii napotkały
na trudności, z którymi nie potrafiły sobie poradzić, co być
może wywołało ich zniechęcenie.
POWODY MOGĄCE OGRANICZAĆ INWESTYCJĘ W DZIAŁANIA MARKETINGOWE WYKORZYSTUJACE MATERIAŁY VIDEO W INTERNECIE
45%
NIEPRZEKONANI
PLANUJĄCY
REZYGNUJĄCY
DOŚWIADCZENI
40%
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
0%
Materiał video nie
jest skutecznym
przekazem marketingowym
20
Rynek nie jest jeszcze
przygotowany na
tego typu działania
marketingowe
prowadzone
w Internecie
Materiały video
w internecie ogląda
niewielka część
społeczeństwa
(np. tylko młodzi,
wykształceni)
Nie zgadzam się
z żadnym z powyższych stwierdzeń
Na polskim rynku nie Trzeba dużo spema bądź jest mało
cjalistycznej wiedzy
agencji reklamowych i umiejętności, aby
które potrafią
prowadzić takie dziaprowadzić skuteczne łania w Internecie
działania marketingowe z wykorzystaniem
materiałów video
w Internecie
Łatwo popełnić błąd
podczas wykorzystywania materiałów
video w celach
marketingowych
Nie każdy materiał
video przynosi
oczekiwane efekty,
trudno jest to dobrze
zaplanować
Nie wszystkie produk- Przygotowanie
ty/usługi nadają się dobrego materiału
do promowania za video jest trudne
pomocą marteriałów i pracochłonne
video
W OPINII EKSPERTA
Strach jest wytworem naszej wyobraźni,
a ta potrafi kreować niestworzone rzeczy.
Jak pokazały nasze badania, video dla wielu
polskich marketerów jest źródłem niepokoju
a nawet obaw. Przed ludźmi wierzącymi
w siłę komunikacji za pomocą video, stoi
ogromne wyzwanie pokazania, że obawy te
są bezpodstawne. Co więcej, pokazania, że
video marketing da się lubić.
MAGDALENA DANIŁOŚ
OFFON Agency
Dyrektor kreatywny w OFFON Agency, ewangelista video marketingu, wieloletnia dziennikarka,
reżyser filmów reklamowych, blogerka skupiająca się na tematyce video marketingu. Autorka
wielu publikacji na temat produkcji filmowej oraz
budowania kampanii video marketingowych.
Autorka pierwszej w Polsce książki dotyczącej
video marketingu.
JULIA IZMAŁKOWA
Izmałkowa Consulting
Założyciel Izmałkowa Consulting
MARTA MARCJANIK
Izmałkowa Consulting
Senior Market Researcher & Analyst w Izmałkowa Consulting.
Prowadzą projekty badawcze dla klientów
z różnych branż przy wykorzystaniu wyłącznie
technik etnograficznych.
Strach, praktycznie w każdej dziedzinie życia,
wynika z niewiedzy i braku doświadczenia.
Pewnie wiele osób chciałoby żeglować, jednak nikt nie wyrusza w pierwszy rejs w pojedynkę, nie mając przygotowania. Z video jest
dokładnie tak samo. Aby rozpocząć żeglugę
na pełnym morzu, musimy najpierw odbyć
kilka pomniejszych rejsów. Sprawdzić, jak
czujemy się na niespokojnych wodach. Naj-
Wyniki badania pokazują, że problem z video
marketingiem w polskich firmach nie leży
w podejściu do tej formy przekazu, ale
w bardzo małej wiedzy na jej temat. Przedsiębiorcy deklarują, że video w Internecie
ma duży wpływ na rozpoznawalność marki
i zwiększenie sprzedaży produktu czy usługi,
najłatwiej zmierzyć jego efektywność. Z drugiej strony jednak wiele jest barier wynikających z braku wiedzy (nieznajomość agencji:
14% PLANUJĄCYCH i 8% NIEPRZEKONANYCH), umiejętności, wyobraźni (kolejno
53% i 31%) czy świadomości możliwości,
które niesie za sobą video marketing (produkt się nie nadaje do promowania w ten
sposób: 5% i 14%).
Video marketing jest postrzegany jako
bardzo skuteczny, czego dowodem jest
unikanie go przez te firmy, którym nie zależy
na wielkim sukcesie. Nie każda firma chce
się rozwijać - szczególnie w tych mniejszych
ceni się brak zobowiązań wynikających
z zatrudniania pracowników czy możliwość
osobistego kontaktu z klientem. W takiej
sytuacji, jeśli (a nawet: zwłaszcza jeśli) video
marketing postrzega się jako bardzo skuteczny, to wiąże się on z ryzykiem nagłego
przypływu klientów. A to z kolei generuje
potrzebę rozwoju nie w każdej firmie pożądanego. Takie podejście tłumaczy również
popularność marketingu szeptanego - on
nie jest zagrażający, bo nad jego skutkami
można panować.
Warto pomyśleć tutaj o najmniejszych
firmach (mikroprzedsiębiorstwa to 37% firm
biorących udział w badaniu) - fizjoterapeutka prowadząca samodzielnie swój salon
masażu chętnie przyjmie koleżanki swoich
stałych klientek. Natomiast podwojenie czy
potrojenie liczby klientów spowodowałoby
całkowitą zmianę nie tylko sposobu prowadzenia firmy, ale również jej stylu życia. Albo
musiałaby odmawiać klientom, a przecież nie
po to jest marketing, żeby później z klientów
rezygnować.
częściej też takie wyprawy planujemy z kimś,
kto ma już w tym obszarze doświadczenie
i czuje się podczas żeglugi swobodnie.
Zadaniem agencji video marketingowych jest
przygotowanie nowego adepta do podróży
w świat komunikacji opartej o film. Celem
naszej agencji jest ciągła edukacja rynku,
a także wskazywanie najlepszych kierunków.
Staramy się dostarczać maksymalnie dużo
wsparcia oraz wiedzę również tym, którzy
swoje pierwsze kroki chcą stawiać w działaniach video sami. Taka podróż może się
odbyć we współpracy ze specjalistami. Sprawi to, że strach przed video będzie mniejszy.
A na samym końcu okaże się, że marketing
video jest całkiem przyjemny.
Inna kwestia to ta związana z postrzeganiem samych inwestycji w firmach. Mimo że
przedsiębiorcy często deklarują, że pewne
podejmowane przez nich kroki (w tym również działania marketingowe) to inwestycje,
to część z nich przyniesie zwrot tylko potencjalnie. Nie można go policzyć, więc go nie
ma. Prawdziwa inwestycja to taka wyrażona
w złotówkach lub euro. Każda inna bliższa
jest postrzeganiu jako koszt. I - jako taki unikana. Dodatkowo trudność i czasochłonność tworzenia treści video powoduje, że
czas ten trzeba wygospodarować z godzin
pracy, co znowu jest w większej mierze
kosztem niż inwestycją.
Wracając do fizjoterapeutki - jak poświęci
ona dzień pracy na nagranie video i kolejny
dzień na przygotowanie i promowanie
nagrania, to w pierwszym, i często ostatnim
odruchu ma poczucie, że jest dwa dni pracy
(a dzień pracy jest precyzyjnie wyrażony
w złotówkach) do tyłu.W takiej sytuacji istotne jest edukowanie i dostarczanie narzędzi
w obszarze video marketingu, a niekoniecznie budowanie pozytywnego wizerunku
takiej formy przekazu. Wizerunek już jest.
Potrzebna jest przede wszystkim:
•Świadomość, że jest to narzędzie marketingowe, a nie tylko rozrywkowe, że dostarcza odłożonej, ale jednak rzeczywistej,
gratyfikacji, umożliwia w dużym stopniu
przeliczanie inwestycji na konkretny
zysk, realizuje różne cele - niekoniecznie
zagrażające wtedy, kiedy firma nie chce się
rozwijać.
•Wiedza (jak? po co? gdzie? z kim?) - bez
wiedzy nie nastąpi rozwój, bo ludzie
unikają tego, na czym się nie znają, więc
jeżeli nie będzie wiedzy, to będą czekać,
aż stanie się to tak powszechne, że nie
będzie już wyboru - trzeba będzie to robić.
Proces ten możemy przyspieszyć poprzez
edukowanie i podawanie przykładów
konkretnych rozwiązań.
21
WYNIKI BADAŃ / POSTAWY WOBEC KORZYSTANIA Z VIDEO MARKETINGU
OKOLICZNOŚCI SPRZYJAJĄCE INWESTYCJI W VIDEO
MARKETING W INTERNECIE
Wskazując okoliczności sprzyjające inwestowaniu w video
marketing w Internecie najbardziej jednomyślni byli badani
z segmentów DOŚWIADCZENI i PLANUJĄCY. Należy jednak
zauważyć większy (w większości przypadków) optymizm
DOŚWIADCZONYCH. Przedsiębiorcy ci wskazywali często, że
wykorzystanie materiałów video buduje pozytywny wizerunek marki, że jest to znaczący obecnie trend w marketingu.
Potwierdzali także wcześniejsze deklaracje dotyczące większej
atrakcyjności tej formy przekazu od przekazu graficznego,
a także telewizyjnego. Wskazywali na łatwość targetowania
takiego przekazu do odpowiedniej grupy internautów, skuteczność tej formy promocji, a także na łatwość stworzenia
materiału video.
Segment NIEPRZEKONANYCH jest bardziej sceptyczny
w ocenie wszystkich pozytywnych aspektów video marketingu w Internecie. Największa grupa badanych w tym segmencie postrzega video marketing w Internecie jako trend oraz
jako działania głównie wizerunkowe.
POWODY SPRZYJAJĄCE INWESTOWANIU W DZIAŁANIA MARKETINGOWE Z WYKORZYSTANIEM MATERIAŁÓW VIDEO
60%
50%
40%
30%
20%
10%
NIEPRZEKONANI
22
PLANUJĄCY
REZYGNUJĄCY
DOŚWIADCZENI
Materiały video budują pozytywny wizerunek marki
Wykorzystywanie materiałów
video do promocji jest zgodne
z obecnymi trendami
Materiały video zamieszczone
w Internecie są atrakcyjniejsze
dla widza niż inne formy
przekazu marketingowego(tekst, zdjecia)
Za pomocą takich działań
w Internecie można łatwo
dotrzeć do odpowiedniej
grupy odbiorców
Łatwo obecnie stworzyć dobre
materiały video do zamieszczenia w Internecie
Tego typu działania to
obecnie najskuteczniejsza
forma promocji
Materiały video zamieszczane
w Internecie są atrakcyjniejsze
dla widza niż te emitowane
w telewizji
Materiały video pozwalają
najdokładniej przedstawić
markę i/lub jej ofertę
Kampanie z wykorzystaniem
materiałów video w Internecie
cechuje korzystny stosunek
nakładów do osiągnanych
za ich pomocą zysków
Produkcja materiałów
video do internetu jest
atrakcyjna cenowo
Nie zgadzam się z żadnym
z powyższych stwierdzeń
0%
W OPINII EKSPERTA
Wykorzystywanie video marketingu wciąż
dla wielu firm wydaje się być głównie kwestią działań wizerunkowych, wpisujących się
w najnowsze trendy. Video po prostu „wypada” mieć, jeśli chce się być postrzeganym,
jako firma nowoczesna.
KATARZYNA WOJCIECHOWSKA
OFFON Agency
Strategy Planner w Offon Agency.
Odpowiedzialna za prowadzenie badań
i przygotowywanie analiz marketingowych: analizy rynku, konkurencji, grup
docelowych, a także za budowanie
strategii komunikacji i nadzór nad spójnością działań prowadzonych w ramach
kampanii reklamowych z założeniami
strategii.
Zastanawia mnie, na ile postrzeganie w kategoriach wizerunkowych dotyczy tu stricte
video marketingu, a na ile marketingu jako
takiego. Pracując na co dzień z sektorem
MMSP, spotykam się bardzo często z traktowaniem wydatków na marketing jako kosztu. Przedsiębiorcy nierzadko nie dowierzają,
że działania marketingowe, w tym marketing
video, mogą realnie wpłynąć na wynik sprzedażowy firmy. Niedowierzanie to najczęściej
wynika z nieumiejętności wyliczenia, jak konkretne działania marketingowe przekładają
się na sprzedaż. Inwestują więc w działania
marketingowe, bo wypada, bo mają gdzieś
z tyłu głowy, że są firmy, które czerpią z tego
zyski, ale nie są do końca przekonani, że
i w ich przypadku tak będzie. A już na pewno rzadko wiedzą, jakie dokładnie działania
marketingowe powinni podjąć, aby te zyski
się zwiększyły. Być może traktowanie video
marketingu głównie w kategoriach poprawy
wizerunku powoduje, że nie nastawiając się
na osiągniecie spektakularnych, wymiernych w ich postrzeganiu efektów (wzrostu
sprzedaży), nie narażają się też na duże
rozczarowanie.
Jeśli jednak czytając wyniki badania, skupimy
się na deklaracjach grupy DOŚWIADCZONYCH, zauważymy, że chyba „nie taki diabeł
straszny, jak go malują”. Przedsiębiorcy, któ-
ANDRZEJ GRUSZKA
MIND PROGRESS GROUP
Content Marketing Manager w agencji
marketingu zintegrowanego Mind
Progress Group. Specjalizuje się w komunikacji rozwiązań z obszaru IT
i nowoczesnych technologii. Zwolennik
efektywnego doboru narzędzi komunikacji do potrzeb klientów
Mówi się, że video marketing znajduje się
obecnie w czołówce rozwiązań pojawiających się w strategiach marketingowych firm.
Zagraniczne analizy wskazują na pełne wykorzystanie potencjału tej formy w komunikacji
z klientami, potwierdzając jej rolę w zwiększaniu zaangażowania wśród odbiorców.
Wyniki rodzimego badania „Video marketing
w polskich firmach” pokazują, jak bardzo
w tej materii jesteśmy na początku drogi.
Polskie przedsiębiorstwa nadal w większości żyją w świecie filmików promocyjnych
i spotów reklamowych. Wskazującą̨ na to
okoliczności sprzyjające inwestowaniu w tę
formę komunikacji w sieci. Video nadal
jest postrzegane jako działanie typowo
wizerunkowe oraz atrakcyjne narzędzie do
przekazywania treści. Mniej niż 30% ankietowanych firm wskazuje video marketing jako
gwarancję zyskownej komunikacji z klientem. Nie dziwi zatem fakt braku wiązania tej
formy komunikacji ze wsparciem sprzedaży,
pozytywnym wpływem na konwersję czy
SEO. Trend do zmiany w tej kwestii jest
zauważalny, ale wydaje się, że firmy dopiero
uświadamiają sobie korzyści płynące ze
rzy zdecydowali się na prowadzenie działań
video marketingowych w znakomitej większości (ponad 90%!) chcą je kontynuować.
Dostrzegają atrakcyjność takiego przekazu
dla klienta i chyba dosyć dobrze już wiedzą,
jak to wykorzystać. Wiedzą, jak dotrzeć do
odpowiedniej grupy odbiorców, jak przygotować dobry, skuteczny materiał video. Nie
deklarują, że jest to bardzo łatwe – wskazują
na pracochłonność takiego przedsięwzięcia
i na łatwość popełnienia błędu, który może
obniżyć spodziewany wynik, ale nie twierdzą, że video marketing nie jest skuteczny!
Właściwie, czy nie jest tak, że zaplanowanie
i wykonanie jakichkolwiek działań marketingowych, które przynoszą spektakularne,
wymierne efekty, jest trudne i pracochłonne?
Ależ jest, szczególnie, jeśli nie mamy w tym
zakresie dużego doświadczenia. Wydaje się,
że segment DOŚWIADCZONYCH ma tego
świadomość i nie osiada na laurach, tylko
uczy się i testuje.
Optymizmem napawa fakt, że nawet
w segmencie NIEPRZEKONANYCH, czyli tych,
którzy nie mają doświadczeń związanych
z video marketingiem i nie planują z niego
korzystać, tylko nieco ponad 9% badanych
nie widzi żadnych pozytywów tego typu
działań. Zdecydowana większość dostrzega
w nich jakąś wartość, choć oczywiście ich
entuzjazm jest najmniejszy ze wszystkich
badanych grup. Jest więc spora szansa, że
te przedsiębiorstwa muszą przekonać się na
przykładzie innych o skuteczności video marketingu, a wtedy i oni postanowią zaimplementować takie działania w swoją strategię.
stosowania tego rozwiązania w innych kategoriach niż stricte wizerunkowe.
Nadal najbardziej naturalnym i najczęściej
wykorzystywanym miejscem na umieszczanie materiałów video jest strona WWW. Nie
dziwi także obecność tej formy na Facebooku czy YouTubie, będącym w czołówce
najpopularniejszych wyszukiwarek treści
w Internecie. Firmy naturalnie korzystają więc
ze sprawdzonych i najbardziej popularnych
rozwiązań, które w ich ocenie pozwalają na
najskuteczniejszą promocję w sieci. Dziwi natomiast niska popularność innych serwisów
i aplikacji społecznościowych stawiających
na konsumpcję filmów w Internecie, dzięki
którym można budować zasięg i zaangażowanie wśród użytkowników sieci. Szczególnie, że nie są one już tak niszowe, jak
jeszcze jakiś czas temu. Na obcych stronach
www. video zamieszcza tylko 1/4 badanych,
a w serwisach społecznościowych innych niż̇
YouTube i Facebook mniej niż̇ 1/5. To mało
obiecująca statystyka, ale należy ją w tym
momencie traktować jako wciąż niewykorzystany jeszcze potencjał.
23
WYNIKI BADAŃ / ZAKRES WYKORZYSTYWANYCH DZIAŁAŃ VIDEO MARKETINGOWYCH
ZAKRES WYKORZYSTYWANYCH DZIAŁAŃ VIDEO
MARKETINGOWYCH
Najczęściej wykorzystywaną formą video zamieszczaną przez
przedsiębiorstwa w Internecie był dotychczas film promocyjny.
Taki film posiada prawie 2/3 przedsiębiorstw korzystających
z video marketingu w Internecie. Wykorzystanie spotów
reklamowych i filmów instruktażowych deklaruje niewiele ponad 40% badanych firm. Te trzy formy są na dzień dzisiejszy
najpopularniejsze.
Z JAKIEJ FORMY DZIAŁAŃ MARKETINGOWYCH WYKORZYSTUJĄCYCH MATERIAY VIDEO W INTERNECIE KORZYSTAŁA TWOJA FIRMA?
64,02%
Film promocyjny
44,86%
Spot reklamowy
43,46%
Film instruktażowy
28,50%
Film szkoleniowy
Film o potencjale
viralowym
23,83%
Lokowanie produktu
22,43%
Streaming video
(w tym webinarium)
22,43%
18,69%
Videoblog
6,54%
Inne
0%
10%
REZYGNUJĄCY I DOŚWIADCZENI
24
20%
30%
40%
50%
60%
70%
W OPINII EKSPERTA
Analizę wykorzystania różnorodnych form
komunikatu video można sprowadzić do
próby usytuowania polskich firm na kontinuum rozciągającym się między tradycją
i awangardą. Już na pierwszy rzut oka widać
przywiązanie do pewnych tradycyjnych form
komunikatu video. Działania video marketingowe w Internecie to nadal najczęściej film
promocyjny - to takie „must have” dla prawie
dwóch trzecich ankietowanych.
OLGA MAJKOWSKA
OFFON AGENCY
Project manager w OFFON Agency,
dziennikarz, specjalista od public relations, kierownik produkcji video, doktor
nauk humanistycznych w zakresie nauk
o polityce.
Druga pod względem liczby wskazań forma
– spot reklamowy także ujawnia tradycyjne
upodobania firm. Format ten wywodzi się
przecież wprost z telewizji, która jeszcze
do niedawna stanowiła praktycznie jedyną
platformę dystrybucji video.
Zarówno film promocyjny, jak i spot reklamowy to rozwiązania popularne w erze poprzedzającej Internet i media społecznościowe,
a jednocześnie łatwe do przeniesienia online,
bez konieczności większej modyfikacji.
Nic więc dziwnego, że wciąż zajmują one
wyeksponowane miejsce w arsenale narzędzi
marketera.
W odpowiedziach respondentów pojawiają się także formy, których zastosowanie
w dobie poprzedzającej sieć było raczej
sporadyczne – film instruktażowy i film szko-
MARCIN MAŁECKI
NOWY MARKETING
Współzałożyciel i redaktor naczelny magazynów NowyMarketing i MamStartup. Od 2010 roku związany z agencją
interaktywną Autentika. Obecnie
zaangażowany również w działania Antygrupy – koalicji serwisów o tematyce
nowych technologii, biznesu i marketingu, której celem jest tworzenie mądrej
i wartościowej reklamy, która przynosi
korzyści zarówno wydawcom, reklamodawcom, jak i czytelnikom.
Dziś najpopularniejszymi formatami video
wykorzystywanymi w video marketingu
w Internecie są filmy promocyjne oraz spoty
reklamowe. Nie powinno to nas specjalnie
dziwić. Wynika to bowiem z kilku prostych
czynników. Po pierwsze przygotowanie materiałów video jest, jak wskazują sami ankietowani (a należy przy tym pamiętać również,
że są to w większości przedstawiciele sektora
MMSP), pracochłonne, stosunkowo kosztowne i wymagające specjalistycznej wiedzy,
doświadczenia i sprzętu - nawet mimo tego,
że dzięki rozwojowi nowych technologii dziś
zdecydowanie łatwiej nakręcić, zmontować
i opublikować film niż jeszcze kilka lat temu.
Tak więc jeśli firmy decydują się już na rozpoczęcie swojej przygody z video marketingiem
w Internecie, stawiają w pierwszej kolejności
na filmy, które w najprostszy z możliwych
sposobów mogą przełożyć się na efekty
sprzedażowe, czyli właśnie na filmy promocyjne i spoty reklamowe. Ponadto często są
to materiały, które część firm ma już w swoim
leniowy. Rozkwit tych form ma ścisły związek
z powstaniem platform ich dystrybucji takich
jak chociażby YouTube.
Internet pozwolił również na „nowe
otwarcie” w dziedzinie lokowania produktu. Jeszcze niedawno było to działanie
stosunkowo drogie i możliwe do realizacji
w ograniczonej liczbie kanałów (telewizja,
radio, prasa i książka tradycyjna). Rozwój
vlogosfery i sukcesy youtuberów dały w tym
zakresie pełne pole do popisu i firmy (22%
badanych) z tego korzystają, choć jeszcze
dość ostrożnie.
Trzy ostatnie formy komunikacji – film
o potencjale viralowym, streaming video
i videoblog – to już formuły niejako genetycznie związane z Internetem i jego czysto
technicznymi możliwościami. Na każdą z tych
form wskazało każdorazowo około 20%
ankietowanych. Sytuację taką w zestawieniu z trwającą już dekadę historią mediów
społecznościowych i kontentowych można
uznać za przejaw konserwatyzmu.
Analiza form video wykorzystywanych w Internecie nieuchronnie prowadzi do wniosku,
że polskich marketerów charakteryzuje
w tym względzie umiarkowany tradycjonalizm i ostrożność w podejściu do nowych
możliwości, jakie stworzył rozwój sieci.
posiadaniu, ponieważ zostały one przygotowane kiedyś na potrzeby np. telewizji czy
prezentacji podczas targów.
Z kolei filmy instruktażowe i szkoleniowe
również cieszą się całkiem sporą popularnością, ponieważ format video idealnie pasuje
do tego typu zagadnień. Po prostu często
łatwiej wytłumaczyć coś i pokazać na filmie
niż np. opisać w artykule.
Formaty takie jak videoblogi, streamingi,
webinary, lokowanie produktów w filmach
youtuberów czy nawet podejmowanie prób
stworzenia internetowych virali to zadania
zdecydowanie trudniejsze - wymagające
przede wszystkim dobrej znajomości narzędzi
i specyfiki zarówno video marketingu, jak
i social media marketingu, a nawet szerzej
-digital marketingu oraz przede wszystkim
doświadczenia w tego typu działaniach.
Myślę jednak, że ich popularność stale będzie
rosła.
25
Materiały video przedsiębiorcy najczęściej zamieszczają
w serwisie YouTube, na własnej stronie www oraz w serwisie
Facebook - wskazuje je średnio 8 na 10 badanych. Dokładnie
te platformy zostały przez nich wcześniej wskazane wśród
czterech pierwszych pozwalających na najskuteczniejszą
promocję w Internecie. Dzieli je bardzo duży dystans od kolejnych platform umożliwiających wykorzystanie form video.
Na obcych stronach www zamieszcza je tylko 1/4 badanych,
a w serwisach społecznościowych innych niż YouTube i Facebook mniej niż 1/5 badanych.
W JAKICH KANAŁACH INTERNETOWYCH TWOJA FIRMA ZAMIESZCZAŁA BEZPŁATNIE WŁASNE MATERIAŁY VIDEO?
YouTube
85,05%
Własna strona www
79,44%
Facebook
78,44%
25,70%
Inna strona www
Instagram
19,16%
Twitter
14,49%
Vimeo
11,68%
Snapchat
6,07%
5,61%
Inne
4,21%
Periscope
2,34%
Vine
1,40%
Twitch
Beme
0,00%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
REZYGNUJĄCY I DOŚWIADCZENI
Aż 28% przedsiębiorstw korzystających z video marketingu
w Internecie nie realizowała w ostatnich 2 latach żadnych
płatnych działań. Ich aktywność ograniczała się do produkcji
filmu i zamieszczenia go najczęściej na własnych profilach
w mediach społecznościowych i na własnej stronie internetowej.
Ci, którzy zdecydowali się na płatną promocję swoich filmów
i dotarcie do większej liczby Internautów, zdecydowanie
najczęściej wykorzystywali w tym celu serwisy Facebook
i YouTube.
W JAKICH KANAŁACH INTERNETOWYCH TWOJA FIRMA REALIZOWAŁA PŁATNE KAMPANIE MARKETINGOWE WYKORZYSTUJĄCE
MATERIAŁY VIDEO?
52,80%
Facebook
41,59%
YouTube
Nie realizowaliśmy
płatnych kampanii
28,04%
23,36%
Obce strony www
10,28%
Instagram
5,14%
Inne
4,21%
Twitter
1,87%
Twitch
0%
10%
REZYGNUJĄCY I DOŚWIADCZENI
26
20%
30%
40%
50%
60%
DOBRE PRAKTYKI
Badania przeprowadzone przez Offon Agency
dają ciekawy wgląd w trend video marketingu,
przybliżając przy okazji na czym on właściwie
polega. Wyniki badania nie są jednak dla mnie
zaskoczeniem. W wydawnictwie Helion korzystamy z dobrodziejstw video marketingu i na
pewno będziemy rozszerzać swoje działania
z nim związane.
MARTA BAJSAROWICZ
OnePress, Grupa Helion
Brand manager marki książek biznesowych
OnePress w Grupie Helion, copywriter,
tłumacz. Z branżą marketingu związana od
ponad 6 lat
Content video na dobre zagościł w mediowym
i social mediowym krajobrazie.
W epoce mobile’u i zalewu treści użytkownicy
z wdzięcznością konsumują treści video na
swoich smartfonach. Są one dość niewymagające, ciekawe w formie i łatwe w odbiorze.
Poza tym to często najbardziej skuteczny i
najciekawszy sposób na zaprezentowanie
swojej oferty i produktów bez narzucania się
odbiorcom. Nie można też pomijać potencjału
wirusowego materiałów video - jednym filmem można dziś wygrać internety. Wystarczy
obejrzeć np. w jaki sposób Brand24 przywitał
w gronie swoich klientów Ikeę i kilka innych
marek.
Kanały internetowe, w których najczęściej
zamieszczamy video, to YouTube, strony
internetowe naszych brandów oraz Facebook.
Wyniki badań są więc w tym względzie bardzo
trafne. Publikujemy też na innych stronach
internetowych - najczęściej naszych autorów
oraz mediów i blogerów, z którymi współpracujemy. Jeśli chodzi o płatne video - kilkukrot-
nie współpracowaliśmy z vlogerami o imponujących zasięgach i byliśmy bardzo zadowoleni
z efektów. Nie wykluczam, że w przyszłości
będziemy zwiększać budżety marketingowe
na tę właśnie formę reklamy.
Video marketing pięknie się u nas rozwija.
Świadczy o tym między innymi powstawanie
nowych sieci reklamy video, popularność
narzędzi (jak np. stworzonego przez Artura
Kurasińskiego Muse), czy pojawianie się książek – takich jak „Video marketing nie tylko na
YouTube” Magdy Daniłoś.
Treści video nie traktujemy jedynie marketingowo. Właśnie mija rok od wprowadzenia
na rynek platformy Videopoint.pl, która daje
użytkownikom możliwość nauki poprzez kursy
online. Rozwój tego brandu świadczy o tym,
że ludzie traktują video nie tylko rozrywkowo,
ale cenią sobie możliwość zdobywania dzięki
niemu wiedzy. Dla tej marki rozwijamy również kanał na YouTube, gdzie poza trailerami
szkoleń, udostępniamy darmowe materiały do
nauki programowania, grafiki komputerowej
itd. Połączenie wartościowych, bezpłatnych
treści, reklamy TrueView oraz współpracy
z youtuberami sprawia, że sukcesywnie
zdobywamy nowych subskrybentów. Jesteśmy
dopiero na początku drogi, ale naszym celem
jest zbudowanie dużego kanału edukacyjnego z zaangażowaną społecznością.
ADRIANA ZYLLA
Videopoint.pl, Grupa Helion
Brand manager platformy Videopoint.pl
wchodzącej w skład Grupy Helion, copywriter.
Od niedawna entuzjastka video marketingu
i YouTube.
W OPINII EKSPERTA
BARTŁOMIEJ DANIŁOŚ
OFFON Agency
Co-founder oraz online marketing
director w Offon Agency; głównymi
obszarami jego wiedzy są planowanie
strategiczne oraz reklama w serwisach
YouTube, Facebook, Instagram i LinkedIn.
Bardzo często spotykam się z pytaniem: „gdzie
dystrybuować treści video: na Facebooku czy
YouTubie?”. Problem z wyborem kanału bądź
kanałów komunikacji video marketingowej nie
jest taki prosty do rozwiązania, jakby mogło się
wydawać. Badanie pokazało, że wśród polskich
marketerów królują dwa serwisy: Facebook
i YouTube. Wyraźnie również widać, że bezpłatną dystrybucję częściej przeprowadzają na YT,
a płatną na FB. Podejrzewam, że marketerzy
bardzo często kierują się zasadą: „jak nie wiem,
gdzie zamieścić video, to wrzucę je na kanał na
YouTubie”; ewentualnie: „skoro reklamy video
na Facebooku robi się tak samo jak posty sponsorowane, to właśnie tam wyemituję reklamę”.
Stąd mamy tysiące kanałów marek z kilkoma
filmami, których nikt nie widział oraz kampanie
video na Facebooku skierowane do złej grupy
docelowej lub źle zaplanowane.
Zasadniczo taki podział: bezpłatnie – YouTube, płatnie – Facebook jest jak najbardziej
poprawny. Jak zazwyczaj bywa, diabeł tkwi
w szczegółach. YT jest zdecydowanie bardziej
odpowiednią platformą do zamieszczania
filmów pod warunkiem, że są one wartościowymi treściami. Wrzucanie spotów telewizyjnych czy nudnych relacji z targów branżowych na kanał marki nie ma żadnego sensu
(w przeciwieństwie do wrzucenia ich w postaci
posta facebookowego). Podobnie zamieszczanie na Facebooku serii filmów merytorycznych
również nie ma sensu (w przeciwieństwie do
zamieszczenia ich na kanale YouTube). Aby
zrozumieć różnicę pomiędzy tymi platformami,
trzeba poznać specyfikę zachowywania się ich
użytkowników i to czego oczekują od treści,
jakie konsumują. Facebook przeglądany jest
w większości ze smartfonów (80% aktywnych użytkowników dziennych przegląda
w Polsce FB z telefonu). W zasadzie to nawet
nie przeglądany, a przewijany. Internauta nie
szuka tam wartościowych treści, poradników
czy 10-minutowych filmów instruktażowych.
Natomiast bardzo chętnie zatrzymuje się na
video prezentującym wydarzenia z życia marki,
której produkty kupuje czy reklamach nowego
produktu marki. Odmiennie sytuacja wygląda
w przypadku YouTube. Tu widz szuka rozrywki
i wartościowych treści. Nie ogląda reklam telewizyjnych, lecz filmy instruktażowe, vlogi czy
najnowsze wygłupy ulubionych twórców. Jeżeli
będziemy postępować zgodnie z oczekiwaniami użytkowników tych serwisów, osiągniemy
bardzo niskim lub wręcz zerowym kosztem
niesamowite rezultaty.
Dwa lata temu stworzyliśmy dwa filmy instruktażowe dla marki chemii budowlanej. Dziś mają
w sumie ponad 350 tysięcy obejrzeń. Średni
czas oglądania wynosi 70% i 77%! Koszt
emisji - 0 zł (na Facebooku video nie wsparte
budżetem reklamowym umiera w ciągu 48h).
Rok temu zrealizowaliśmy kampanię reklamową otwarcia nowego sezonu w parku
rozrywki. Naszą reklamę video na Facebooku
zobaczył prawie każdy użytkownik tego serwisu
mieszkający okolicach omawianego parku.
Średni czas oglądania wyniósł 60%!, a prawie
5% widzów weszło w interakcję z postem
reklamowym. Koszt emisji - 1200 zł i prawie
3000 tysiące sprzedanych biletów. Oto, co
można zdziałać dobrze dobierając kanał i grupę
docelową.
27
28
PODSUMOWANIE
KATARZYNA WOJCIECHOWSKA
OFFON Agency
Strategy Planner w Offon Agency.
Odpowiedzialna za prowadzenie badań
i przygotowywanie analiz marketingowych: analizy rynku, konkurencji, grup
docelowych, a także za budowanie
strategii komunikacji i nadzór nad spójnością działań prowadzonych w ramach
kampanii reklamowych z założeniami
strategii.
MACIEJ SĘKOWSKI
Marketer+
Redaktor naczelny magazynu
„Marketer+”
Wynik badania „Video marketing w polskich
firmach” jasno wskazuje na ewoluującą
postawę polskich przedsiębiorców wobec
przydatności i skuteczności video marketingu. Choć video marketing jako taki trudno
nazwać nowością, patrząc przez pryzmat
jego dostępności możemy zauważyć zmiany
– jeszcze nigdy tworzenie i udostępnianie
treści video nie było tak łatwe dla przedsiębiorstw i tak przystępne cenowo. Więc tak,
jak w przypadku każdej nowości, widzimy
grupy nastawione do niej w różny sposób – takie, które chętnie ją wypróbowują,
oraz takie, które są bardziej zachowawcze
i preferują sprawdzone przez innych sposoby
promocji. Jest to oczywiście zgodne z modelem dyfuzji innowacji opracowanym przez
E.M. Rogersa.
Możemy więc wyodrębnić grupę innowatorów, wczesnych naśladowców i wczesną
większość – tych grup moglibyśmy się
doszukiwać wśród respondentów, którzy już
mają doświadczenie w prowadzeniu działań
video marketingowych (DOŚWIADCZENI
i REZYGNUJĄCY). Możemy zakładać, że im
większe jest ich doświadczenie (innowatorzy,
ewentualnie także wcześni naśladowcy),
tym bardziej śmiałe działania wykorzystujące
video marketing prowadzą. Korzystają ze
współpracy z videoblogerami, nie boją się niszowych wciąż platform takich jak Periscope,
korzystają z możliwości zamieszczania video
na Snapchacie, Twitterze czy Vine. Doświadczona, ale nieco bardziej zachowawcza
grupa (wczesna większość) korzysta z dobrodziejstw video marketingu, ale wykorzystuje
w tym celu „oczywiste” formy i kanały.
Cechuje ich większa ostrożność – video marketing w ich wykonaniu to film promocyjny
na własnej stronie www, spot reklamowy na
Facebooku, ale już niekoniecznie videoblog.
Cieszy to, że naprawdę niewielka część
tej grupy (REZYGNUJĄCY), nie zamierza
kontynuować promocji z użyciem video
marketingu. Tym bardziej, że z ich deklaracji
Ogólny wniosek, jaki można wysnuć z badania, a który potwierdzają także światowe
trendy, jest taki, że video marketing staje
się obecnie – i to w dużej mierze za sprawą
Internetu – coraz bardziej liczącym się
i popularnym narzędziem używanym przez
polskich marketerów. Dzieje się tak nie bez
powodu – film od zawsze miał ogromną
moc oddziaływania na odbiorców. Napędzany dodatkowo technologią i niską barierą
wejścia w ten kanał komunikacji staje się
narzędziem marketingowym, po które
coraz częściej sięgają polskie firmy, także te,
których dotychczasowe możliwości i budżety
przeznaczone właśnie na działania video
nie wynika, że okazał się on nieskuteczny,
a raczej, że napotkali na trudności, z którymi
nie do końca sobie poradzili. To cenna
wskazówka dla agencji i twórców – firmy
wciąż potrzebują edukacji w obszarze video
marketingu, pomocy w określaniu celów
i najlepszych sposobów ich osiągania.
Potrzebują też pomocy przy samej produkcji
i dystrybucji video.
Segment PLANUJĄCYCH to w mojej opinii
odpowiednik tak zwanej późnej większości.
Obserwują zapewne trend video marketingu
od dłuższego czasu, widzą pozytywne efekty
działań tych, którzy video marketing już
wykorzystują i uznają, że teraz ich kolej. Fakt,
że ich opinie są bardzo zbliżone do opinii
osób z segmentu DOŚWIADCZONYCH tylko
to potwierdza.
Ostatnia z grup, nazywana często maruderami, to osoby, które wykorzystują nowe
trendy na końcu, gdy staje się to naprawdę
konieczne lub powszechne. W badaniu
osoby te i ich poglądy widzimy w grupie
NIEPRZEKONANYCH.
Odpowiadając więc na pytanie, jaki jest
stosunek polskich przedsiębiorstw do video
marketingu w Internecie, możemy stwierdzić, że przechodzi przeobrażenie. Jest niewątpliwie silnym trendem, ale trendem dla
większości przedsiębiorstw będącym w fazie
początkowej. Zapewne w najbliższych latach
będziemy obserwowali coraz śmielsze akcje
promocyjne z wykorzystaniem różnych form
video, prowadzone w coraz większej liczbie
różnych kanałów. Nie da się jednak tej ewolucji bardzo przyspieszyć, polskie firmy muszą
dojrzeć do pewnych decyzji, wypróbować
najpierw stosunkowo dla nich „bezpieczne”
możliwości, aby wreszcie odważyć się na
więcej. To, co można na pewno zrobić, to
edukować. Ponieważ chęci już są, ale wciąż
jeszcze brakuje wiedzy i umiejętności, aby
plany i wizje przekuć w skuteczne kampanie.
marketingowe były niewystarczające.
Marketerzy zdają sobie sprawę, że odpowiednio przygotowane video wzbudza
emocje, porusza wyobraźnię, lepiej zapada
w pamięć. Najlepsze produkcje bywają tematem rozmów, sprawiając, że nie tylko film,
ale i odpowiedzialna za jego przygotowanie
marka w naturalny sposób stają się częścią
codziennego życia konsumentów. Dziś, co
potwierdza także przygotowany raport,
tak marketerzy, jak i konsumenci wyraźnie
zwracają się w stronę tej formy przekazu,
jaką jest video.
29
OFFON Agency
Opolska 1e, 44-335 Jastrzębie-Zdrój
[email protected] / tel. +48 32 726 36 65
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards