Filozofia, ISE, Wyk[PleaseinsertPrerenderUnicode{Ň}intopreamble

advertisement
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Artur Machlarz
2011-10-01
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Plan wykładu
1
Czym jest filozofia
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
2
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Znaczenie nazwy “filozofia”
Historyjka Pitagorasa: filozof nie uczestniczy w zawodach
sportowych, nie dobija podczas nich żadnych targów, tylko
obserwuje, starając się poznać istotę tego, co się wokół niego dzieje.
Etymologiczne wyjaśnienie nazwy “filozofia”: “Miłość mądrości” każdy rodzaj wiedzy teoretycznej określano mianem filozofii
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Trudności z określeniem przedmiotu filozofii
Trudności ze zdefiniowaniem zakresu badań filozoficznych (tak jak i wielu
innych dyscyplin naukowych) wynikają ze:
zmienności dominującej problematyki na przestrzeni wielu wieków
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Trudności z określeniem przedmiotu filozofii
Trudności ze zdefiniowaniem zakresu badań filozoficznych (tak jak i wielu
innych dyscyplin naukowych) wynikają ze:
zmienności dominującej problematyki na przestrzeni wielu wieków
szerokiego zakresu podejmowanej problematyki w poszczególnych
dyscyplinach filozoficznych
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Trudności z określeniem przedmiotu filozofii
Trudności ze zdefiniowaniem zakresu badań filozoficznych (tak jak i wielu
innych dyscyplin naukowych) wynikają ze:
zmienności dominującej problematyki na przestrzeni wielu wieków
szerokiego zakresu podejmowanej problematyki w poszczególnych
dyscyplinach filozoficznych
zmienności zakresu przedmiotu badań filozoficznych (na przykład w
związku z wyodrębnianiem się nauk szczegółowych z filozofii)
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Cechy szczególne wiedzy filozoficznej
Wiedza bezinteresowna - czysto teoretyczna.
Wiedza zdobyta dzięki rozumowaniu a nie doświadczeniu
empirycznemu.
Wiedza obejmująca całość rzeczywistości, badająca “naturę” bądź
“istotę” rzeczy
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Wiedza czysto teoretyczna
Dlaczego poznanie teoretyczne ma większą wartość niż wiedza
praktyczna?
“naturalna” wyższość ducha nad ciałem (a wiedza teoretyczna jest
najwyższym celem życia duchowego)
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Wiedza czysto teoretyczna
Dlaczego poznanie teoretyczne ma większą wartość niż wiedza
praktyczna?
“naturalna” wyższość ducha nad ciałem (a wiedza teoretyczna jest
najwyższym celem życia duchowego)
życie czynne, praktyczne jest pozbawione swego rodzaju “świętości”:
wiedza teoretyczna ma wymiar boski
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Wiedza czysto teoretyczna
Dlaczego poznanie teoretyczne ma większą wartość niż wiedza
praktyczna?
“naturalna” wyższość ducha nad ciałem (a wiedza teoretyczna jest
najwyższym celem życia duchowego)
życie czynne, praktyczne jest pozbawione swego rodzaju “świętości”:
wiedza teoretyczna ma wymiar boski
wiedza praktyczna musi być oparta na wiedzy teoretycznej
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Metoda badań
Dlaczego doświadczenie empiryczne nie może być podstawą prawdziwej
wiedzy?
czymś innym jest to, co widzimy, a to jakie rzeczy są naprawdę
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Metoda badań
Dlaczego doświadczenie empiryczne nie może być podstawą prawdziwej
wiedzy?
czymś innym jest to, co widzimy, a to jakie rzeczy są naprawdę
na podstawie doświadczenia empirycznego nie możemy określić jaka
jest “istota rzeczy”, cel ich istnienia, praprzyczyna itp.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Metoda badań
Dlaczego doświadczenie empiryczne nie może być podstawą prawdziwej
wiedzy?
czymś innym jest to, co widzimy, a to jakie rzeczy są naprawdę
na podstawie doświadczenia empirycznego nie możemy określić jaka
jest “istota rzeczy”, cel ich istnienia, praprzyczyna itp.
doświadczenie może co najwyżej być podstawą wiedzy na temat
rzeczy materialnych, zmiennych
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Metoda badań
Dlaczego doświadczenie empiryczne nie może być podstawą prawdziwej
wiedzy?
czymś innym jest to, co widzimy, a to jakie rzeczy są naprawdę
na podstawie doświadczenia empirycznego nie możemy określić jaka
jest “istota rzeczy”, cel ich istnienia, praprzyczyna itp.
doświadczenie może co najwyżej być podstawą wiedzy na temat
rzeczy materialnych, zmiennych
zmysły są omylne - rozum z zasady nie jest omylny
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Metoda badań
Deklarowana racjonalności filozofii odróżnia filozofię także od mitycznych
i religijnych sposobów wyjaśniania świata, w których dominuje obrazowo
metaforyczne przedstawianie przyczyn zjawisk.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Przedmiot filozofii
przedmiotem filozofii jest świat jako całość: przyczyna, struktura,
ostateczne fundamenty, natura zjawisk, cel itp.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Przedmiot filozofii
przedmiotem filozofii jest świat jako całość: przyczyna, struktura,
ostateczne fundamenty, natura zjawisk, cel itp.
pytania szczegółowe pojawiają się w kontekście pytań natury ogólnej
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Przedmiot filozofii
przedmiotem filozofii jest świat jako całość: przyczyna, struktura,
ostateczne fundamenty, natura zjawisk, cel itp.
pytania szczegółowe pojawiają się w kontekście pytań natury ogólnej
gdy w jakiejś dziedzinie zaczynają dominować kwestie szczegółowe,
oznacza to zazwyczaj emancypację nowej nauki szczegółowej
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Przykłady innych definicji
August Comte - program filozofii pozytywnej: zadaniem filozofii jest
uporządkowanie dziedziny nauk szczegółowych. Filozofia ma być
dyscypliną wyjaśniającą związki między poszczególnymi kategoriami
zjawisk badanymi w naukach i nie zajmuje się już badaniem “istoty
rzeczy”, przyczyn celowych itp.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Przykłady innych definicji
Ludwig Wittgenstein:
Filozofia jest walką z opętaniem naszego umysłu przez
środki naszego języka (L. Wittgenstein, Dociekania filozoficzne,
frg. 109)
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Przykłady innych definicji
Bertrand Russell:
(...) filozofia jest próbą rozstrzygania ostatecznych pytań,
tyle że nie w sposób niedbały i dogmatyczny, tak jak to czynimy
w życiu codziennym, a nawet w naukach przyrodniczych, lecz
krytycznie, po rozważeniu wszystkiego, co pytania takie
gmatwa, i po uprzytomnieniu sobie wszelkich niejasności i
całego zamętu, jakie leżą u podstaw naszych zwykłych idei.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Klasyczna definicja filozofii
Inne próby zdefiniowania filozofii
Która definicja “obowiązuje”?
Przedmiot badań filozoficznych definiują implicite przykłady problemów
uznawanych za filozoficzne, z którymi będziemy zapoznawać się w trakcie
zajęć.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Filozofia a nauki szczegółowe
1
Historia każdej naukowej dyscypliny szczegółowej sięga filozofii.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Filozofia a nauki szczegółowe
1
2
Historia każdej naukowej dyscypliny szczegółowej sięga filozofii.
Wiele dokonań naukowych ma bezpośrednie źródło w problemach
natury filozoficznej
Przykład: idea rachunku infinityzemalnego Leibniza powstała w
wyniku rozstrzygnięć natury ontologicznej
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Fizyka a filozofia
Fizyka przed zwrotem nowożytnym - paradygmat fizyki
Arystotelesowskiej (filozofii przyrody)
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Fizyka a filozofia
Fizyka przed zwrotem nowożytnym - paradygmat fizyki
Arystotelesowskiej (filozofii przyrody)
Galileusz i fizyka nowożytna: wypracowanie własnej metody
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Językoznawstwo a filozofia
Metody badań językoznawczych przed wydaniem Kursu
językoznawstwa ogólnego Ferdinanda de Saussure’a. Prymat
językoznawstwa genetycznego.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Językoznawstwo a filozofia
Metody badań językoznawczych przed wydaniem Kursu
językoznawstwa ogólnego Ferdinanda de Saussure’a. Prymat
językoznawstwa genetycznego.
Specyficzny aparat pojęciowy i metoda badań zaproponowana przez
de Saussure’a.
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Czym jest filozofia
Filozofia a nauki szczegółowe
Filozoficzna geneza nauk szczegółowych - przykłady
Dziękuję za uwagę i zapraszam do stawiania pytań!
Artur Machlarz
e-mail: [email protected]
www: http://www.uni.opole.pl/∼machlarz
Artur Machlarz
Filozofia, ISE, Wykład II - Wprowadzenie.
Download