Inwestorzy instytucjonalni na rynku kapitałowym

advertisement
x60Inwestorzy
instytucjonalni na rynku kapitałowym.
Na rynku kapitałowym w rozwiniętej gospodarce rynkowej występuje bardzo wiele
różnorodnych podmiotów z których jedni – pożyczko biorcy poszukują kapitału do
finansowania swojej działalności rozwojowej, a drudzy – pożyczkodawcy chcą
zagospodarować swoje wolne środki pieniężne i osiągnąć z tego tytułu określony dochód.
Na rynku kapitałowym są przede wszystkim emitenci walorów, którzy reprezentują popyt na
kapitał.
O aktywności rynku papierów wartościowych decydują głównie emitenci mający
ustabilizowaną sytuację finansową i trwałą pozycję rynkową a więc gwarantujący inwestorom
określone stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału. Emitenci Remitenci zamian za to mogą
liczyć na zainteresowanie ich nowymi emisjami walorów , co daje im możliwość rozwoju.
Podaż środków na rynku kapitałowym jest wyznaczana głównie przez oszczędności
podmiotów indywidualnych(gosp.domowych) i jednostek gospodarczych, chcących oddać je
do zagospodarowania. Obie te grupy podmiotów mogą wystąpić w roli inwestora
indywidualnego tj. posiadacza kapitałów, który chce ulokować je na rynku papierów
wartościowych, by osiągnąć większe korzyści niż z innych form lokowania oszczędności,
takich jak depozyty bankowe, nieruchomości.
Wymienione wyżej grupy podmiotów mogą także oddać swoje oszczędność do
zagospodarowania pośrednikom finansowym, wśród których występują instytucje
specjalizujące się w inwestowaniu w papiery wartościowe. Pełnią one rolę inwestorów
instytucjonalnych, którymi są firmy oraz instytucje lokujące w tych papierach poważne kwoty
kapitału , które zostały im powierzone w formie depozytu, składek ubezpieczeniowych,
zakupu rent etc. Do grupy tych inwestorów zalicza się: banki(komercyjne, inwestycyjne ),
instytucje ubezpieczeniowe, fundusze emerytalne i powiernicze
BANKI KOMERCYJNE
Podstawowym rodzajem aktywności banków komercyjnych jest ich, jak wiadomo udzielenie
kredytów podmiotom wytwórczym i osobom indywidualnym, Ich domeną jest także rynek
pieniężny na którym lokują swe nadwyżki finansów ponad obowiązkowe rezerwy, albo w
sytuacji niedoboru środków finansowych możliwości rozwoju akcji kredytowej, pożyczają je,
Mogą również zaciągać kredyty w banku centralnym. Na rynku kapitałowym banki
komercyjne odgrywają istotną rolę w sposób pośredni, ponieważ uczestnicząc w ustalaniu
ceny na kapitał pożyczkowy określają zarazem granice rentowności inwestycji kapitałowych,
Banki komercyjne w coraz większym stopniu zakupują papiery wartościowe, przede
wszystkim akcje i obligacje, na własny rachunek lub prowadzą te inwestycje na rachunek
ryzyko swoich klientów, Banki komercyjne mogą także gromadzone środki pieniężne
klientów wraz z własnymi zasobami lokować w zyskowne inwestycje rynku kapitałowego ,
celem jest zyskanie większego dochodu. Wśród instrumentów rynku kapitałowego, którymi
interesuja się banki w szczególności są to papiery emitowane przez przedsiębiorstwa
przywatne o znanej i utrwalonej sytuacji finansowej oraz przez instytucje publiczne (obligacje
emitowane przez skarb państwa i władze komunalne ) W swych portfelach inwestycyjnych
banki szczególnie chętnie przetrzymują długoterminowe obligację państwowe i obligacje
samorządów większych miast. Innym rodzajem operacji papierami długoterminowymi możę
być sprzedaż bankowi obligacji z prawem odkupu. Innym rodzajem działania banku
komercyjnego na rynku kapitałowym jest jego uczestnictwo w zarządzaniu spółkami
akcyjnymi. Bank może to zrobić przez zakup określonego pakietu akcji spółki, dającego mu
prawo do podejmowania strategicznych decyzji, oraz przez dysponowanie prawem głosu
związanym z akcjami swych klientów. Klienci będący akcjonariuszami spółki mogą bowiem
scedować na bank prawo uczestnictwa w walnym zgromadzeniu i prawo oddania na nim
głosu zgodnie z życzeniami akcjonariusza, W ten sposób banki mogą kształtować politykę
rozwojową spółki oraz wpływać na wielkość wypracowanego zysku i wypłaconej dywidendy.
INSTYTUCJE UBEZPIECZENIOWE I FUNDUSZE EMERYTALNE
Podstawową rolą instytucji działających tych sektorach gospodarki jest zbieranie składek w
celu przyniesienia określonych korzyści w przyszłości. Instytucje te są zatem zainteresowane
możliwością zagospodarowania zebranych funduszy w długich okresach (20-30 letnich) .
Taką szansę stwarza im rynek kapitałowy.
Ogólnie instytucje ubezpieczeniowe dzielimy na 2 grupy:
a) prowadzące ubezpieczenia majątkowe ( gospodarcze)
b) prowadzące ubezpieczenia na życie
Instytucje ubezpieczeniowe z pierwszej grupy zbierają składki do różnych podmiotów z tytułu
prowadzonych przez siebie rodzajów ubezpieczeń majątkowych, które na ogół wpływają do
kasy jeden raz w roku
Instytucje ubezpieczeniowe z drugiej grupy zbierają składki od osób fizycznych głownie po to
by zabezpieczyć te osoby pod względem finansowym na starość, przed ryzykiem kalectwa,
niezdolnością do pracy, czy też wesprzeć rodzinę w razie śmierci ubezpieczeniem.
Fundusze emerytalne są na ogół mocno związane z polityką socjalną państwa, i w związku z
tym są często promowane oraz wspomagane przez instrumenty polityki gospodarczej
państwa. Tworzy się w celu dodatkowego zabezpieczenia osób indywidualnych na starość
niezależnie od państwowego systemu ubezpieczeń społecznych. Uczestnictwo w funduszu
opiera się na indywidualnych umowach. Zgodnie z nimi , uczestnik dokonuje periodycznych
wpłat by uzyskać określone periodyczne świadczenia lub cała należna sumę w uzgodnionym
terminie po przejściu na emeryturę. Fundusze emerytalne są niezależnymi podmiotami na
rynku kapitałowym w sensie finansowym. Organizacyjnym prawnym. Niejednokrotnie
poddane są działaniu państwowych regulacji prawnych i zabezpieczających ich wypłacalność.
Ponieważ podstawowym celem działalności instytucji ubezpieczeniowych i funduszy
emerytalnych nie jest pomnażanie pieniędzy klientów, tylko ich finansowe zabezpieczenie, to
instytucje te nie mogą sobie pozwolić na zbyt agresywne lokowanie pieniędzy klientów na
rynku kapitałowym. Inwestują więc na ogół w instrumenty bezpieczne z pkt. widzenia ryzyka,
tzn. w akcje i obligacje renomowanych firm lub w rządowe lub municypalne papiery
wartościowe.
W Polsce fundusze emerytalne są zorganizowane oraz działają w oparciu o ustawę o
organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Założycielem towarzystwa może być
osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej ,
mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce. Minimalny kapitał akcyjny to 4 mln
euro. Członkiem OFE może być osoba fizyczna, która zawarła z nim umowę. Może ona być
członkiem tylko jednego OF. W momencie przystąpienia członka do funduszu otwiera się dla
niego rachunek, na który wpływają składki oraz wpływy transferowe.
Fundusze inwestycyjne opierają się na koncepcji połączenia środków finansowych
inwestorów indywidualnych w celu ich wspólnego inwestowania na rynku kapitałowym bądź
szerzej finansowym. Wspólne inwestowanie oznacza, że środki finansowe poszczególnych
inwestorów są inwestowane w papiery wartościowe a wynikające z tego korzyści lub straty
dzieli się między inwestorów zgodnie z ich udziałami. Fundusze te mogą inwestować w
różnego rodzaju instrumenty finansowe np. akcje , obligacje, ale także mogą inwestować na
rynkach pieniężnych i towarowych. Celem wspólnego inwestowania jest minimalizacja
ryzyka, pozwala ono również przezwyciężyć barierę niedoboru środków , z którą spotyka się
pojedynczy inwestor a także zwalniają go z samodzielnego podejmowania decyzji.
Charakterystyczną cecha wszystkich funduszy wspólnego inwestowania jest wymóg
zarządzania nimi przez specjalistyczne firmy menedżerskie , muszą być również spełnione
odpowiednie limity kapitałowe i inwestycyjne oraz istnieje obowiązek zatrudnienia
licencjonowanych doradców w zakresie obrotu papierami wartościowymi(menedżerów
portfeli).
Fundusze inwestycyjne istnieją od początku dwudziestego wieku. Większą uwagę zwrócono
na nie kiedy to w Stanach Zjednoczonych zaczęły powstawać pierwsze fundusze rynku
papierniczego. W krajach rozwiniętych działa na rynku obecnie wiele funduszy
inwestycyjnych zwanych również powierniczymi. Ich odmienność wynika ze specyfiki i
obszaru na którym działają, z odmiennego regulaminu funduszu, który narzuca sposoby i
rodzaje inwestowania środków funduszu a także regulacje prawne w ramach których fundusz
musi działać. Ta różnorodność funduszy inwestycyjnych pozwala wybrać indywidualnemu
inwestorowi możliwość wyboru zgodnego z jego oczekiwaniami i potrzebami, dopasowaną
do jego potrzeb strategię funduszu(kombinacja bezpieczeństwa i przyrostu dochodów)>
RODZAJE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH
W praktyce można wyróżnić wiele funduszy inwestycyjnych. Stosowanymi kryteriami są
najczęściej typ papierów wartościowych, w które fundusze inwestują, gałąź przemysłu, sektor
gospodarki lub region geograficzny.
Podział funduszy ze względu na cele inwestycyjne, określone przez stopień ryzyka i
oczekiwaną stopę zwrotu.
1. Fundusze agresywnego wzrostu – inwestują w takie instrumenty finansowe, które
przynoszą maksymalne zyski kapitałowe. Mogą to być zakupy akcji firm lub branż ,
które nie cieszą się aktualnie zbytnią popularnością ale które mogą przynieść duże
korzyści w przyszłym czasie. Fundusze te są odpowiednie dla inwestorów mających
dużą skłonność do ryzyka i akceptujących duże wahania kursów jednostki
uczestnictwa w funduszu powiązane z tendencją panującą na giełdzie.
2. Fundusze zrównoważonego (stałego) wzrostu – mają one 3 zasady: zachowanie
poziomu zainwestowanego kapitału, wypłacenie bieżących dochodów i
długoterminowy wzrost kapitału oraz dochodów. Fundusze te inwestują w papiery
wartościowe renomowanych firm z różnych sektorów gospodarki, a więc
dywersyfikują portfel aby spadek cen w wyniku recesji w jednej gałęzi był
rekompensowany wzrostem powodowanym przez dobrą koniunkturę w innej.
3. Fundusze wzrostu – inwestują w akcje przedsiębiorstw cieszących się dobrą renomą i
zaufaniem. Ich głównym celem jest wzrost zysku kapitałowego a więc powiększanie
wartości inwestycji w wyniku zwyżki kursów, a nie dochód z dywidend. Mogą więc
wybierać spółki niedowartościowane, nie przynoszące pewnych dochodów ale
mających perspektywy rozwoju i wzrostu kursu akcji.
4. Fundusze wzrostu i dochodu – interesują się akcjami przedsiębiorstw których ceny
wzrastają i charakteryzują się stałymi wypłatami dywidend. Fundusz ten łączy
długoterminowy wzrost ze stałym dochodem.
5. Fundusze obligacji przedsiębiorstw – inwestujące w obligacje przedsiębiorstw o
ustabilizowanej sytuacji finansowej po to, by zagwarantować sobie stały i bezpieczny
dochód.
6. Fundusze obligacji municypalnych – inwestują w obligacje samorządowe, z których
dochód najczęściej nie podlega opodatkowaniu przez władze lokalne. Niejednokrotnie
chodzi tu o długoterminowe obligacje władz lokalnych, które przynoszą niezbyt
wysoki ale pewny obrót.
7. Fundusze globalne – inwestujące w papiery wartościowe firm i krajów na całym
świecie, z tym że mogą to być fundusze albo akcji, albo obligacji, albo też mieszane.
Ze względu na różnice w walutach transakcji, regulacjach prawnych, zwyczajach
handlowych panujących w różnych krajach charakteryzują się one określoną
specyfiką inwestowania, dywersyfikacją portfela oraz narażone są na dodatkowe
ryzyko zmiany kursu walutowego.
8. Fundusze mieszane – inwestujące środki w różne instrumenty finansowe tzn. akcje,
obligacje, bony skarbowe, papiery dłużne, udziały itp. Głównym celem tych funduszy
jest minimalizacja ryzyka lokowania środków. Wobec tego unikają one inwestycji
spekulacyjnych i skupiają uwagę na wyszukiwaniu korzystnych możliwości
lokowania pieniędzy.
9. Fundusze o zmiennym portfelu inwestycyjnym – inwestujące wszystkie aktywa w
akcje, albo w obligacje, albo w instrumenty rynku pieniężnego, w zależności od
sytuacji na rynku w kontekście wzrostu aktywów.
10. Fundusze lokujące w papiery rządowe – mają one na celu uzyskanie wysokiego
dochodu bieżącego przy najmniejszym ryzyku. Inwestują tylko w bony skarbowe i
obligacje państwowe. Papiery te należą do najpewniejszych inwestycji kapitałowych.
11. Fundusze hipotecznych papierów wartościowych – inwestujące swoje środki
wyłącznie w te papiery wartościowe, które zostały wyemitowane pod zastaw
hipoteczne (np. obligacje hipoteczne pod zastaw nieruchomości emitowane często w
celu uruchomienia programu budownictwa jednorodzinnego).
12. Fundusze indeksowe - to fundusze inwestujące w akcje tych spółek, które wchodzą
do obliczeń wybranego indeksu giełdowego w proporcjach odpowiadających
składnikom tego indeksu. Fundusze te są nastawione na uzyskanie wyników
zbliżonych do średniej na rynku. Np. fundusz indeksowy którego celem jest
naśladowanie indeksu WIG 20, będzie się składał z walorów spółek, których walory
są podstawą do obliczania indeksu WIG 20. Podstawą do istnienia tych funduszy jest
teoria, która mówi że menedżer portfela analizujący i wykorzystujący dostępne na
rynku informacje nie może w dłuższym okresie osiągnąć zwrotu z inwestycji
wyższego od stopy zwrotu portfela rynkowego, czyli indeksu giełdowego. Według tej
teorii ceny akcji odzwierciedlają wszystkie istniejące informacje na temat danej
spółki. Ponieważ fundusze indeksowe nie muszą często dokonywać zmian w
strukturze swego portfela, nie ponoszą kosztów analizy rynkowej oraz mają
minimalne koszty transakcyjne. Są one zatem tańsze od tradycyjnych funduszy
inwestycyjnych.
13. Fundusze lokujące w instrumenty rynku pieniężnego – inwestują środki na rynku
pieniężnym. Dokonują one zakupu walut, bonów skarbowych, bonów pieniężnych,
certyfikatów depozytowych, bonów komercyjnych, a także inwestują w lokaty
międzybankowe. Ponadto fundusze to oferują możliwość normalnych usług
bankowych, takich jak obsługa czeków.
14. Fundusze inwestujące na rozwijających się rynkach - lokują one środki w akcje i
obligacje spółek notowanych na nowo powstałych lub rozwijających się szybko
rynkach. Papiery te rokują wysoką dynamikę wzrostu kursu ale też są obarczone
dużym ryzykiem.
Poza wymienionymi wyżej rodzajami funduszy istnieje jeszcze wiele funduszy o często
wyszukanych i niestandardowych celach inwestowania. Przykładem mogą być fundusze
specjalizujące się w lokowaniu środków w papiery wartościowe emitowane przez
przedsiębiorstwa branży energetycznej, nowych technologii, medycznej i biotechnologii
czy ochrony środowiska.
Z przedstawionych wyżej przykładów funduszy powierniczych wynika, iż ich
podstawowymi celami inwestowania powierzonych im środków są:
- bezpieczeństwo- zachowanie i zabezpieczenie poziomu kapitału klienta przed ryzykiem
straty,
- dochód - zapewnienie uzyskiwania stałego bieżącego dochodu, pochodzącego np. z
odsetek od obligacji i dywidend akcji,
- wzrost - zapewnienie ustawicznego zwiększenia wartości powierzonych środków w
dłuższym okresie przez wzrost wartości udziału w funduszu,
- płynność – zapewnienie możliwości wycofania części lub całości powierzonych
środków w krótkim czasie bez przenoszenia aktywów między poszczególnymi strategiami
inwestycyjnymi.
W praktyce jest tak że żaden z funduszy nie jest w stanie jednocześnie zrealizować
wszystkich czterech celów, gdyż wyższemu ryzyku mogą towarzyszyć większe zarobki
ale też wyższe straty, Stąd też niektóre fundusze starają się osiągnąć przynajmniej jeden z
wyżej wymienionych celów , a inne dążą do zachowania określonych proporcji między
nimi.
Fundusze inwestycyjne z natury przeznaczone są dla drobnych inwestorów ponieważ
kumulując ich stosunkowo skromne środki pozwalają one przede wszystkim na:
a) rozszerzenie zakresu inwestowania w różnorodne instrumenty rynku
b) większą dywersyfikację ryzyka i zmniejszenie jego wpływu w porównaniu z ryzykiem
związanym z portfelem pojedynczego inwestora.
c) Zwiększenie bezpieczeństwa dokonanych lokat.
Inwestorami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i duże przedsiębiorstwa posiadające
wolne środki finansowe.
Biorąc pod uwagę prawną formę organizacji takiego funduszu wyróżnia się dwa typy
1. Fundusz o charakterze statutowym zwany też spółkowym. Cechą jest brak rozdziału
majątku zarządzającej nim spółki i majątku funduszu. Fundusz jest w tym wypadku
własnością spółki a jego uczestnik jest akcjonariuszem posiadającym prawa
majątkowe i organizacyjne
2. Fundusze o charakterze umownym. Ma on postać wydzielonego majątku,
pochodzącego z zebranych lokat inwestorów indywidualnych, przeznaczonego do
nabywania papierów wartościowych
W obu przedstawionych typach funduszy można wyróżnić fundusze otwarte, zamknięte
oraz pewne modele pośrednie.
W systemach powiernictwa inwestycyjnego występujących w USA i Europie występują
znaczne różnice.
W USA firma inwestycyjna może przyjąć jedna z dwóch form:
1. korporacyjną jest to forma spółki akcyjnej a jej założycielem jest najczęściej bank
inwestycyjny lub korporacja specjalizująca się w prowadzeniu funduszy inwestycyjnych.
Spółka inwestycyjna może mieć charakter otwarty lub zamknięty. Spółka będąca
funduszem otwartym emituje wyłącznie akcje zwykłe, które nie są przedmiotem obrotu.
Do funduszu otwartego przyjmuje się nowych uczestników, których środki służą do
powiększania portfela inwestycyjnego , kapitał funduszu jest ruchomy.
Spółka inwestycyjna typu zamkniętego funkcjonuje podobnie jak spółka publiczna z tą
różnicą że zebrane od inwestorów środki z emisji wykorzystuje się wyłącznie do
nabywania innych papierów wartościowych. Fundusz ten ma ograniczony kapitał
wynikający z określonej liczby akcji.
3. kontraktową jest to grupa trustów inwestycyjnych emitująca jednostki uczestnictwa
reprezentujące niepodzielne udziały w określonym portfelu papierów wartościowych
funduszu. Istnieją dwa podstawowe trusty:
- o stałym portfelu
- o udziałowym portfelu
W pierwszym przypadku skład portfela papierów wartościowych jest stał y. Najczęściej
składa się z obligacji. Jednostki takiego funduszu, po dopełnieniu wymogu rejestracji w
Komisji Papierów Wartościowych, sprzedaje się inwestorom. Ponieważ po ustaleniu
portfela nie dokonuje się już w jego ramach żadnych operacji, koszty związane z
prowadzeniem funduszu są niewielkie, gdyż nie ponosi się kosztów zarządzania
portfelowego ani kosztów transakcji maklerskich. Z kolei jeżeli trust inwestycyjny będzie
lokował swoje środki w akcje spółek inwestycyjnych, a w szczególności w fundusze typu
otwartego (mutual fiinds), to będzie to trust typu udziałowego. Jego uczestnicy stają się
wówczas pośrednimi nabywcami akcji innych funduszy zbiorowego inwestowania. Tego
typu struktury z reguły wykorzystywane są przez firmy ubezpieczeniowe i fundusze
emerytalne do realizacji kontraktowych planów emerytalnych. Uczestnik takiego planu dokonuje
comiesięcznych płatności na rzecz trustu, który uzyskane środki inwestuje w wymienione
w kontrakcie akcje spółek inwestycyjnych, nie gwarantując przy tym określonej stopy zwrotu
(ryzyko ponosi inwestor). Stopa ta jest zdeterminowana wynikami finansowymi osiąganymi przez
spółki (fundusze) tworzące dany portfel; wypłacana inwestorowi renta jest zmienna. Taki trust
inwestycyjny określa się mianem planu umownego o rencie zmiennej. Może być również tak, iż
ryzyko inwestycyjne inwestora przejmuje instytucja ubezpieczeniowa, która gwarantuje mu
określoną rentę (stopę zwrotu), niezależnie od wyników finansowych funduszu, z których ta
renta ma być finansowana.
W krajach europejskich występują zarówno zamknięte, jak i otwarte fundusze
inwestycyjne. Fundusze zamknięte są zorganizowane w formie spółek akcyjnych emitujących,
w przeciwieństwie do funduszy otwartych, określoną ilość akcji dających prawo
współwłasności do aktywów tych spółek. Firma inwestycyjna może być niedużą pod
względem liczby akcjonariuszy spółką prywatną lub publiczną
Podstawową cechą charakterystyczną europejskiego rynku funduszy inwestycyjnych jest
fakt, iż zdecydowana część środków drobnych inwestorów oraz innych przedsiębiorstw
jest kierowana do funduszy typu otwartego. Dodatkowym elementem wspierającym tę formę
inwestowania są ujednolicone w Unii Europejskiej regulacje prawne w tej dziedzinie. Fundusze
zamknięte mogą być zorganizowane na podstawie umów według przepisów prawa cywilnego,
umów powiernictwa albo na podstawie statutów spółek prawa handlowego.
Kluczową zasadą regulującą funkcjonowanie funduszu wspólnego inwestowania w Unii
Europejskiej jest obowiązek przechowywania zgromadzonych środków (przez fundusz lub
spółkę, inwestującą) u powiernika. Powiernikiem może być wyłącznie podmiot podlegający
publicznej kontroli i działający niezależnie od firmy zarządzającej, np. bank, instytucja
oszczędnościowa. Podstawowym zadaniem powiernika jest czuwanie, aby prowadzona
działalność odpowiadała przepisom prawnym oraz regulaminowi funduszu lub statutowi spółki
inwestycyjnej. Powiernik odpowiada również wobec firmy zarządzającej funduszem lub spółki
inwestycyjnej oraz względem klientów funduszu za wszelkie szkody poniesione przez nich
w wyniku niewłaściwych działań.
Firmy zarządzające kontraktowymi funduszami zbiorowego inwestowania (contractual
common funds) czy funduszami powierniczymi (unit trusts). jak również otwarte spółki
inwestycyjne muszą dysponować wystarczającymi zasobami finansowymi do prawidłowego
prowadzenia działalności oraz wypełniania zobowiązań. Wymagania kapitałowe ustala się
oddzielnie w poszczególnych krajach.
Dodatkowym wymogiem regulacji Unii Europejskiej w zakresie zbiorowego inwestowania
jest skład portfela inwestycyjnego. Regulacje te stanowią m.in., że co najmniej 90%
papierów wartościowych portfela funduszu musi być notowane na giełdzie lub na innym
oficjalnym rynku publicznym (np. na regulowanym rynku pozagieldowym). Fundusze i
spółki inwestycyjne mają zakaz nabywania akcji i udziałów spółek w ilości umożliwiającej
wywieranie na nie istotnego wpływu, a także instrumentów dłużnych w ilości
przekraczającej 10% papierów wartościowych jednego emitenta. Fundusze i spółki
inwestycyjne nie mogą także zainwestować więcej n i ż 5% swoich środków w waluty
innego funduszu zbiorowego inwestowania
Fundusze typu venture capital
Pierwszych oznak powstania venture capital można się doszukiwać w końcu (VII wieku, kiedy to
przedsiębiorcy europejscy znajdowali bogate osoby chcące finansować ich pomysły i
projekty, które mogły im przynieść spore zyski w przyszłości. Szczególny rozwój
venture capital zaczął się po drugiej wojnie światowej. Bezpośrednim bodźcem do
rozwinięcia tej formy inwestowania stało się tworzenie instytucji finansowych zajmujących
się dostarczaniem kapitału właścicielskiego tym małym i średnim firmom, które mają
perspektywy rozwojowe.
Venture capital jest kapitałem średnio- i długoterminowym, który jest
inwestowany w papiery wartościowe o charakterze udziałowym (właścicielskim)
przedsiębiorstw nie notowanych na giełdzie papierów wartościowych
Według European Yenture Capital Association venture capital to zorganizowana jednostka
lub osoba, która:
a) może udowodnić, iż potrafi aktywnie zarządzać finansowaniem przez
dostarczany kapitał lub ąuasi-kapital przeznaczony dla małych i średnich,
początkujących przedsiębiorstw, nowo powstających lub rozwijających się (nie
notowanych na giełdzie), które charakteryzują się dużym potencjałem rozwojowym
w zakresie produktu, technologii lub usługi,
b) dostarcza aktywną pomoc w zarządzaniu przedsiębiorstwem, w które
zainwestowała swój kapitał,
c) uważa, iż głównym celem tej formy inwestowania jest osiągnięcie zysku
z kapitału jako wynagrodzenia lub rekompensaty z tytułu ponoszenia ryzyka.
O venture capital można mówić w tzw. tradycyjnym (wąskim) i pragmatycznym (szerokim)
znaczeniu. W myśl pierwszego podejścia przez, venture capital rozumie się finansowanie
tworzenia, startu i wzrostu młodych przedsiębiorstw w branżach o wysokim stopniu myśli
technicznej, z kapitałem własnym inwestora, wraz z doradztwem w zakresie
zarządzania, by osiągnąć maksymalną wartość przedsiębiorstwa i następnie wcześnie
sprzedać posiadane w nim udziały kapitałowe. Według drugiego podejścia venture capital to
dostarczanie środków w formie kapitału własnego lub długoterminowego obcego małym i
średnim przedsiębiorstwom, o wysokim potencjale wzrostu, ale nie posiadających dostatecznego
zabezpieczenia pod uzyskanie kredytu bankowego.
Głównym celem inwestycyjnym funduszu venture cap/to/jest zamiar odsprzedaży
papierów wartościowych firm, w które zainwestowano kapitał, w celu wycofania go i realizacji
zysku. Źródłem korzyści dla inwestora jest przyrost wartości firmy w okresie trwania
inwestycji.
Przedstawione fakty pozwalają wymienić kilka czynników odróżniających venture capital
od innych form inwestowania. Są nimi:
1. Charakter kapitału angażowanego w przedsiębiorstwo. Jest to kapitał
udziałowy wnoszony z zewnątrz przez nabycie udziałów lub akcji z zamiarem
zwiększenia kapitalizacji firmy i nabycia określonych praw majątkowych.
2. Charakter nabywanych papierów wartościowych. Nie mogą one być
przedmiotem publicznego obrotu, czyli nic mogą być notowane na żadnym
regulowanym rynku.
3. Celem inwestycji jest osiągniecie zysku w przyszłości z tytułu wzrostu
wartości firmy w wyniku jej dekapitalizowania, a nie bieżące wpływy gotówkowe.
Podmiot angażujący kapitał jest świadomy, że nie będzie stałym współwłaścicielem
firmy, bo po osiągnięciu przez nią określonej wartości wycofa kapitał i zrealizuje zysk.
Rynek venture capital od strony regulacyjno-instytucjonalnej można podzielić na dwa główne
segmenty, którymi są:
1. Rynek regulowany, na którym fundusze venture capital gromadzą wolne
kapitały różnych inwestorów w celu ich dalszego inwestowania w przedsiębiorstwa.
Fundusze te są zazwyczaj zorganizowane w formie spółki zarządzanej na podstawie
kontraktu przez firmę zarządzającą.
2. Rynek nieregulowany, na którym kapitały oferowane są przedsiębiorstwom
przez osoby prywatne. Są to z reguły znacznie mniejsze kwoty niż w poprzednim
przypadku i stąd segment ten ma dość ograniczony charakter.
Jeżeli chodzi o finansowanie przedsiębiorstw w ramach funduszy venture capital, to
może ono dotyczyć różnych faz działalności tego przedsiębiorstwa. W praktyce można
wyróżnić pięć faz jego rozwoju, z którymi łączy się różne zapotrzebowanie na kapitał i na
pomoc w zarządzaniu, a także odmienny stopień ryzyka dawców kapitału. Z fazami tymi
związane są następujące rodzaje finansowania:
a) wstępne (seedfinancing),
b) fazy startu (start-up financing),
c) pierwszej fazy ekspansji (early expansion financing),
d) drugiej fazy ekspansji (rapid expansion financing),
e) fazy finalnej — pomostowe lub wspomaganych wykupów (bridge financing
lub managment buy-out — MBO).
Na etapie finansowania wstępnego fundusz finansuje na ogół analizę
marketingową planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego (analizę SWOT), jego biznesplan
oraz analizę opłacalności etc. Finansowanie to jest obarczone największym ryzykiem,
ponieważ uzyskanie dochodu jest możliwe dopiero w dłuższym okresie, np. po 7-10 latach.
Z kolei finansowanie fazy startu wiąże się z ponoszeniem nakładów na założenie spółki,
wyposażenie jej w odpowiedni majątek produkcyjny i wdrożenie konkretnej strategii
marketingowej. Dochodów
można się spodziewać też w dłuższym okresie, na ogól po 5-10 latach. Finansowanie pierwszej
fazy ekspansji dotyczy rozpoczęcia produkcji i wprowadzenia produktu na rynek. Zwrot z
inwestycji jest oczekiwany w nieco krótszym okresie niż w poprzednich przypadkach, bo
po 4-7 latach. Widać więc, iż w opisanych wyżej fazach finansowania (nazywanych
finansowaniem wstępnego etapu rozwoju przedsiębiorstwa) mamy do czynienia z
niejednakowym zapotrzebowaniem na kapitał w poszczególnych fazach, z różnym stopniem
ryzyka, które musi ponieść fundusz i z różną dochodowością zainwestowanego kapitału.
Dwie następne fazy finansowania umownie nazywane są finansowaniem późniejszego etapu
rozwoju przedsiębiorstwa. Polega ono na tym, iż fundusz venture capital dostarcza
środków firmie, która ma już z reguły utrwaloną pozycję rynkową, po to, by mogła się dalej
rozwijać. Ryzyko dla funduszu jest znacznie mniejsze niż w poprzednich fazach, jak również
okres zwrotu z inwestycji jest krótszy, bo wynosi średnio od 2 do 5 lat. W drugiej fazie
ekspansji fundusz venture capital finansuje na ogól budowę lub przejęcie nowego zakładu,
rozwój jego sieci sprzedaży, wprowadzenie nowego produktu na rynek itd. W fazie finalnej z
kolei następuje finansowanie rozszerzenia istniejącego potencjału produkcyjnego, zwiększenia
udziału w rynku itd. W tej fazie spotyka się również tzw. finansowanie pomostowe (bridge
financing), kiedy fundusz venture capital dostarcza środki firmie będącej w bardzo dobrej
kondycji przed planowanym jej wejściem na rynek publiczny.
Rynek funduszy venture capital najbardziej rozwinął się w Stanach Zjednoczonych i w
Wielkiej Brytanii. W Stanach Zjednoczonych w większości środki tych funduszy pochodzą od
inwestorów prywatnych, chociaż istnieje również możliwość zasilania ich środkami
publicznymi. W Europie systematyczny rozwój funduszy venture capital odnotowuje się od
początku lat dziewięćdziesiątych.
Reasumując można stwierdzić, iż fundusze venture capital należą do grona funduszy
statutowych oraz funduszy umownych zarządzanych przez niezależny podmiot (spółkę
zarządzającą). W tej grupie fundusze venture capital zaliczane są do funduszy
zamkniętych. W zakresie strategii inwestycyjnej fundusze te działają w oparciu o znacznie
niniejsze aktywa niż inni pośrednicy finansowi, co ma wpływ na płynność i możliwości
dywersyfikacji portfela inwestycyjnego. Są to jednakże fundusze nastawione na średnio- i
długoterminowe korzyści.
Pierwsze fundusze venture capital pojawiły się w Polsce na początku lat
dziewięćdziesiątych.
Istotnym czynnikiem warunkującym rozwój rynku venture capital w Polsce jest powstanie
funduszy emerytalno-rentpwych i postęp w konsolidacji systemu bankowego,
ubezpieczeniowego. Innym czynnikiem jest również dostosowanie polskich uregulowań
prawnych w zakresie funkcjonowania gospodarki do wymogów Unii Europejskiej, Od strony
zapotrzebowania na fundusze venture capital ich wzrost będzie determinowany usprawnieniem
i przyspieszeniem procesów prywatyzacyjnych, które spowodują zwiększenie liczby
realizowanych projektów inwestycyjnych. Ważną rolę będzie także odgrywać utrzymanie
właściwej dynamiki wzrostu gospodarczego, spadku stopy inflacji oraz prowadzenie
odpowiedniej polityki finansowej państwa.
Funkcjonowanie funduszy inwestycyjnych
Działalność towarzystw inwestycyjnych (spółek prowadzących fundusze) jest
szczegółowo regulowana przepisami prawa poszczególnych państw, które zazwyczaj
określają:
1. formę prawną działania,
2. minimalną wysokość kapitału założycielskiego,
3. wymogi dotyczące kształtowania portfela inwestycyjnego,
4. wymogi informacyjne (prospekt emisyjny, okresowe sprawozdania),
5. wymogi odnośnie do lokowania środków zgodnie z najlepiej pojętym interesem
uczestników funduszu,
6. wysokość zaciąganych zobowiązań.
Fundusze inwestycyjne mogą mieć różnorodną liczbę uczestników (udziałowców).
Może ich być np. kilkudziesięciu, kilkuset czy nawet kilka tysięcy. Zazwyczaj udziałowcy
funduszu (tak jest np. w Stanach Zjednoczonych) powołują Radę Dyrektorów, która
odpowiada przed nimi za politykę inwestycyjną w związku z realizacją wyznaczonych celów.
Rada ta z kolei wyznacza osoby zarządzające bezpośrednio portfelem funduszu lub powierza
tę funkcję firmie zarządzającej (doradczo-zarządzającej). Za zarządzanie portfelem funduszu
firma taka otrzymuje wynagrodzenie, z reguły w formie pewnej prowizji od wartości netto
aktywów funduszu. Jej wysokość zależy od rodzaju funduszu i wynika z negocjacji między
stronami. Wynika z tego, iż sposób wynagradzania zarządzającego aktywami funduszu
obliguje go do jak najbardziej efektywnego lokowania środków funduszu. Zarządzający
zatrudnia profesjonalnych menedżerów inwestycyjnych (portfelowych), którzy decydują, w
jakie instrumenty finansowe zainwestować środki funduszu w zależności od celu, który jest
do osiągnięcia. Prowadzą oni systematyczne badania rynku i analizują wyniki finansowe
spółek, których instrumentami się interesują.
Często w praktyce jedna firma zarządza grupą funduszy inwestycyjnych różnych
celach działania. Na przykład mogą to być fundusze nastawione na bezpieczeństwo lokat lub
też na wysoki dochód (agresywne). Ich cele oraz wynikająca z nich struktura portfela mogą
być np. takie, jak zaprezentowano na rys. 10.1.
Oprócz firmy zarządzającej portfelem funduszu spółka inwestycyjna może zatrudnić
powiernika, dystrybutora i agenta obsługującego uczestników funduszu. Dystrybutor
organizuje, przez swoje placówki lub korzystając z pośredników, którymi na ogół są biura
maklerskie i banki, sprzedaż jednostek uczestnictwa funduszu (udziałów) oraz ich umarzanie.
Do podstawowych obowiązków agenta obsługującego uczestników funduszu
należy:
a) prowadzenie rejestru uczestników,
b) przyjmowanie od dystrybutora zleceń nabycia oraz środków finansowych
na nabycie jednostek uczestnictwa,
c) przyjmowanie od dystrybutora zleceń umarzania jednostek uczestnictwa,
d) przesyłanie uczestnikom funduszu świadectw uczestnictwa potwierdzających
nabycie jednostek uczestnictwa,
e) wypłacanie uczestnikom funduszu dywidendy i zysków kapitałowych,
f) udzielanie informacji uczestnikom funduszu oraz osobom zainteresowanym
uczestnictwem.
Przykład schematu działania towarzystwa inwestycyjnego na rynku kapitałowym
przedstawia rys. 10.2.
Organizatorem funduszy inwestycyjnych często jest również bank, który albo
sam tworzy fundusz, albo współpracuje z innymi podmiotami, przede wszystkim
w celu zwiększenia swoich możliwości ustawicznego pozyskiwania środków
i wyjścia naprzeciw oczekiwaniom klientów.
Występują także sytuacje, w których towarzystwo inwestycyjne wchodzi
w skład holdingu finansowego, który został stworzony w celu kumulowania
kapitału. Struktura taka zaczyna odgrywać coraz większą rolę na współczesnych
rynkach kapitałowych świata. Instytucja holdingu finansowego tworzona jest
z szeregu wyspecjalizowanych instytucji finansowych, takich jak: banki (inwestycyjne,
hipoteczne, komercyjne), towarzystwa ubezpieczeniowe i leasingowe, fundusze inwestycyjne
(w
tym
także
typu
venture
capital
i
biura
maklerskie.
Przykład
struktury takiego holdingu przedstawia rys. 10.3.
Zasady funkcjonowania funduszy inwestycyjnych w Polsce
Fundusze inwestycyjne mające swoją siedzibę na terytorium Polski są tworzone i
działają w oparciu o Ustawę z 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych.
Przedmiotem ich działalności jest inwestowanie zebranych publicznie środków
pieniężnych w określone w powyższej ustawie papiery wartościowe i inne prawa
majątkowe. Uczestnikami funduszy mogą być osoby fizyczne i prawne, jak
również jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które wpłacając
do funduszu swoje środki nabywają od niego jednostki uczestnictwa lub certyfikaty
inwestycyjne. Wpłaty do funduszu inwestycyjnego dokonywane są w gotówce lub
w papierach wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu, jeżeli ustawa
lub inne przepisy oraz statut na to zezwalają. Środki wynikające z zakupionych
jednostek uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych, jak również prawa
nabyte przez. fundusze z tytułu ich zainwestowania i pożytki wynikające z tych
praw stanowią aktywa funduszu.
Fundusz inwestycyjny jest zobowiązany do wyceny swoich aktywów, ich
wartości netto (aktywa pomniejszone o zobowiązania), a także wartości tych
ostatnich przypadających na jednostkę uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny.
Wyceny dokonuje się według wartości rynkowej aktywów funduszu z dnia
wyceny. Przyjęto równie, iż wartość netto nie powinna być mniejsza od 2,5 mln zł.
Fundusze inwestycyjne mogą być zakładane i reprezentowane przez towarzystwo
funduszy inwestycyjnych, które jest zorganizowane w formie spółki akcyjnej,
z tym że na jej utworzenie wymagana jest zgoda Komisji Papierów Wartościowych
i Giełd. Spółka taka, mająca siedzibę na terytorium Polski, może zarządzać
jednym (lub większą ilością) funduszem, przy czym jej kapitał akcyjny musi
wynosić co najmniej 3 mln zł. Gdy zarządza ona więcej niż jednym funduszem, jej
kapitał akcyjny musi zostać powiększony o 1 mln zł na każdy kolejny fundusz.
Kapitał akcyjny powinien być opłacony wyłącznie gotówką; emitowane akcje
mają charakter imienny i nie mogą być zamienione na akcje na okaziciela.
Towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządza nimi odpłatnie.
Polskie uregulowania prawne określają również podstawowe cele inwestowania
środków funduszu. Mogą nimi być wyłącznie:
a) ochrona realnej wartości aktywów funduszu,
b) osiągnięcie dochodu z zainwestowanych aktywów,
c) wzrost wartości aktywów.
Fundusz inwestycyjny w Polsce może być utworzony po uzyskaniu zezwolenia
Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, jako:
1) fundusz otwarty,
2) specjalistyczny fundusz otwarty,
3) fundusz zamknięty,
4) fundusz mieszany.
Fundusz inwestycyjny otwarty emituje permanentnie jednostki uczestnictwa,
które zbywa swoim uczestnikom, jak również odkupuje jednostki uczestnictwa
w przypadku, gdy uczestnicy zgłaszają się z takim żądaniem. Liczba jednostek
uczestnictwa jest nieograniczona, jednakże nie są one papierami wartościowymi.
Odkupione jednostki podlegają automatycznemu umorzeniu. Jednostki uczestnictwa
nie mogą być zbywane przez uczestnika funduszu na rzecz osób trzecich, ale
mogą być dziedziczone. Zbywanie i odkupywanie jednostek uczestnictwa przez
fundusz odbywa się z częstotliwością określoną w statucie, ale nie rzadziej niż raz
na dwa tygodnie. Ponadto w każdym dniu zbywania lub odkupywania jednostek
uczestnictwa fundusz otwarty jest zobowiązany do:
1) wyceny aktywów funduszu i ustalenia ich wartości netto,
2) ustalenia ich ceny zbycia oraz odkupywania.
Generalnie fundusz inwestycyjny otwarty może inwestować zebrane środki
w papiery wartościowe występujące w obrocie publicznym lub takie, których
dopuszczenie do tego obrotu jest zapewnione w terminie nie dłuższym niż rok od
daty emisji, a więc na rynku wtórnym i pierwotnym. Mogą to być także inwestycje
w inne papiery wartościowe niż określone powyżej lub w wierzytelności pieniężne,
o ile ich termin wykupu nie przekracza roku i o ile są zbywalne oraz możliwe jest
ustalenie, przynajmniej w dniu wyceny, ich wartości rynkowej. Jednakże łączna
wartość tych ostatnich lokat nie może przewyższać 10% wartości aktywów funduszu.
Specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty działa w oparciu o te same
zasady, które odnoszą się do funduszu otwartego. Różnica między nimi sprowadza
się do tego, iż statut funduszu specjalistycznego może zezwalać na dokonywanie
wpłat papierami wartościowymi dopuszczonymi do publicznego obrotu, które
uczestnicy nabyli na zasadach preferencyjnych lub nieodpłatnie, np. w wyniku
procesu prywatyzacji przedsiębiorstwa. Statut takiego funduszu może także
przewidywać utworzenie organu kontrolnego w postaci rady inwestorów, w skład
której może wchodzić uczestnik reprezentujący ponad 5% ogólnej liczby jednostek
uczestnictwa danego funduszu. Może on również definiować warunki uczestnictwa
w funduszu, co oznacza, iż mogą do niego należeć tylko określone podmioty.
Fundusz inwestycyjny zamknięty emituje certyfikaty inwestycyjne, które
następnie, po dopuszczeniu do publicznego obrotu, powinny być wprowadzone na
rynek giełdowy lub regulowany rynek pozagiełdowy. Są więc określonymi papierami
wartościowymi. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wydając zezwolenie na
utworzenie funduszu inwestycyjnego zamkniętego dopuszcza zarazem jego certyfikaty
inwestycyjne pierwszej emisji do publicznego obrotu. Certyfikaty te mają charakter
niepodzielnego papieru wartościowego na okaziciela; każdy certyfikat reprezentuje
jednakowe prawa majątkowe. Fundusz nie może nabywać certyfikatów inwestycyjnych, które
wyemitował,
poza
przypadkiem
ich
wykupu
w
celu
umorzenia,
które odbywa się przy jego likwidacji. Zgodę na utworzenie pierwszego w Polsce
funduszu zamkniętego emitującego certyfikaty inwestycyjne wydała w sierpniu
1999r. KPWiG Towarzystwu Funduszy Inwestycyjnych „Skarbiec". Towarzystwo
uruchomiło go we wrześniu pod nazwą "Sezam I". Kwota emisji wyniosła 10 mln zł;
dzieliła się na 1000 certyfikatów po 10 tys. zł. każdy.
W Polsce fundusz inwestycyjny zamknięty może lokować swoje aktywa w:
1. papiery wartościowe,
2. wierzytelności, z wyjątkiem wierzytelności wobec osób fizycznych,
3. udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością,
4. waluty, pod warunkiem, iż waluta jednego państwa nie będzie stanowić
więcej niż 10% wartości aktywów,
5. prawa pochodne od praw majątkowych będących przedmiotem lokat,
6. transakcje terminowe pod warunkiem, iż są zbywalne.
Fundusz inwestycyjny mieszany jest zorganizowany w podobny sposób, jak
fundusz inwestycyjny zamknięty. Emitowane przez niego certyfikaty inwestycyjne
podlegają wykupowi, ale na żądanie uczestnika funduszu. Częstotliwość wykupu
określa statut, lecz powinien się on odbywać nie rzadziej niż raz w roku.
Wykupione przez fundusz certyfikaty podlegają automatycznie umorzeniu. Wykup
i umorzenie certyfikatów następuje także w przypadku likwidacji funduszu. Cena
wykupu wynika z wyceny wartości aktywów netto przypadającej na certyfikat
inwestycyjny z dnia wykupienia.
Swoje aktywa fundusz ten może lokować w:
1. papiery wartościowe,
2. wierzytelności pieniężne o terminie wymagalności krótszym od roku,
3. udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością,
4. waluty,
5. jednostki uczestnictwa innych funduszy.
Pierwszy
fundusz
inwestycyjny
na
naszym
rynku
zaczął
działać
w 1992r. (fundusze powstały w oparciu o Ustawę z 22 marca 1991r. - prawo
o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych),
a na początku 1999r. prowadziło działalność 49 takich funduszy, zarządzanych
przez 13 towarzystw funduszy inwestycyjnych, to zdecydowana ich większość ma bardzo
krótką historię funduszach stosunkowo małe środki. Ogólna kwota zgromadzonych w tych
funduszach aktywów przekroczyła w tym czasie 2 mld zł (0,5 mld dol.).
Na początku 1999r. w Polsce najwięcej było różnego rodzaju funduszy
akcyjnych: 43% ogólnej liczby oraz zrównoważonych: 26,5%, fundusze obligacyjne
stanowiły 22,5%, a rynku pieniężnego 8%. Te dwa ostatnie rodzaje funduszy
inwestycyjnych ostatnio zaczęły cieszyć się coraz większym zainteresowaniem.
Rozpoczęta
w
Polsce
na
początku
1999r.
reforma
systemu
ubezpieczeń społecznych i związana z nią możliwość powstawania funduszy
emerytalnych spowoduje wzrost zainteresowania społeczeństwa rynkiem kapitałowym
i funduszami inwestycyjnymi. W miarę zwiększania się oszczędności ludności
podnosić się będzie skłonność do lokowania w instrumenty rynku kapitałowego,
w tym także poprzez fundusze inwestycyjne. Wynika to z rozbudowanego programu
emerytalnego, poprzez który następować będzie systematyczny dopływ długoterminowych
oszczędności do funduszy, co w konsekwencji wzmocni rynek kapitałowy.
Przykłady funkcjonowania funduszy inwestycyjnych w Polsce
Jednym z przykładów działania otwartego funduszu powierniczego na rynku polskim jest
Eurofundusz. Stanowi on rodzinę funduszy powierniczych zarządzanych przez PrzymierzeTowarzystwo Funduszy Powierniczych S.A. Towarzystwo Przymierze w końcu 1998 r.
zarządzało rodziną czterech funduszy, którymi były:
1. Eurofundusz 1 – Fundusz Powierniczy Aktywnego Zarządzania. Jest to fundusz
zrównoważonego wzrostu, którego portfel inwestycyjny składa się z papierów
wierzytelnościowych i akcji dopuszczonych do publicznego obrotu oraz części
gwarantującej płynność funduszu. Celem Eurofunduszu 1 jest maksymalizacja
długoterminowej stopy zwrotu z inwestycji. Cel ten realizowany jest przez inwestycje
w akcje spółek o dużym potencjale wzrostowym oraz w papiery dłużne oferujące
maksymalną stopę zwrotu spośród instrumentów o małym i średnim ryzyku
wypłacalności.
2. Eurofundusz 2 – Fundusz Powierniczy Agresywnego Inwestowania. Jest to fundusz
akcyjny o zdywersyfikowanej strukturze portfela. Celem inwestycyjnym tego
funduszu jest osiągnięcie stopy zwrotu przewyższającej w dłuższym okresie stopę
zmian WIG. Zarządzający funduszem, dążąc do długoterminowego wzrostu kapitału,
inwestują powierzone im aktywa przede wszystkim w udziałowe papiery wartościowe
dopuszczone do publicznego obrotu w Polsce, głównie w akcje tych spółek, które
mają dobre perspektywy wzrostu przychodów. Przy konstrukcji portfela zwraca się
uwagę na utrzymanie wysokiego potencjału wzrostu, przy jednoczesnym ograniczaniu
ryzyka spadków.
3. Eurofundusz 3 – Fundusz Powierniczy Ochrony Kapitału. Fundusz ten inwestuje w
wierzycielskie papiery wartościowe, wyłącznie w obligacje i inne papiery dłużne
remitentów remitentów najlepszej sytuacji finansowej. Celem inwestycyjnym jest
zachowanie realnej wartości zainwestowanych pieniędzy, co w praktyce oznacza
osiągnięcie zysku wyższego niż aktualny wskaźnik inflacji. Fundusz ten należy do
najbardziej „bezpiecznych” z rodziny Eurofunduszy. Skierowany jest do tych
inwestorów, którzy oczekują stałych i przewidywalnych dochodów, przy minimalnym
ryzyku.
4. Eurofundusz 4 – Akcyjny Indeksowy Fundusz Powierniczy. Jest to fundusz akcyjny
mający na celu maksymalizację korelacji jego wartości ze zmianami WIG w oparciu o
model zarządzania pasywnego. Struktura portfela dopasowana jest do zmian składu
Warszawskiego Indeksu Giełdowego. Zarządzanie pasywne oznacza rezygnację z
analizy fundamentalnej spółki, branż czy rynku przy podejmowaniu decyzji o
lokowaniu środków. Takie działanie znacznie zmniejsza koszty Eurofunduszu 4. Jego
portfelem wzorcowym jest w 100% WIG, co oznacza również, iż rentowność jest
zbieżna z dochodowością inwestycji w przekroju polskiej giełdy. Ta dywersyfikacja
daje inwestorom dodatkowe zabezpieczenie przed ryzykiem specyficznym (ryzyko
emitenta lub sektorowe).Dodajmy, że od 31 grudnia 1998 r. do 21 marca 2000 r. WIG
zyskał 70,7%, a Eurofundusz 4 zyskał 75% netto
Warto również dodać o strategii „growth investing” wypracowanej przez Aliance Capital
Management. Polega ona na lokowaniu środków w akcje spółek będących we wczesnej fazie
rozwoju, działających w stwarzających nadzieję na rozwój branżach lub sektorach gospodarki
i będących wycenianymi przez rynek poniżej wartości księgowej w momencie zakupu.
Rentowność inwestycji w fundusze powiernicze zależy w dużym stopniu od wysokości
kosztów obsługi, na które składają się koszty związane z wynagradzaniem za zarządzanie
funduszem, dystrybucją, marketingiem itp. Najwyższą pozycję stanowią opłaty
dystrybucyjne, które w zależności od funduszu obierane są przy nabywaniu lub umarzaniu
jednostek uczestnictwa. Mogą one dochodzić do 5,5% wartości jednostki uczestnictwa.
Istnieją również fundusze, tzw. no-load, w którychzarówno przy nabywaniu jak i umarzaniu
jednostek uczestnictwa nie pobiera się opłaty dystrybucyjnej, co oznacza, iż inwestowana jest
cała kwota powierzonych przez inwestora funduszowi środków. Dodatkową zaletą funduszy
no-load jest łatwość obliczania stopy zwrotu z inwestycji, istnieje bowiem tylko jedna cena
nabycia i umorzenia jednostki uczestnictwa.
Inwestor nie wnosi bezpośrednio opłaty dystrybucyjnej, ale musi się liczyć z tym, iż z tytułu
świadczonych usług na rzecz funduszu no-load towarzystwo nim zarządzające pobiera
określoną opłatę. Jest ona zdefiniowana jako pewien procent od wartości aktywów netto
funduszu.
Na polskim rynku kapitałowym obok opisanych funduszy inwestycyjnych działają jeszcze
Narodowe Fundusze Inwestycyjne (NFI). Powstały one w ramach Programu Powszechnej
Prywatyzacji (PPP). Podstawowym celem ich działania jest pomnażanie majątku Funduszy
przez zwiększenie w średnim i długim okresie wartości akcji spółek wchodzących w skład
PPP, w których poszczególne NFI są akcjonariuszami.
Narodowe Fundusze Inwestycyjne prowadzą działalność gospodarczą, polegającą na
nabywaniu papierów wartościowych emitowanych przez skarb państwa, ale mogą także
nabywać lub obejmować akcje, udziały lub inne papiery wartościowe mogą również zaciągać
pożyczki i kredyty, a następnie pieniądze te mogą pożyczać spółkom i innym podmiotom
gospodarczym. Oznacza to, iż NFI mają możliwość działania jako zamknięte fundusze
inwestycyjne
Ponadto fundusze mogą kupować nowe emisje akcji spółek lub ich obligacje. Mogą również
poszukiwać nabywców na te papiery wartościowe, co oznacza, iż mogą znajdować dla nich
inwestorów strategicznych. W ten sposób fundusze dążą do usprawnienia organizacji,
zarządzania spółkami.
Do podnoszenia wartości akcji funduszy przyczynia się także sposób wynagradzania firmy
zarządzającej. Wysokość tego wynagrodzenia zależy, bowiem od wyników finansowych
całego funduszu
Opisany sposób zorganizowania NFI powoduje, iż pełnią one role inwestorów aktywnych, w
odróżnieniu od większości funduszy, które są inwestorami pasywnymi. Okres działania NFI
jest nieograniczony, chociaż program przewidziany jest na 10 lat. Zgodnie z statutem, po
2003 r. akcjonariusze corocznie podczas zwyczajnego zebrania są zobowiązani podejmować
uchwały, co do dalszego losu funduszu. Potencjalnie NFI mogą w przyszłości odegrać dużą
rolę na polskim rynku kapitałowym jako fundusze typu venture capital. Szacuje się, iż
obecnie zarządzają one aktywami wartości 1,5-1,8 mld dol.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards