Etyka biznesu - E-SGH

advertisement
Wykład 6
SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU
Definicja
Społeczna odpowiedzialność biznesu
(przedsiębiorstw) (z ang. CSR – Corporate Social
Responsibility) – koncepcja, według której
przedsiębiorstwa na etapie budowania strategii
uwzględniają interesy społeczne i ochronę środowiska,
a także relacje z różnymi grupami interesariuszy.
 CSR jako nacisk?
 CSR jako obligacja?
CSR
 Według tego podejścia, bycie odpowiedzialnym nie oznacza
tylko spełniania przez organizacje biznesowe
(przedsiębiorstwa) wszystkich wymogów formalnych i
prawnych, ale oprócz tego również zwiększone inwestycje w
zasoby ludzkie, w ochronę środowiska i relacje z
interesariuszami, którzy mogą mieć faktyczny wpływ na
efektywność działalności gospodarczej tych organizacji.
Skąd się wziął CSR?
 droga teoretyczna – działania i regulacje przygotowywane na forum
międzynarodowym w ramach sympozjów, konferencji, czy dyskusji
dotyczących problematyki dalszego rozwoju oraz reakcji krajów
rozwiniętych na problem „Trzeciego Świata”; do kluczowych wydarzeń
zalicza się konferencję ONZ z 1972 roku pod hasłem Środowisko życia
człowieka, oraz raport Światowej Komisji do Spraw Środowiska i
Rozwoju (powołanej przez ONZ) z 1987 roku, ostrzegający przed
skutkami prowadzonej polityki rozwoju
 droga nacisku obywatelskiego – wzrost świadomości oraz rozwój
aktywności ruchów społecznych (prawa człowieka, środowiska,
konsumentów, itp.) przeciw „egoistycznym” (eksploatacja środowiska
naturalnego, wyzysk konsumentów) działaniom przedsiębiorstw
 droga samoregulacji biznesu – działania podejmowane przez same
podmioty gospodarcze na rzecz formułowania standardów uczciwego,
rzetelnego i etycznego postępowania, oraz przestrzegania „dobrych
praktyk”.
Definicja
Interesariusze (ang. stakeholders) – podmioty
(osoby, społeczności, instytucje, organizacje, urzędy,
itp.), które mogą wpływać na przedsiębiorstwo oraz
pozostają pod wpływem jego działalności.
INTERESARIUSZE
akcjonariusze i właściciele
pracownicy
kooperanci i dostawcy
klienci
























OCZEKIWANIA
wzrost wartości firmy
maksymalizacja wartości akcji
pełna i rzetelna informacja
publiczne postrzeganie zachowań firmy
kompetentne organy zarządzające
wzmocnienie wizerunku firmy
satysfakcjonujące wynagrodzenie
wywiązywanie się ze zobowiązań
pełna i rzetelna informacja
zadowolenie z pracy, możliwość rozwoju
sprawne zarządzanie firmą
wiarygodność finansowa partnera
wywiązywanie się ze zobowiązań
opłacalność ekonomiczna
etyka działania
współdziałanie
jakość procesu komunikacyjnego
ekonomiczne cechy produktu/usługi
funkcjonalność produktu/usługi
jakość produktu/usługi
jasna, czytelna i dostępna informacja
satysfakcjonujący proces zakupu/obsługi klienta
personifikacja relacji z klientem
pozytywny wizerunek firmy
INTERESARIUSZE
konkurencja
instytucje finansowe
instytucje rządowe i społeczne
społeczności krajowe i
regionalne
OCZEKIWANIA



uczciwa konkurencja
przejrzystość i czytelność działań konkurencji
kultura działań biznesowych





zysk z tytułu wypożyczenia kapitału
wiarygodne wyniki finansowe
wywiązywanie się ze zobowiązań
jawność, rzetelność i kompleksowość informacji
kompetentne organy zarządzające

przestrzeganie norm prawnych w zakresie zobowiązań
publicznoprawnych wobec samorządu i państwa
wpłaty na rzecz funduszy celowych
współpraca w zakresie stymulacji rozwoju krajowego i lokalnego
wspieranie instytucji zajmujących się dobroczynnością i
działalnością społeczną









bezpieczna, niezagrażająca społeczeństwu działalność
ochrona środowiska naturalnego
mecenat i sponsoring wydarzeń kulturalnych, sportowych i
naukowych
obywatelski stosunek firmy wobec środowiska społecznego
podejmowanie działań wspierających przemiany strukturalne
współfinansowanie działań na rzecz rozwoju lokalnego
Poziomy CSR
 ekonomiczny – jest on wymagany przez społeczeństwo, a przykładem jest:
przynoszenie zysku (maksymalizacja dochodów i minimalizowanie kosztów np.
administracyjnych), utrzymywanie poziomu konkurencyjności i efektywności
 prawny – jest on również wymagany przez społeczeństwo i dotyczy:
przestrzegania norm prawnych zarówno na poziomie globalnym jak i
lokalnym, ochrony środowiska, praw konsumentów, pracy, prawa
antykorupcyjnego i zobowiązań kontraktowych
 etyczny – jest oczekiwany przez społeczeństwo i dotyczy: przestrzegania
obyczajów społecznych i norm etycznych, osiągania strategicznych celów
jedynie wówczas, gdy są one zgodne z etycznymi dyrektywami, budowania
„przedsiębiorstwa obywatelskiego”, a także tożsamości organizacyjnej
bazującej bardziej na etycznych programach aniżeli prawnych regulacjach
 filantropijny – jest pożądany przez społeczeństwo i dotyczy: programów
wspierających społeczność, np. edukację, sztukę, zaangażowanie w sprawy
społeczne, szczególnie na poziomie lokalnym oraz podnoszenie jakości życia w
otoczeniu.
MODELE CSR
Odpowiedzialność
Kierunek
Maksyma
Działanie
Motywy
Biznes
Bezczynność
Własna
odpowiedzialność
„do wewnątrz”
„robić rzeczy
dobrze”
Działać dobrze
Reaktywność
Społeczne
reagowanie
„z zewnątrz”
„nie robić
rzeczy źle”
Działać dobrze i
dla dobra
Skuteczność
Utylitaryzm:
Obowiązek
maksymalizacja
negatywny:
dochodów
Unikanie
negatywnych
skutków
działalności
biznesowej
Obojętność
Uległość
„Biznes i społeczeństwo”
Aktywność
Społeczna
odpowiedzialność
„na zewnątrz”
„robić dobre
rzeczy”
Działać dla dobra
Etyczność
Obowiązek
pozytywny:
Działanie
pozytywne dla
długofalowych
korzyści
Prawość
„Biznes w
społeczeństwie”
Interaktywność
Odpowiedzialność
wobec społeczeństwa
„do wewnątrz, na i z
zewnątrz”
„robić dobre rzeczy
dobrze”
Działać dobrze dla
dobra
Efektywność
Obowiązek
interakcyjny:
średniookresowe
korzyści i wzajemna
równowaga
Etyczny dyskurs
„Społeczny biznes”
Pojęcia SOP
działania PR
informacje prasowe
sponsoring
transparentność
odpowiedzialność
działania obywatelskie
działania filantropijne
prawość
uczestnictwo społeczno-biznesowe
Ekonomiczna odpowiedzialność
Społeczna odpowiedzialność
(orientacja na zysk)
(orientacja na dobro)
Wąska wewnętrzna SOP
Szeroka zewnętrzna SOP
CSR w dokumentach
międzynarodowych
Zielona księga UE
Społeczna odpowiedzialność biznesu jest w dużej części związana z prawami
człowieka, zwłaszcza w odniesieniu do działań międzynarodowych i
globalnych łańcuchów dostaw. Uwzględnione jest to w dokumentach, jakich
jak: Trójstronna Deklaracja Zasad dotyczących Międzynarodowych
Przedsiębiorstw i Polityki Społecznej MOP oraz Wytyczne dla
Przedsiębiorstw Wielonarodowych OECD. Prawa człowieka to bardzo
złożone zagadnienie wiążące się z dylematami politycznymi, prawnymi i
moralnymi. Przedsiębiorstwa stoją w obliczu następujących wyzwań: jak
zidentyfikować ich obszary odpowiedzialności w odróżnieniu od zobowiązań
rządowych, jak sprawdzić, czy ich partnerzy handlowi przestrzegają ich
głównych wartości, oraz jakie podejścia stosować i jak działać w krajach, w
których powszechne jest łamanie praw człowieka. Sama Unia Europejska
musi w ramach swojej polityki współpracy zapewniać przestrzeganie
standardów pracy, ochrony środowiska i praw człowieka. Stoi także przed
wyzwaniem zapewnienia całkowitej spójności swojej polityki rozwoju,
polityki handlowej oraz strategii rozwoju sektora prywatnego w krajach
rozwijających się, w szczególności poprzez propagowanie inwestycji
europejskich
Global Compact
Global Compact to czysto dobrowolna
inicjatywa, mająca dwa cele: włączenie 10
zasad do działalności biznesu na świecie,
oraz pobudzanie działań w ramach wsparcia
celów ONZ.
Global Compact
 Global Compact wzywa firmy do przyjęcia, wspierania i
dekretowania, w ramach ich zakresu działania, zestawu
podstawowych wartości na obszarze praw człowieka,
standardów pracy, środowiska i zwalczania korupcji:
 Zasada 1: Firmy powinny wspierać i szanować ochronę
proklamowanych międzynarodowych praw człowieka; oraz
 Zasada 2: Upewnić się, czy nie biorą udziału w
naruszeniach praw człowieka.
Global Compact
 Zasada 3: Firmy winny popierać wolność zrzeszania się oraz
realne uznanie prawa do negocjowania umów zbiorowych;
 Zasada 4: Eliminacja wszystkich form pracy przymusowej i
obowiązkowej;
 Zasada 5: Skuteczne zniesienie pracy dzieci; oraz
 Zasada 6: Eliminacja dyskryminacji w odniesieniu do
zatrudnienia i zawodu.
Global Compact
 Zasada 7: Firmy powinny wspierać oparte na zapobieganiu
podejście do wyzwań środowiskowych;
 Zasada 8: Podejmować inicjatywy w celu promowania większej
odpowiedzialności za środowisko; oraz
 Zasada 9: Zachęcać do rozwoju i upowszechniania technologii
przyjaznych dla środowiska.
 Zasada 10: Firmy powinny działać przeciwko wszystkim formom
korupcji, włączając wymuszenia i łapownictwo.
Norma ISO 26000
Co zawiera norma ISO 26 000?
 zawiera wytyczne dotyczące odpowiedzialności
społecznej, które mogą być stosowane dobrowolnie
przez wszystkie organizacje;
 nie zawiera wymagań i nie jest przeznaczona do
stosowania do celów certyfikacji.
Norma SA 8000
 Standard SA 8000 (Social Accountability 8000) jest
uniwersalną normą, określającą wymogi w zakresie
odpowiedzialności społecznej, jakie powinno spełniać
przedsiębiorstwo. Standard nawiązuje do norm ISO
dotyczących jakości. Główną przesłanką stworzenia
możliwości weryfikacji zasad społecznej odpowiedzialności
było niezadowolenie klientów i pracowników na całym
świecie, wynikające ze sprzeczności między wartościami i
zasadami głoszonymi przez firmy a codzienną praktyką.
Norma SA 8000
 Praca dzieci. Zakazuje się wykorzystywania w firmie pracy
dzieci, czyli osób które (wg polskich przepisów) nie ukończyły 16
roku życia, a w przypadku stosowania takiego rodzaju pracy
organizacja powinna przedsięwziąć wszelkie niezbędne środki do
zapewnienia dzieciom możliwości właściwego rozwoju.
 Praca przymusowa. Niedozwolone jest stosowanie pracy
przymusowej czyli zatrudniania osób na zasadach, które
uniemożliwiają dobrowolne rozwiązanie stosunku pracy przez
pracownika. Personel nie może być zmuszany do składania
depozytów ani dokumentów tożsamości przy podejmowaniu
zatrudnienia w firmie.
Norma SA 8000
 BHP. Firma musi zapewnić bezpieczne i zdrowe
środowisko pracy. Mowa tu o obowiązujących przepisach
Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (BHP). Przedsiębiorca musi
podjąć odpowiednie kroki w celu zapobieżenia wypadkom i
szkodom na zdrowiu poprzez minimalizowanie przyczyn
powstania zagrożeń związanych ze środowiskiem pracy.
Niezbędne jest wyznaczenie osoby, która czuwa nad
całokształtem zagadnień z zakresu BHP oraz jest
odpowiedzialna za spełnianie przez firmę wszystkich
wymogów prawnych z tym związanych.
Norma SA 8000
 Wolność zrzeszania się oraz prawo do negocjacji
zbiorowych. Polskie prawo zezwala na tworzenie
wszelkiego rodzaju organizacji pracowniczych. Pracodawca
powinien zatem to prawo respektować, a pracownicy
powinni mieć zapewnioną wolność i swobodę
przynależności do takich stowarzyszeń.
 Dyskryminacja. Stosowanie dyskryminacji w
jakiejkolwiek formie jest zakazane. Firma nie może
stosować ani popierać dyskryminacji w zakresie
zatrudniania i zwalniania, wynagradzania, dostępu do
szkoleń, możliwości awansu oraz emerytury ze względu na
przynależność rasową, narodowość, wyznawaną religię,
niepełnosprawność, płeć, orientację seksualną, członkostwo
w związku zawodowym lub przynależność partyjną.
Norma SA 8000
 Kary dyscyplinarne. Firma nie może stosować ani
popierać stosowania kar cielesnych, przymusu
psychicznego lub psychicznego ani obraźliwego języka.
Godziny pracy. Tu zastosowanie ma, w największej
mierze, polskie ustawodawstwo (Kodeks pracy).
Tygodniowy czas pracy nie powinien przekraczać tego,
ustalonego w kodeksie. Podobnie w odniesieniu do pracy w
nadgodzinach.
Norma SA 8000
 Wynagrodzenie. Za pracę w pełnym wymiarze czasu
pracownik ma zapewnione wynagrodzenie na poziomie co
najmniej minimalnej krajowej płacy. Ponadto
przedsiębiorca zapewnia, że nie będą stosowane żadne
formy zatrudnienia stałych pracowników na zasadach
innych niż umowa o pracę, których celem było uniknięcie
wypełniania przez firmę zobowiązań wobec swoich
pracowników, wynikające z odpowiednich ustaw i
przepisów regulujących kwestie ubezpieczeń społecznych.
Dobre i złe strony CSR
Korzyści płynące z CSR
 poprawę image’u firmy, jej reputacji i lojalności klientów (wdrażana i
praktykowana SOP buduje pozytywny wizerunek firmy zarówno u
konsumentów, pracowników, jak i w społecznościach lokalnych)
 zwiększone zainteresowanie inwestorów (obserwuje się wzrost
inwestycji w przedsiębiorstwa społecznie odpowiedzialne, czego
przykładem mogą być fundusze inwestycyjne lokujące pieniądze tylko
w takich firmach tzw. Socially Responsible Investing – SRI)
 wyróżnienie się wśród konkurentów (działania prospołeczne i
proekologiczne firmy mogą być czynnikiem wyróżniającym wśród
innych przedsiębiorstw)
 oszczędności (wiele działań proekologicznych w dalszej perspektywie
przyczynia się do znacznych oszczędności np. Interface, jeden z
największych na świecie producentów przemysłowych wykładzin
podłogowych, w latach 1996–2002 zaoszczędził ponad 200 mln
dolarów dzięki wprowadzeniu przyjaznych ekologicznie innowacji)
Korzyści płynące z CSR
 podniesienie morale pracowników i poprawę relacji z




interesariuszami (zwiększanie wzajemnego zaufania buduje
kapitał społeczny, który jest istotny z punktu widzenia celów
firmy)
ograniczanie ryzyka działalności firmy (odpowiedzialne
zarządzanie przeciwdziała możliwym konfliktom i protestom
poszczególnych interesariuszy)
spełnienie oficjalnych wymagań w zakresie ładu korporacyjnego,
który ułatwia dostęp do kapitału i niższą płynność cen akcji na
giełdzie
zwiększenie efektywności pracy
dostęp do nowych rynków, innowacji.
Problemy CSR
 Milton Friedman - społeczna odpowiedzialność jest
„dogłębnie wywrotową doktryną”.
 Flannery – CSR jako strategia marketingowa.
 Marcoux twierdzi on, że skoro menedżerowie mają
moralny obowiązek powiernictwa wobec
akcjonariuszy, to nie mogą pełnić tego obowiązku
także wobec innych interesariuszy.
 Problemy oceny i raportowania.
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards