Rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia przez pracownika

advertisement
Tu znajdziesz podstawowe
informacje o prawach i obowiązkach pracownika,
o sposobie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy.
Dowiesz się, na czym polega prawna ochrona wynagrodzenia,
odpowiedzialność materialna i porządkowa.
Poznasz zasady prawa pracy praz
wiele praktycznych zasad niezbędnych
w życiu codziennym
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Strona
Projekt realizowany przez słuchaczy III Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych pod kierunkiem
Anety Nartowicz
1
Realizacja w ramach projektu edukacyjnego w programie Szkoła z Klasą 2.0.
ogół norm prawnych,
które regulują
stosunki związane z
pracą człowieka.
Umowy o pracę





na czas określony
na okres próbny
na czas nie określony
na zastępstwo
na czas wykonywania
określonej pracy
Prawo
pracy
Sposoby ustania stosunku pracy:
 wygaśniecie
 rozwiązanie
Sposoby rozwiązania stosunku
pracy:
 za porozumieniem stron
 za wypowiedzeniem
 bez wypowiedzenia
 z upływem czasu
 z dniem ukończenia pracy
na którą była zawarta
Podmioty prawa
Pracownik
(osoba
fizyczna)
Pracodawca:



osoba fizyczna
osoba prawna
jednostka nie
posiadająca
osobowości
prawnej
Młodociany:
- osoba, która ukończyła
16 lat, a nie przekroczyła
18 lat. Zabronione jest
zatrudnianie osób poniżej
16 lat Art. 190 par. 2 KP
Źródła prawa
 konstytucja z 2 kwietnia 1997 roku
art. 65-67
 kodeks pracy z 26 czerwca 1974
 ustawy, m. in. ustawa o
szczególnych zasadach
rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy
 rozporządzenia, np. w sprawie
chorób zawodowych z 2009,
 układy zbiorowe pracyporozumienie zawarte między
związkami zawodowymi
(zakładowymi
i ponadzakładowymi)
i pracodawcami, jednego lub kilku
zakładów, lub określonej branży, lub
gałęzi pracy, lub zawodu..
 porozumienia zbioroweporozumienia pracodawców
i związków zawodowych, np.,
porozumienia w sprawie zwolnień
grupowych
 regulaminy pracy art. 104 KP(akt
wewnątrzzakładowy, który ustala
organizację
i porządek pracy i prawa
i obowiązki pracodawcy
i pracownika),
 regulaminy wynagrodzeń (akt
wewnątrzzakładowy, który ustala
zasady wynagrodzeń), statuty Akty
wewnątrzzakładowe)
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Zasady:
 wolność pracy,
 prawo do gwarantowanego
przez państwo minimalnego
wynagrodzenia
 obowiązek poszanowania
godności i innych dóbr
osobistych pracownika
 równe traktowanie
pracowników
 równe traktowanie
mężczyzn i kobiet
 prawo do godziwego
wynagrodzenia za pracę
 prawo do wypoczynku,
 obowiązek zapewnienia
pracownikowi bezpiecznej
i higienicznej pracy
 zasada uprzywilejowania
pracownika
 automatyzm prawny art. 18
KP ( w miejsce mniej
korzystnych postanowień
umownych dla pracownika
stosuje się z mocy prawa
odpowiednie (bardziej
korzystne) przepisy prawa)
 wolność zrzeszania się
 zaspokojenie stosownie do
możliwości warunki bytowe
socjalne i kulturowe
 zasada swobodnego
nawiązania stosunku pracy

prawo do tworzenia
organizacji w celu
reprezentacji i obrony
praw pracowniczych
2
Sposoby nawiązania stosunku
pracy:
 mianowanie
 powołanie
 wybór
 spółdzielcza umowa o
pracę
 umowa o pracę
Pojęcie
Strona
Ogólnie o prawie pracy
Prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy.
Prawa pracownika
A. do wynagrodzenie, premii, nagrody, odprawy i innych
świadczeń,
B. do urlopu wypoczynkowego, okolicznościowego,
ojcowskiego, macierzyńskiego, wychowawczego,
C. do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
D. do minimalnego wynagrodzenia,
E. do uprawnień związanych z rodzicielstwem,
F. do profilaktycznej ochrony pracy,
G. do świadectwa pracy,
H. przeszkolenie w zakresie BHP
I. do podnoszenia kwalifikacji,
J. do szczególnej ochrony pracy,
K. do powstrzymania się od wykonywania pracy, zgodnie z
art. 210 KP,
L. do wystąpienia do Sądu Pracy,
Obowiązki pracownika
A.
B.
C.
D.
E.
F.
G.
H.
I.
przestrzeganie określonego czasu pracy,
przestrzegania regulaminy pracy,
wykonywania pracy określonego rodzaju
przestrzeganie przepisów BHP,
używanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej,
dbanie o dobre imię zakładu,
przestrzeganie tajemnicy służbowej,
przestrzegania zasad współżycia społecznego,
stosowanie się do poleceń przełożonego,
powstrzymania się od prowadzenia działalności
konkurencyjnej, jeżeli zawarł z pracodawcą tzw. umowę
o zakazie konkurencji,
Prawa pracodawcy
A.
B.
C.
D.
E.
F.
G.
H.
do wydawania pleceń,
do stosowania kar porządkowych,
do zatrudniania,
do zwalniania pracownika,
żądania sumiennej i starannej pracy,
do nagradzania pracowników,
do zmiany warunków zatrudnienia pracownika,
żądania od pracownika zakazu konkurencji,
Obowiązki pracodawcy
A.
B.
C.
D.
E.
F.
G.
H.
I.
J.
K.
Strona
3
L.
M.
terminowe wypłacanie wynagrodzeń,
prowadzenie dokumentacji pracowniczej
wydawanie świadectw pracy,
zapewnienie pracownikom bezpiecznych i
higienicznych warunków pracy, środków
ochrony BHO.
prowadzenie ewidencji czasu pracy,
przeciwdziałanie mobbingowi,
równe traktowanie pracowników,
ocenienie ryzyka zawodowego
poszanowanie godności i innych dóbr
osobistych pracownika,
zaspokojenie, stosownie do możliwości i
warunków, bytowych, socjalnych i
kulturalnych potrzeb pracowników,
ułatwienie pracownikom podnoszenia
kwalifikacji zawodowych,
należyte organizowanie pracy,
stosować obiektywnych kryteriów oceny
pracowników oraz wyników ich pracy
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Nawiązanie i rozwiązanie stosunku pracy
Zatrudnienie
mowy
cywilnoprawne
umowa
zlecenie
na
podstawie
wyboru
na podstawie
mianowania
na okres
próbny
Wybór
art. 73-75 KP
na
podstawie
powołania
na czas
określony
umowy o
pracę
na
zastępstwo
na czas nie
określony
Mianowanie
art. 76 KP
spółdzielczej
umowy o
pracę
na czas
wykonywa
nia
określonej
pracy
Powołanie
art.68-72KP
Pojęcie
Nawiązuje się, gdy wybór
danej osoby do pełnienia
stanowiska (funkcji) w
organizacji społecznej,
politycznej i zawodowej
powoduje obowiązek
świadczenia pracy w
charakterze pracownika.
Nawiązuje się w przypadkach
określonych w przepisach prawa.
Mianowanie przewidują tzw.
pragmatyki służbowe, akty prawne,
które w sposób odrębny regulują
prawa i obowiązki określonej grupy
pracowników sektora finansów
publicznych.
Pozaumowna forma zawarcia
stosunku pracy. Ma zastosowanie
przy zatrudnianiu pracowników w
przypadkach ograniczonych przez
prawo (tylko, gdy przepisy prawa
zezwalają na taką formę).
Nawiązanie
Dokonanie wyboru przez
uprawniony organ.
Wymagana jest zgoda
osoby wybranej.
Mianowanie jest aktem
administracyjnym, potrzebna zgoda
pracownika.
Decyzja uprawnionego organu, po
ewentualnym przeprowadzeniu
konkursu.
Forma
Udzielenie zgody w formie
pisemnej.
Czas określony związany z
czasem trwania mandatu,
rozwiązanie w czasie
trwania mandatu nie jest
możliwe.
Pisemna.
Pisemna.
Z reguły na czas nieokreślony, ale też
i na czas określony, gdy przepisy
prawa na to zezwalają.
Z reguły na czas nieokreślony, ale
też i na czas określony, gdy
przepisy prawa na to zezwalają.
Termin
nawiązania
stosunku
pracy
W dniu przewidzianym
przez przepisy prawa.
Określony w samym akcie w dniu
mianowania.
Określony w samym akcie
powołania lub w dniu powołania
lub w dniu przewidzianym przez
przepisy prawa.
Zawody
np. wójt, prezydent,
burmistrz.
np. nauczycieli, policji, wojska, AW,
ABW, Służby granicznej i więziennej.
np. stanowisko głównego
dyrektora, zastępcy dyrektora i
głównego księgowego w
przedsiębiorstwach państwowych.
Strona
Czas pracy
4
umowa o
dzieło
stosunek pracy
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Rodzaje umów o pracę
Umowa na okres próbny jest jedną z umów terminowych. Ma szczególne przeznaczenie, bowiem służy sprawdzeniu przez
pracodawcę przydatności pracownika do pracy w zakładzie oraz poznaniu przez pracownika warunków pracy w zakładzie.
Zatrudnienie pracownika na podstawie tej umowy jest nieobowiązkowe. Umowa ta nie może przekraczać 3 miesięcy.
Umowa na czas określony jest zawierana bądź do końca okresu ustalonego kalendarzowo, bądź do momentu dającego się w
czasie oznaczyć. Jest to umowa zawierająca termin końcowy okresu trwania stosunku pracy.. Umowa ta rozwiązuje się z mocy
prawa po upływie okresu, na który była zawarta. Przepis art. 25 KP stanowi, że trzecia umowa na czas określony przekształca
się z mocy prawa w umowę na czas nieokreślony, jeśli przerwa miedzy umowami nie była dłuższa niż miesiąc. Kodeks nie
przewiduje wyraźnych ograniczeń co do długości trwania umowy na czas określony.
Umowa na zastępstwo jest rodzajem umowy na czas określony. Zostaje ona zawarta na czas usprawiedliwionej nieobecności
w pracy pracownika zastępowanego. Ponieważ pracownik zostaje zatrudniony w celu zastępstwa innego pracownika, to
umowa ta rozwiązuje się z chwila powrotu do pracy pracownia zastępowanego. Umowa ta, w odróżnieniu od typowej umowy
na czas określony, nie ulega przedłużeniu do dnia porodu, jeżeli ulegałaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży.
Okres wypowiedzenia 3 dni.
Umowa na czas wykonywania określonej pracy jest terminową umową, zawierana w celu świadczenia przez pracownika
pracy wchodzącej w zakres pewnego oznaczonego i z góry ograniczonego w czasie zadania (np. budowy jakiegoś obiektu).
Umowa ta różni się od umów na czas określony tym, że nie wskazuje nawet pośrednio dnia zakończenia stosunku pracy, lecz
uzależnia ustanie stosunku pracy od wykonania określonej pracy. Zawierana jest, gdy nie można określić czasu trwania pracy.
Umowa na czas nie określony jest umową bezterminową, zawierana bez oznaczenia końcowego terminu trwania stosunku
pracy. Jest to najkorzystniejsza umowa dla pracownika, gdyż stwarza najdalej idącą ochronę trwałości stosunku pracy. Umowa
ta może być rozwiązana w drodze wypowiedzenia tylko z uzasadnionych powodów.
Różnice miedzy umową o pracę a umową zlecenie.
Umowa o pracę
Umowa zlecenie
Kodeks pracy
Kodeks cywilny
Praca osobista, bezpośrednia przez pracownika
Dopuszczalne zastępstwo
Płatna
Płatne lub bezpłatna
Duża zależność pracownika od pracodawcy wynikająca
z podporządkowania.
Umowy nie można wypowiedzieć w każdym terminie
Brak zależności pracownika od pracodawcy
Pracownik zawsze podlega obowiązkowi ubezpieczenia.
Nie zawsze pracownik podlega obowiązkowi
ubezpieczenia
Umową można wypowiedzieć w każdym terminie
Różnice między umową zlecenie a umową o dzieło.
Umowa o dzieło
umowa starannego działania
umowa efektu
płatna lub bezpłatna
Płatna
podlega ubezpieczeniu społecznemu
nie podlega ubezpieczeniu społecznemu
Strona
5
Umowa zlecenie
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Ustanie stosunku pracy
wygaśnięcie
śmierć
pracownika
rozwiązanie
-za porozumieniem
- za wypowiedzeniem
- bez wypowiedzenia
- z upływem czasu
- z dniem ukończenia pracy na którą była zawarta
Umowa o pracę
Sposób rozwiązania
Na czas próbny
1. porozumieniem stron
2. za wypowiedzeniem
3. bez wypowiedzenia
4. z upływem czasu
Na czas określony
1. porozumieniem stron
2. za wypowiedzeniem, jeżeli umowa jest dłuższa niż 6 miesięcy
3. bez wypowiedzenia
4. z upływem czasu
Na czas nie określony
1. porozumieniem stron
2. za wypowiedzeniem
3. bez wypowiedzenia
Na zastępstwo
1. porozumieniem stron
2. za wypowiedzeniem
3. bez wypowiedzenia
4. z upływem czasu
Na czas wykonywania określonej
pracy
1. porozumieniem stron
2. bez wypowiedzenia
3. z dniem ukończenia pracy na którą była zawarta
Bariery ochronne pracownika.
Rozwiązanie bez wypowiedzenia stosunku pracy może nastąpić z winy pracownika i rozwiązanie z przyczyn
niezawinionych.
Przyczyny rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z pracownikiem to:
 ciężkiego naruszenia przez pracownik podstawowych obowiązków pracowniczych,
 popełnienie przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które umożliwia dalsze zatrudnienie go
na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
 zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia przez pracownika może nastąpić, gdy:
 pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika
 i gdy pracodawca nie przeniesie pracownika do innej pracy na podstawie orzeczenia lekarskiego.
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
6



wolne, płatne dni na poszukiwanie pracy (tylko wtedy gdy zwalnia pracodawca i gdy okres wypowiedzenia dłuższy
niż 2 tygodnie). Wolne dni na poszukiwanie pracy to 2 lub 3 dni.
powiadomienie związku zawodowego o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowę na czas nieokreślony,
ochrona osób przed emeryturą ( 4 lata przed), jeżeli nabędą prawo do emerytury,
zakaz zwalniania w czasie urlopu i innej usprawiedliwionej obecności.
Strona

Okresy wypowiedzeń
•2 tygodnie (zatrudnienie
do 6 miesięcy)
•1 miesiąc (zatrudnienie
co najmniej 6 miesięcy a
mniej niż 3 lata)
• 3 miesiące (zatrudnienie
umowa na
co najmniej 3 lata)
•3 dni robocze
•można przewidzieć okres
wypowiedzenia 2
tygodniowy, jeśli umowa
jest dłuższa niż 6
miesięcy
czas nie
określony
umowa na
czas
określony
Umowa na
zastępstwo
umowa na
okres
próbny
•3 dni (zatrudnienie do
2 tygodni)
•1 tydzeń (zatrudnienie
co najmniej 2 tygodnie
i niej ni z 3 miesiące)
•2 tygodnie
(zatrudnienie3
miesiące)
Pamiętaj. Umowa na czas określony może określać okres wypowiedzenia, jeśli jest dłuższa niż 6 miesięcy.
Jak liczyć okres wypowiedzenia?
Art.. 30 par. 2 KP
Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się
odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca.
Np. Wypowiedzenie dziś, okres wypowiedzenia miesiąc, kończy się z upływem następnego miesiąca.
Ćwiczenia z nawiązania i rozwiązania stosunku pracy.
1. Dokończ zdania.
A. Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie mianowania, powołania, wyboru, spółdzielczej umowy o pracę i
…………………………….
B. Na podstawie mianowania nawiązuje pracę …………………………………
C. Na podstawie wyboru zatrudnia się…………………………………..
D. Źródłem prawa pracy jest kodeks………………………
E. Stronami stosunku pracy są pracodawca i……………………………………………………………
F. Młodocianym jest osoba od 16 lat do…………………….
G. Pracownikiem jest………………………………………..
Podkreśl rodzaje umów o pracę.
A. umowa na czas określony
B. umowa na czas nie określony
C. umowa na zastępstwo
D. umowa zlecenie
E. umowa na czas wykonywania określonej pracy
F. umowa na okres próbny
G. umowa o dzieło
Strona
7
2.
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
3.
4.
Określ, czy zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe.
L.p.
Zdanie
Prawda/Fałsz
A.
Kodeks pracy przewiduje 4 rodzaje umów o pracę.
B.
Umową o pracę nie jest umowa zlecenie.
C.
Umowa na okres próbny może być zawarta maksymalnie na 3 miesiące.
D.
Pracownikiem może być osoba prawna.
E.
Młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat.
F.
Głównym źródłem prawa pracy jest kodeks cywilny.
G.
Pracodawca musi pracownikowi zapewnić minimalne wynagrodzenie.
H.
Zasadą prawa pracy jest wolność pracy.
Określ, jak można rozwiązać stosunek pracy na czas określony.
5. Uzupełnij tekst.
A. Okres wypowiedzenia umowy na czas nie określony jest zależny od czasu zatrudnienie.
Jeśli pracownik był zatrudniony do 6 miesięcy to okres wypowiedzenia………………
Jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy to okres wypowiedzenia trwa………………
Jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata to okres wypowiedzenia trwa…………………….
B. Umowa na czas określony dłuższa niż 6 miesięcy może przewidywać okres wypowiedzenia …………..tyg.
C. Umowa na okres próbny trwająca 1 miesiąc ma okres wypowiedzenia……………..
6.
Policz, kiedy upływa okres wypowiedzenia na dzień dzisiejszy:
A. Jan K. zatrudniony 1 stycznia 2010 roku, na umowę na czas nie określony.
B. Janina L. zatrudniona 1 kwietnia 2013 roku na czas określony.
C. Janusz O. zatrudniony 1 października 2012 na umowę na czas nie określony
D. Joanna W. zatrudniona 1 maj 2013 roku, na umowę na czas nie określony
E. Jakub G. zatrudniony na umowę na okres próbny 1 stycznia 2014 roku .
7.
Wyjaśnij, czy można rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, na jakiej podstawie.
A. sędzia podejrzany o korupcję,
B. zawiniona utrata przez kierowcę prawa jazdy
C. urzędnik państwowy skazany prawomocnym wyrokiem sądu za ujawnienie tajemnicy państwowej
D. spożywanie alkoholu w miejscu pracy
E. księgowy został oskarżony prawomocnym wyrokiem sądu za fałszowanie dokumentacji księgowej,
F. nauczyciel nieumyślnie spowodował wypadek drogowy,
G. pracownik dokonał kradzieży mienia pracodawcy,
H. pracodawca nie wypłacił pracownikowi dwukrotnie na czas wynagrodzenia za pracę
8.
Przeczytaj fragment KP i odpowiedź na pytanie. Ilość dni zwolnienia na poszukiwanie pracy zależą od: (0-1p)
Art. 37. § 1. W okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi
przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
§ 2. Wymiar zwolnienia wynosi:
1) 2 dni robocze – w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia,
2) 3 dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia na podstawie art. 361 § 1.
A. od długości zatrudnienia u danego pracodawcy
B. od rodzaju umowy o pracę
C. od długości okresu wypowiedzenia
D. od długości okresu zatrudnienia
Strona
8
9. Wymień 3 różnice między umową o pracę a umową cywilnoprawną.
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Urlopy pracownicze i uprawnienia rodzicielskie.
urlop wypoczynkowy
wymiar :
-20 dni (do 10 lat stażu pracy i
okres nauki)
-26 dni (powyżej 10 lat stażu
pracy i okres nauki)
urlop macierzyński
wymiar:
1 dziecko w porodzie- 20 tyg,
2 dzieci w porodzie- 31 tyg.
3 dzieci w porodzie-33 tyg.
4 dzieci w porodzie-35 tyg.
5 i więcej czieci-37 tyg.
Okres nauki z tytułu ukończenia : zasadniczej
szkoły zawodowej (3 lata), średniej szkoły
zawodowej (5 lat), średniej szkoły
ogólnokształcącej (4 lata), szkoły policealnej
(6 lat), szkoły wyższej (8 lat),
urlop macierzyści dodatkowy:
wymiar: 6 tyg. lub 8 tyg.
urlop na żądanie
wymiar: 4 dni
urlop wychowawczy
wymiar: 3 lata do ukończenia
przez dziecko 5 lat
urlop okolicznościowy
wymiar : 1 lub 2 dni
urlop ojcowski
wymiar: 2 tygodnie do ukończenia
przez dziecko 12 miesięcy
urlop bezpłatny
wymiar: nie ma określonego
urlop rodzicielski
wymiar 26 tyg.
Pamiętaj!
Młodociany uzyskuje z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy prawo do urlopu w wymiarze 12 dni
roboczych. Po roku uzyskuje 26 dni urlopu. Art. 205 KP.
Pamiętaj!
Długość urlopu macierzyńskiego zależy od ilości dzieci w jednym porodzie.
Uprawnienia rodzicielskie.
1. urlop macierzyński, wychowawczy, ojcowski, macierzyński dodatkowy i rodzicielski,
2. zakaz zwalniania kobiety w ciąży (ochrona nie dotyczy kobiet zatrudnionych na zastępstwo i na umowę na
czas określony do 1 miesiąca),
3. zakaz pracy kobiet w ciąży w porze nocnej i godzinach nadliczbowych,
4. dwa dni płatne na opiekę na dziecko do lat 14 lat (uwaga dwa dni bez względu na ilość dzieci),
5. przerwa na karminie dziecka piersią,
Kolejność wykorzystania urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
urlop macierzyński
urlop rodzicielski
dodatkowy
26 tygodni
6 tygodni lub
(dla matki i ojca)
8 tygodni, gdy więcej niż 1 dziecko w porodzie
(dla matki lub ojca dziecka)
Strona
Pamiętaj!
Chęć skorzystania z urlopu rodzicielskiego należy zgłosić 14 dni po porodzie.
9
urlop macierzyński
20 tygodni
(matka ma obowiązek
wykorzystać 14 tygodni)
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Czas pracy.
Ar. 128 KP.
„Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu
wyznaczonym do wykonywania pracy.”
Do czasu pracy oprócz wykonywania pracy zaliczamy także:
1. czas, gdy pracownik był gotów do pracy, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy (przestój),
2. Okres odpoczynku:
a. Przerwy w pracy na posiłek i regeneracje sił, trwające nieprzerwanie 15 minut bądź dłużej, jeżeli przepisy
wewnątrzzakładowe tak przewidują, warunek jest co najmniej 6-godzinny dobowy wymiar czasu pracy (art..134 K.p.),
młodociany, jeżeli pracuje dłużej niż 4,5 godziny, to przysługuje 30 minut przerwy (art. 202 K.p.),
b. Przerwy na karmienie dziecka piersią, gdy dobowy wymiar czasu pracy wynosi nie mniej niż 4 godziny dziennie,
c. Przerwy z tytułu pracy w warunkach szczególnie uciążliwych, szkodliwych dla zdrowia bądź monotonnych,
d. Czas nauki pracownika młodocianego
e. Czas szkolenia BHP, przeprowadzania badań okresowych i kontrolnych w godzinach pracy,
f. Co najmniej 5-minutowe przerwy w pracy po każdej nieprzerwanej pracy przy obsłudze komputera
Wymiar czasu pracy:
W myśl art. 129 KP.
„czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w
przyjętym okresie rozliczeniowym, który co do zasady nie może przekraczać 4 miesięcy”
Niektóre zawody mają inne zasady, np. niepełnosprawni, nauczyciele, lekarze….
Systemy czasu pracy:
 System podstawowy (ogólny)
 System równoważny
 System przerywanego czasu
pracy
 Praca w ruchu ciągłym
 System skróconego tygodnia
czasu pracy
 System pracy weekendowej
 System zadaniowy
 Indywidualny rozkład czasu
pracy
Wymiar czasu pracy:
- 8 godzin na dobę,
-40 godzin tygodniowo,
- 5 dni w tygodniu.
Czas odpoczynku:
-11 godzin na dobę,
-35 godzin na tydzień
Nadgodziny:
dla poszczególnego pracownika 48
godzin w tygodniu i 150 godzin w
roku kalendarzowym.
Pora nocna obejmuje 8 godzin
między godzinami 21.00 a 7.00
Jednakże w układzie zbiorowym pracy lub
w regulaminie pracy albo w umowie o pracę
jest dopuszczalne ustalenie innej liczby
godzin nadliczbowych w roku
kalendarzowym niż 150 godzin.
Obliczenie czasu pracy.
Wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się:
a. mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym a następnie
b. dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego,
przypadających od poniedziałku do piątku (tzw. wystające),
c. każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar
czasu pracy o 8 godzin.
160 godz. -2x 8=160 godz. – 16 godz. =144 godz.
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
Strona
4 x 40+0= 160 godzin.
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
Sb
Nd
10
Listopad 2014 roku
Odpowiedzialność pracownicza.
Pracownik ponosi odpowiedzialność:
-porządkową,
-materialną,
-dyscyplinarną.
Odpowiedzialność porządkowa.
to ogół sankcji nakładanych na pracownika w związku z nieprzestrzeganiem ustalonej organizacji i porządku w procesie
pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych, a także innych obowiązków o
charakterze porządkowym.
Kary porządkowe:
-upomnienie,
-nagana,
-kara pieniężna.
Art. 108. § 1. Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i
higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz
usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować:
1) karę upomnienia,
2) karę nagany.
§ 2. Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie
pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może
również stosować karę pieniężną
Pamiętaj!
Karę pieniężną może pracodawca nałożyć tylko za:
 nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów
przeciwpożarowych,
 opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
 stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub
 spożywanie alkoholu w czasie pracy.
Wysokość kary pieniężnej.
Art. 108 § 3. KP.
Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od
jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia
przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1-3.
łącznie kary pieniężne nie
mogą przewyższać
dziesiątej części
wynagrodzenia
za jedno przekroczenie, jak
i za każdy dzień
nieusprawiedliwionej
nieobecności, nie może być
wyższa od jednodniowego
wynagrodzenia pracownika
Np. pracownik zarabia 2100 zł, dni pracy 21 w miesiącu, kara za jedno przewinienie nie może być wyższa niż 100 zł, za kilka
przewinień nie więcej niż 1/10 wynagrodzenia, czyli 210 zł.
Pamiętaj!
Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i
po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia.
dowiedzenie
się przez
pracodawcę
wysłuchanie
pracownika
zawiadomienie
na piśmie o
karze
wniesienie
sprzeciwu w
terminie 7 dni
odrzucenie
sprzeciwu
wystśpienie do
sądu
usunięcie kary
z akt
pracowniczych
po roku
Strona
przewinienie
11
Od przewinienia do ukarania pracownika.
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Odpowiedzialność materialna.
Art. 114. KP.
Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy
wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach
niniejszego rozdziału.
Przesłanki odpowiedzialności.
 bezprawność działania pracownika polegająca na niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu obowiązków
pracowniczych,
 szkoda, czyli uszczerbek w mieniu pracodawcy,
 wina,
 związek przyczynowy pomiędzy bezprawnym działaniem a szkodą
Jeżeli jedna z tych przesłanek nie zaistnieje pracownik odpowiedzialności nie poniesie.
Zasady odpowiedzialności:
 Obowiązek udowodnienia przesłanek ciąży na pracodawcy. To on więc musi wykazać, że szkoda zaistniała w wyniku
zawinionego działania pracownika nie wykonującego lub nienależycie wykonującego swoje obowiązki. Pewne wyjątki od
tej zasady dotyczą szkody w mieniu powierzonym.
 Pamiętać należy ponadto, iż pracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim
pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia.
Rodzaje odpowiedzialności materialnej:
 odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy z winy nieumyślnej,
 odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy z winy umyślnej,
 odpowiedzialność za mienie powierzone.
Mienie powierzone:
Art. 124. § 1. Pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się:
 1) pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
 2) narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie
robocze, odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.
Odpowiedzialność za mienie powierzone stanowi najsurowszy rodzaj odpowiedzialności, spoczywającej na pracowniku, który
będąc zobowiązanym do pieczy nad mieniem powierzonym, nie zwrócił go lub nie rozliczył się z niego przed pracodawcą.
Pracownik odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.
Kodeks pracy uregulował to zagadnienie dosyć ciekawie. W art.124 §1 wskazuje, iż powierzyć można następujące mienie:
 pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
 narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualne
W art. 124 §2 wskazuje natomiast, iż powierzyć można również inne mienie. Wniosek jest prosty - można powierzyć
wszystko byle by to było mieniem.
Odpowiedzialność dyscyplinarną:
architekt, inżynier budownictwa, urbanista, prokurator, funkcjonariusz straży granicznej, funkcjonariusz straży celnej,
funkcjonariusz służby więziennej, sędzia, referendarz sądowy, funkcjonariusz policji, biegły rewident, urzędnik państwowy
mianowany, pracownik samorządowy mianowany, kurator zawodowy, nauczyciel akademicki, nauczyciel mianowany i
dyplomowany, urzędnik służby cywilnej, pracownik służby cywilnej, radca prawny i aplikant radcowski, adwokat i aplikant
adwokacki, komornik sądowy, notariusz i lekarz
W jakich granicach odpowiada
pracownik?
Jakiego odszkodowania
maksymalnie może żądać
pracodawca ?
Na kim spoczywa ciężar
dowodu?
odpowiedzialność za szkodę
wyrządzoną pracodawcy z
winy nieumyślnej
za rzeczywiste straty
w wysokości trzykrotnego
wynagrodzenia pracownika z dnia
wyrządzenia szkody
na pracodawcy
odpowiedzialność za szkodę
wyrządzoną pracodawcy z
winy umyślnej
za rzeczywiste straty i utracone
korzyści (pełna odpowiedzialność)
nieokreślone, w zależności od
rozmiarów szkody
na pracodawcy
odpowiedzialność za mienie
powierzone
za rzeczywiste straty i utracone
korzyści (pełna odpowiedzialność)
nieokreślone, w zależności od
rozmiarów szkody
na pracowniku
Strona
12
Rodzaj odpowiedzialności
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Ćwiczenia z urlopu i odpowiedzialności porządkowej.
1.
A.
B.
C.
D.
2.
Określ, ile urlopu przysługuje danej osobie:
Jan Kowalski ukończył zasadniczą szkołę zawodową, pracuje od 4 lat.
Anna Korbut, ma licencjat z pedagogiki, pracuje od 3 lat,
Kamil absolwent techniku ekonomicznego, pracuje od roku.
Joachim ukończył LO, pracuje już 8 lat.
Urlop w wymiarze……….
Urlop w wymiarze………
Urlop w wymiarze………
Urlop w wymiarze………
Określ z jakiego urlopu korzystają poszczególne osoby:
A. Pani Y. urodziła miesiąc temu bliźniaki, urlop……………………………….
B. Pani D. umarł wczoraj dziadek………………………………………………
C. Pan C. został ojcem Kubusia, który urodził się dwa miesiące temu…………………………………………………
D. Pan D, pracownik polskiej firmy, wyjechał na trzy miesiące do Niemiec w celach zarobkowych…………………
E. Pan B. po wczorajszych imieninach ma kaca………………………………………………
F. Pan V. ma 3 letnie dziecko pod opieką…………………………………………
3. Dokończ zdania.
A. Pracownik ponosi odpowiedzialność porządkową, dyscyplinarną i …………………………
B. Za nieprzestrzeganie zasad organizacji czasu pracy pracownik może ponieść odpowiedzialność…………………..
C. KP wyróżnia trzy rodzaje kar od ww. odpowiedzialności: upomnienie, naganę i …………………………………
D. Ostatnią z kar może pracodawca nałożyć, gdy pracownik spożywa alkohol w pracy, nie przestrzegania przepisów
bhp i popż., ………………………………………………oraz………………………………………………………..
E. Przed nałożeniem kary pracodawca ma obowiązek…………………………………………………………………
F. Odpowiedzialność materialną ponosi pracownik gdy………………………………………………………………
G. Mieniem powierzonym może być………………………………………….
3.
Rozwiąż krzyżówkę i wyjaśnij znaczenie hasła. (0-12p)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Jest wykonywana przez pracownika.
Reguła zachowania się.
Przed rozpoczęciem pracy pracownik musi je
wykonać.
Zawiera ją pracownik z pracodawcą.
Główne źródło prawa pracy.
6.
7.
Jest nim Karta Nauczyciela.
Odpowiada za przestrzegania przepisów BHP w zakładzie
pracy.
8. Akt prawny uchwalany przez Sejm.
9. Procedura prawna obowiązująca w prawie pracy.
10. Kara nałożona na pracownika za nieprzestrzeganie przepisów
BHP.
4. Uszereguj czynności pracownika i pracodawcy.
A. Wysłuchanie pracownika
B. Wystąpienie pracownika do sądu o uchylenie zastosowanej wobec niego kary
C. Wniesienie sprzeciwu od kary w terminie 7 dni.
D. Dowiedzenie się przez pracodawcę o naruszenie obowiązków przez pracownika
E. Naruszenie obowiązków pracowniczych
F. Usunięcie z dokumentacji pracowniczej odpisu o zastosowaniu kary.
G. Zawiadomienie pracownika na piśmie o karze
1…… 2……… 3………. 4………… 5……… 6…….. 7……..
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
13
4.
5.
Wskaż jaki rodzaj odpowiedzialności poniesie pracownik w poszczególnych przypadkach. Odpowiedź
uzasadnij. Przy odpowiedzialności materialnej i porządkowej określ wielkość odpowiedzialności.
A. Pracownik nie nosił kasku pracując na budowie ……………………………………..
B. Pracownik nie zwrócił laptopa powierzonego mu z obowiązkiem zwrotu…………………………………….
C. Lekarz popełnił błąd w sztuce lekarskiej (pomylił dawkowanie leku, w konsekwencji czego zmarło
dziecko)…………………………………
D. Stolarz wiercąc na polecenie pracodawcy dziury w blacie zniszczył wiertarkę……………………………………
E. Kierowca służbowego samochodu wybrał się na rajd samochodowy, bez wiedzy pracodawcy, samochód uległ
znacznemu zniszczeniu……………………………………………………………………
Strona
1.
2.
3.
4.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Spis treści
strona
Ogólnie o prawie pracy
Prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy
Nawiązanie i rozwiązanie stosunku pracy
Ćwiczenia z nawiązania i rozwiązania stosunku pracy
Urlopy pracownicze i uprawnienia rodzicielskie
Czas pracy
Odpowiedzialność pracownicza
Ćwiczenia z urlopów, uprawnień rodzicielskich, czasu pracy i odpowiedzialności
Spis treści
Bibliografia
2
3
4
7
9
10
11
13
14
14
Bibliografia:
Kodeks pracy,
http://www.pip.gov.pl/
http://www.prawo-pracy.pl/
M. Olesiak, D. Natkaniec, W pierwszej pracy, ZUS, Warszawa 2013,
T. Florek, Prawo pracy, Warszawa 2000,
E. Judasz, Prawo pracy-pierwsze kroki, Warszawa 2011
J. Chojnicki, G. Jarosiewicz, ABC, BHP, Warszawa 2012
Strona
14
Projekt wykonała Klaudia, Angelika i Sylwia z semestru 1LO2b
Projekt edukacyjny realizowany pod kierunkiem Aneta Nartowicz
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards