Ku nowej ekonomii politycznej

advertisement
Przykłady instrumentów pogodowych i
katastroficznych – specyfikacja kontraktów za
granicą, problemy ryzyka bazy i pokusy
nadużycia.
Pracę wykonali:
Kamil Chadaj
Karolina Kochowicz
• Czynnikiem, który może mieć kluczowy wpływ na
zysk jest pogoda. Ekonomiści szacują, że
funkcjonowanie około 70% firm, w jakiś sposób
uzależnione jest od uwarunkowań meteorologicznych.
• W momencie gdy ubezpieczenia przestały być
dostatecznie efektywną i skuteczną formą ochrony
kapitału na rynkach finansowych pojawiły się
pogodowe instrumenty pochodne (weather
derivatives).
• Derywat pogodowy jest instrumentem zarządzania
ryzykiem pogodowym o charakterze
niekatastroficznym.
• Zabezpiecza przed wystąpieniem strat finansowych
spowodowanych zmiennością warunków
pogodowych.
• Można ten instrument potraktować jako element
zarządzania ryzykiem operacyjnym w sektorach
gospodarki najbardziej narażonych na niepożądane
zmiany meteorologiczne.
• Te sektory to: energetyczny, biznes
gastronomiczny, rolnictwo, budownictwo, transport,
turystyka czy szeroko pojęta rozrywka.
• Instrumenty pogodowe należą do dynamicznie
rozwijającej się części rynku kapitałowego. Do ochrony
przed nieodpowiednią pogodą doskonale nadają się
finansowe instrumenty pochodne, czyli kontrakty, z
których dochody (lub straty) zależą od wartości waloru
podstawowego. Walorami podstawowymi kontraktów
pogodowych są z reguły indeksy.
• Indeks to skwantyfikowany obraz tworzony na podstawie
obserwacji zmian meteorologicznych. Z grupy wielu
instrumentów wyszczególnić należy dwa podstawowe:
• Indeksy te zliczają sumę odchyleń średniej dziennej
temperatury T od temperatury referencyjnej, przyjętej
jako parametr umowy, w ciągu ustalonej liczby dni n. W
USA najczęściej za temperaturę referencyjną przyjmuje
się 65°F, w Europie odpowiednio 18°C – jest to
temperatura uznawana za umowną granicę między
okresem, w którym używa się klimatyzatorów a okresem
grzewczym. Wartości indeksu przelicza się na płatności
finansowe, przyjmując umowną ustaloną kwotę wypłaty
za każdy punkt indeksowy. Im wyższe są odchylenia
temperatur od temperatury referencyjnej, tym wyższe są
także płatności.
• Około 95% kontraktów finansowych na ryzyko
pogodowe zawieranych obecnie jest opartych na
temperaturze.
• Dla uczestników rynku instrumentów pochodnych
pogodowych istnieje wiele sposobów zawarcia
transakcji.
• Powstają platformy takie jak TradeWeather.com, gdzie
użytkownicy o każdej porze dnia, w każdej strefie
czasowej, w każdym punkcie globu mają dostęp do tego
rynku. Transakcje pomiędzy stroną kupującą i sprzedającą
następują na zasadzie aukcyjnej.
• Rynek oferuje szeroką gamę kontraktów, m.in. znane z
rynków finansowych instrumenty pochodne, takie jak
swap, collar, opcje kupna i sprzedaży (cap, floor), i
inne.
Swap
• Kontrakt swap polega na wymianie ryzyka przez dwie
strony. Jedna ze stron zarabia, gdy dany indeks pogodowy
plasuje się powyżej ustalonego poziomu, druga – gdy
indeks jest poniżej tej wartości. W sytuacji zmiennych
warunków pogody umowa powoduje stabilizację
przepływów pieniężnych firmy, gdyż w czasie
niekorzystnej pogody otrzymuje się płatności od drugiej
strony kontraktu, natomiast w przypadku przeciwnym dzieli się z nią zyskiem.
Collar
• Umowa collar jest podobna do swap, różnica polega na braku
płatności, gdy wartości indeksu fluktuują w określonym
przedziale, przyjętym przez obie strony za obszar odpowiadający
„normalnym” warunkom pogodowym. Czyli jeśli indeksem jest
temperatura, a obszar „normalny” indeksu zawiera się w
przedziale [15°C, 21°C], jedna ze stron odniesie korzyść przy
temperaturach powyżej 21°C, a druga poniżej 15°C. Inną
różnicą jest dodatkowa opłata (premium), która może wynikać z
niesymetrycznego obszaru z brakiem płatności.
Cap i floor
• Innymi umowami są cap i floor, czyli opcje kupna i
sprzedaży. Strona kupująca płaci za kontrakt premię,
wykorzystując go tylko w przypadku dla siebie
korzystnym. Umowę cap wykorzystuje się, gdy indeks
przekroczy ustaloną w umowie wartość, a floor, gdy
indeks będzie się plasował poniżej tej wielkości.
Przykład…
Kontrakt opcyjny na ryzyko pogodowe
W zeszłym roku, sieć londyńskich winiarni Corney & Barrow podpisała
umowę, która w zamian za określoną składkę (umowa typu floor)
zapewniała jej wypłatę w dowolny czwartek i piątek latem, gdy
temperatura nie sięgnęła 24°C. Im niższą notowano temperaturę, tym
wyższy był benefit firmy. Dokładne sumy pozostają tajemnicą, ale
mówi się o maksymalnej kwocie 15 tys. GBP wypłacanej w czasie
chłodnych dni z limitem zagregowanym 100 tys. GBP. Był to
prawdopodobnie pierwszy kontrakt pogodowy sprzedany w Wielkiej
Brytanii poza sektorem energetycznym. Wszystko zaczęło się od tego,
że Corney & Barrow analizując wpływy ze sprzedaży doszli do wniosku,
że obroty były szczególnie wysokie w dniach, kiedy temperatura na
zewnątrz przekraczała 24°C. Temperatura miała wpływ na utarg we
wszystkie dni tygodnia, ale największy jej wpływ obserwowany był w
czwartki i piątki.
•
Na początku lat 90 –tych pojawiły się alternatywne metody
przenoszenia ryzyka poza daną firmę ubezpieczeniową.
Tym nowym narzędziem są tzw. katastroficzne
instrumenty finansowe. Ich ojczyzną są Stany
Zjednoczone, co jest jak najbardziej naturalne zważywszy,
że kraj ten posiada najlepiej rozwinięte rynki finansowe
oraz jest szczególnie narażony na różnego rodzaju
katastrofy naturalne.
•
Za bezpośredni impuls, który dał podstawy do stworzenia
pierwszych tego typu instrumentów uważa się huragan
Andrew z 1992 r. a dokładnie wielomiliardowe straty,
które spowodował.
Straty wynikające z katastroficznych zdarzeń
pogodowych w Europie (w mld euro)
Sekurytyzacja ryzyk katastroficznych
w 2004 roku
•
•
•
•
Obligacje katastroficzne
Opcje katastroficzne
Futures katastroficzne
Swapy katastroficzne
• Jednym z najbardziej rozpowszechnionych nowych metod
zabezpieczenia firmy ubezpieczeniowej przed niewypłacalnością
jest emisja obligacji katastroficznych.
• Jest to instrument bezpośrednio powiązany z możliwością
wystąpienia klęski, za której skutki odpowiada dany emitent.
Polega to na tym, że gdy straty spowodowane katastrofą
przekroczą pewien określony pułap, obligacja taka staje się
bezwartościowa i emitent zostaje zwolniony z obowiązku jej
spłacenia. W ten sposób potencjalny inwestor nabywa część
ryzyka firmy ubezpieczeniowej, za co oczywiście jest
wynagradzany odpowiednio wyższym oprocentowaniem. Dużą
zaletą tego rozwiązania jest to, że firma w zasadzie od razu po
wystąpieniu klęski dysponuje funduszami niezbędnymi do
wypłaty odszkodowań.
• Do czynników wzrostowych rynku tych papierów
zaliczyć można:
i) ograniczenia programów reasekuracyjnych w
ostatnich latach,
ii) wzrost zainteresowania inwestycjami w instrumenty
bezpieczne,
iii) rozwój funduszy hedgingowych,
iv) konieczność dywersyfikacji inwestycji portfelowych,
v) rosnące potrzeby kapitałowe rynku.
• Kapitał obligacji katastroficznych (w skrócie CAT
bonds) pod koniec 2006 roku wyniósł 8,5 mld USD.
Wartość transakcji CAT Bonds
• Opcje katastroficzne (CAT Options), które
funkcjonowały w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych,
a obecnie spotkać je można na Chicago Board of
Trade oraz Bermuda Stock Exchange, dedykowanej
specjalnie dla egzotycznych instrumentów finansowych.
Należały do nich:
CatE Put Options, polegające na nabyciu prawa do
sprzedaży emisji akcji ubezpieczyciela, po określonej
cenie, gdy wartość określonego indeksu osiągnie ustalony
limit
kombinacje call spread (w skrócie CAT Spread, od
Catastrophe Spread) na indeksie EC loses.
• Budowane są na bazie indeksu mierzącego wartość strat w
danym regionie kraju na określonym przedziale czasowym. W
przypadku opcji notowanych na Chicago Board of Trade obliczany
jest indeks PCS (Property Claim Services), gdzie wartość
indeksu 10pkt. odpowiada stratom 1 mld. USD. Indeks ten jest
obliczany przeważnie dla kwartalnych przedziałów czasowych, z
wyjątkiem kilku regionów, których specyfika wymaga liczenia dla
okresów rocznych (Kalifornia). Okresy te nazywane są okresami
ekspozycji. Później następuje trwający od 6 do 12 miesięcy okres
szacowania strat. Opcje są rozliczane dopiero na końcu tego
drugiego okresu.
• Opcje CAT można wykorzystywać przede wszystkim do
bieżącego uzupełniania ewentualnych luk w programie reasekuracji.
Mogą być również używane do geograficznej dywersyfikacji ryzyka
poprzez jednoczesne wystawianie i kupowanie opcji na różne
regiony.
• W 1992 giełda Chicago Board of Trade rozpoczęła
notowania katastrofalnych kontraktów futures ( Insurance
Catastrophe Futures). Niestety po kilku latach, ze względu
na małe zainteresowanie instrumentem i co za tym idzie
niską płynność, notowania zostały zawieszone.
• Katastrofalny futures jest kontraktem terminowym, dla
którego instrumentem bazowym jest indeks mierzący
wartość strat w danym regionie kraju na określonym
przedziale czasowy (kwartał). Przepływ gotówki następuje
pomiędzy stronami w zależności od relacji rzeczywistej
wartości indeksu do wartości wykonania.
• Najbardziej popularnym futures katastroficznym
jest notowany na chicagowskim CBOT, wśród
dwudziestu pozycji związanych z pogodą, kontrakt
typu Hurricane. Są trzy rodzaje kontraktów:
Hurricane Event – wystawiane są na konkretny
huragan, który wszedł w konkretny region USA,
Hurricane Seasonal – oparte na liczbie huraganów
nawiedzających określony rejon USA w sezonie 1
lipca – 30 listopada,
Hurricane Seasonal Maximum – oparte na wartości
najsilniejszego huraganu, który nawiedził określony
rejon USA w huraganowym sezonie.
• Swapy katastroficzne pojawiły się z dużą siłą na
rynku od czasu uruchomienia w 1996 roku
elektronicznego systemu Catastrophe Risk Exchange
(CATEX). Jednostki tego kontraktu są standaryzowane
w zależności od rodzaju i wielkości ekspozycji.
• Podstawową jednostką jest 1 mln USD ryzyka, które
jest różnie klasyfikowane, w zależności od typu i
lokalizacji.
• CATEX publikuje relacje między różnymi rodzajami
ryzyka zwane relativities (proporcjonalny związek
między różnymi rodzajami ryzyka). Na przykład jedna
jednostka trzęsienia ziemi w Los Angeles odpowiada
dwu jednostkom huraganu na Long Islands.
Dziękujemy za uwagę
Download
Random flashcards
Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

2-2=0

2 Cards jogaf85537

2+2=?

2 Cards jogaf85537

Create flashcards