Australia to nazwa jednocześnie kontynentu i państwa. Pochodzi

advertisement
PODSTAWOWE INFORMACJE O
AUSTRALII
Australia to nazwa jednocześnie kontynentu i państwa. Pochodzi ona od nazwy
legendarnego lądu – „Terra Australis Incognita” („Nieznana Ziemia Południowa”),
którego poszukiwali podróżnicy europejscy w XVII i XVIII w. Australia leży całkowicie
na półkuli południowej, pomiędzy Oceanem Indyjskim a Oceanem Spokojnym. Dla
Europejczyków Australia jest położona po przeciwnej stronie kuli ziemskiej, jak czasem
mówimy – na antypodach.
MENU
ABORYGENI
ZWIERZĘTA AUSTRALII
CIEKAWE MIEJSCA AUSTRALII
SYMBOLE NARODOWE AUSTRALII
MIASTA AUSTRALII
KONIEC
Nazwa oficjalna: Związek Australijski (Commonwealth of Australia)
Skrót nazwy: Australia
Stolica: Canberra
Powierzchnia: 7682,3 tys. km kw.
Ludność: 18,7 mln (1998 r.)
Średnia gęstość zaludnienia: 2,5 os. na km kw. (najsłabiej zaludnione państwo świata)
Ustrój polityczny: monarchia konstytucyjna
Język urzędowy: angielski
Głowa państwa: monarcha brytyjski reprezentowany przez gubernatora generalnego
Święto narodowe: 26 stycznia – Dzień Australii
Hymn narodowy: „Advance Australia Fair...” (od 19 IV 1984 r.)
Najwyższy szczyt: Góra Kościuszki 2230 m n.p.m. (położony w Alpach Australijskich)
ABORYGENI
HISTORIA
WIERZENIA I SZTUKA
MENU
HISTORIA
Aborygeni to powszechnie używana nazwa rdzennej,
ciemnoskórej ludności Australii – prawdopodobnie
pochodzenia azjatyckiego. Wydaje się, że ludność ta
przybyła do Australii przez Nową Gwineę w okresie, gdy
oba wspomniane lądy połączone były szeregiem małych
wysepek z południowo-wschodnią Azją.
Aborygeni, o czym świadczą liczne cmentarzyska i
wykopaliska archeologiczne, żyją na kontynencie
australijskim od 50 tys. lat. Po ostatecznym osiedleniu się
tworzyli oni około 600 plemion, z których każde miało
własną nazwę, dialekt i zwyczaje oraz władało
określonym terytorium. Wszystkich aborygenów łączył
jednak koczowniczy tryb życia. Głównym ich zajęciem
było łowiectwo, rybołówstwo oraz zbieranie jagód i ziół.
Przed kolonizacją europejską, która rozpoczęła się w
latach osiemdziesiątych XVIII w., Australię zamieszkiwało
ok. 750 tys. aborygenów. Kiedy Wielka Brytania zakładała
swoje australijskie kolonie, cały ląd uznano za „własność”
Korony, bez kompensacji dla tubylców. Wielką tragedię
spowodowały ich prześladowania przez kolonistów. Wielu
wymordowano pod pretekstem zagrożenia, jakie mieli
rzekomo stanowić dla kolonii.
W 1967 r. władze Australii przyznały aborygenom pełnię
praw obywatelskich. Od 1968 r. mają już własną flagę. Jej
górny, czarny pas oznacza aborygenów. Pas dolny
symbolizuje matkę-ziemię, natomiast koło w środku to
Słońce.
WIERZENIA I SZTUKA
Najistotniejszą część wierzeń aborygenów stanowił
totemizm, czyli wiara w istnienie pokrewieństwa między
ludźmi i ich totemami, którymi mogą być zwierzęta,
rośliny, przedmioty i zjawiska przyrody. Totemy były dla
aborygenów przedmiotami kultu, uważali je bowiem za
postaci przodków, których duchy – według ich wierzeń –
przebywały w mitycznej przestrzeni poza czasem i
przestrzenią realną. Totemy, a także inne przedmioty o
charakterze sakralnym (mogły być nimi przedmioty
użytkowe, np. broń), były zdobione rytami i rysunkami
nawiązującymi do treści mitów.
Aborygeni wierzyli, że kształt Ziemi nadały duchy ich
przodków, a stało się to w dalekiej przeszłości zwanej
Czasem Snu. W miejscach uświęconych odwiedzinami
duchów przodków urządzali ceremonie. Znaczną rolę w
obrzędach kultowych odgrywały poezja, muzyka i taniec;
ciała uczestników rytuałów pokrywano malowidłami.
Wśród aborygenów rozpowszechnione były ozdoby z piór,
włókien roślinnych, zębów itp. w postaci naszyjników i
bransolet.
Twórczość artystyczna aborygenów była silnie związana
ze sferą wierzeń. Dzieła tworzone przez nich stanowią
formę obcowania z duchami przodków. Jednymi z
najciekawszych pamiątek po dawnej kulturze Aborygenów
są malowidła i ryty naskalne, odkryte w wielu miejscach
kontynentu. Ryty naskalne w głębi jaskini na nizinie
Nullarbor w południowej Australii pochodzą sprzed 20
tysięcy lat i należą do najstarszych na świecie.
ZWIERZĘTA AUSTRALII
Długotrwała izolacja Australii od innych lądów spowodowała
wytworzenie się na tym kontynencie swoistej endemicznej flory.
DINGO
DZIOBAK
EMU
KANGUR
MENU
KOALA
KOLCZATKA
WOMBAT
DINGO
1
Dingo to ssak z rodziny psowatych, występujący tylko w Australii (oprócz
Wiktorii i Tasmanii) i zarazem będący tam jedynym ssakiem drapieżnym. Jest
także jednym z nielicznych przedstawicieli na tym kontynencie ssaków
łożyskowych (reprezentowanych oprócz dingo przez nietoperze i nieliczne
gryzonie).
Znany również jako pies australijski, pochodzi od psów domowych, które
towarzyszyły pierwotnym mieszkańcom Australii. Uważa się, że żyje w Australii
od 30 tys. lat.
Dingo jest wielkości średniego psa: jego wzrost wynosi do 70 cm w kłębie,
natomiast waga do 25 kg. Charakteryzuje się pomarańczowożółtym kolorem
sierści (czasami zdarzają się dingo czarno-białe), białymi plamami na piersi,
łapach i końcówce puszystego ogona.
Dingo żyje w stadach, poluje również gromadnie. Czasami można spotkać
niewielkie grupy tych psów, złożone z 5 albo 6 osobników. Jego pożywienie
stanowią małe zwierzęta, od owadów począwszy, na niewielkich kangurach
skończywszy. Gdy około 200 lat temu w Australii pojawiły się króliki, dingo
polowały właśnie na te zwierzęta. Zdobycie pożywienia w postaci królika było
bardzo proste nawet dla samotnie polującego dingo. Od momentu, gdy
Australijczykom udało się zahamować plagę niekontrolowanego rozmnażania
się królików, dingo zaczęły coraz częściej polować na owce i cielęta, czyniąc
wielkie szkody farmerom.
Zwierzę to rozmnaża się raz do roku. Jedynie dominująca samica może urodzić
młode, reszta stada opiekuje się szczeniakami. Dingo jest trudny do oswojenia,
obecnie dość rzadko występuje.
DZIOBAK
2
To osobliwe zwierzę reprezentuje stekowce, najprymitywniejszą gromadę ssaków, łączących cechy ssaków i gadów. Dziobak żyje na
obszarze południowo-wschodniej Australii i Tasmanii – w norach w pobliżu bagien, wzdłuż brzegów rzek i jezior, w górskich potokach
oraz w ciepłych lagunach. Swoją nazwę zawdzięcza płaskiemu, jak u kaczki, dziobowi, z rogowymi brzegami. Długość jego ciała wraz z
ogonem wynosi do 60 cm. Dziobak jest zwierzęciem o opływowym ciele, pokrytym gładkim brązowym futrem.
Większą cześć życia spędza w wodzie, w tym bowiem środowisku czuje się najlepiej. Natura wyposażyła go w błonę między palcami
kończyn, ułatwiającą pływanie. Silne pazury pomagają dziobakowi w wykopywaniu dziur i nor nad brzegami rzek, ogon służy jako
statecznik. Może pływać pod wodą tylko około dwóch minut, ale nozdrza umieszczone na górnej części dzioba pozwalają mu pływać
przy powierzchni i jednocześnie oddychać. Futerko zabezpiecza go przed niską temperaturą środowiska, dzięki czemu może spędzać w
wodzie po 12 godzin dziennie, nie marznąc. Poluje, mącąc wodę i wyłapując z niej małże, ślimaki, larwy owadów, a także małe ryby,
które miażdży twardymi płytkami występującymi zamiast zębów.
Raz w roku samica składa jaja, które następnie przez dwa tygodnie wysiaduje, umieszczając je na brzuchu i zakrywając ogonem. Po
dwóch tygodniach wylęgają się ruchliwe, lecz ślepe maleństwa. Karmione mlekiem matki przebywają kilka miesięcy w gnieździe, w
którym otaczane są troskliwą opieką. Samica dziobaka nie posiada sutek, toteż karmienie odbywa się przez zlizywanie mleka
wydobywającego się z niewielkich gruczołów potowych umieszczonych na brzuchu zwierzęcia.
Prawie zupełnie wytępiony ze względu na cenne futro, podlega całkowitej ochronie.
EMU
Emu, nielotny, płowobrunatny struś o głowie i szyi częściowo nagich. Zamieszkuje otwarte,
równinne stepy i rzadkie lasy Australii oraz Tasmanii. Emu jest po strusiu afrykańskim drugim
co do wielkości żyjącym ptakiem na Ziemi: osiąga 180 cm wzrostu i 50 kg wagi.
Jest to gatunek wędrujący; niektóre osobniki w ciągu roku w poszukiwaniu pokarmu roślinnego
przemierzają ponad 1000 km. Długie, mocne nogi pozwalają na marsz w tempie 7 km na
godzinę i bieg z prędkością dochodzącą do 48 km na godzinę.
Odżywia się ostrymi trawami, kwiatami, owocami, jagodami, nasionami i owadami. Żyjąc na
najbardziej suchym kontynencie, emu kiepsko sobie radzi z brakiem wody – musi pić
regularnie – także można go raczej spotkać przy większych zbiornikach.
Korzystając z jezior i rzek, w których obecności żyje, nauczył się również dobrze pływać.
Skrzydła z miękkimi i luźnymi piórami, choć nie służą do latania, przydają mu się w wielu
sytuacjach. I tak, w gorącym i suchym australijskim buszu emu chłodzi się, trzymając je
rozpostarte.
Samce intensywnie odżywiają się jesienią,
gromadząc zapas tłuszczu na sezon łęgowy.
Samice składają 8-20 sztuk jaj o wadze ok.
500 g każde. Wysiadywaniem przez prawie
60 dni zajmuje się wyłącznie samiec i on
również opiekuje się pisklętami przez 18
miesięcy aż do zupełnego usamodzielnienia
się młodych. Pisklęta opuszczają gniazda
zaraz po przyjściu na świat.
Emu to jedyny gatunek wielkiego ptaka
nielatającego, którego pierwotny zasięg
występowania nie skurczył się drastycznie w
związku z działalnością człowieka.
3
KANGUR
Kangury, których jest około 40 gatunków, należą do rzędu torbaczy. Największe, jak np. kangur
rudy, osiągają ponad 180 cm wysokości i ciężar do 100 kg. Samica jest zawsze znacznie
mniejsza.
Niektóre gatunki kangurów zamieszkują lasy, inne – jak kangur olbrzymi – otwarte równiny.
Najczęściej żyją w stadach liczących do dziesięciu osobników. Kangury to zwierzęta
roślinożerne, część ich pożywienia stanowią także owady i larwy.
Przednie kończyny ma kangur stosunkowo krótkie i słabo rozwinięte. Wykorzystuje je zarówno
do zbierania pokarmu, drapania, jak i do obrony. Tylne kończyny, długie i silnie umięśnione,
umożliwiają większym gatunkom rozwijanie prędkości w biegu do 90 km na godzinę, a także
wykonywanie kilkunastometrowych skoków. Długi i mocny ogon pełni rolę narządu równowagi
podczas wykonywania skoków, a także stanowi oparcie dla tułowia utrzymywanego zazwyczaj w
pozycji pionowej.
Ciąża trwa 28-39 dni. Młody kangur rodzi się w
bardzo wczesnym stadium rozwojowym, słabo
rozwinięty, nagi i ślepy. W takiej postaci
przedostaje się, pełzając po brzuchu matki, do
torby i przysysa się do jednego z czterech
sutków. Małe kangury spędzają w torbie, w
zależności od gatunku, od 195 do 400 dni, przy
czym w końcowym okresie odchowu opuszczają
ją coraz częściej w poszukiwaniu pokarmu.
Najbardziej znanymi przedstawicielami kangurów
są kangur rudy i kangur olbrzymi. Ten pierwszy
zamieszkuje południowo-wschodnią Australię i
Tasmanię, natomiast drugi prawie całą Australię
– najrzadziej występuje na wschodnim wybrzeżu.
4
KOALA
5
Ssak z rzędu torbaczy, zamieszkujący wschodnie tereny Australii. Długość ciała koali wynosi
około 60 cm (samce są mniejsze od samic), natomiast ciężar dochodzi do 15 kg. Zwierzę to ma
krępy tułów, pozbawiony ogona. Ubarwienie sierści koali jest szarobrązowe, brzuch białawy. Na
dużej głowie o tępo ściętym pysku wystają wielkie uszy pokryte puszystymi włosami. Obie pary
kończyn zakończone są pięcioma palcami o silnych pazurach, stanowiących doskonałe narządy
chwytne.
Koala prowadzi nadrzewny tryb życia. Przebywa prawie wyłącznie na gałęziach drzew
eukaliptusowych, ponieważ odżywia się jedynie liśćmi i młodymi pędami eukaliptusów. Jest to
pokarm ciężkostrawny, ponadto ubogi w substancje odżywcze, dlatego koala porusza się wolno
i dużo śpi – nawet 18 godzin na dobę. Zbierając odpowiedni pokarm, napełnia nim swe torby
policzkowe, które służą mu jako pewnego rodzaju magazyn żywności. Zwierzę to zjada tak duże
ilości liści (przeciętnie od 500 g do 1 kg dziennie), że musi często odbywać podróże, by znaleźć
pożywienie.
Koala należy do zwierząt żyjących grupowo. Na
wierzchołkach drzew eukaliptusowych spotyka się
często całe rodziny. Rodzina składa się zawsze z
jednego samca, kilku samic i młodych osobników.
Ciąża u koali trwa ok. 4 tygodni. Samica rodzi
przeważnie jedno młode, które przez okres 6 miesięcy
noszone jest przez nią w torbie. Sześciomiesięczny
niedźwiadek opuszcza po raz pierwszy kieszeń matki i
wspina się na jej plecy. Trzy miesiące później jest już
dorosły i może odżywiać się samodzielnie.
Wskutek wycinania lasów eukaliptusowych oraz
polowań dla cenionego futra gatunek zagrożony
wyginięciem, objęty obecnie całkowitą ochroną.
KOLCZATKA
6
Kolczatka to przedstawiciel stekowców. Zamieszkuje całą Australię i
Tasmanię. Żyje samotnie na terenach leśnych i otwartych, w górach dochodzi
do wysokości 2500 m n.p.m.
Kształtem przypomina jeża, jej sylwetka jest ociężała i krępa. Ciało kolczatki
ma długość ok. 60 cm, ogon 10 cm, ciężar ciała dochodzi do 6 kg. Skóra
pokryta jest włosami i ostrymi kolcami, pysk wydłużony, pozbawiony zębów,
nogi masywne, z mocnymi pazurami umożliwiającymi kopanie nor.
Język kolczatka ma długi, ruchliwy, wysuwalny, co pomaga jej w zbieraniu
owadów – głównie mrówek, termitów i ślimaków. Częściowo jest on pokryty
rogowymi kolcami, które służą kolczatce do rozcierania pokarmu.
Zwierzę w ciągu dnia chowa się w głębokiej norce, a nocą poluje. W biegu
potrafi poruszać się na dwóch tylnych kończynach. Ma doskonały węch, lecz
bardzo słaby wzrok. Kolczatka doskonale pływa.
Do odbierania bodźców służą kolczatce receptory elektromagnetyczne, które
są umieszczone na czubku pyska. W razie zagrożenia zwija się w kulę,
wkopuje się pionowo w ziemię, po czym wczepia się w zagłębienie mocno
pazurami.
Jest to gatunek jajorodny. Samica skład jedno jajo w kreatynowej osłonie,
które nosi przez 7-8 dni w torbie skórnej na brzuchu. Młode pozostają w torbie
matki przez okres 6-8 tygodni. Kolczatka osiąga dojrzałość płciową w wieku 12
miesięcy.
WOMBAT
Wombat jest roślinożernym torbaczem, dochodzącym do 120 cm długości i
osiągającym wagę 22-40 kg. Charakteryzuje go walcowaty tułów i ociężała sylwetka;
pokryty jest szarobrązowym szorstkim futrem. Wombat ma wielką głowę, kończyny
krótkie, mocne, 5-palczaste, zakończone mocnymi pazurami, których brak jedynie na
pierwszych palcach kończyn tylnych. Mimo dużej wagi i krótkich nóg potrafi osiągać
szybkość 30 km na godzinę.
Występuje w lasach na wybrzeżu od północno-wschodnich krańców Nowej
Południowej Walii do południowo-wschodnich krańców Australii. Wombaty prowadzą
nocny tryb życia. W nocy w poszukiwaniu pożywienia, które stanowią dla nich trawy,
zioła, kora, korzenie i grzyby, potrafią przedreptać nawet cztery kilometry.
W dzień wombaty pozostają w wykopanych przez siebie norkach, osiągających, z
licznymi korytarzami i wejściami, nawet 20 m długości. Dzięki owym norkom, w
których panuje temperatura 17-20 0C, mogą przetrwać pożary buszu oraz ukryć się
przed polującymi na nie dzikimi psami dingo. W zimę w dzień wygrzewają się na
słońcu i odżywiają. Zwierzęta te posiadają bardzo dobrze rozwinięty zmysł węchu,
umożliwiający im komunikację. Pozostawiają na swoim terytorium odchody, które
mają charakterystyczny zapach tylko dla danego osobnika.
Wombaty osiągają dojrzałość płciową w wieku dwóch lat, a ich okres godowy trwa
cały rok. Ciąża u wombatów przebiega przez 21-22 dni. Samica rodzi jedno młode,
które, podobnie jak kangurzyca, chowa w torbie. Młode mieszkają w torbie matki
przez 6 miesięcy, w ciągu 11 następnych nie odstępują jej na krok.
Najbardziej znanymi gatunkami są wombat tasmański oraz wombat szerokogłowy.
Wombaty są gatunkiem chronionym, podobnie jak wszystkie rodzime ssaki
kontynentu australijskiego.
7
CIEKAWE MIEJSCA
AUSTRALII
AYERS ROCK
PARK NARODOWY KAKADU
PARK NARODOWY PORT CAMPBELL
WIELKA RAFA KORALOWA
MENU
AYERS ROCK
Ten olbrzymi masyw skalny wznosi się 350 m ponad
piaszczystą równiną, na południowy zachód od Alice
Springs. Geolodzy szacują jego wiek na około 600
milionów lat. Ayers Rock jest uważany za największy
na świecie monolit wystający ponad powierzchnię,
przy czym geolodzy sądzą, że większa jego część
(około dwóch trzecich) znajduje się pod ziemią.
Aborygeni nazywają górę „Uluru”, czyli „miejsce
spotkań”. Stanowi ona od tysięcy lat święte miejsce
pierwotnych mieszkańców Australii oraz przedmiot
niezliczonych mitów i legend. Tubylcy uważają, że
jest śpiącym olbrzymim wielorybem, ukształtowanym
z piaszczystej wydmy przez jednego z legendarnych
przodków.
Wiele wieków erozji doprowadziło do powstania w
podstawie skały licznych jaskiń, których ściany
aborygeni ozdobili malowidłami. Przedstawiają one
opowieści o powstaniu tej góry. Ayers Rock inspiruje
turystów z całego świata do fotografowania. Jawi się
bowiem, w zależności od pory dnia i pogody, w
pełnej gamie kolorów: o wschodzie słońca czarny
kontur góry stopniowo nabiera czerwonego odcienia
– im słońce jest wyżej, tym staje się on jaśniejszy.
Kiedy słońce jest w zenicie, ściany Ayers Rock
wydają się żółtawe, a potem, wraz z zapadającym
zmierzchem, cały proces powtarza się, tylko w
odwrotnej kolejności.
PARK NARODOWY KAKADU
Zajmujący powierzchnię ok. 20 tys. m kw. Park
Narodowy Kakadu jest największym parkiem
narodowym w Australii. Znajduje się na obszarze
Terytorium Północnego, 200 km na wschód od
miasta Darwin, w dorzeczu rzeki Alligator. Nazwa
„Kakadu” pochodzi od miejscowego plemienia
aborygenów, zwanego Gagudju.
Park odznacza się ogromną różnorodnością świata
zwierząt i roślin. Na jego terenie rośnie ponad 1600
gatunków roślin. W Kakadu występuje 289 gatunków
ptaków, 64 gatunki ssaków (m.in. myszowór,
kolczatka australijska). W rzekach żyje 55 gatunków
ryb słodkowodnych – jest to najbogatszy w ryby
region Australii. Tereny parku od innych terytoriów
Australii odróżnia to, że znajdują się w tym miejscu
niemal wszystkie gatunki, które istniały tu dwa wieki
wcześniej, w okresie kolonizacji.
Na setkach ścian jaskiń i na skałach można obejrzeć
jedne z najpiękniejszych w Australii malowideł
naskalnych, wykonanych przez aborygenów –
niektóre pochodzące sprzed 20 tys. lat. Malowidła
przedstawiają zwierzęta, ludzi, postacie z mitologii, a
nawet statki Europejczyków.
Turystów
odwiedzających
park
przyciągają
malownicze urwiska na wybrzeżu, rozległe mokradła
oraz liczne wodospady. Największy wodospad, Jin
Jin, ma 200 m wysokości.
PARK NARODOWY PORT CAMPBELL
Park narodowy o powierzchni ledwie 17 km kw.,
utworzony w 1964 r. Zajmuje pas nadbrzeżnego
płaskowyżu, opadającego wysokim (ponad 100 m)
klifem ku spienionym wodom Oceanu Indyjskiego.
Silne falowanie zmieniło krajobraz, tworząc
malownicze formy skalne w postaci iglic, kopuł,
łuków, grot i kipiących zatoczek (m.in. „Nozdrze
Wieloryba”, „Dwunastu Apostołów”). Przez tysiące
lat wiatr i fale wrzynały się coraz bardziej w ląd,
pozostawiając
jedynie
te skaliste
ostańce,
wznoszące się na 60 m ponad lustro wody.
Jednym z nielicznych miejsc, które pozwalają zejść
na plażę, są schody Gibson Steps. Dopiero stamtąd
można w pełni docenić wielkość filarów skalnych.
Podczas zachodu słońca turyści odwiedzający park
podziwiają fantastyczny widok skalistego wybrzeża,
zmieniającego swą barwę na intensywnie czerwoną.
Jeszcze nie tak dawno można było w parku oglądać
naturalny łuk skalny o nazwie „Londyński Most”, lecz
niestety w 1990 r. zawalił się. Powstała w wyniku
tego nowa wysepka jest najlepszym przykładem, w
jaki sposób burzliwe morze co roku wymywa kolejne
połacie wybrzeża.
Roślinność Parku Narodowego Port Campbell
tworzą formacje trawiaste i zarośla eukaliptusowe.
Świat fauny zdominowany jest przez ptactwo
morskie, na otwartym morzu obserwować można
wieloryby.
WIELKA RAFA KORALOWA
Wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii, na
odcinku ponad 2 tys. km, rozciąga się jeden z
najwspanialszych cudów natury na świecie – Wielka
Rafa Koralowa.
Tworzą ją kolonijne koralowce, żyjące w symbiozie z
glonami. Polipy, składające się na kolonię korala,
otaczają się twardym wapiennym szkieletem. Gdy
kończą życie, pozostaje po nich twarda konstrukcja,
służąca jednocześnie za podstawę następnym
pokoleniom korali. W ten sposób, warstwa po
warstwie, budowana jest rafa koralowa. Kryje ona w
sobie wielką rozmaitość form, od korali gatunku
Acropora, o strukturze przypominającej poroże
jelenia, do Meandrina, których zwoje przypominają
dwumetrowy ludzki mózg.
Szacuje się, że Wielka Rafa Koralowa składa się z
ok. 2900 pojedynczych raf. W jej obrębie znajduje
się też ponad 600 wysp, z których większość nie ma
nawet własnych nazw. Powierzchnia Rafy wynosi
ponad 350 tys. km kw., czyli więcej niż powierzchnia
Polski. Jej szerokość zaś waha się w granicach od
300 m do 2 km.
O wyjątkowym charakterze tej podwodnej krainy
świadczy też niezwykłe bogactwo zamieszkujących
ją ryb (ok. 2 tys. gatunków) i skorupiaków (ok. 4 tys.
gatunków).
SYMBOLE NARODOWE
AUSTRALII
HERB AUSTRALII
HYMN
FLAGA
MENU
HYMN
Hymnem Australii jest pieśń „Advance Australia Fair”, choć aż do 1984 roku funkcję tę pełnił brytyjski hymn
królewski „God Save the Queen”. „Advance Australia Fair” został ogłoszony hymnem narodowym po zasięgnięciu
opinii społeczeństwa australijskiego. W narodowym głosowaniu, którego zostało przeprowadzone w 1977 r.
Australijczycy zdecydowanie opowiedzieli się właśnie za tą pieśnią. Na podstawie ich decyzji 19 kwietnia 1984
roku gubernator generalny proklamował „Advance Australia Fair” hymnem narodowym Australii.
FLAGA
Wkrótce po utworzeniu federacji, w 1901 r., pierwszy premier Australii Edmund Barton ogłosił konkurs na flagę
narodową. W wyniku tego konkursu wybrano pięć bardzo podobnych do siebie projektów, wśród nich pracę 14letniego ucznia Ivora Evansa. Zwycięzcy konkursu opracowali jeden wspólny projekt flagi australijskiej,
wykorzystując do tego celu rysunek flagi brytyjskiej i umieszczając pod nim gwiazdę sześcioramienną,
symbolizującą sześć stanów Związku Australijskiego, a na prawo od niej konstelację Krzyża Południa. Ivor Evans
był autorem pomysłu umieszczenia na fladze Krzyża Południa, „najjaśniejszej konstelacji gwiazd południowej
półkuli, symbolu świetlanej przyszłości Australii jako wiodącego kraju”.
MIASTA AUSTRALII
ADELAIDE
BRISBANE
CANBERRA
MELBOURNE
PERTH
SYDNEY
MENU
ADELAIDE
Stolica stanu Australia Południowa, położona w pobliżu ujścia rzeki
Torrens do zatoki św. Wincentego. Założenie osady proklamował 28
grudnia 1836 r. angielski kapitan John Hindmarsh; jak wieść głosi,
uczynił to pod stojącym do dziś w mieście eukaliptusem. Adelaide
zostało zbudowane według planów pułkownika Williama Lighta,
pierwszego gubernatora Australii Południowej, który postanowił tutaj
zlokalizować stolicę kolonii. Od 1845 r. do miasta przybywali, po
odkryciu złota i miedzi, górnicy, a od roku 1847 imigranci niemieccy,
którzy rozwinęli w dolinie Barossa przemysł winiarski. W 1872 roku
Adelaide jako pierwsze miasto australijskie uzyskało bezpośrednie
połączenie telegraficzne z Londynem.
Miasto składa się z dwóch części otoczonych pasem zieleni; sztuczne
jezioro na rzece Torrens oddziela południową dzielnicę, handlową, od
dzielnicy północnej, głównie mieszkaniowej. Adelaide jest jednym z
ważniejszych ośrodków przemysłowych oraz węzłów komunikacji
kolejowej kraju.
Adelaide zwykło się określać miastem festiwali. Najbardziej prestiżowy,
o międzynarodowej renomie, jest Adelaide Festival, który odbywa się w
latach parzystych. Na festiwal ten przybywają największe sławy
światowych scen (na ponad 100 różnych imprezach reprezentowane
są: muzyka, teatr, film i taniec).
Zabytki: najstarszy stadion w Australii – Adelaide Oval (1870), Budynek
Rządu (1838-1840), Ayers House (1846-1876), Stary Budynek
Parlamentu (1855), katedra św. Piotra (1876).
BRISBANE
Trzecie co do wielkości miasto Australii i jednocześnie stolica stanu
Queensland. Leży na wschodnim wybrzeżu Australii, na przedgórzu
Wielkich Gór Wododziałowych, nad rzeką Brisbane.
Miasto założył w 1824 r., jako brytyjską kolonię karną, gubernator
Nowej Południowej Walii, Thomas Brisbane. Po zlikwidowaniu kolonii,
w 1842 r., otwarto je dla wolnego osadnictwa. Stolicą stanu
Queensland zostało Brisbane w 1859 r. Pięć lat później, w 1864 r.,
miasto zniszczył pożar. Wśród niewielu budynków ocalał Stary Wiatrak.
Został on zbudowany przez skazańców w 1829 r. wedle wadliwego
planu, wskutek czego nie wiatr, lecz właśnie skazańcy siłą własnych
mięśni napędzali młyn. Podczas II wojny światowej znajdowała się w
Brisbane baza amerykańska i główna kwatera dowódcy sił alianckich
na płd.-zach. Pacyfiku, gen. MacArthura.
Centrum miasta rozciąga się nad brzegami rzeki Brisbane. Nic więc
dziwnego, że Brisbane jest również miastem wielu mostów;
najwspanialszym z nich jest Story Bridge. Wspomniana rzeka, w
dolnym biegu żeglowna dla statków pełnomorskich, czyni z miasta
jeden z ważniejszych portów Australii. Roczne przeładunki portu
wynoszą ponad 14 mln ton. Fabryki Brisbane produkują m.in. tkaniny,
maszyny rolnicze i cukier. W mieście znajdują się rafinerie, stocznie,
fabryki broni.
Brisbane jest obecnie jednym z najpopularniejszych miast
australijskich. Łagodny klimat w ciągu całego roku i atrakcyjne miejsca
wypoczynku w pobliżu miasta przyciągają zarówno turystów, jak i ludzi
pragnących osiąść tu na stałe.
CANBERRA
Stolica Australii i centrum administracyjne położone na Australijskim
Terytorium Stołecznym, około 300 km na południowy zachód od
Sydney, nad rzeką Molongo. Po utworzeniu federacjii, w 1901 r.,
władze zaczęły rozglądać się za odpowiednią stolicą. O zaszczyt ten
początkowo ubiegały się dwa rywalizujące miasta – Sydney i
Melbourne. Aby zażegnać ten konflikt, zdecydowano się znaleźć nową
lokalizację, miasto leżące nie dalej niż 100 mil od Sydney i nie
mniejsze niż 100 mil kwadratowych. Wybór padł na niewielką
Canberrę.
Miasto rozbudowano w latach 1913-1927 według planu
amerykańskiego architekta Waltera Burleya Griffina. W 1927 r.
Canberra została stolicą Australii; w tym samym roku odbyły się tutaj
po raz pierwszy obrady parlamentu. W dwóchsetną rocznicę
osadnictwa białego człowieka na kontynencie australijskim, w 1988 r.,
otwarto w Canberze nowy gmach parlamentu, stanowiący wizytówkę
miasta. Dokonała tego osobiście głowa państwa, królowa Elżbieta II,
która specjalnie na tę okazję przybyła z Londynu.
Canberra jest jednym z najważniejszych w kraju ośrodków naukowobadawczych i kulturalnych. Znalazło tu siedzibę wiele przemysłowych
laboratoriów naukowych. W mieście istnieje uniwersytet narodowy,
biblioteka narodowa, obserwatorium astronomiczne Mount Stromlo
(jedno z największych na półkuli południowej) oraz mauzoleum War
Memorial (budowla-pomnik ku czci wszystkich Australijczyków, którzy
zginęli w czasie II wojny światowej).
MELBOURNE
Drugie co do wielkości miasto Australii oraz stolica stanu Wiktoria. Leży
w południowej Australii, przy ujściu rzeki Yarra do zatoki Port Phillip.
Początek Melbourne dały dwie niezależne osady założone w tatach
1834-35 przez osadników z Tasmanii. Odkrycie w połowie XIX w. w
pobliżu miasta złóż złota spowodowało napływ znacznej liczby
osadników z Europy i przyczyniło się do jego rozwoju. W 1853 r.
powstał w Melbourne uniwersytet, a w 1854 r. zbudowano tu pierwszą
w Australii linię kolejową (z Melbourne do Sandridge). Od 1901 do
1927 r. Melbourne pełniło rolę stolicy kraju.
Centrum miasta leży na planie szachownicy podzielonej szerokimi
alejami. Melbourne otoczone jest parkami i terenami zielonymi
Założone w 1845 r. królewskie ogrody botaniczne mają 43 ha i
gromadzą 12 tys. gatunków roślin.
Melbourne to jedno z głównych australijskich ośrodków
przemysłowych, handlowo-finansowych, kulturalnych i naukowych.
Centrum handlowo-finansowe, z drapaczami chmur, mieści się na
prawym brzegu rzeki Yarra. W Melbourne znajduje się wielki port
handlowy i pasażerski (m.in. regularne połączenie z Nową Zelandią).
Jest to miasto wieloetniczne; mieszka tu ponad 140 narodowości. W
Australii zamieszkuje liczna Polonia – prawie 300 tys. – z czego duża
część osiedliła się właśnie w tym mieście.
W Melbourne znajdują się wspaniałe muzea, a także teatry i galerie
sztuki. W National Gallery of Victoria zgromadzono jedną z
najbogatszych kolekcji sztuki australijskiej, europejskiej i azjatyckiej na
całym kontynencie.
PERTH
Miasto w zachodniej Australii, przy ujściu rzeki Swan do Oceanu
Indyjskiego, stolica stanu Australia Zachodnia. Jego początki siegają
1827 r., kiedy to przybyła nad wspomnianą rzekę garstka białych
osadników, prowadzona przez kapitana marynarki brytyjskiej Stirlinga.
Po dwóch latach proklamowano założenie na tym miejscu miasta.
Wkrótce władze brytyjskie, obawiając się zbytniego usamodzielnienia
się tych terenów, wysłały oddział pod dowództwem Charlesa
Fremantle’a, by objął ziemię we władanie brytyjskiej korony. W latach
1850-1868 przetransportowano do Perth setki skazańców. Rozwój
miasta nastąpił w latach 90. XIX w. w związku z odkryciem pokładów
złota w Coolgardie i Kalgoorlie oraz rozbudową portu Fremantle. W
1917 r. uruchomiono transkontynentalną linię kolejową łączącą Perth z
Sydney.
Mieszkańcy Perth lubią określać swoje miasto jako „najbardziej
odosobnioną stolicę na świecie”, co zresztą pokrywa się z
rzeczywistością – Perth usytuowane jest bowiem na absolutnym
pustkowiu. Najbliższe duże miasto, stolica Australii Południowej,
Adelaide, oddalone jest o 2700 km.
Na obszarze miasta znajduje się aż 19 pięknych plaż. Perth szczyci się
również wspaniale rozplanowanymi parkami. Największym i najbardziej
znanym jest Kings Park, który zajmuje 400 ha i symuluje naturalny
busz wchodzący do centrum miasta.
Perth to centrum usługowe i handlowe. W mieście rozwija się przemysł
środków transportu, spożywczy, chemiczny i lekki. W porcie Fremantle
przeładowuje się ropę, pszenicę i wełnę.
SYDNEY
Najstarsze i największe miasto Australii, stolica Nowej Południowej
Walii. Sydney leży nad głęboko wciętymi w ląd zatokami: Sydney
(dawniej Port Jackson), Botaniczną i Port Hacking. Początki osady
związane są z przybyciem w 1788 r. tzw. Pierwszej Floty pod
dowództwem A. Phillipa, która przywiozła do Australii pierwszą grupę
brytyjskich skazańców.
Najszybszy rozwój miasta miał miejsce podczas australijskiej gorączki
złota w latach pięćdziesiątych XIX wieku. Kryzys finansowy lat
dziewięćdziesiątych XIX w. zahamował tempo rozwoju i doprowadził do
tego, że Sydney zostało przejściowo wyprzedzone pod względem
wielkości przez Melbourne. Jednak już w 1911 r. znów objęło pod tym
względem prymat pośród miast Australii.
Jedną z najefektowniejszych budowli miasta jest wieża AMP Center
Point Tower, będąca najwyższą budowlą w całym Sydney (259 m).
Wspaniałą budowlą jest ukończony w 1973 r. gmach opery z dachami
przypominającymi ogromne, wydęte wiatrem, żagle. Gmach ten,
zbudowany na cyplu wysuniętym w wody zatoki Sydney, mieści m.in.
salę koncertową na 2700 miejsc, kino oraz studio nagraniowe.
Nad zatoką Sydney góruje jeden z najwyższych i najdłuższych
jednoprzęsłowych mostów świata, uchodzący za narodowy symbol
całej Australii, Sydney Harbour Bridge. Most ma 49 m szerokości, a
jego rozpiętość wynosi 503 m. Ze względu na swój wyjątkowy kształt
mieszkańcy Sydney nazywają go czule „coat hanger” (wieszak).
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Create flashcards