Slajd 1 - Tadeusz Biesaga SDB

advertisement
Podręcznik
Elementy etyki lekarskiej
na tle innych podręczników
tej dyscypliny
Ks. dr hab. Tadeusz Biesaga prof. UPJPII
Charakterystyczną cechą pierwszego działu książki, omawiającego
wybrane źródła etyki lekarskiej, jest próba umieszczenia obok siebie
różnych propozycji wzajemnie się ubogacających: starożytnej myśli
etycznej Hipokratesa, chrześcijańskiej myśli etycznej wyrażonej w Karcie
Pracowników Służby Zdrowia, europejskiej propozycji rozwiązań
bioetycznych wyrażonej w Konwencji Bioetycznej oraz zasad etycznych
sformułowanych w polskim Kodeksie Etyki Lekarskiej. Przykładem jest
choćby ujęcie powołania lekarskiego.
Druga charakterystyczną cechą prezentowania tych źródeł to niejako
ciągłe pytanie o człowieka, o jego ujęcie, o antropologię kryjącą się w
przytaczanych dokumentach, która staje się podstawą rozstrzygnięć
etycznych. Antropologię tę rekonstruuje się jak świadczą poniższe tytuły
zarówno przy omawianiu Karty Pracowników Służby Zdrowia, jak też
Europejskiej Konwencji Bioetycznej
Drugą, ale w kwestii uzasadnień, zasadniczą częścią podręcznika, jest
odwołanie się do filozoficznych podstaw etyki lekarskiej.
W swej strukturze część ta, po przeprowadzeniu sporu personalizmu z
utylitaryzmem i deontonomizmem etycznym, zmierza do
wypracowania podstawowych kryteriów na terenie etyki medycznej,
następnie krytycznie odnosi się do absolutyzowania wolności,
przeciwstawia się zagrożeniom sumienia lekarza, podkreśla rolę jego
cnót, oraz krytycznie ocenia propozycje relacji lekarz-pacjent w
medycynie skomercjalizowanej.
Wyraźnie prezentowana jest w tej części antropologia i etyka, która
kontynuuje propozycję K. Wojtyły i jego uczniów ubogacenia filozofii
realistycznej, filozofią podmiotu. Pomysł ten w jakieś mierze zostal
teoretyczne sprawdzony w mojej książce Spór o normę moralności, WN
PAT, Kraków 1998. Tutaj jest on w jakiejś mierze kontynuowany i
zastosowany w poszukiwaniu normatywnych wskazań na terenie etyki
medycznej.
Podstawowe rozstrzygnięcia w poszczególnych nurtach filozoficznych w punkcie wyjścia filozofii decydują o
takiej, a nie innej antropologii i etyce.
Metody redukcjonistyczne, przydatne dla nauk ścisłych, dla opisu specyficznych aspektów rzeczywistości, na
terenie integralnego ujęcia człowieka i sformułowania zasadniczych norm etycznych są niewystarczające i
prowadzą do propagowania błędnych norm etycznych i społecznych.
Oprócz dość wyraźnego przywołania w tym podręczniku antropologii
personalistycznej, próbowano w nim za amerykańskim lekarzem i etykiem
Edmundem Pellegrino wypracować odpowiednie kryteria wewnątrz samej etyki
medycznej. Refleksja nad natura profesji medycznej prowadziła do
wyraźniejszego odróżnienia celów wewnętrznych praktyce medycznej, od
celów zewnętrznych tej profesji. Owo teleologiczne ujęcie działalności
medycznej pozwoliło też dokładniej określić cel medycyny, dobro pacjenta
(dobro medycznej, dobro osobiste i dobro osobowe) oraz główną zasadę
wynikła z relacji pacjent-lekarz, określaną jako „dobroczynność w zaufaniu”.
Dwie następne części podręcznika to problemy etyki początku i końca życia.
Ogólnie refleksja dość wyraźnie nachylona jest antropologicznie. W
poszukiwaniu ocen i wskazań normatywnych implicite czy explicite ciągle
pamięta się, że chodzi o pacjenta, podmiot, osobę ludzka. Z tej pozycji
obnaża się pewną błędną terminologię etyczną. Np. wobec używanego
sformułowania „klonowanie terapeutyczne”, można zapytać, czy jest ono dla
klonu ludzkiego terapeutyczne czy eutanatyczne? Jeśli jest eutanatyczne, to w
takim razie, czy nazwanie go terapeutycznym nie jest manipulacja
psychologiczną i etyczną?
Czy stosowanie przez Państwo tzw. zgody domniemanej, nie jest w
rzeczywistości zawłaszczaniem zwłok do transplantacji?
Czy aborcję z pozycji podmiotowości embrionu ludzkiego, można nazwać
metodą planowania rodziny jak chcą organizacje proaborcyjne?
Od strony formalnej i treściowej podręcznik, pisany w postaci zwięzłych
artykułów kierowanych do środowiska medycznego, chciał zrealizować zarówno
cele naukowe jak i dydaktyczne.
Cele dydaktyczne chciał osiągnąć przez dyskusję z Redakcją Medycyny
Praktycznej w sprawach odpowiedniego języka, zrozumiałego dla środowiska
medycznego, przez zwięzłą i przejrzystą strukturę każdego tematu.
Cele naukowe chciał osiągnąć przez rozwijanie pewnej filozoficznej propozycji
antropologicznej i etycznej w dyskusji z innymi propozycjami, w formułowaniu
argumentów i wykorzystaniu współczesnej literatury bioetycznej, cytowanej w
tekście i dokumentowanej w przypisach i bibliografii.
Elementy etyki lekarskiej nie są pełnym podręcznikiem.
Każdy z istniejących działów, szczególnie działy dotyczące różnych,
szczegółowych problemów etyki medycznej, powinny być uzupełnione
nowymi tematami. Trzeba opracować wiele tematów w brakującym dziale,
które można nazwać etyka trwania życia.
Ponadto, brakuje tematów dotyczących diagnostyki prenatalnej, sztucznej
prokreacji, eksperymentów na ludziach, związku lekarza z przemysłem
farmaceutycznym, problematyki opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz wielu
innych.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

Create flashcards