Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotwotowych

advertisement
Narodowy Program
Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy
Profilaktyczne finansowane
przez UMG
Lek. med. Elżbieta Goszczyńska
Listopad 2007
Gdańsk
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG


Nowotwory złośliwe stanowią drugą
przyczynę zgonów w Polsce po chorobach
układu sercowo-naczyniowego, powodując
prawie 25% zgonów u mężczyzn i 21.5%
zgonów u kobiet
Nowotwory złośliwe w Polsce występują
znacznie częściej niż w innych krajach przed
65 rokiem życia i są główną przyczyną
przedwczesnej umieralności
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
W Polsce w 2004 roku na nowotwory
złośliwe zachorowało około 121300 osób i
stwierdzono prawie 89 815 zgonów z tego
powodu
 W Polsce w 2005 roku na nowotwory
złośliwe zachorowało około 130 000 osób
i stwierdzono prawie 90 000zgonów
z tego powodu

Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG


Obserwowane od wielu lat trendy
zachodzące w częstości zachorowań i
zgonów na nowotwory złośliwe w Polsce
uwidaczniają przede wszystkim związek z
ekspozycją na czynniki rakotwórcze dymu
tytoniowego (rak płuca, rak pęcherza
moczowego, nowotwory głowy i szyi)
Jedynie rak żołądka wykazuje trend
spadkowy w częstości zachorowań
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG


Najczęstszymi nowotworami złośliwymi
występującymi u mężczyzn jest rak płuca,
nowotwory jelita grubego, rak gruczołu
krokowego oraz rak żołądka
W populacji kobiet wiodącymi nowotworami
złośliwymi są rak piersi, nowotwory jelita
grubego, nowotwory narządu rodnego i rak
płuca
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG


W populacji mężczyzn nastąpiły korzystne zmiany
polegające na zmniejszeniu odsetka palących, co
przełożyło się na zmniejszającą się częstość
zachorowań na nowotwory płuca. Ten korzystny
zwrot najpierw dotyczył młodych mężczyzn, a od
początku lat 90-tych także mężczyzn w średnim
wieku
Wśród kobiet dominującym nowotworem złośliwym
jest rak piersi który od około dekady wykazuje
plateu. Wzrasta odsetek zachorowań na raka płuca
co związane jest z tym że do kohortu zachorowań
wchodzą kobiety urodzone w latach 1940-1960
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Ogółem nowotworów złośliwych w woj.
Pomorskim było
2004 roku:
zachorowań 7314 osób
zgonów 5502 osób
2005 roku:
zachorowań 7399 osób
zgonów 5736 osób
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

W Polsce alarmujący jest fakt pogarszającej
się sytuacji epidemiologicznej:
- współczynnik zachorowalności zwiększa się
w tempie o około 2,5% rocznie(trend rosnący)
- gorsze wyniki leczenia niż w pozostałych
krajach Europy i Świata
Odsetki pięcioletnich przeżyć:
Polska
24-25%
Słowacja 35-38%
Holandia 55-58%
USA
60- 65%
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Programy realizowane w 2005 roku :
1.Program profilaktyki raka szyjki macicy
(2005-2010)
2.Program profilaktyki raka piersi
(2005-2010)
3.Program badań przesiewowych dla
wczesnego wykrywania raka jelita grubego
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
4.Program opieki nad rodzinami wysokiego,
dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka
zachorowania na nowotwory złośliwe
a.Moduł.1- wczesne wykrywanie nowotworów
złośliwych w rodzinach wysokiego, dziedzicznie
uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka
piersi i raka jajnika
b.Moduł.2- wczesne wykrywanie i prewencja
nowotworów złośliwych w rodzinach wysokiego,
dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka
zachorowania na raka jelita grubego i trzonu
macicy
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
5.Wdrożenie programu kontroli jakości w
diagnostyce ostrej białaczki u dzieci
6.Ograniczenie niepełnosprawności u dzieci
leczonych z powodu nowotworów złośliwych
kości
7.Program rozwoju opieki paliatywnej w
onkologii
8.Utworzenie w Polsce systemu radioterapii
onkologicznej
9.Tomografia Pozytonowa (PET)- budowa sieci
ośrodków PET- I etap
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Profilaktyka pierwotna są to działania mające
na celu wyłonienie czynników ryzyka, których
eliminacja lub zmniejszenie ekspozycji na nie
skutkuje spadkiem zachorowań na dany
nowotwór
Przykłady:
- walka z nałogiem palenia
- propagowanie zdrowego stylu życia
(aktywność fizyczna, zdrowy styl
odżywiania)
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Profilaktyka wtórna są to działania mające na
celu identyfikacje i powstrzymanie rozwoju
choroby, która już istnieje, ale nie jest
jeszcze w stopniu zaawansowania
uwidaczniającym symptomy. Te
przedkliniczne stany chorobowe są zazwyczaj
rozpoznawane w czasie badań
przesiewowych w kierunku danej choroby
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
Profilaktyka trzeciej fazy
- są to działania terapeutyczne mające na
celu całkowite wyleczenie nowotworu
lub zwiększające szanse na wyleczenie nawet w
zaawansowanych stadiach nowotworu
a co za tym idzie uniknięcie zgonu z powodu
choroby nowotworowej

Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Przykłady:
- chłoniak Hodgina
- nowotwory jądra
- kosmówczak złośliwy
- białaczki u dzieci
- guzy nerek u dzieci
- rak piersi
- rak jelita grubego
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

„Profilaktyka własna”:
1. Nie pal (a na pewno nie narażaj innych)
2. Wystrzegaj się otyłości
3. Aktywność ruchowa
4. Dieta (warzywa, owoce, ograniczenie
tłuszczy)
5. ogranicz spożycie alkoholu
6. Unikać promieniowania słonecznego
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
7. Ochrona przed narażeniem na znane
substancje rakotwórcze.
8. Bierz udział w szczepieniach p/zapaleniu
wątroby typu B
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Dla niektórych nowotworów złośliwych
istnieją programy przesiewowe:
9. Kobiety po 25 roku życia powinny brać
udział w badaniach przesiewowych raka
szyjki macicy
10. Kobiety po 50 roku życia powinny brać
udział w badaniach przesiewowych w
kierunku raka piersi
11. Kobiety i mężczyźni po 50 roku życia
powinni brać udział w badaniach
przesiewowych w kierunku raka jelita
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
Rak szyjki macicy
- 3500 nowych zachorowań
- 2000 zgonów
 Rak piersi
- 12000 nowych zachorowań
- 5000 zgonów
 Rak jelita grubego u obu płci
- 16000 nowych zachorowań
- 8000 zgonów

Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Program profilaktyki raka szyjki macicy
celem niniejszego zadania jest stworzenie
sprawnego funkcjonowania powyższego
programu poprzez utworzenie 16
Wojewódzkich Ośrodków Koordynujących
(WOK) i nadzoru w postaci Centralnego
Ośrodka Koordynującego (COK)
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
Umożliwi to:
- Stworzenie systemu wieloletniego, ciągłego
prowadzenia aktywnego skriningu raka szyjki
macicy
- monitorowanie losów pacjentek z wykrytymi
zmianami nowotworowymi
- poprawa zgłaszalności kobiet na badania
profilaktyczne
- zwiększenie świadomości kobiet
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Program profilaktyki raka piersi
celem niniejszego zadania jest stworzenie
sprawnego funkcjonowania powyższego
programu poprzez utworzenie 16
Wojewódzkich Ośrodków Koordynujących
(WOK) i nadzoru w postaci Centralnego
Ośrodka koordynującego (COK)
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
Umożliwi to:
- Stworzenie systemu wieloletniego, ciągłego
prowadzenia aktywnego skriningu raka piersi
- monitorowanie losów pacjentek z wykrytymi
zmianami nowotworowymi
- poprawa zgłaszalności kobiet na badania
profilaktyczne
- zwiększenie świadomości kobiet
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG
Program profilaktyki raka jelita grubego
- Realizowany jest od 2000 roku
- Koordynatorem programu jest Centrum
Onkologii- Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie
w Warszawie
- Dane przekazywane przez ośrodki do
Centrum są weryfikowane, poddawane
kontroli jakości. Metodyka działań jest
ustawicznie doskonalona. Działania
sprawdzone są powielane w następnych
latach, a nieefektywne eliminowane

Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

W ramach programu badaniami
przesiewowymi jelita grubego została ujęta
następująca populacja:
- osoby w wieku 50-65 lat, które nie mają
objawów raka jelita grubego
- osoby po 40 roku życia, z obciążeniami
genetycznymi (co najmniej jeden krewny 1go stopnia)
- osoby z rodzin szczególnego ryzyka (tzw.
Rodzinny Rak Jelita Grubego)

Dodatkowym programem zwiększającym
możliwość wczesnego wykrycia nowotworów
jest program finansowany przez Urząd Miasta
Gdańsk.
W programie tym umożliwiono 200 osobom
bez objawów choroby przeprowadzenie
kolonoskopii.
Narodowy Program Zwalczania Chorób
Nowotworowych a Programy Profilaktyczne
finansowane przez UMG

Sumując w Województwie Pomorskim o
wysokim zagrożeniu nowotworami
złośliwymi decydują dwa elementy:
wielkość ekspozycji na czynniki ryzyka (dym
tytoniowy oraz zanieczyszczenie
środowiska)
oraz
niedostateczna ilość programów wczesnej
diagnostyki i leczenia nowotworów piersi,
jelita grubego oraz raka szyjki macicy
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards