TEMAT: DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO

advertisement
DZIECKO NADPOBUDLIWE
PSYCHORUCHOWO
Nadpobudliwość psychoruchowa już od wielu lat jest tematem wielu
badań, dyskusji i opracowań. To jedno z najczęściej występujących zaburzeń
wieku rozwojowego.
Badania H. Nartowskiej prowadzone wśród dzieci nadpobudliwych
psychoruchowo wykazały, iż w 60% przypadków były one narażone na
działanie różnego typu czynników uszkadzających układ nerwowy.
Nadpobudliwość psychoruchowa jest zaburzeniem często występującym
u dzieci.
Ujawnia się wcześnie, między trzecim a piątym rokiem życia.
W zależności od nasilenia objawów nadpobudliwości oraz od procesu
wychowawczego, jakiemu dziecko podlega, może się ono stać wychowankiem
trudnym lub tylko kłopotliwym.
Termin nadpobudliwość psychoruchowa dotyczy zarówno sfery ruchowej, jak
i psychicznej. Przejawia się w postaci wzmożonego pobudzenia ruchowego,
nadmiernej aktywności emocjonalnej oraz specyficznych zaburzeniach funkcji
poznawczych, głównie uwagi. Możemy stwierdzić, że takie zachowanie jest
odmienne od zachowania większości dzieci w tym samym wieku, będących
w tej samej sytuacji.
Najbardziej widocznym i bardzo uciążliwym dla otoczenia objawem
nadpobudliwości
jest
nadmierna
ruchliwość.
Wyraża
się
ona
w ciągłym kręceniu się, bieganiu, podskakiwaniu, kiwaniu się na krześle,
nieoczekiwane podrywanie się z miejsca, zmianach pozycji, w niemożności
zachowania spokoju. W zabawach przeważają elementy ruchowe: gonitwy,
siłowanie się. Jeżeli zasady lub reguły ograniczają ten ruch, wówczas dzieci
przeszkadzają swoim kolegom, nie uważają, często porzucają wspólną zabawę.
Ich nadruchliwość przejawia się również w całym szeregu drobnych ruchów, jak
np. manipulowanie przedmiotami, czasem ogryzanie paznokci. Dzieje się to
w szczególności, gdy dziecko nadpobudliwe jest bezczynne lub zmuszone do
spokojnego siedzenia np.: w czasie słuchania, opowiadania.
Wiadomo, że siłą napędową działania ludzkiego są emocje i uczucia.
Nadpobudliwość
przejawia
się
wybuchami
złości,
obrażaniem
się
i impulsywnym działaniem, reakcjami nieadekwatnymi do bodźców. Dzieci te
przerywają innym wypowiedzi, bez czekania na swoją kolej. W zabawie i pracy
są niewytrwałe, mało odporne na sytuacja trudne, łatwo zniechęcają się, tracą
zapał i porzucają rozpoczęte zadania. Wykazują zmienność nastrojów: od
radości do smutku i gniewu. Takie zachowanie jest przyczyną częstych
konfliktów z otoczeniem.
Nadpobudliwość przejawia się również w działalności umysłowej dziecka.
Charakterystyczny dla tych dzieci jest trudność w koncentrowaniu uwagi na
określonym przedmiocie lub wykonywanej czynności. Następstwem tego
rodzaju zaburzeń uwagi są: zapominanie, roztargnienie, chaotyczność. Dzieci
nadpobudliwe unikają zadań wymagających wysiłku umysłowego, szybko się
rozpraszają. Kierują swoją uwagę na niemal każdym bodźcu płynącym
z otoczenia a konieczność skupienia się na zadaniu, wymaga od nich tak dużego
wysiłku, że bardzo szybko się męczą. Można powiedzieć, że dzieci te są
w „niewoli bodźców mimowolnych”,
Trudności spowodowane fragmentarycznymi deficytami rozwojowymi
w zakresie analizy i syntezy wzrokowej lub słuchowej bądź sprawności
manualnej dotyczą przede wszystkim nauki czytania i pisania. Przejawiają się
w postaci specyficznych błędów w przedłużającym się okresie literowania lub
sylabizowania przy czytaniu, w bardzo brzydkim piśmie, itp. Warunkiem
właściwego przeciwdziałania niepowodzeniom i trudnościom, jest wykrycie
prawdziwej przyczyny trudności w nauce.
2
Ważne jest organizowanie
i kontrolowanie pracy dziecka oraz stosowanie dodatkowych ćwiczeń mających
na celu usprawnianie funkcji zaburzonych analizatorów. Decyzję co do
konieczności stosowania ćwiczeń reedukacyjnych powinien podjąć psycholog
po szczegółowym badaniu dziecka. Najczęstszym zaleceniem dla udoskonalenia
czytania jest skłanianie dzieci do głośnego czytania. U dzieci nadpobudliwych
głośne czytanie długich tekstów jest bardzo męczące, dlatego korzystniejsze jest
przyzwyczajenie dziecka i wdrażanie go do czytania dla przyjemności.
Sprawdzianem, czy dziecko zrozumiało to, co przeczytało, może być krótka
rozmowa na ten temat. Dziecku nadpobudliwemu daje to jeszcze tę korzyść, że
zmusza je do pozostawania w spokoju przez cały czas, gdy treść czytanki
absorbuje je i zaciekawia.
Zabiegiem terapeutycznym są również zajęcia ręczne. Większość dzieci
nadpobudliwych ma zaburzoną motorykę rąk, głównie w zakresie precyzji
ruchów, przy przeciętnej ich szybkości. Jest to przyczyną brzydkiego pisania,
a nawet błędów w pisaniu, gdyż trudniej wytwarzają się u nich automatyzmy
ruchowe. Przydatne są codzienne, kilkuminutowe ćwiczenia graficzne w postaci
przepisywania lub pisania ze słuchu. Dla poprawienia sprawności manualnej rąk
pożądane jest majsterkowanie, rysowanie, malowanie, wycinanie.
Należy jak najwcześniej rozpocząć działania wychowawcze mające na
celu opanowanie nadpobudliwości. W sytuacji dziecka w wieku przedszkolnym
oraz
szkolnym
ważna
jest
ścisła
współpraca
pomiędzy
szkołą
a domem.
▪ Najważniejsze w środowisku domowym jest zapewnienie spokojnej,
nacechowanej ciepłem i życzliwością atmosfery emocjonalnej w rodzinie,
konsekwentne oddziaływania wychowawcze tzn. względnie stałe
wymagania i prawa ze strony obojga rodziców.
▪ Pełna akceptacja dziecka, natomiast dezaprobata negatywnych zachowań.
3
▪ Załatwianie wszelkich problemów związanych z dzieckiem w momentach
jego wyciszenia.
▪ Dostrzeganie i nagradzanie zachowań będących przejawem skupienia, za
próby pohamowania pochopnych reakcji.
▪ Równowaga w karaniu i nagradzaniu.
▪ Jasno określony i konsekwentnie przestrzegany system najważniejszych
reguł i zasad,
▪ Powierzenie dziecku obowiązków dostosowanych do wieku, początkowo
niezbyt odległych w czasie, by nie dopuścić do "zapominania".
▪ Przyzwyczajanie i wdrażanie dofinalizowania każdej czynności- nie
należy dziecka odrywać od rozpoczętego zajęcia.
▪ Mówić do dziecka głosem przyciszonym, spokojnym, powolnym.
▪ Unikać publicznych uwag.
Podsumowując przytoczę słowa H. Nartowskiej, które trafnie określa naszą rolę,
jako wychowawców młodego pokolenia:
" Tylko od nas dorosłych zależy, czy dziecko nadpobudliwe
psychoruchowo będzie tylko trudniejszym wychowawczo dzieckiem, czy
też dzieckiem o zaburzonym rozwoju"
LITERATURA:
A. Kozłowska, Zaburzenia emocjonalne u dzieci w wieku przedszkolnym, WSiP,
Warszawa 1984.
M. Łobocki: Trudności wychowawcze w szkole, WSiP, Warszawa 1989.
H. Nartowska, Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo.
H. Nartowska, Wychowanie dziecka nadpobudliwego, Nasza Księgarnia,
Warszawa 1972.
4
T.Opolska, E.Potemska, Dziecko nadpobudliwe. Program korekcji zachowań,
CMPP-P MEN, Warszawa 19999.
H.Spionek: Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne, PWN,
Warszawa 1973.
H.Spionek: Zaburzenia psychoruchowego rozwoju dziecka, PWN, Warszawa
1965.
T. Wolańczyk, A. Kolakowski, M. Skotnicka, Nadpobudliwość psychoruchowa
u dzieci, [w:] „Edukacja i Dialog”, nr 6, 2004.
(Opracowała E. Jonik )
5
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards