Oddziaływanie prądu na organizm człowieka oraz ratowanie osób

advertisement
Politechnika Poznańska – Wydział Elektryczny
ul. Piotrowo 3A, 6060-965 Poznań
Poznań
tel. 6161-6652077, fax. 6161-6652548, email: [email protected]
www.ede.fee.put.poznan.pl
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Oddziaływanie prądu na organizm człowieka
oraz
ratowanie osób porażonych prądem
elektrycznym
1
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Powszechne stosowanie urządzeń zasilanych energią elektryczną niesie
ze sobą różnego rodzaju zagrożenia zarówno dla człowieka jak i jego
środowiska. Są to:
• zagrożenia od elektryczności statycznej
• porażenia oraz oparzenia prądem i łukiem elektrycznym
• zagrożenia pożarowe
• zagrożenia wybuchem
• szkodliwe oddziaływania silnych pól elektrycznych i
elektromagnetycznych
• zagrożenia o charakterze mechanicznym.
2
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
3
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
4
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki
Prąd przemienny o częstotliwości 50 Hz i napięciu 400/230 V
jest najbardziej rozpowszechnionym środkiem przenoszenia
energii elektrycznej. Z tego powodu większość porażeń i
oparzeń ludzi prądem elektrycznym, nazywanych wypadkami
elektrycznymi, występuje przy styczności człowieka z
urządzeniami elektroenergetycznymi prądu przemiennego,
przy czym najczęstsze są rażenia na drodze ręka - nogi lub
ręka - ręka. Ponadto prąd przemienny o częstotliwości od 15
do 100 Hz powoduje najgroźniejsze dla życia reakcje
organizmu, stąd skutki rażenia nim rozpatruje się szczególnie
wnikliwie.
5
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Działanie pośrednie, powstające bez przepływu prądu
przez ciało człowieka, powoduje takie urazy, jak:
oparzenia ciała wskutek pożarów wywołanych zwarciem
elektrycznym
lub
spowodowane
dotknięciem
do
nagrzanych elementów
groźne dla życia oparzenia ciała łukiem elektrycznym, a
także metalizacja skóry spowodowana osadzaniem się
roztopionych cząstek metalu
uszkodzenia wzroku wskutek dużej jaskrawości łuku
elektrycznego
uszkodzenia mechaniczne ciała w wyniku upadku z
wysokości lub upuszczenia trzymanego przedmiotu.
6
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Działanie bezpośrednie:
porażenie elektryczne wskutek przepływu prądu
elektrycznego przez ciało ludzkie (tzw. prądu
rażeniowego) może wywołać wiele zmian fizycznych,
chemicznych i biologicznych w organizmie (a nawet
śmierć człowieka) poprzez oddziaływanie na układ
nerwowy oraz w wyniku elektrolizy krwi i płynów
fizjologicznych.
7
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Porażenie elektryczne może objawiać się:
odczuwaniem bólu przy przepływie prądu, kurczami
mięśni
(skurcz
mięśni
dłoni
może
uniemożliwić
samouwolnienie się porażonego)
zatrzymaniem oddechu, zaburzeniami krążenia krwi
zaburzeniami wzroku, słuchu i zmysłu równowagi
utratą przytomności
migotaniem komór sercowych (fibrylacja) - bardzo
groźnym dla życia człowieka, gdyż zazwyczaj prowadzi ono
do zejścia śmiertelnego
oparzeniami skóry i wewnętrznych części ciała, do
zwęglenia włącznie
8
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Bezpośrednio po rażeniu prądem, tzn. po przerwaniu
przepływu prądu, może wystąpić wstrząs elektryczny,
objawiający się przerażeniem, bladością, drżeniem ciała
lub kończyn, nadmiernym wydzielaniem potu, stanem
apatii lub euforii.
Może
również
wystąpić
obrzęk
mózgu
i
utrata
przytomności, połączona z zatrzymaniem krążenia krwi
i brakiem oddechu. Skutki te mogą się ujawnić także po
pewnym czasie - od kilku minut do kilku miesięcy.
9
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Zjawisko porażenia ma miejsce wówczas, gdy występuje
droga dla prądu rażeniowego i istnieje źródło napięcia
wymuszającego przepływ takiego prądu. W praktyce dochodzi
do tego, gdy człowiek styka się jednocześnie z dwoma
punktami znajdującymi się pod różnymi potencjałami i zamyka
się w ten sposób elektryczny obwód dla prądu rażeniowego
Napięcie dotykowe jest to napięcie między dwoma punktami
nie należącymi do obwodu elektrycznego, z którymi mogą się
zetknąć jednocześnie obie ręce lub ręka i noga człowieka.
Napięcie krokowe jest to napięcie między dwoma punktami
na powierzchni ziemi lub na powierzchni stanowiska pracy,
odległymi od siebie o 1 m (jeden krok).
10
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Skutki rażenia prądem elektrycznym zależą od:
rodzaju prądu, a więc czy jest to rażenie: prądem
przemiennym o małej częstotliwości (15 -100Hz), prądem
przemiennym o dużej częstotliwości, krótkotrwałymi,
jednokierunkowymi impulsami prądowymi, prądem stałym
wartości napięcia i natężenia prądu rażeniowego oraz
czasu jego przepływu
drogi przepływu prądu przez ciało człowieka
stanu psychofizycznego porażonego
czasu przepływu prądu rażenia
temperatury i wilgotności skóry
powierzchni styku z przewodnikiem
siły docisku przewodnika do naskórka
11
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Najczęściej występujące drogi przepływu prądu
rażeniowego przez człowieka
12
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
13
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
14
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Impedancja naskórka (skóry) w dużym stopniu zależy od
stanu fizycznego naskórka (gruby, cienki, zdarty, suchy,
wilgotny, mokry) i od powierzchni styku z zewnętrznym
obwodem elektrycznym.
Wartość impedancji naskórka zawiera się w szerokich
granicach - od kilkuset do kilkunastu tysięcy omów.
Rezystancja wewnętrzna ciała zależy głównie od drogi
przepływu i jest największa przy przepływie prądu na drodze
ręka - ręka i ręka - noga (stopa), przy czym jej wartość jest
równa około kilkuset omów. Najmniejsza wartość impedancji
jest na drodze przepływu prądu ręka - kark.
15
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Impedancja ciała człowieka
ZT
Z s1
Zw
Ir
Z s2
Największą impedancję
dla przepływu prądu
elektrycznego wykazuje
wierzchnia warstwa
naskórka o grubości
0,05÷0,2 mm
Schemat zastępczy impedancji ciała człowieka
Zs1, Zs2 - impedancje skóry w miejscu zetknięcia się z elektrodami,
Zw - impedancja wewnętrzna tkanek na drodze przepływu prądu,
ZT - impedancja wypadkowa.
16
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Impedancja ciała człowieka
Impedancja skóry zależy od:
stanu naskórka i stopnia jego zawilgocenia
napięcia rażeniowego
czasu trwania rażenia
powierzchni dotyku i nacisku elektrod
Impedancja wewnętrzna zależy od:
drogi przepływu prądu
powierzchni styczności z elektrodami
Zmienność impedancji wypadkowej jest wynikiem zmienności
jej części składowych. W zakresie napięć do ok. 500 V
decydujące znaczenie ma impedancja skóry. Przy napięciach
wyższych jej wpływ staje się pomijalny (zjawisko przebicia), a
impedancja wypadkowa przyjmuje wartości impedancji
wewnętrznej.
17
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Impedancja ciała człowieka
Z []
Napięciu rażeniowemu 220 V
odpowiadają na rysunku
następujące wartości:
- percentyl 95% - 2125 Ω,
- percentyl 50% - 1350 Ω,
- percentyl 5% - 1000 Ω
T
5000
4000
3000
95%
2000
50%
5%
1000
0
100
300
500
700
900
U [V]
T
Statystyczne wartości wypadkowej impedancji ciała człowieka ZT w zależności
od napięcia rażeniowego Ur
(dla drogi przepływu prądu ręka - ręka, dla stanu suchego naskórka i przy dużej
powierzchni styczności elektrod z ciałem człowieka tj.ok. 50÷100 cm2)
18
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Impedancja ciała człowieka
Zk - impedancja kończyny
Zk = 500 Ω
Uproszczony ogólny schemat
zastępczy impedancji ciała człowieka
19
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Porażenie prądem elektrycznym
R
0
UD
JZ - JR
UR
RC
RP
RP
RC – rezystancja ciała
człowieka
RP – rezystancja przejścia
prądu do ziemi
UD - napięcie dotykowe
UR – napięcie rażeniowe
JZ – prąd zwarcia
JR – prąd rażeniowy
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
20
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Rażenie napięciem dotykowym i krokowym
L1
L2
L3
N
IF
ZL
Uo
IF
Ro
UE
Rr
Rr
IF
IB
Ro
IB
IF
UE
UST
USS
21
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Rezystancja przejścia
• Podłoga (sucha)
– PCV: 108 Ω
– marmur: 104 Ω
– drewno: 109 Ω
– asfalt: 1010 Ω
– beton: 102 Ω
• Obuwie
– na spodach
gumowych: 106 Ω
– na spodach
skórzanych: 106 Ω
– tekstylne: 105 Ω
– tekstylne wilgotne:
10 Ω
22
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Impedancja ciała człowieka
Napięcie dotykowe,
V
Graniczne wartości impedancji człowieka dla różnych części
populacji, Ω
5% populacji
50% populacji
95% populacji
25
1750
3250
6100
50
1450
2625
4375
75
1250
2200
3500
100
1200
1875
3200
125
1125
1625
2875
220
1000
1350
2125
700
750
1100
1550
1000
700
1050
1500
pow. 1000
650
750
850
Wartości impedancji ciała człowieka w zależności od napięcia dotykowego Ud
dla różnych części badanej populacji ludzi dorosłych (wg Raportu IEC 479)
23
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
24
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Działanie prądu elektrycznego
Zakłócenia w pracy serca
a) Praca normalna
b) brak skurczów komór sercowych
c) nieefektywne i asynchroniczne
skurcze mięśnia sercowego
d) fibrylacja komór sercowych
a)
U [mV]
R
1.5
R
1.0
P
0.5
T
Q
Q
S
0
T
P
0.5
S
1.0
t [s]
1.5
b)
U [mV]
Zaburzenia oddychania
Utrata przytomności
Ustanie krążenia
P
0.5
P
0
0.5
1.0
P
t [s]
1.5
c)
U [mV]
1.0
Skutki termiczne
R
0.5
Oparzenia skóry, mięśni
Uszkodzenia organów wewnętrznych
Q
0
T
S
P
R
Q
P
T
R
Q
S
0.5
1.0
1.5
0.5
1.0
1.5
t [s]
d)
Zaburzenia układu nerwowego
Utrata przytomności
Zaburzenia w czuciu i ruchach
Nerwice lękowe
U [mV]
1.0
0.5
0
t [s]
25
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Prądy graniczne
Próg odczuwania (percepcji) Ip – minimalna odczuwana przez
człowieka wartość prądu
Prąd przemienny 50 Hz: Ip = 0.5 mA
Prąd stały: Ip = 2 mA
Próg samouwolnienia Is - maksymalna wartość prądu, przy
której osoba trzymająca elektrodę może samodzielnie
uwolnić się spod napięcia.
Prąd przemienny 50 Hz: Is = 10 mA
Prąd stały: Is = 30 mA– tylko przy skokowych zmianach
Próg fibrylacji If - max wartość prądu, przy której nie wystąpi
fibrylacja komór serca
Prąd przemienny 50 Hz: dla t < 0,1s If = 500 mA
dla t >1s If = 30 mA
Prąd stały: dla t < 0,1s If = 500 mA
dla t >1s If = 120 mA
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
26
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Strefa przejściowa
Prądy graniczne
Niebezpieczeństwo
fibrylacji,
zagrożenie
zdrowia i życia
brak
reakcji
Drętwienie kończyn,
bóle i skurcze mięśni
Krzywa
graniczna
Graniczne wartości prądów rażeniowych przemiennych o
częstotliwości technicznej i strefy reakcji człowieka
(droga rażenia „lewa ręka – stopy)
27
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Ze względu na prawdopodobieństwo występowania określonych skutków można
wyróżnić następujące strefy:
AC-1 zazwyczaj brak reakcji organizmu,
AC-2 zazwyczaj nie występują szkodliwe skutki patofizjologiczne. Linia b jest
progiem samodzielnego uwolnienia człowieka od kontaktu z częścią pod napięciem,
AC-3 zazwyczaj nie występują uszkodzenia organiczne. Prawdopodobieństwo
skurczu mięśni i trudności w oddychaniu przy przepływie prądu w czasie dłuższym
niż 2 s. Odwracalne zakłócenia powstawania i przenoszenia impulsów w sercu,
włącznie migotaniem przedsionków i przejściową blokadą pracy serca, bez
migotania komór serca, wzrastające wraz z wielkością prądu i czasem jego
przepływu,
AC-4 dodatkowo, oprócz skutków charakterystycznych dla strefy AC-3, pojawia się
wzrastające wraz z wartością prądu i czasem jego przepływu niebezpieczeństwo
skutków patofizjologicznych, np. zatrzymanie czynności serca, zatrzymanie
oddychania i ciężkie oparzenia.
Ze względu na prawdopodobieństwo wywołania migotania komór serca wyróżnia
się następujące strefy:
AC-4.1 - 5 % przypadków migotania komór serca,
AC-4.2 - nie więcej niż 50 % przypadków,
AC-4.3 - powyżej 50 % przypadków.
28
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Skutki oddziaływania prądu stałego na ciało ludzkie zależą od wartości
prądu I, przepływającego przez ciało ludzkie oraz czasu przepływu t.
Ze względu na prawdopodobieństwo występowania określonych skutków
można wyróżnić następujące strefy:
DC-1 - zazwyczaj brak reakcji organizmu,
DC-2 - zazwyczaj nie występują szkodliwe skutki patofizjologiczne,
DC-3 - zazwyczaj nie występują uszkodzenia organiczne.
Prawdopodobieństwo odwracalnych zakłóceń powstawania i przewodzenia
impulsów w sercu, wzrastających wraz z natężeniem prądu i czasem ,
DC-4 - prawdopodobieństwo wywołania migotania komór serca oraz
wzrastające wraz z natężeniem prądu i czasem inne szkodliwe skutki
patofizjologiczne, np. ciężkie oparzenia.
Ze względu na prawdopodobieństwo wywołania migotania komór serca
wyróżnia się następujące strefy:
DC-4.1 - 5 % przypadków migotania komór serca,
DC-4.2 - nie więcej niż 50 % przypadków,
DC-4.3 - powyżej 50 % przypadków.
29
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Strefa przejściowa
Prądy graniczne
Niebezpieczeństwo
fibrylacji,
zagrożenie
zdrowia i życia
brak
reakcji
Drętwienie kończyn,
bóle i skurcze mięśni
Graniczne wartości prądów rażeniowych stałych strefy reakcji człowieka
(droga rażenia „lewa ręka – stopy” , dodatnia polaryzacja stóp)
30
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Informacje dotyczące wypadków porażeń prądem stałym oraz przeprowadzone
badania wskazują, że:
niebezpieczeństwo migotania komór serca jest w zasadzie związane z prądami
wzdłużnymi (prąd płynący wzdłuż tułowia ciała ludzkiego, np. od ręki do
stóp).
Dla prądów poprzecznych (prąd płynący w poprzek tułowia ciała ludzkiego, np.
od ręki do ręki) migotania komór serca mogą pojawiać się przy większych
natężeniach prądu, próg migotania komór serca dla prądów opadających
(prąd płynący przez ciało ludzkie, dla którego stopa stanowi biegun ujemny)
jest około dwa razy wyższy, niż dla prądów wznoszących (prąd płynący
przez ciało ludzkie, dla którego stopa stanowi biegun dodatni).
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
31
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Prądy graniczne
Prądy o wysokich
częstotliwościach
mają działanie
bardziej
powierzchowne i
mniej wnikają w
głąb tkanek;
głównie skutki
termiczne.
I [mA]
80
60
40
20
10
100
1000
f [Hz]
Zależność prądów rażeniowych od częstotliwości
32
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
W warunkach środowiskowych normalnych, wartość napięcia dotykowego
dopuszczalnego długotrwale UL wynosi 50 V dla prądu przemiennego i 120 V dla
prądu stałego.
Do środowisk o warunkach normalnych zalicza się lokale mieszkalne i
biurowe, sale widowiskowe i teatralne, klasy szkolne (z wyjątkiem niektórych
laboratoriów) itp.
W warunkach środowiskowych o zwiększonym zagrożeniu, wartość napięcia
dotykowego dopuszczalnego długotrwale UL wynosi 25 V dla prądu
przemiennego i 60 V dla prądu stałego.
Do środowisk o zwiększonym zagrożeniu zalicza się łazienki i natryski, sauny,
pomieszczenia dla zwierząt domowych, bloki operacyjne szpitali, hydrofornie,
wymiennikownie ciepła, przestrzenie ograniczone powierzchniami
przewodzącymi, kanały rewizyjne, kempingi, tereny budowy i rozbiórki, tereny
otwarte itp.
33
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Działanie termiczne prądu
Przepływający przez ciało człowieka prąd rażeniowy
powoduje wydzielanie się w tkankach organizmu energii
cieplnej. Ilość wydzielonej energii cieplnej zależy od wartości
natężenia prądu, rezystancji tkanek oraz od czasu
przepływu
prądu
przez
ciało
lub
jego
część.
W zależności od pojemności cieplnej tkanki (ciepła
właściwego) na skutek wydzielonej energii cieplnej
następuje wzrost temperatury. Gdy nie przekracza 5 K, nie
występują zmiany patologiczne, jeżeli jednak temperatura
wzrasta o 10 i więcej K, tkanki ulegają zniszczeniu wskutek
martwicy. Nazywa się to oparzeniem elektrycznym.
Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia i życia człowieka są
tzw. rażenia skojarzone, kiedy przez ciało człowieka
przepływa prąd łuku elektrycznego.
34
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Łuk elektryczny albo wyładowanie łukowe może powodować:
uszkodzenia ciała odłamkami zniszczonych urządzeń elektrycznych lub
podczas upadku, wskutek działania fali uderzeniowej
oparzenia ciała, których rozległość i głębokość są zależne od gęstości
energii cieplnej łuku oraz uszkodzenia siatkówki oka, z powodu wzrostu
temperatury płynu soczewkowego, jako wynik oddziaływania termicznego
metalizację nieosłoniętych części ciała oraz uszkodzenia rogówki oka,
wywołane roztopionymi, gorącym cząstkami metali i materiałów
izolacyjnych, unoszonymi gorącym strumieniem gazów, jako wynik
oddziaływania termiczno-mechanicznego
uszkodzenia rogówki oka na skutek promieniowania nadfioletowego
ogrzanie płynu
podczerwonego
soczewkowego
oka
na
skutek
promieniowania
35
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Natężenie prądu w mA
0.5
1 ~ 1.5
Objawy - skutki przepływu prądu o częst. 50-60 Hz.
Brak widocznych reakcji.
Początek odczuwania
1~3
Odczuwanie bezbolesne.
3~6
Początek skurczów mięśni i odczucie bólu.
10 ~ 15
Silne skurcze mięśni, trudności z oderwaniem rąk od przewodu, silne
bóle w palcach, ramionach i plecach.
15 ~ 25
Bardzo silne skurcze i bóle, samodzielne oderwanie się jest
niemożliwe, trudności z oddychaniem.
30
Początek paraliżu dróg oddechowych, możliwość utraty przytomności.
75
Początek migotania komór sercowych
250
Migotanie komór sercowych w czasie pow. 0.4 s
4000
Paraliż i zatrzymanie akcji serca.
> 5000
Zwęglenie się tkanek
36
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Natężenie prądu w mA
5~8
Objawy - skutki przepływu prądu stałego
Początek odczuwania przepływu prądu
10 ~ 15
Uczucie ciepła
20 ~ 25
Powstawanie skurczów mięśni, znaczne odczuwanie ciepła
1200
Powoduje śmierć
37
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Podsumowując można stwierdzić że:
Prąd poniżej 25mA powoduje: odczuwalne skurcze
mięśni, zatrzymanie oddychania, wzrost ciśnienia
tętniczego krwi.
Prąd od 25mA do 75mA powoduje: migotanie komór
serca (5-6 min. śmierć), stan skurczowy mięsni
oddechowych, wzrost ciśnienia tętniczego krwi.
Prąd od 75mA do 3-4 A powoduje nieodwracalne
migotanie komór serca.
Prąd powyżej 5 A dodatkowo rozległe oparzenia.
38
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Uwalnianie porażonego spod działania prądu
elektrycznego i jego ratowanie
W razie porażenia prądem elektrycznym najważniejszą
czynnością jest szybkie uwolnienie porażonego spod
działania prądu i udzielenie mu pierwszej pomocy. Osoba
ratująca musi dokonać wyboru metody i sposobu
uwolnienia
porażonego
spod
działania
prądu
elektrycznego w zależności od warunków, w jakich
nastąpiło porażenie, mając przy tym na uwadze własne
bezpieczeństwo
oraz
potrzebę
natychmiastowego
uwolnienia porażonego
39
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Uwolnienie
porażonego
spod
działania
prądu
elektrycznego o napięciu do 1 kV może się odbyć
jedną z następujących metod:
przez wyłączenie napięcia zasilającego
przez odciągnięcie porażonego
będących pod napięciem
od
urządzeń
przez odizolowanie porażonego, uniemożliwiające
przepływ prądu przez jego ciało
40
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Napięcie zasilające można wyłączyć poprzez:
wyłączenie napięcia właściwego obwodu elektrycznego
otwarcie właściwego łącznika, usunięcie
topikowej bezpiecznika bądź jego wyłączenie
wkładki
przecięcie przewodów od strony zasilania za pomocą
narzędzi z izolowanymi rękojeściami, z zastosowaniem
środków chroniących przed skutkami łuku elektrycznego
(nie wolno stosować tego sposobu w pomieszczeniach
zagrożonych wybuchem)
41
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Porażonego
można
odciągać
od
urządzenia
elektrycznego, gdyby wyłączenie napięcia trwało zbyt
długo. Można uwolnić porażonego, przy przepływie prądu
rażenia ręka - nogi, przez „odizolowanie go od ziemi” za
pomocą materiału izolacyjnego podsuniętego pod nogi
porażonego.
Uwalniając
porażonych
spod
działania
prądu
elektrycznego o napięciu do 1 kV, należy stosować
następujący zasadniczy i dodatkowy sprzęt ochronny:
rękawice gumowe, kalosze, dywaniki, drążki, itp. W razie
braku sprzętu ochronnego można stosować jako materiał
izolacyjny zastępczy: suche drewno, tworzywa sztuczne,
suche materiały tekstylne.
42
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Uwaga! Jeżeli porażenie wystąpiło na
wysokości, a wyłączenie napięcia może
spowodować groźny upadek porażonego,
należy
przed
wyłączeniem
napięcia
zabezpieczyć porażonego przed skutkami
upadku.
W pierwszej minucie istnieje 98% szansy
uratowania życia, po 3 minutach - 40%, po
5 minutach - 25% a po 8 minutach tylko
5%.
43
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
zwarcie właściwych łączników od
strony zasilania (rys.2 a)
w wypadku, gdy uchwyt łącznika nie
jest
izolowany
należy
użyć
dostępnego w danej chwili materiału
izolującego
z
jednoczesnym
odizolowaniem się od podłoża i
przedmiotów przewodzących (rys.2
b)
usunięcie wkładek topikowych z
obwodu zasilania (rys.2 c)
przecięcie przewodów od strony
zasilania za pomocą narzędzi z
izolowanymi
rękojeściami
przy
zastosowaniu środków chroniących
przed skutkami łuku elektrycznego
(rys.2 d)
zwarcie przewodów od strony
zasilania.
Sposób
ten
należy
stosować
tylko
w
liniach
napowietrznych. Zwarcia dokonuje
się za pomocą odpowiedniej zarzutki
metalowej (rys.2 e)
44
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Przeciwdziałanie przyczynom występowania porażeń prądem elektrycznym
Do metod przeciwdziałających przyczynom występowania porażeń można
zaliczyć:
− ograniczenie (eliminacja) „przypadkowości” w występowaniu porażeń dzięki
podnoszeniu kultury technicznej,
− właściwe projektowanie i budowę urządzeń i aparatów elektrycznych w sposób
uniemożliwiający dotknięcie części czynnych,
− stosowanie odpowiednich materiałów izolacyjnych odpornych na uszkodzenia
mechaniczne, wysokie temperatury, procesy starzeniowe,
− systematyczne szkolenie osób obsługi i dozoru nad eksploatacją urządzeń
elektroenergetycznych,
− stosowanie sprzętu ochrony osobistej i narzędzi elektroizolacyjnych,
− użytkowanie narzędzi, maszyn i urządzeń elektrycznych zgodnie z ich
przeznaczeniem,
− systematyczną, regularną kontrolę stanu izolacji urządzeń i maszyn
elektrycznych
45
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Przeciwdziałanie skutkom rażenia prądem elektrycznym
Do metod ograniczających skutki wywołane przepływem prądu elektrycznego
przez ciało człowieka należy zaliczyć:
− stosowanie do zasilania narzędzi i urządzeń napięć bezpiecznych,
− ograniczanie natężenia prądów rażeniowych,
− ograniczanie czasu przepływu prądów rażeniowych,
− wyłączanie z ruch narzędzi i urządzeń posiadających zbyt niską wartość
rezystancji izolacji,
− wyrównywanie potencjałów elektrycznych na częściach przewodzących
dostępnych i obcych.
46
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Odległość z jakiej może przeskoczyć iskra z przewodów do
stojącego pod nimi człowieka"
47
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
48
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
49
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
50
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
51
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
52
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
53
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
54
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
55
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
56
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
57
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
58
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
59
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
PIERWSZA POMOC
Ocena stanu poszkodowanego
Po odłączeniu poszkodowanego od napięcia należy ocenić:
czy jest przytomny: czy reaguje na głos, czy reaguje na dotyk,
czy reaguje na ból
czy oddycha: czy klatka piersiowa rytmicznie się unosi, czy za
pomocą przyłożenia ucha do jamy ustnej i nosa daje się wyczuć
strumień wydychanego powietrza
czy ma zachowane tętno: kontroli dokonujemy na tętnicach
szyjnych znajdujących się po obu stronach, powyżej krtani,
w zagłębieniu pomiędzy krtanią a mięśniami szyi, używając
drugiego, trzeciego i czwartego palca. Nie wolno badać tętna
jednocześnie na obydwu tętnicach szyjnych.
Kontrola oddechu i tętna powinna trwać przynajmniej 5-10
sekund.
60
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Ocena stanu poszkodowanych
61
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Objawami braku oddechu są:
zasinienie skóry (może być mylące, jeśli jest zimno!);
niewyczuwalny ruch powietrza przy ustach
poszkodowanego - najlepsza i najszybsza metoda to
obserwacja klatki piersiowej, dokonywana od strony pępka
w stronę głowy. Z tej perspektywy nawet u osób otyłych
będzie widać - to daje największą pewność;
słyszalne odgłosy chrapania czy bulgotu - częściowa
niedrożność dróg oddechowych.
62
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Objawy nagłego zatrzymania krążenia występują w
następującym porządku czasowym:
brak tętna na tętnicy szyjnej - natychmiast
utrata przytomności - po 10-20 sekundach
zatrzymanie oddechu - po 15-30 sekundach
szerokie źrenice, brak reakcji na światło - po 60-90
sekundach - trudne do oceny w jasny dzień
63
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Badanie tętna - tętno może być badane w trzech
miejscach:
na tętnicy szyjnej
na tętnicy udowej
na tętnicy promieniowej
64
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Reanimacja
Jeśli pacjent nie oddycha, bardzo ważne
jest szybkie rozpoczęcie reanimacji. Już po
4 minutach w niedotlenionym mózgu
poszkodowanego powstają nieodwracalne
zmiany, które uniemożliwią późniejsze
odratowanie pacjenta.
65
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Zabieg reanimacyjny
czynności:
składa
się
z
następujących
udrożnienie dróg oddechowych
sztuczne oddychanie - zapewnienie dobrej wentylacji
płuc
pośredni masaż serca - zastosowanie wymuszonego
obiegu krwi
w tym celu niżej wymienione czynności należy wykonać w
ciągu kilku sekund
66
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
1. Ułożyć ratowanego płasko na twardym podłożu
2. Sprawdź czy w jamie ustnej ratowanego nie znajdują się
ciała obce i zanieczyszczenia np. jedzenie, wymiociny,
krew, muł, jeśli są to:
Odchyl głowę ratowanego na bok
Usuń zanieczyszczenia z jamy ustnej
67
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
3. Odchyl głowę ratowanego do tyłu, żuchwę przesuń do
przodu i ku górze co udrożni drogi oddechowe.
68
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Udrożnienie dróg oddechowych
Drożność dróg oddechowych można odzyskać przez odgięcie
głowy ratowanego ku tyłowi w następujący sposób:
• Głowę należy odchylić do tyłu z dłonią ułożoną na czole
pacjenta.
• Drugą ręką pociągnąć jego podbródek otwierając usta.
Jeśli podejrzewamy uszkodzenie kręgosłupa szyjnego głowa
pacjenta nie powinna być odginana do tyłu. Wtedy drożność
można uzyskać w następujący sposób:
• Ręce należy ułożyć z boków głowy pacjenta.
• Cztery palce obu rąk powinny obejmować kąt żuchwy i
ciągnąć ją do przodu, wówczas zęby żuchwy wysuną przed
zęby szczęki.
• Kciukami należy odsunąć dolną wargę ku dołowi tak, aby
otworzyć usta naciskając brodę poszkodowanego.
Głowę trzeba stabilizować ostrożnie!
69
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa
Jeżeli wykonany pierwszy oddech ratowniczy nie powoduje uniesienia się klatki
piersiowej jak przy normalnym oddychaniu, należy wykonać następujące
czynności:
- Sprawdzić jamę ustną poszkodowanego i usunąć widoczne ciała obce,
- Sprawdzić, czy odgięcie głowy i uniesienie żuchwy są poprawnie wykonane,
- Wykonać nie więcej niż 2 próby wentylacji za każdym razem, zanim ponowione
zostanie uciskanie klatki piersiowej.
70
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
4. Teraz zastosuj sztuczne oddychanie metodą usta-usta, w
przypadku braku akcji serca (tętna) rozpocznij masaż
pośredni serca (przez klatkę piersiową).
71
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Ułóż rękę na mostku ratowanego. Nadgarstek jednej ręki
ułóż na mostku na 1/3 jego wysokości od dołu. Nadgarstek
drugi ułóż na pierwszym. Ręce wyprostuj w stawach
łokciowych
72
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Uciskaj miarowo mostek z częstotliwością 100 razy na
minutę z taką siłą (ok. 50kg), aby wychylenie mostka wynosiło
4-5cm.
Jeśli ratownik jest sam to po każdych 30 uciskach klatki
piersiowej wykonuje 2 oddechy ratownicze
73
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa
Jeżeli ratownik jest sam, powinien na chwilę zostawić
poszkodowanego
i wezwać pogotowie, a następnie rozpocząć uciskanie klatki
piersiowej zgodnie z poniższym opisem:
Technika masażu pośredniego serca u dorosłych:
•Jeden nadgarstek opiera się na punkcie ucisku w dolnej połowie
mostka, w osi ciała.
•Drugi nadgarstek ułożony jest na pierwszym. Palce obu rąk są
uniesione lub splecione, tak, by uniknąć złamania żeber przy ucisku.
•Faza ucisku - Ramiona wyprostowane, barki pionowo nad
mostkiem, który jest wciskany na głębokość 4-5 cm. Ratownik
powinien używać ciężaru swego tułowia, przekazywanego przez
wyprostowane ramiona.
•Faza rozluźnienia - Odciążenie mostka bez odrywania nadgarstka
od punktu uprzedniego nacisku; klatka piersiowa wraca do pozycji
wyjściowej Powtarzaj uciśnięcia z częstotliwością 100/min,
74
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa
•
•
•
•
Po wykonaniu 30 uciśnięć klatki piersiowej ratownik:
Zaciska skrzydełka nosa,
Bierze normalny wdech, następnie wdmuchuje powoli powietrze przez
około 1 sekundę (tak jak przy normalnym oddychaniu), obserwując
jednocześnie czy klatka piersiowa się unosi,
Obserwuje czy po wykonanym wdechu jego klatka piersiowa opada,
Jeszcze raz nabiera powietrza i wdmuchuje do ust poszkodowanego.
Następnie ponownie układa ręce na mostku i wykonuje kolejnych
30 uciśnięć klatki piersiowej
Akcję prowadzimy w cyklu: 30 uciśnięć klatki piersiowej / 2 wdechy
ratownicze. Należy kontynuować te czynności do momentu
przywrócenia akcji krążenia i oddechu lub przyjazdu specjalistycznych
służb medycznych.
Jeżeli na miejscu zdarzenia jest więcej niż jeden ratownik, ratownicy
powinni się zmieniać podczas prowadzenia akcji co 1–2 minuty, aby
zapobiec zmęczeniu, należy zminimalizować przerwy w resuscytacji
podczas zmian.
75
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
76
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
5. O skuteczności akcji ratunkowej świadczy:
Zwężenie źrenic
Pojawienie się tętna na tętnicy szyjnej
Zaróżowienie się skóry
W czasie reanimacji nie wolno podawać
doustnie żadnych środków leczniczych!!!
Pamiętaj akcję reanimacyjną należy
prowadzić do czasu przyjazdu lekarza!!!
77
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Jeśli poszkodowany nie wymaga dalszej pomocy, układamy
go w pozycji bocznej ustalonej
78
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Ułożenie poszkodowanego w pozycji
bocznej ustalonej
Tryb postępowania w celu ułożenia poszkodowanego w
pozycji bezpiecznej:
• Ułożenie poszkodowanego na plecach,
• Odsunięcie bliższej ręki poszkodowanego od ciała tak, by
była skierowana ku górze,
• Przyłożenie drugiej ręki poszkodowanego do policzka
grzbietową stroną dłoni i przytrzymanie jej przy policzku,
• Chwycenie drugą swoją ręką nogi poszkodowanego za
dalszą kończynę, tuż powyżej kolana i podciągnięcie jej ku
górze, aby zgięła się w stawie kolanowym,
• Odwrócenie poszkodowanego na bok (do siebie) trzymając
rękę na policzku i pociągając za kolano,
• Odchylenie głowy ratowanego do tyłu, aby drogi
oddechowe były drożne,
• Regularnie sprawdzanie oddechu,
Jeżeli poszkodowany musi być ułożony w tej pozycji
dłużej niż 30 minut, to po tym czasie należy odwróć go
na drugi bok.
79
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
W czasie ratowania należy działać:
SZYBKO - nie tracić czasu na przyglądanie się
porażonemu, poszukiwanie osób mogących pomóc i
na inne zbędne czynności,
SPRAWNIE - wykonywać tylko czynności zamierzone i
celowe,
SPOKOJNIE - nie wpadać w panikę.
Jeżeli w pobliżu są inne osoby, powinny one wezwać
lekarza. Jeżeli poza udzielającym pomocy nie ma przy
porażonym innej osoby, to nie wolno odstępować
porażonego
80
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Udzielanie pomocy przedlekarskiej przy oparzeniach termicznych i
chemicznych
Oparzenia dzielą się na oparzenia powierzchniowe i głębokie.
Oparzenia powierzchniowe charakteryzują się zaczerwienieniem skóry,
obrzękiem i bólem (1° oparzenia) oraz powstawaniem p ęcherzy
(2° oparzenia).
Oparzenia głębokie (3° oparzenia) dotycz ą uszkodzenia naskórka i całej
grubości skóry właściwej.
Gdy na osobie porażonej wskutek działania łuku elektrycznego
zapaliła się odzież, należy ją uwolnić spod napięcia, przenieść w
bezpieczne miejsce, ugasić płonącą odzież stosując polewanie wodą,
narzucając względnie zawijając poszkodowanego w koc lub prześcieradło
lub też w inny sposób. Nie wolno używać płynów gaśniczych.
81
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
W przypadku oparzeń termicznych należy:
miejsca oparzone polewać zimną wodą o temperaturze 20°C
przez 20 do 30 minut - do chwili zniesienia bólu,
usunąć ubranie i bieliznę z oparzonych miejsc, jeśli nie są one
stopione lub przyklejone do rany skóry,
na ranę oparzeniową założyć jałowy opatrunek,
chronić oparzonego przed utratą ciepła owijając go w koc;
wszystkie rany powinny być zaopatrzone w taki sposób, aby koc nie
stykał się z oparzoną powierzchnią ciała,
w zależności od stanu poparzonego wezwać pogotowie lub
własnym transportem dostarczyć go do szpitala.
82
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
83
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
Porażenie prądem
Nie wolno dotykać osoby
porażonej prądem, zanim
nie odłączy się jej od
źródła prądu !!!
84
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
projekt POKL-04.01.02-00-172/11-00
THE END
Projekt wspó
współfinansowany przez Unię
Unię Europejską
Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społ
Społecznego
85
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards