przedmiot-etyki-definicja

advertisement
Tak więc etyka interesuje się tym, do czego się ludzie odwołują, do podstaw przeświadczenia
moralnego. Tymczasem etologia mówi o przeświadczeniu, ale nie wnika w jego istotę.
W literaturze polskiej w zakresie nauk o moralności mamy do czynienia z wybitnymi dziełami z
zakresu etyki opisowej. Najbardziej znaczącą przedstawicielką tego nurtu była prof. Maria
Ossowska, autorka takich znakomitych prac jak „Normy moralne”, „Etos rycerski”, „Etos
mieszczański”, „Socjologia moralności”.
Przy całym respekcie dla nauki o moralności uprawianej na sposób opisowy, nie sposób nie
zauważyć owej zasadniczej różnicy, która dzieli ją od etyki normatywnej. O ile, powtórzmy to raz
jeszcze, etyka opisowa, odpowiada na pytanie, co uznaje się za normę w danej grupie społecznej, w
danej populacji, w danej kulturze, o tyle etyka normatywna szuka odpowiedzi na pytanie
ponadkulturowe i ponadspołeczne - co należy czynić? Co powinno być normą, niezależną od czasu,
kultury, trendów społecznych?
To różne podejście do uchwycenia istoty moralności bierze swój początek w starożytności.
Początkowo, jak było to zaznaczone, za moralne uchodziło to, co było akceptowane w określonej
grupie społecznej. Z czasem odkryto, że niezależnie od przynależności do grupy czy warstwy - coś
jest dobrem, coś jest cnotą, coś jest normą działania.
Starożytność także nakreśliła płaszczyznę i główne linie sporu do dziś niezmiernie aktualnego.
Może nawet dziś bardziej znaczącego niż u zarania dziejów etyki. Mam tutaj na myśli spór między
subiektywizmem (i relatywizmem) etycznym a obiektywizmem (i absolutyzmem) etycznym.
Spróbujmy zauważyć istotę i dramaturgię owego sporu. Warto w tym miejscu odwołać się do
szczególnego obszaru doświadczeń etycznych - do sytuacji granicznych. Według Karla Jaspersa
człowiek tak naprawdę egzystuje w sytuacjach granicznych, które są określane przez cztery
wektory: winę, walkę, cierpienie i śmierć. Każdy bowiem człowiek doświadcza w swojej nawet
najbardziej stabilnej sytuacji życiowej obciążenia winą, każdy uwikłany jest w walkę (o
przetrwanie, o lepszy standard życia), każdy wreszcie jest istotą dotkniętą cierpieniem i także jest
istotą bytującą ku śmierci. Bywa jednak tak, że te wektory są jakby ekstremalnie wyostrzone, a
sytuacja graniczna staje się wyzwaniem dosłownie na miarę ludzkiego być lub nie być.
W niedawnej stosunkowo historii, owe sytuacje graniczne zyskały swoją konkretyzację w postaci
warunków życia w warunkach zniewolenia totalitarnego. Nie wnikając tutaj w szczegółowe opisy
istoty totalitaryzmu, jak i w analizę kondycji ludzkiego losu w tych warunkach warto zwrócić uwagę
- dla potrzeb prowadzonej refleksji - na podstawowy problem związany z etyką.
Problem ten wyraża się - najprościej ujmując w pytaniu - czy niezależnie od okoliczności, od
wpływu, a nawet presji sytuacji obowiązują człowieka zawsze i wszędzie te same normy etyczne?
Czy też, sytuacja jest na tyle plastyczna, że wręcz modyfikuje normy, sprawiając, że to, co w
jednych warunkach uchodzi za nieetyczne, w innych - jest dopuszczalną normą postępowania?
(…)
…-Grudziński ma swoje szczególne prawa, niejako poza wszelkimi prawami, ma swoje reguły
postępowania, które nie przystają do żadnych powszechnie akceptowanych reguł. Jest to zarazem
sytuacja swoistej równi pochyłej, po której stacza się nieuchronnie godność osoby ludzkiej… Ale
ten proces toczenia się jest jakby bardziej procesem fizycznego rozpadu i entropii, niż jakiejkolwiek
oceny moralnej.
Krótko ujmując…
Relatywizm i subiektywizm etyczny
Człowiek złagrowany a człowiek zlagrowany - porównanie
Normy społeczne - omówienie
Etyka ogólna oraz szczegółowa. Bioetyka
Standardy etyczne i biznesowe - omówienie
Etyka służby publiczne-wykład
Reklama































Prawa autorskie
Reklama
Kontakt
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Create flashcards