Sławomir Łodziński - Instytut Socjologii UW

advertisement
Sławomir Łodziński
Zakład Socjologii Ogólnej
Instytut Socjologii UW
Socjalizacja i stabilność ładu
społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
1. Przykłady:
–
konsekwencje zamiany dzieci w szpitalu: które dziecko zatrzymać –
urodzone czy wychowane? (notatka prasowa);
–
„Między młodością a starością” (CBOS, luty 2007):
•
samopoczucie fizyczne i duchowe związane z wiekiem;
•
kres młodości, wiek dojrzały i próg starości;
•
autoidentyfikacje związane z wiekiem;
•
dyskusja:
– periodyzacja życia jest związana z jego biologicznym
rytmem, ale granice między dzieciństwem, młodością i
starością są uwarunkowane kulturowo;
– „wydłużanie młodości”.
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
2. Socjalizacja (łac. socialis, czyli „społeczny”) to proces uczenia się, dzięki
któremu stajemy się członkami danego społeczeństwa i kultury.
Związane jest z nią poszukiwanie odpowiedzi na takie pytania, jak:
w jaki sposób stajemy się zdolni do życia w naszej kulturze
(społeczeństwie)?:
- socjalizacja jest tu rozumiana jako proces czyniący kulturę
„drugą naturą” człowieka – to, co właściwe danej kulturze
staje się uznane za „oczywiste”;
jak „wchodzimy” w daną kulturę (dane społeczeństwo)?:
- socjalizacja jest tu rozumiana jako proces „nasiąkania”
kulturą, który łączy pokolenia;
jak społeczeństwo wpływa na nas?:
- proces stawania się takim, jakim chce od nas mieć nasze
otoczenie społeczne.
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
3. Struktura procesu socjalizacji („anatomia” i „fizjologia” społeczeństwa):
 płaszczyzny procesu socjalizacji:
o jednostka;
o grupy (interakcje i czynności);
o instytucje;
o całe społeczeństwo.
- stadia procesu socjalizacji (od urodzin aż do śmierci).
– w procesie socjalizacji uczymy się:
• minimum kulturowego (podstawowych umiejętności społecznych
- porozumiewania się, życia z innymi, logicznego myślenia itp.);
• wiedzy i wartości tej danej kultury (języka, tradycji kulturowej,
emocjonalnego związku z symbolami narodowymi itp.);
• norm i wzorów określonych zachowań (ról społecznych), jak np.
dziecka, nastolatka, ojca, dziadka lub socjologa, turysty, itp.;
• koncepcji „ja” (osobowość i tożsamość) oraz wyrażania emocji.
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
4. Podstawowe prawidłowości procesu socjalizacji:
• wczesna socjalizacja jest najważniejsza;
• osoby najbliższe pozostają naszymi głównymi wzorcami osobowymi;
• najważniejsze są wpływy w grupach pierwotnych;
• największy wpływ wywierają długotrwałe związki z innymi;
• socjalizacja a stabilność porządku społecznego:
– funkcje socjalizacji: transmisja kultury i tworzenie ładu społecznego;
– problem „prze-socjalizowana koncepcja człowieka” i wpływ
konkurencyjnych środowisk społecznych.
• socjalizacja a zbliżone inne pojęcia, jak:
– „wychowanie” (zamierzone oddziaływania na jednostkę; wychowanie
naturalne, instytucjonalne i samowychowanie);
– „internalizacja” (przyjmowaniu za własne narzucanych z zewnątrz
norm i wartości itp.).
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
5. Typy i rodzaje socjalizacji:
– pierwotna (małe dzieci, w grupach pierwotnych, podstawowe
kompetencje kulturowe) i wtórna (kolejne etapy życia, ogół instytucji
społecznych, złożone kompetencje kulturowe) - „rytuały przejścia”;
– resocjalizacja (proces modyfikacji osobowości jednostki w celu
przystosowania jej do życia w danym społeczeństwie, polega m.in. na
stosowaniu odpowiednich zabiegów w określonych instytucjach
(odosobnienia);
– kontr-socjalizacja (socjalizacja dewiacyjna);
– socjalizacja antycypująca (wyprzedzająca) - proces aspirowania do
pewnej grup[y społecznej, do której jednostka chciałaby należeć,
naśladowanie jej członków itp.;
– socjalizacja odwrotna – wdrażanie starszego pokolenia przez młodsze
w nowych warunkach kulturowych;
– akulturacja (adaptacja do innej kultury);
– socjalizacja polityczna, kulturowa, językowa itp.
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
6. Wybrane koncepcje procesu socjalizacji:
 „behawiorystyczna” (osobowość to wyuczony repertuar zachowań –
jednostka jako „black box”):
 mechanizmy uczenia się:
 wzmacnianie – mechanizm nagród i kar (tworzenie hierarchii
nawyków);
 naśladowanie – reakcje otoczenia społecznego (fazy: „naśladujące
zachowanie”, zapamiętywanie go, przyswojenie - „gra w
wyobraźni”, motywacja do jego realizacji);
 przekaz symboliczny.
 „psychoanalityczna” (model „tłumionych potrzeb”):
 Zygmunt Freud (1856-1939):
 model konfliktowy (antyspołeczne popędy i potrzeby a
zinternalizowana przez nas tradycja społeczna i kulturowa);
 rozwój osobowości to kontrola nie akceptowanych popędów;
 części osobowości: id, ego i superego.
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
•
„rozwoju poznawczego” (Jean Piaget, 1896-1980):
– rozwój poznawczy i umiejętności posługiwania się symbolami (rozwój
myślenia jako podstawa socjalizacji) - etapy:
• ”sensomotoryczny” (do 2 lat; „stałość przedmiotu”);
• „przedoperacyjny” (ok. 2-7 lat; mowa i egocentryzm);
• „operacji konkretnych” (ok. 7 – 12 lat; myślenie o rzeczach
konkretnych);
• „operacji formalnych” (powyżej 11 lat; „myślenie o myślach”).
 „socjologiczna” (koncepcja stadiów socjalizacji, G. H. Mead, 1863-1931):
– rozwój umiejętności wchodzenia w role społeczne - etapy:
• etap wstępnych przygotowań;
• „zabawy” (przyjmowanie różnych ról);
• „gry” (przyjmowanie wielu ról);
• „uogólniony inny” (pojawienie się „jaźni”/self).
Socjalizacja i stabilność ładu społecznego
(WDS 2008/2009 nr 9)
7. Główne spory związane z socjalizacją:
– biologia a socjalizacja - natura czy kultura jest ważniejsza?
– długość procesu socjalizacji -czy socjalizacja jest procesem
permanentnym?
– „nieudane” skutki socjalizacji:
• przyczyny (wielość kręgów socjalizujących i skutki
„równoczesnego uczestnictwa”, zwiększenie liczby i dostępności
środowisk kontr-kulturowych, spadek skuteczności tradycyjnych
środowisk socjalizacyjnych – grup pierwotnych, osłabienie
kontroli społecznej);
• czy potrzeba zawsze resocjalizacji?
– socjalizacja a indywidualność jednostki:
• przeciw „przesocjalizowanej” koncepcji jednostki.
– socjalizacja a wolność człowieka:
• problem „nisz” społecznych/kulturowych.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards