3 Sv. Wpływ promieniowania jonizującego na zdrowie Dawka

advertisement
WPŁYW PROMIENIOWANIA
JONIZUJĄCEGO NA ORGANIZMY
ŻYWE
Jednostki charakteryzujące stopień
napromieniowania
• 1 Gy (grej) – jednostka dawki
pochłoniętej. Dawka pochłonięta
wynosi 1 Gy gdy 1kg materii
pochłania energię 1 J
• 1 Gy/h - moc dawki pochłoniętej –
wartość dawki w jednostce czasu
• 1 Sv (siwert) – miara (uśredniona)
uwzględniająca rodzaj
promieniowania oraz rodzaj tkanki –
dawka skuteczna
Dawka śmiertelna w przypadku
człowieka wynosi ok. 3 Sv.
Wpływ promieniowania
jonizującego na zdrowie
Dawka (w Sv)
Efekty
0,05 do 0,2
Możliwe efekty opóźnione (nowotwory ) i
zaburzenia chromozomalne
0,25 do 1,0
Zmiany we krwi
Ponad 0,5
Możliwa chwilowa niepłodność u mężczyzn
1 do 2
Wymioty, biegunka, zmniejszenie się
odporności na infekcje, możliwe zahamowania
rozrostu kości u dzieci
2 do 3
Silna choroba popromienna, mdłości, 25%
prawdopodobieństwa zejścia śmiertelnego
Ponad 3
Całkowita niepłodność u kobiet
3 do 4
Zniszczenie szpiku i miąższu kostnego, 50%
zejścia śmiertelnego
4 do 10
Ostra choroba i śmierć (zazwyczaj w ciągu kilku
dni) u 80% napromieniowanych
Średnie śmiertelne dawki dla różnych
grup taksonomicznych
Ciekawostką jest, że różne
organizmy prezentują
odmienną odporność na
dawki promieniowania.
Bakterie i bezkręgowce są
wyjątkowo odporne,
natomiast zwierzęta
wyższe oraz człowiek
prezentują wysoką
wrażliwość.
Wrażliwość poszczególnych organów
człowieka na promieniowanie
•Tkanka limfatyczna
•Nabłonek jąder
•Szpik kostny
•Nabłonek żołądkowo-jelitowy
•Jajniki
•Skóra
•Mózg
•Mięśnie
Narząd
Rodzaj zmian
Skutki kliniczne
Skóra
• Rumień, odczyn
pęcherzowy, owrzodzenie,
martwica;
• Zmiany linii papilarnych,
suchość i ścieńczenie skóry,
rozszerzenie naczyń,
przebarwienia, zaburzenia
rogowacenia;
• Wypadanie włosów
• Ostre popromienne
zapalenie skóry;
• Przewlekłe popromienne
zapalenie skóry
• Epilacja
Śledziona, węzły chłonne,
grasica
Uszkodzenie komórek
limfatycznych
Limfopenia, zaburzenia
odporności
Szpik
Uszkodzenie komórek
krwiotwórczych
Limfopenia, granulocytopenia,
niedokrwistość, skaza
krwiotoczna
Jądra, jajniki
Zaburzenia spermatogenezy,
uszkodzenia oocytów i
pęcherzyków
Niepłodność (najczęściej
przejściowa)
Oko
Zmętnienie soczewki
Zaćma
Skutki promieniowania
Wczesne (duża dawka w
krótkim czasie):
ostra choroba popromienna
Późne (długotrwałe
napromieniowanie małymi
dawkami): rak, białaczka
Mechanizm działania promieniowania
na struktury komórek
Promieniowanie jonizujące może wywołać w komórce (z lewej strony)
tworzenie wolnych rodników, a te mogą uszkadzać DNA komórki
(schematycznie z prawej strony rysunku). Uszkodzenie może być także
wynikiem bezpośredniego oddziaływania - „uderzenia" jonu lub elektronu
w DNA
Uszkodzenia DNA komórki
Pozytywny wpływ
promieniowania na żywotność
myszy
napromienionej
nie poddanej promieniowaniu
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards