XII - bip.ug

advertisement
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska dla Gminy Dąbrowa na lata 2004 –2007
z perspektywą na lata 2008 - 2011 został wykonany zgodnie z ustawowymi wymogami
(ustawa Prawo ochrony środowiska – art. 17). Przy tworzeniu w/w opracowania kierowano
się także wskazaniami Ministerstwa Środowiska w tym zakresie (m. in. Wytyczne
sporządzania programów ochrony środowiska na szczeblu lokalnym i regionalnym).
Charakterystyka i ocena stanu elementów środowiska przyrodniczego
W Programie Ochrony Środowiska dla Gminy Dąbrowa dokonano charakterystyki
zasobów
i
składników
poszczególnych
środowiska
elementów
przyrodniczego
środowiska.
Na
terenu
podstawie
gminy
w zakresie
szczegółowej
analizy
scharakteryzowanych elementów sporządzono ocenę zagrożeń i tendencji przeobrażeń
środowiska przyrodniczego obszaru gminy. W opracowaniu wskazano również źródła
i przyczyny zachodzących przeobrażeń. Stan poszczególnych elementów środowiska na
terenie gminy przedstawia się następująco:
Rzeźba terenu i przypowierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej
Na terenie Gminy Dąbrowa do działalności przeobrażających teren, należą przede
wszystkim intensywne użytkowanie rolnicze oraz lokalne odkrywki surowców naturalnych.
Udokumentowane są niewielkie pokłady kruszywa naturalnego w rejonie
Słaboszewa, Parlinka i Parlina. Zalegają one głównie w osadach czwartorzędowych, które
ze względu na płytkość zalegania są łatwe do eksploatacji na skalę przemysłową.
Eksploatacja kruszywa naturalnego prowadzona na terenie gminy powoduje
znaczne zmiany w przypowierzchniowej warstwie skorupy ziemskiej, między innymi
w postaci obszarów wyłączonych z użytkowania, hałd oraz wyrobisk.
Kolejną formą przekształcenia przypowierzchniowej warstwie skorupy ziemskiej są
istniejące składowiska. Na terenie Gminy Dąbrowa w miejscowości Sucharzewo
zlokalizowane jest składowisko odpadów komunalnych, które posiada uregulowany stan
formalno – prawny.
147
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
Wody podziemne
Obszar Gminy Dąbrowa leży w zasięgu występowania najkorzystniejszych struktur
wodonośnych, tj. Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP nr 142 InowrocławDąbrowa. Jest to zbiornik międzymorenowy, występujący w utworach czwartorzędowych,
o porowym charakterze ośrodka. Rozpoznane czwartorzędowe piętro wodonośne na
terenie gminy występuje głównie w utworach przypowierzchniowych i cechuje je brak lub
słaba izolacja warstwy wodonośnej od powierzchni terenu.
Woda ujmowana jest z jednego piętra wodonośnego: czwartorzędowego (poziom
holoceński i plejstoceński). Obszarem zasobowym poziomu holoceńskiego jest dolina
Noteci
i
niewielkie
bezodpływowe
zaklęsłości
terenowe,
natomiast
poziomu
plejstoceńskiego obszarami zasobowymi są piaszczysto-żwirowe utwory pochodzenia
wodnolodowcowego oraz piaszczysto – żwirowe i mułkowate utwory rzeczne tarasu
akumulacyjnego.
Wody podziemne obszaru gminy są głównym źródłem zaopatrzenia mieszkańców
w wodę do picia, dlatego jakość tych wód i wpływ czynników zewnętrznych jest istotnym
elementem ochrony środowiska.
Okresowo niska jakość wód podziemnych GZWP nr 142 na terenie gminy
(badania monitoringowe przeprowadzone przez WIOS Bydgoszcz w 2002 roku
zakwalifikowały wody do II i III klasy czystości), wynika z braku izolującej pokrywy
w stropie warstw wodonośnych, co może być przyczyną niekorzystnych zmian jej jakości.
Brak
pokrywy
izolującej
umożliwia
łatwe
przenikanie
do
wód
zanieczyszczeń
z powierzchni. Głównie przez infiltrację wód deszczowych wraz z którymi przedostają się
do
wód
gruntowych
środki
ochrony roślin
oraz
zanieczyszczenia
pochodzące
z nieszczelnych zbiorników bezodpływowych (szamb). Z tego względu należy zadbać
o jak najszybszy rozwój sieci kanalizacyjnej na terenie gminy. Ograniczy on w dużym
stopniu zagrożenie obniżenia jakości wód podziemnych na skutek zanieczyszczeń
pochodzących ze ścieków bytowo-gospodarczych.
Wody powierzchniowe
Pod względem występowania wód powierzchniowych Gmina Dąbrowa należy do
obszarów o niskiej zasobności. Spowodowane jest to przede wszystkim niskimi sumami
opadów atmosferycznych. Udział wód powierzchniowych (jezior i cieków) w ogólnej
powierzchni gminy wynosi 0,4 %.
148
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
Sieć wód powierzchniowych na terenie gminy jest dobrze rozwinięta. Głównymi
ciekami przepływającymi przez teren gminy jest rzeka Panna i Kanał Mokre. Dodatkowo,
na terenie tym istnieją dwa jeziora: Parlińskie (typ rynnowy) i Mokre (typ morenowy),
których łączna powierzchnia wynosi 20,7 ha.
 Stan czystości rzek
Do
czynników
wpływających
na
jakość
wód
powierzchniowych
należą
uwarunkowania naturalne, takie jak warunki klimatyczne i hydrologiczne, czy zdolność
samooczyszczania oraz zanieczyszczenia antropogeniczne. Według badań WIOŚ istotną
część
zanieczyszczeń
odprowadzanych
do
wód
powierzchniowych
stanowią
zanieczyszczenia obszarowe. Źródłem tych zanieczyszczeń jest:
-
rolnictwo – co wynika przede wszystkim z faktu stosowania nawozów sztucznych
i naturalnych, a także środków ochrony roślin,
-
hodowla zwierząt poprzez niewłaściwe składowanie obornika i gnojowicy oraz ich
niewłaściwe, zbyt duże lub zbyt częste stosowanie na polach,
-
niedostateczna infrastruktura odprowadzająca ścieki bytowo – gospodarcze,
zwłaszcza w miejscowościach korzystających z wodociągów.
Stan czystości cieków na terenie gminy jest niezadowalający – jakość wód cieków
nie odpowiadała normom pod względem bakteriologicznym jak i fizykochemicznym
obowiązującym dla wód powierzchniowych (ponadnormatywne stężenia azotu i fosforu
oraz materii organicznej).
Z uwagi na zły stan wód cieków w gminie, wymaga się podjęcia zdecydowanych
działań w kierunku uporządkowania gospodarki wodno – ściekowej z naciskiem na
rozbudowę kanalizacji sanitarnej.

Stan czystości zbiorników wodnych
Zbiorniki wodne są bardziej podatne na zanieczyszczenia głównie ze względu na
położenie w zagłębieniach terenu. Podlegają one wpływom otaczającego obszaru
związanym ze spływem wód powierzchniowych zawierających związki biogenne,
a substancje zanieczyszczające mogą być trwale kumulowane w osadach dennych.
Na terenie Gminy Dąbrowa występują 2 jeziora. Badaniami kontrolnymi, które
prowadza WIOŚ Bydgoszcz nie zostało objęte żadne z jezior. W takiej sytuacji
niepokojący jest stan czystości jezior na terenie gminy, które są zazwyczaj stosunkowo
149
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
płytkie
o
dużej
podatności
na
degradację
i ograniczonych
możliwościach
samooczyszczania wód.
Bezpośredni wpływ na jakość wód wszystkich zbiorników mają cieki je zasilające.
Wieloletni dopływ słabo lub w ogóle nieoczyszczonych ścieków do zbiorników wodnych
przyczynia się do obniżenia jakości wód jezior dużych i głębokich, a także do
przyspieszenia eutrofizacji lub degradacji jezior małych i płytkich. Do nadmiernego
obciążenia wód związkami azotu i fosforu przyczynia się również intensywne rolnictwo
oraz nieuregulowana gospodarka wodno-ściekowa na terenie zlewni tych rzek.
Poważnym problemem niosącym zagrożenie jakości wód w jeziorach na terenie
gminy, jest niekontrolowany rozwój osiedli letniskowych nad ich brzegami. Powstają one
bez zachowania stref ochronnych i nie posiadają często odpowiedniej infrastruktury
technicznej.
Degradacja gleb
Degradację gleb możemy podzielić na chemiczną i naturalną. Na naturalną
degradację gleb składają się czynniki środowiskowe takie jak klimat czy ukształtowanie
terenu oraz dobór roślin uprawnych i ich usytuowanie do spadku terenu. Na terenie Gminy
Dąbrowa gleby są narażone na degradację naturalną związaną przede wszystkim
z intensywnym użytkowaniem rolniczym, a ze względu na położenie gminy w rejonie
Pojezierza Gnieźnieńskiego gleby w znacznym stopniu narażane są również na erozję
wietrzną i wodną powierzchniową.
Badania zanieczyszczenia gleb pod względem zawartości metali ciężkich na
terenie Gminy Dąbrowa wskazują na brak występowania przekroczeń naturalnej
zawartości
metali
ciężkich,
oraz
stwierdzono
najmniejsze
w
województwie
zanieczyszczenie gleb siarką.
Degradacja chemiczna gleb w gminie objawia się natomiast w postaci
podwyższonej kwasowości. Jest ona ważnym wskaźnikiem degradacji gleb uprawnych.
Nadmierna
kwasowość
najczęściej
jest
powodowana
przez
naturalne
czynniki
klimatyczno – glebowe, w mniejszym stopniu przez zanieczyszczenia kwasotwórcze
powstające przez zanieczyszczenia przemysłowe i komunikacyjne lub przez niektóre
nawozy. Jednym z kierunków działań mogących przyczynić się do poprawy wydajności
i jakości produkcji rolnej na omawianym terenie jest wapnowanie gleb.
150
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
Powietrze atmosferyczne
Głównym źródłem emisji zanieczyszczeń komunikacyjnych na terenie Gminy
Dąbrowa jest droga wojewódzka nr 254 oraz drogi powiatowe. Do zanieczyszczenia
powietrza przyczynia się również emisja niska, czyli zanieczyszczenia pochodzące
z sektora komunalnego, zakładów usługowych, indywidualnych gospodarstw. Na terenie
gminy występują 2 zakłady przemysłowe posiadające pozwolenie na emisję do powietrza
atmosferycznego.
Poważnym problemem występującym na terenie gminy jest tzw. niska emisja,
będąca głównie efektem spalania paliw o niskiej jakości w paleniskach domowych oraz
związana z działalnością małych zakładów, niepodlegających obowiązkowi posiadania
pozwolenia na wprowadzanie substancji do powietrza. Jednak ze względu na dużą ilość
tego typu źródeł emisji nie jest możliwe monitorowanie każdego z nich, a tym samym
określenie dokładnej ilości dostających się z nich do atmosfery zanieczyszczeń.
W myśl nowych przepisów wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska,
w 2002 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy przeprowadził
inwentaryzację emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego, celem, której było
uzyskanie informacji o stężeniach zanieczyszczeń. Wynikiem przeprowadzonej oceny
rocznej jest zaliczenie Powiatu Mogileńskiego (a tym samym Gminy Dąbrowa) do klasy A
dla kryterium określonego w celu ochrona zdrowia oraz do klasy A według kryteriów dla
„ochrony roślin”. Klasa A przypisywana jest strefie, na obszarze której poziomy stężeń
substancji nie przekraczają wartości dopuszczalnej.
Oceniając ogólny stan jakości powietrza na terenie Gminy Dąbrowa, można uznać
go za zadowalający. Największa koncentracja zanieczyszczeń występuje w rejonie
Dąbrowy i Parlinka, gdzie zlokalizowane są największe emitory zanieczyszczeń oraz
liniowo wzdłuż ciągów komunikacyjnych o największym natężeniu ruchu (droga
wojewódzka). Lokalne zanieczyszczenie powietrza wynika również z obecności znacznej
ilości źródeł niskiej emisji. Ich stopniowa likwidacja, poprzez rozbudowę sieci
ciepłowniczej lub zmianę nośnika energetycznego (np. węgla słabej jakości na węgiel
o lepszych parametrach jakościowych albo gaz), powinna przyczynić się do poprawy
jakości powietrza.
W znacznym stopniu na stan powietrza atmosferycznego omawianego terenu
przyczyniają się zanieczyszczenia transgeniczne pochodzące z niedalekiego Mogilna,
Inowrocławia oraz Bielaw i Janikowa.
151
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
Środowisko akustyczne
Nadmierny hałas jest uciążliwością postrzeganą częściej niż degradacja innych
elementów środowiska. Jego oddziaływanie nie powoduje nieodwracalnych zmian
w środowisku, lecz jego ograniczanie napotyka wiele trudności i pociąga za sobą
znaczące koszty (szczególnie hałasów komunikacyjnych). Badania prowadzone w kraju
i za granicą potwierdzają szkodliwy wpływ hałasu na środowisko przyrodnicze i osiedla
ludzkie.

Hałas komunikacyjny
Na hałas komunikacyjny na terenie gminy składać się będzie hałas związany
z ruchem samochodowym.
Zagrożenie dla środowiska akustycznego wynikającego z ruchu samochodowego
na terenie gminy, dotyczy zwiększonego poziomu hałasu komunikacyjnego głównie wzdłuż
drogi wojewódzkiej przechodzącej przez tereny zwartej zabudowy oraz w znacznym
natężeniu wzdłuż dróg powiatowych.

Hałas przemysłowy
Źródłem hałasu przemysłowego są zakłady przemysłowe i odbywające się w nich
procesy technologiczne. Poziom hałasu przemysłowego jest kształtowany indywidualnie
dla każdego obiektu i zależny jest od rodzaju maszyn i urządzeń hałasotwórczych,
izolacyjności obudowy hal przemysłowych, prowadzonych procesów technologicznych
oraz od funkcji urbanistycznej sąsiadujących z nimi terenów.
Specyfiką
hałasu
przemysłowego
jest
jego
długotrwałość
występowania
(zmianowy charakter pracy), a także czasowe krótkotrwałe duże natężenia.
Lokalizacja przedsiębiorstw w obrębie zabudowy mieszkaniowej, wymaga jednak
szczególnej dbałości o wyeliminowanie nadmiernego hałasu.
Ze względu na brak aktualnych badań emisji hałasu z podmiotów o potencjalnej
emisji hałasu, nie jest możliwa faktyczna ocena środowiska akustycznego wokół nich.
152
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
Przyroda ożywiona

Szata roślinna
Szata roślinna analizowanego obszaru jest jego cennym walorem. Znaczna część
gminy objęta jest różnymi formami ochrony. Na obszarze gminy znajduje się „Obszar
Chronionego Krajobrazu Jezior Żnińskich” oraz 1 rezerwat przyrody „Mierucinek”.
Szczególną ochroną objęte zostały pojedyncze okazy w ilości 4 obiektów, które otrzymały
statut pomników przyrody.
Ważną rolę w systemie ekologicznym gminy oprócz dość wysokiej lesistości,
spełnia roślinność nieleśna, czyli zieleń śródpolna, zieleń parkowa oraz zieleń cmentarna.
Obszary te, jak również uprawy rolne na terenie gminy poddawane są nadzwyczajnym
zagrożeniom i degradacji. Najczęstszymi ich formami są:
-
zanieczyszczenia pyłowe ze źródeł niskiej emisji i emitorów przemysłowych;
-
zanieczyszczenia związane z ruchem komunikacyjnym;
-
zanieczyszczenia wód powierzchniowych;
-
presja turystyczna;
-
zanieczyszczenia liniowe związane z promieniowaniem elektromagnetycznym
(linie wysokiego napięcia).

Lasy
Lasy Gminy Dąbrowa położone są na terenach objętych zarządem Nadleśnictwa
Gołąbki i zajmują powierzchnię 2 272,48 ha (stan na 31.12.2003 rok). Gmina posiada
znaczną
lesistość wynoszącą 20,6 %
co jest
bardzo pozytywnym
zjawiskiem,
wynikającym między innymi także z zalesiania gruntów porolnych, które należą do VIz, VI
i V klasy bonitacyjnej. Jest to istotne, z uwagi na funkcję ochronną lasów. Część lasów na
terenie gminy została uznana jako lasy ochronne (glebochronne i wodochronne) o łącznej
powierzchni 1 660,0 ha.

Świat zwierzęcy
Zasoby świata zwierzęcego na terenie gminy można uznać za zróżnicowany
gatunkowo, co wynika z występowania ich na obszarze Pojezierza Gnieźnieńskiego.
Zwarte kompleksy leśne umożliwiają swobodne przemieszczanie się zwierzyny, a łąki
153
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
znajdujące się w dolinach rzecznych tworzą doskonale warunki życia dla ptactwa,
owadów i drobnych gryzoni.
Urozmaiconą
i licznie
reprezentowaną
grupę
stanowią
ptaki,
żerujące
i gniazdujące głównie w dolinach rzecznych, przede wszystkim rzeki Panny. Dla licznie
reprezentowanej grupy ptaków oraz dla gatunków ssaków, płazów, gadów i ryb,
występujących na omawianym obszarze poważnym zagrożeniem są:

zanieczyszczenia
wód
powierzchniowych
–
niedostateczny
stopień
skanalizowania i niewystarczająca ilość oczyszczalni ścieków oraz dzikie
wysypiska;

nieprawidłowe stosowanie środków ochrony roślin i nawozów;

rozwój przemysłu – powodującego pogorszenie się ogólnego stanu środowiska;

rosnąca liczba inwestycji w miejscach atrakcyjnych krajobrazowo, szczególnie
w sąsiedztwie jezior;

zmienność i niedobory stanu wód.
Walory krajobrazowe
Pod względem walorów krajobrazowych teren gminy jest bardzo bogaty
i zróżnicowany. Większą część terenu charakteryzuje krajobraz otwarty i leśny
z występującymi naturalnymi zbiornikami wodnymi.
Na terenie gminy nie ma zlokalizowanych dużych zakładów przemysłowych
naruszających walory krajobrazowe, natomiast istnieje wiele małych i średnich zakładów
usługowo – handlowych. Są one zlokalizowane w większości we wsi Dąbrowa i Parlinek,
a poprzez powiązanie z siedliskowym charakterem zabudowy nie pogarszają one, mimo
swoich rozmiarów, walorów estetyczno – krajobrazowych.
W sposób podobny na walory estetyczno - krajobrazowe oddziaływują maszty
telefonii komórkowej, rozstawione na terenie gminy.
Za naruszenie walorów estetyczno – widokowych można uznać chaotyczną
i nieujednoliconą stylowo zabudowę mieszkalną na terenie gminy.
Awarie przemysłowe
Zdarzające się losowo awarie techniczne i technologiczne w jednostkach
stosujących,
produkujących
lub
magazynujących
materiały
niebezpieczne
oraz
w transporcie takich substancji, powodować mogą negatywne skutki w środowisku. Skutki
te określa się jako "awarie przemysłowe".
154
VIII. STRESZCZENIE
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
ABRYS Technika Sp. z o.o.
Do źródeł stwarzających potencjalne awarie przemysłowe należy przebiegający
przez południową część gminy rurociąg solankowy oraz linia przesyłowa gazu ziemnego
(wysokiego ciśnienia) – północny teren gminy. Zagrożeniem mogącym wystąpić na
terenie gminy jest również transport drogowy materiałów niebezpiecznych, stwarzający
potencjalną możliwość wystąpienia awarii.
Odrębne zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi stanowi możliwość
wystąpienia klęsk żywiołowych, które w gminie najczęściej mogą być spowodowane
pożarami lasów bądź powodzią. Na omawianym terenie zagrożenia powodziowe mogą
wystąpić w przypadku niekorzystnych zjawisk hydrologicznych.
Cele i zadania realizowane w ramach programu ochrony środowiska
Uwzględniając stan poszczególnych elementów środowiska przyrodniczego na
terenie Gminy Dąbrowa, zaproponowano działania zmierzające do poprawy istniejących
warunków. W ramach polityki ekologicznej gminy na podstawie ustalonych zasad
określono cele ekologiczne i zadania ekologiczne.
Polityka ekologiczna Gminy Dąbrowa oparta jest na II Polityce Ekologicznej
Państwa, Programie Ochrony Środowiska dla Województwa Kujawsko - Pomorskiego,
Powiatowym Programie Ochrony Środowiska oraz istniejących uwarunkowaniach
prawnych z uwzględnieniem dostosowania prawa do prawa wspólnotowego Unii
Europejskiej, jak również założeniach rozwoju społeczno - gospodarczego gminy.
Wyznaczone cele ekologiczne i zadania, jakie należy podjąć w zakresie ochrony
środowiska przedstawione są w harmonogramie będącym odzwierciedleniem polityki
ekologicznej gminy.
W celu realizacji Polityki ekologicznej na terenie Gminy Dąbrowa ustalono
harmonogram prowadzenia zadań ekologicznych z rozbiciem na zadania krótko
i długookresowe oraz mechanizmy finansowo – ekonomiczne na lata 2004 – 2007
z perspektywą do roku 2011.
Z uwagi na specyfikę ciągłości realizacji niektórych zadań będą one realizowane
zarówno w ramach harmonogramu krótko jak i długoterminowego.
D A L E J
155
VIII. STRESZCZENIE
ABRYS Technika Sp. z o.o.
Program Ochrony Środowiska
dla Gminy Dąbrowa
156
VIII. STRESZCZENIE
Download
Random flashcards
Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

2-2=0

2 Cards jogaf85537

Create flashcards