Psychiczne i biologiczne podłoże uzależnień

advertisement
x60Psychiczne
podłoże
uzależnień
Przyczyn uzależnień mających źródło w naszej psychice i tych warunkowanych przez
procesy zachodzące w naszym mózgu nie można rozpatrywać oddzielnie. Narastające
zainteresowanie podłożem uzależnień jest spowodowane w dużym stopniu stale rosnącą
liczbą osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych. Dzisiaj na świecie żyje około
miliarda osób palących papierosy. Spożycie alkoholu i niedozwolonych substancji
psychoaktywnych również wykazuje tendencję rosnącą. Tylko w regionach o wysokim
poziomie rozwoju ekonomicznego spożycie alkoholu na jednego dorosłego mieszkańca
wynosi 5-10 litrów czystego alkoholu na rok.
Badania i obserwacje terapeutów zajmujących się osobami uzależnionymi od alkoholu czy
substancji psychoaktywnych doprowadziły do wniosku, że mechanizm rozwoju uzależnienia
jest podobny bez względu na to, czy dana osoba jest uzależniona od narkotyków, jedzenia,
niejedzenia, seksu, alkoholu, pracy, internetu, hazardu, zakupów czy od drugiej osoby (tzw.
toksyczne związki). Neurobiolodzy, psychiatrzy i psychologowie od dawna zastanawiają się
nad tym, czy rozwój uzależnienia ma podłoże psychiczne czy biologiczne
(tj. czy procesy biologiczne zachodzące naszym mózgu mogą w pełni wyjaśnić rozwój
uzależnień). Rozstrzygnięcie tego problemu jest bardzo istotne dla pacjentów, gdyż może
mieć przełożenie na decyzję o metodzie leczenia - czy ma to być psychoterapia czy leczenie
farmakologiczne.
Badania prowadzone na dzieciach alkoholików wychowywanych w różnych rodzinach oraz
badania bliźniąt jednojajowych i różnojajowych wskazywały na to, że możliwe jest
dziedziczenie pewnych zaburzeń biochemicznych czy neurologicznych, które predysponują
do rozwoju alkoholizmu. Potwierdzały to też badania na niektórych zwierzętach, z których
pewne szczepy różniły się w preferencjach alkoholowych i podatności na tolerowanie
alkoholu czy uzależniania się od niego.
Biorąc pod uwagę ogromną różnorodność typów emocjonalnych wśród ludzi uczeni
i psychologowie podkreślają, że nawet genetycznie uwarunkowane osoby mogą skierować
swoją energię na tory konstruktywnego działania. Żaden pojedynczy defekt biologiczny nie
może tłumaczyć uzależnienia - czynniki biologiczne mogą tylko częściowo tłumaczyć tak
złożone zagadnienie.
Leki psychotropowe są nadużywane na całym świecie. Podkreślono, że leków
psychotropowych nadużywa się zwłaszcza w krajach rozwijających się. Przyczyną tego
zjawiska są luki w prawie, "agresywne" metody marketingu i niewłaściwe czy wręcz
nieetyczne przepisywanie leków przez lekarzy. Preparatami psychotropowymi leczy się na
świecie bezsenność, lęki, otyłość, hiperaktywność u dzieci i różne rodzaje bólu.
Dostęp do narkotyków w Europie jest coraz łatwiejszy. W wielu krajach najczęściej
używanym narkotykiem po marihuanie stała się amfetamina, a państwa europejskie pozostają
bierne wobec tego zjawiska. Polityka antynarkotykowa w Zachodniej Europie koncentruje się
na redukcji szkód, np. udostępnianiu narkomanom pomieszczeń, gdzie mogą bezpiecznie
podać sobie narkotyk. Za przykładem tym idą niektóre państwa Wschodniej i Środkowej
Europy. Działania takie nie zastąpią jednak programów redukcji zapotrzebowania na
narkotyki. Odnotowano zwiększenie ilości heroiny przechwyconej w ubiegłym roku przez
policje europejskie. Państwa Środkowej i Wschodniej Europy wykorzystywane są do
magazynowania heroiny i kokainy przerzucanych następnie do Europy Zachodniej.
Lekomania w Niemczech.
Mimo rządowych programów oszczędnościowych, Niemcy wciąż kupują nadmierną ilość
lekarstw. Masowa lekomania Niemców - zarówno osób w podeszłym wieku, jak i młodych,
szczególne niepokoi psychologów. Prawie co 7 młody Niemiec - uczeń lub student - łyka
dziesiątki tabletek w nadziei, że w ten sposób zmniejszy zdenerwowanie i niepewność.
Według ekspertów, lekkomyślne zażywanie leków uspokajających często kończy się
sięganiem po narkotyki. Lekomanią zagrożona jest zwłaszcza młodzież dorastająca. Według
wcześniejszych sondaży, ponad 40 procent dwunasto-siedemnastolatków regularnie zażywa
tabletki od bólu głowy. Wielu codziennie lub kilka razy w tygodniu. Sięganie po leki
przeciwbólowe i uspokajające jest zdaniem psychologów związane z tym, że młodzi nie
bardzo umieją sobie radzić z wyzwaniami codzienności - na przykład z egzaminami.
Lekomania Niemców i kupowanie bez opamiętania refundowanych lekarstw doprowadziło
też do trudnej sytuacji niemieckich kas chorych. Według przedstawianych obecnie wyliczeń,
powszechne kasy chorych w ciągu pierwszych trzech miesięcy tego roku zanotowały już
deficyt 600 milionów euro. Zeszły rok zamknęły one również wielkim niedoborem
finansowym o wysokości 2 miliardów 800 milionów euro.
Nałogowe wdychanie związków lotnych jest poważnym problemem zdrowotnym, zwłaszcza
wśród młodzieży. Do inhalantów zalicza się m.in. rozpuszczalniki organiczne, kleje,
materiały drukarskie na bazie acetonu, trójchloroetanu i toluenu, itp. Środki te wywołują
chwilowe uczucie euforii, a efekty ich działania są podobne do stanu odurzenia
alkoholowego. W wyniku niedotlenienia mózgu pojawiają się halucynacje. Skutki działania
oparów znikają po godzinie.Wszystkie inhalanty są bardzo toksyczne dla układu nerwowego i
mogą trwale uszkadzać mózg. U osób praktykujących wąchanie pojawiają się często bóle i
zawroty głowy, występuje brak koordynacji, kłopoty z koncentracją i pamięcią. Praktyki te
mogą w konsekwencji prowadzić arytmii serca, a nawet zatrzymania akcji serca oraz bardzo
poważnego uszkodzenia układu nerwowego, uszkodzenia wątroby, czy delirium. Mogą
wreszcie zakończyć się śmiercią wskutek uduszenia się lub niewydolnością serca.
Uzależnienie od Internetu powszechniejsze niż od narkotyków
Liczba osób uzależnionych od Internetu przekracza w niektórych państwach
uprzemysłowionych liczbę uzależnionych od narkotyków i jest konieczne podjęcie kroków
przeciwko tej nowej chorobie. Uzależnienie od Internetu nie jest związane z żadną konkretną
substancją, podobnie jak to ma miejsce np. w przypadku nałogowych hazardzistów, i dotyka
przede wszystkim osoby mieszkające samotnie oraz bezrobotnych. Problem osób
zatracających się w rzeczywistości wirtualnej jest zauważany dopiero wówczas, gdy ich
uzależnienie poważnie utrudnia im życie codzienne. Takie osoby zwracają wtedy na siebie
uwagę np. w pracy, bo są zmęczone po 40-godzinnym maratonie w Internecie. Wśród
typowych symptomów uzależnienia od sieci wymieniono potrzebę zwiększania dawki,
zredukowanie zainteresowań do bardzo wąskiego pola i nabranie specyficznych nawyków.
Występują także objawy "głodu", takie jak nerwowość, poirytowanie lub depresja oraz liczne
nieudane próby ograniczenia kontaktu z "narkotykiem". "Internetopaci" często zrywają
związki z płcią przeciwną, bo liczy się dla nich tylko rzeczywistość wirtualna.
Eksperci ostrzegają, że uzależnienie od Internetu przejawia się m.in. nieodpartą potrzebą
zaistnienia w sieci, utratą kontroli nad swoimi poczynaniami (np. spędzaniem w Internecie
więcej czasu niż się zamierzało), poczuciem winy i konfliktami z rodziną czy przyjaciółmi.
Towarzyszy temu chęć ukrycia lub bagatelizowania swojego uzależnienia. Specjaliści
przyznają jednocześnie, że Internet może mieć też pozytywny wpływ na człowieka w
ekstremalnych sytuacjach emocjonalnych. Zdarzają się przypadki zapobieżenia
samobójstwom przez społeczność internautów.
Prawie co dziesiąty łódzki uczeń jest zagrożony uzależnieniem od Internetu, 90% miało
kontakt z alkoholem, a 20% nastolatków regularnie pali papierosy. Takie wyniki przyniosły
badania ankietowe na temat uzależnień wśród młodzieży, przeprowadzone przez Instytut
Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego. Badania przeprowadzono wśród 2 tys. uczniów w
wieku od 12 do 18 lat. Celem badań było postawienie diagnozy, jak wygląda problem
uzależnień wśród młodych ludzi w Łodzi. Podobne badania, dotyczące narkotyków, alkoholu
i papierosów, przeprowadzono dwa lata temu. Ze względu na szybki rozwój komputeryzacji
przeprowadzono także badania na temat uzależnień młodzieży od Internetu. Z badań wynika,
że z Internetu znacznie częściej korzystają chłopcy niż dziewczęta. Najczęściej młodzież
korzysta z tzw. czatów, ale co trzeci z chłopców przyznaje się, że głównie przegląda strony
erotyczne. Z badań wynika, że 8% ankietowanych spędza w Internecie ponad 20 godzin
tygodniowo, a 9,4% jest zagrożona uzależnieniem do Internetu. Osoby uzależnione od
Internetu przestają m.in. kontrolować czas, mają coraz więcej problemów w kontaktach
międzyludzkich, zaczynają mieć problemy w nauce.
Istotnym zagrożeniem dla uzależnionych od Internetu jest utrata kontaktu z rodzicami.
Należy prowadzić działania profilaktyczne z młodzieżą, ale również takie same działania
należy prowadzić z rodzicami młodszych dzieci. Tolerancja jest istotna, ale w rodzinie
powinna mieć pewne granice, bo uzależnienie to jest choroba rodziny, a nie jednej osoby.
Uzależnienie od Internetu może też być początkiem zażywania narkotyków. Zdarza się, że
działania w Internecie wspomagane są narkotykami, głównie amfetaminą, by dłużej być
sprawnym, by nie zasnąć przed komputerem.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards