2-01 Filary gospodarki centralnie sterowanej i gospodarki rynkowej

advertisement
BYĆ PRZEDSIĘBIORCZYM
- nauka przez praktykę
FILARY GOSPODARKI CENTRALNIE
STEROWANEJ I GOSPODARKI RYNKOWEJ
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
SYSTEMY EKONOMICZNE
1. Gospodarka centralnie sterowana - zwana też centralnie kierowaną lub planowaną lub
nakazowo - rozdzielczą. Decyzje ekonomiczne są podejmowane przez władze danego kraju; w
tym celu państwo ustala plany produkcji i dystrybucji wytwarzanych dóbr i usług.
2. Gospodarka rynkowa – jest oparta na mechanizmie ustalania cen towarów i usług na podstawie
wielkości popytu i podaży przy niewielkiej ingerencji państwa.
3. System mieszany - gdzie obok siebie funkcjonują sektor publiczny, zbliżony do gospodarki
centralnie sterowanej i sektor prywatny, oparty na założeniach wolnego rynku.
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
CECHY GOSPODARKI CENTRALNIE
STEROWANIEJ
1. Państwowa własność czynników produkcji.
2. Ceny ustalane administracyjnie.
3. Centralne planowanie i zarządzanie.
4. System nakazowo-rozdzielczy.
5. Brak konkurencyjności.
6. Partyjno -polityczna podległość kierownictwa przedsiębiorstw.
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
WADY GOSPODARKI CENTRALNIE
STEROWANEJ
1. Niska innowacyjność w gospodarce – spowodowana brakiem konkurencji między
przedsiębiorstwami, nadwyżką popytu nad podażą i wysokim stopniem zmonopolizowania
gospodarki.
2. Brak mechanizmów rynkowych – istniała stała przewaga popytu nad podażą w związku z
wysokimi zasobami finansowymi ludności przewyższającymi wartość dóbr zaoferowanych do
sprzedaży.
3. Nieefektywne wykorzystywanie czynników produkcji – przedsiębiorstwa nie były zainteresowane
obniżaniem kosztów produkcji, gdyż nie rozliczano ich z osiągniętego zysku, a tylko z wykonania
planu.
4. Stały niedobór produktów – ceny państwo ustalało administracyjnie w oderwaniu od kosztów ich
wytwarzania.
5. Brak dobrych systemów motywacyjnych – stałe płace i brak bezrobocia nie skłaniały ludzi do
podejmowania działalności gospodarczej.
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
REGLAMENTACJA –
CZASOWE OGRANICZENIE WOLNEGO OBROTU NIEKTÓRYMI TOWARAMI
SPOWODOWANE ICH NIEDOBOREM NA RYNKU
Oto lista niektórych towarów reglamentowanych
w latach 80:
• cukier
• alkohol
• benzyna
• pieluchy
• masło
• mięso
• mąka
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
SOCJALISTYCZNY DOLAR –
MOŻNA BYŁO GO WYDAĆ TYLKO W PEWEXIE
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
PORÓWNANIE PKB POLSKI I HISZPANII
W 1950 I 1990 R.
14,000
12,000
10,000
1950
1990
8,000
6,000
4,000
2,000
PKB per capita
w dolarach
0
Polska
Hiszpania
*źródło GUS
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
CECHY GOSPODARI RYNKOWEJ
1. Prywatna własność czynników produkcji.
2. Dobrowolność dokonywania transakcji.
3. Konkurencja rynkowa.
4. Ograniczony wpływ rządu i partii politycznych.
5. Rynkowy mechanizm ustalania cen.
6. Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej.
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
LICZBA PAŃSTWOWYCH
PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE W LATACH
1989-2010
Rok
Liczba przedsiębiorstw
państwowych
1989
8453
1995
4357
1999
2599
2003
1736
2006
913
2008
363
2010
121
*źródło GUS
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
MECHANIZM RYNKOWY – OGÓŁ
WZAJEMNYCH ZALEŻNOŚCI MIĘDZY PODAŻĄ, POPYTEM
A CENĄ TOWARÓW I USŁUG.
POPYT – ILOŚĆ TOWARÓW I USŁUG , KTÓRĄ KLIENCI
SĄ GOTOWI ZAKUPIĆ (MAJĄ NA TO OKREŚLONE ZASOBY
FINANSOWE) PRZY OKREŚLONYM POZIOMIE CENY W
DANYM MIEJSCU I CZASIE.
PODAŻ – ILOŚĆ TOWARÓW I USŁUG OFEROWANA DO
SPRZEDAŻY PRZY OKREŚLONYM POZIOMIE CENY W
DANYM MIEJSCU I CZASIE.
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
GŁÓWNE RÓŻNICE MIĘDZY GOSPODARKĄ
CENTRALNIE STEROWANĄ A GOSPODARKĄ
RYNKOWĄ
GOSPODARKA RYNKOWA
GOSPODARKA CENTRALNIE
STEROWANA
konkurencyjność produkcji
monopol państwa
nastawianie na zysk
nastawianie na realizację planu
rynkowa orientacja produkcji
planowanie produkcji
szybka reakcja na potrzeby rynku
brak reakcji na potrzeby rynku
własność prywatna
własność państwowa
wysoka jakość produkcji
niska jakość produkcji
wysoka wydajność pracy
niska wydajność pracy
Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
Download
Random flashcards
Create flashcards