Wspólna Polityka Rolna i Polityka Rozwoju Obszarów Wiejskich

advertisement
Dominika Milczarek-Andrzejewska
Ewolucja metod
wyjaśniania
Zajęcia z metodologii ekonomii
Ewolucja metod wyjaśniania

Indukcyjna koncepcja nauki (XIX w.);

Standardowy pogląd na teorie –
pozytywizm logiczny (pocz. XX w.)
Hipotetyczno-dedukcyjny model
wyjaśniania naukowego;

Obalenie poglądu standardowego w
latach 60-tych - podejście Poppera,
Polanyi’ego, Kuhna, Lakatosa,
Feyerabenda.
2
Współczesne podejścia
metodologiczne
Według Marka Blauga (1995):

Karl Popper - metodologia agresywna
Charakter normatywny: jak powinna wyglądać
właściwa praktyka naukowa

Thomas Kuhn - metodologia defensywna
Uzasadnianie rzeczywistej praktyki naukowej

Imre Lakatos – kompromis

Paul Feyerabend – łagodzenie agresywnych cech
popperyzmu
3
Indukcyjna koncepcja nauki
Indukcjonizm – pogląd w metodologii, według
którego właściwą metodą uznawania twierdzeń
jest indukcja czyli uogólnianie spostrzeżeń
odnoszących się do poszczególnych faktów
jednostkowych.

Obserwacja faktów  wnioskowanie indukcyjne 

Prawa uniwersalne odnoszące się do faktów 
wnioskowanie indukcyjne 

Teorie  Porównanie konsekwencji empirycznych z
faktami 

Potwierdzenie prawdziwości praw i teorii
4
Poglądy indukcjonistyczne na naukę
Prawa i teorie
Fakty uzyskane
dzięki obserwacji
Przewidywania i
wyjaśnienia
Źródło: A.Chalmers Czym jest to co zwiemy nauką 1997.
5
Problem indukcji
David Hume:
– asymetria pomiędzy indukcją a dedukcją,

nie można wyciągać logicznych wniosków na temat
przyszłych zdarzeń opierając się jedynie na
doświadczeniach z przeszłości.
Nie można nigdy dowieść, że coś jest
materialnie prawdziwe; można natomiast
wykazać, że pewne twierdzenia są materialnie
fałszywe (Blaug -pierwsze przykazanie
metodologii nauki).
6
Model hipotetyczno-dedukcyjny
Wszystkie wyjaśnienia naukowe mają wspólną
strukturę logiczną. Zawierają:

explanans: prawo uniwersalne i warunki
początkowe (graniczne);

explanandum – twierdzenie odnoszące się
do pewnego zdarzenia.

Model używa tylko reguł logiki dedukcji.

Prawa uniwersalne są hipotezami (a nie
wynikiem indukcji).
7
Podejście Karla Poppera

Falsyfikacjonizm

Wywodzi się od słowa „falsyfikacja” (z łac.
falsum – fałsz)

Dla teorii naukowych nie należy szukać
potwierdzenia (weryfikacji) lecz
kontrprzypadków, mogących badanej teorii
zaprzeczyć.

Przykład: „Nieczarny kruk został zaobserwowany w
miejscu x i czasie t”.
8
Podejście Karla Poppera

Teoria jest potwierdzona nie wtedy, kiedy
zgadza się z wieloma faktami, lecz wtedy
gdy nie jesteśmy w zdolni znaleźć
jakiegokolwiek faktu, który by jej
zaprzeczał.

Popper: tym co dzieli naukę od nie-nauki jest
falsyfikowalność oraz metodologiczne reguły,
które zakazują dokonywania zabiegów
ochronnych.
9
Podejście Karla Poppera

Popper: „Falsyfikacjoniści wolą śmiały domysł
mający na celu rozwiązanie pewnego
interesującego problemu, nawet (i zwłaszcza)
wtedy, gdy okazuje się on fałszywy, niż
jakąkolwiek listę prawdziwych, ale nieistotnych
banałów… w ten sposób zyskujemy możliwość
uczenia się na własnych błędach oraz
dowiadujemy się wiele o prawdzie i zbliżamy do
niej.”
10
Krytyka falsyfikacjonizmu

Wszelkie teorie są akceptowalne tymczasowo, natomiast
odrzucenie teorii jest ostateczne.

Teoria naukowa składa się z zespołu zdań uniwersalnych,
co utrudnia jej sprawdzalność.


Teza Duhema – Quine’a: Żadna pojedyncza
hipoteza naukowa nie może zostać sfalsyfikowana w
niezbity sposób, ponieważ testowi poddawany jest
zawsze cały explanans, konkretna hipoteza z w
powiązaniu z twierdzeniami pomocniczymi.
Zdania obserwacyjne są zależne od teorii i mogą być
błędne.
11
Paradygmaty Kuhna

Paradygmat – typowe przykłady osiągnięć
naukowych, które służą uczonym-praktykom
jako modele.

Thomas Kuhn - paradygmat lub matryca
dyscyplinarna – „cała konstelacja przekonań,
wartości, technik, itd. podzielanych przez
członków danej wspólnoty”.
12
Podejście Thomasa Kuhna

Nacisk na pozytywny opis historii nauki;

Skłonność do chronienia teorii i zabezpieczania
ich przed krytyką;

Nauka normalna - rozwiązywanie problemów
w ortodoksyjnych ramach teoretycznych - jest
regułą zachowań naukowców;

Nauka rewolucyjna – zwycięstwo jednych ram
nad drugimi w wyniku powtarzających się
zaprzeczeń – jest wyjątkiem w historii nauki.
13
Podejście Imre Lakatosa

Rozwinięcie i rozszerzenie filozofii nauki
Poppera traktując ją jako narzędzie
badań historycznych;

Konieczność skonfrontowania historii
nauki z metodologią falsyfikacjonizmu.
14
Podejście Imre Lakatosa
Naukowe programy badawcze (NPB) – grupy
mniej lub bardziej powiązanych ze sobą teorii.
NPB zawiera:


twardy rdzeń – metafizyczne wierzenia, lista
nakazów i zakazów

pas ochronny – hipotezy pomocnicze
Postępowy NPB – produkuje nowe predykcje i
systematycznie wyjaśnia nowe dane
obserwacyjne.
15
Podejście Imre Lakatosa

Kryterium podziału pomiędzy nauką i nie-nauką
Lakatosa jest historyczne i obejmuje ewolucję
idei w czasie.

Konkretny NPB jest lepszy od innego, jeśli
wyjaśnia wszystkie zdarzenia przewidziane przez
konkurencyjny NPB, a ponadto dostarcza
dodatkowych predykcji, z których niektóre są
empirycznie potwierdzone.

Idea ciągłego i kumulatywnego postępu
naukowego.
16
Kuhn versus Lakatos

Dla Kuhna, historia nauk to szereg ulepszeń
paradygmatu znaczonych co pewien czas
rewolucją naukową.

Dla Lakatosa, historia nauk jest szeregiem
postępowych naukowych programów
badawczych stale zastępowanych nowymi NPB
z teoriami o rosnącej zawartości empirycznej.
17
Anarchizm Feyerabenda

Nie ma podstaw racjonalnego wyboru pomiędzy
konkurencyjnymi teoriami naukowymi;

Nie istnieją kanony metodologii naukowej;

„Jedyna zasada, która nie hamuje postępu brzmi:
wszystko jest dozwolone” (Feyerabend 1975);

Nie istnieje kryterium demarkacji pozwalające na
rozróżnienie nauki od nie-nauki;

Wartością wyższego rzędu jest wolność, a nie nauka.
18
Co jest a co nie jest nauką
Nauka różni się od nie-nauki:

zastosowaniem metody indukcji
Indukcyjna koncepcja nauki (ale problem indukcji)

dzięki sfalsyfikowaniu przez obserwacje
empiryczne
Podejście Poppera

Nie istnieje kryterium demarkacji
pozwalające na rozróżnienie nauki od nienauki
Podejście m.in. Feyerabenda
19
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards