nowozytnosc - tomaszkaczmarek

advertisement
WIELKIE ODKRYCIA GEOGRAFICZNE
1492 r. – odkrycie Ameryki przez Krzysztofa
Kolumba
1498 r. – dopłynięcie przez Vasco da Gamę do
Indii
1519-1522 – opłynięcie świata przez załogę
Ferdynanda Magellana
- Potwierdzenie kulistości ziemi,
- Sam Ferdynand Magellan nie dopłynął do końca: został zabity na Filipinach
Przepływ towarów między Nowym Światem a Europą
(jeden ze skutków wielkich odkryć geograficznych)
REFORMACJA
1517 r. – wystąpienie Marcina Lutra (początek
reformacji)
- Na drzwiach kościoła w
Wittenberdze przywiesza
95 tez skierowanych
przeciwko sprzedaży
odpustów
- Jego wystąpienie
zapoczątkowało
reformację, której
skutkiem było powstanie
wyznań protestanckich
(np., luteranizm,
kalwinizm, anglikanizm)
1517
luteranizm
anglikanizm
kalwinizm
unitarianizm
Humanizm – nurt filozoficzno-kulturowy, dla
którego człowiek znajdował się w centrum
zainteresowania (ukształtował się w czasach
renesansu, czyli odrodzenia)
Reformacja – ruch religijny w Kościele
katolickim dążący do zmian wewnątrz Kościoła
(zapoczątkowany wystąpieniem Marcina Lutra)
Wawel – przykład sztuki renesansowej
arkadowe krużganki
Dzieła Leonarda da Vinci - renesans
Człowiek witruwiański
Mona Lisa
Ostatnia wieczerza
Dama z łasiczką
Dzieła Michała Anioła - renesans
Stworzenie Adama
Dawid
PRZEDSTAWICIELE POLSKIEGO RENESANSU
Jan Kochanowski –
fraszki, pieśni,
treny
Mikołaj Rej – jako
pierwszy pisał po
polsku; „Niechaj
narodowie wżdy
postronni znają iż
Polacy nie gęsi i
swój język mają”
Andrzej Frycz
Modrzewski – pisarz
polityczny; autor
dzieła „O naprawie
Rzeczypospolitej”
Mikołaj Kopernik – polski
astronom, twórca teorii
heliocentrycznej; autor dzieła
„O obrotach sfer niebieskich”
Przedstawienie sejmu walnego w Polsce – król, senat oraz izba poselska
Pierwszy sejm walny – 1493 r. w Piotrkowie – początek polskiego parlamentaryzmu
Folwark – prywatne gospodarstwo
szlachcica
Pańszczyzna – bezpłatna i przymusowa
praca chłopa na polu swego pana
1569 r. – unia lubelska
- Unia realna – ścisłe połączenie Polski i Litwy
- Nowa nazwa państwa: Rzeczpospolita Obojga Narodów
1573 r. – akt konfederacji warszawskiej
- Zagwarantowanie tolerancji religijnej w Polsce
- Dzięki temu aktowi można było mówić, że Rzeczpospolita
była „państwem bez stosów”, tzn. bez prześladowań na tle
religijnym
1573 r. – pierwsza wolna elekcja (Henryk
Walezy)
- Wolna elekcja – wybór króla przez szlachtę
- Pierwszy władca wybrany w wyniku wolnej elekcji:
królewicz francuski Henryk Walezy (uciekł z kraju)
Monarchia parlamentarna – forma ustroju
politycznego, w którym głową państwa
jest monarcha, który współdzieli władzę z
parlamentem (np. Anglia w XVII wieku)
Monarchia absolutna klasyczna – forma
rządów monarchicznych charakteryzująca się
niepodzielnym skupieniem pełni władzy w
rękach jednostki nie podlegającej kontroli (np.
Francja Ludwika XIV)
1648 r. – powstanie Bohdana Chmielnickiego
- Powstanie Kozaków pod wodzą Bohdana Chmielnickiego
Bohdan Chmielnicki –
przywódca Kozaków;
stanął na czele powstania
kozackiego, które
wybuchło w 1648 r.
1655-1660 – „potop szwedzki”
- Wojna polsko-szwedzka
- Obrona Jasnej Góry – bohaterska postawa przeora zakonu
paulinów ojca Augustyna Kordeckiego
Husaria
Obraz Januarego Suchodolskiego pt. Oblężenie Jasnej Góry – nawiązanie do obrony
klasztoru w 1655 r. w czasie potopu szwedzkiego, centralna postać: przeor
klasztoru o. Augustyn Kordecki
Przykład sztuki barokowej
Przykład sztuki klasycystycznej
Przedstawiciele oświecenia
Monteskiusz – autor
koncepcji
trójpodziału władz
(ustawodawcza,
wykonawcza,
sądownicza)
Jean-Jacques Rousseau –
autor koncepcji umowy
społecznej (podkreślanie
równości ludzi)
Stanisław Konarski –
reformator polskiego
szkolnictwa, założyciel
Collegium Nobilium,
której celem było
moralne i polityczne
wykształcenie
młodzieży szlacheckiej
Konfederacja – związek szlachty dla współdziałania w wyznaczonym celu
Merkantylizm – popieranie rodzimego przemysłu i handlu przez zwiększanie
eksportu i zmniejszanie importu (typowe dla monarchii absolutnej)
Rokosz – zbrojne wystąpienie szlachty przeciwko królowi
Abdykacja – zrzeczenie się tronu przez władcę
Detronizacja – pozbawienie tronu władcy przez czynniki zewnętrzne
Husaria – oddziały ciężkiej polskiej kawalerii
Odsiecz – udzielenie pomocy innemu państwu
Racjonalizm – nurt filozoficzny zakładający możliwość dojścia do prawdy za
pomocą rozumu
Empiryzm – nurt filozoficzny zakładający, że wiedza człowieka płynie z
doświadczenia
Ateizm – odrzucenie wiary w Boga
Deizm – uznawanie istnienia Boga, ale twierdzenie, że nie ingeruje on w dzieje
człowieka
Konstytucja – najważniejszy dokument w państwie, określający m.in. ustrój
państwa oraz prawa i obowiązki obywateli
Insurekcja – powstanie zbrojne
1776 r. – powstanie Stanów Zjednoczonych
Ameryki
„Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych” 4 lipca 1776 r. (święto
państwowe w USA)
1789 r. – rewolucja francuska
1773 r. – powstanie Komisji Edukacji
Narodowej
KEN – ministerstwo oświaty, którego celem była reforma polskiego
szkolnictwa w duchu oświeceniowym
1788-1792 - Sejm Wielki
Jego najważniejszą reformą było uchwalenie Konstytucji 3 maja
Stanisław
Małachowski –
marszałek Sejmu
Wielkiego, który
uchwalił Konstytucję
3 maja 1791 r.
1791 r. – uchwalenie Konstytucji 3 maja
- Konstytucja: najważniejszy dokument w państwie, reguluje sprawy
tego kto sprawuje władzę oraz jakie prawa i obowiązki mają obywatele
Stanisław August
Poniatowski – ostatni
władca
Rzeczypospolitej
Obojga Narodów
1792 r. – konfederacja targowicka
- Związek szlachty zawiązany przeciwko Konstytucji 3 maja
- Konfederaci targowiccy chcieli współpracy z Rosją
- „Targowica” funkcjonuje w języku jako synonim zdrady narodowej
Tadeusz Kościuszko –
naczelnik powstania
kościuszkowskiego z 1794 r.;
a także bohater walk
o niepodległość USA
1794 r. – powstanie kościuszkowskie
- Naczelnik insurekcji (powstania): Tadeusz Kościuszko
- Zakończona klęską próba ratowania niepodległości Polski
1772 r.
Rozbiory Polski:
1793 r.
1795 r.
Obraz Jana Matejki pt. Rejtan – upadek Polski – nawiązanie do postaci
Tadeusza Rejtana, który w rozpaczliwym geście nie chciał dopuścić do
zatwierdzenia I rozbioru Polski
1797 r. – powstanie Legionów Polskich we
Włoszech oraz „Pieśni Legionów Polskich we
Włoszech”
- Twórca Legionów
Polskich we Włoszech –
gen. Jan Henryk
Dąbrowski
- Twórca słów polskiego
hymnu: Józef Wybicki
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards