Narodowy bank centralny

advertisement
Narodowy
bank centralny
Funkcje
podstawowe
Narodowy Bank Polski, jak większość banków centralnych w
gospodarkach rynkowych, pełni trzy podstawowe funkcje:
• jest bankiem emisyjnym
• jest bankiem banków
• jest centralnym bankiem państwa
Bank emisyjny
NBP ma wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych
będących prawnym środkiem płatniczym w Polsce.
Narodowy Bank Polski określa wielkość ich emisji oraz
moment wprowadzenia do obiegu, za którego płynność
odpowiada. Ponadto, organizuje obieg pieniężny i
reguluje ilość pieniądza w obiegu.
Bank banków
NBP pełni w stosunku do banków funkcje regulacyjne, które
mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa depozytów
zgromadzonych w bankach oraz stabilności sektora
bankowego. Organizuje system rozliczeń pieniężnych,
prowadzi bieżące rozrachunki międzybankowe i aktywnie
uczestniczy w międzybankowym rynku pieniężnym.
Narodowy Bank Polski jest odpowiedzialny za stabilność i
bezpieczeństwo całego systemu bankowego. Pełniąc
funkcję banku banków, sprawuje kontrolę nad działalnością
banków, a w szczególności nad przestrzeganiem przepisów
prawa bankowego. Ponadto NBP nadzoruje systemy
płatności w Polsce.
Centralny bank państwa
NBP prowadzi obsługę bankową
budżetu państwa, prowadzi rachunki
bankowe rządu i centralnych instytucji
państwowych, państwowych funduszy
celowych i państwowych jednostek
budżetowych oraz realizuje ich zlecenia
płatnicze.
Główne obszary działalności NBP
- organizowanie rozliczeń pieniężnych,
- działalność emisyjna,
- działania na rzecz systemu płatniczego,
- zarządzanie rezerwami dewizowymi,
- działalność edukacyjna i informacyjna,
- prowadzenie bankowej obsługi budżetu
państwa
- statystyki pieniężne i bankowe,
- tworzenia bilans płatniczego
- regulowanie płynności banków oraz ich
refinansowanie
- kształtowanie warunków niezbędnych dla
rozwoju systemu bankowego;
- opracowywanie statystyki pieniężnej i
bankowej, bilansu płatniczego oraz
międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, a także
- wykonywanie innych zadań określonych
ustawami.
Funkcje poboczne
- działalność
statystyczna, w ramach której są zbierane,
przetwarzane i publikowane m.in. dane dotyczące:
bilansu płatniczego międzynarodowej pozycji
inwestycyjnej, inflacja bazowa, statystyka bankowa i
pieniężna, oczekiwania inflacyjne osób prywatnych.
- edukacja ekonomiczna: NBP jako instytucja, która
wspiera rozwój gospodarczy Polski, podejmuje się misji
upowszechnienia edukacji ekonomicznej, aby zasady
funkcjonowania gospodarki rynkowej były ogólnie
znane.
- analizy i badania ekonomiczne. NBP prowadzi i wspiera
działalność analityczną i badawczą w zakresie szeroko
rozumianej ekonomii i finansów.
Budżet państwa a NBP
.
Bank centralny może udzielać bezpośredniego kredytu dla budżetu
państwa na pokrycie przejściowego niedoboru środków, ale nie deficytu
budżetu, tzn. po pierwsze – na określony krótki czas i po drugie – do
wysokości, która powinna być określona ustawą (kwotowo lub też przez
odpowiedni procent). Długoterminowy deficyt powinien być pokryty
oprocentowanymi obligacjami, a krótkoterminowy – przez 3 –
miesięczne oprocentowane weksle skarbowe.
Formy finansowania budżetu przez bank centralny:
a) finansowanie bezpośrednie:
- kredyt w rachunku otwartym,
- zakup obligacji krótkoterminowych,
b) finansowanie pośrednie:
- zakup obligacji skarbowych w trakcie operacji otwartego rynku,
- redyskonto weksli skarbowych,
- udzielenie kredytu pod zastaw państwowych papierów wartościowych.
Podstawowymi organami
Narodowego Banku Polskiego są :
- Prezes NBP
- Rada Polityki Pieniężnej
- Zarząd NBP
Prezes NBP
• powoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej,
• 6-letnia kadencja,
• jest on przewodniczącym Rady Polityki
Pieniężnej, Zarządu NBP oraz Komisji Nadzoru
Bankowego.
• jedna osoba może sprawować tę funkcję
maksymalnie przez 2 kadencje.
Rada Polityki Pieniężnej
• 9 członków - powoływanych po trzech przez Prezydenta, Sejm i Senat
- oraz przewodniczący, którym jest Prezes NBP.
• zadaniem Rady Polityki Pieniężnej jest coroczne ustalanie założeń
polityki pieniężnej oraz podstawowych zasad jej realizacji. Rada
ustala wysokość podstawowych stóp procentowych, określa zasady
operacji otwartego rynku oraz ustala zasady i tryb naliczania i
utrzymywania rezerwy obowiązkowej.
• zatwierdza ona plan finansowy banku centralnego oraz
sprawozdanie z działalności.
• zgodnie z art. 227 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz
art. 6 Ustawy o Narodowym Banku Polskim, Rada Polityki Pieniężnej
jest organem NBP. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej są
powoływani raz na 6lat. Zgodnie z art. 12 Ustawy o NBP, Rada
Polityki Pieniężnej.
Zarząd NBP
• kieruje działalnością NBP, podejmując uchwały w sprawach nie
zastrzeżonych w ustawie o NBP do wyłącznej kompetencji innych
organów NBP.
• jego podstawowym zadaniem jest realizacja uchwał Rady Polityki
Pieniężnej, uchwalanie i realizowanie planu działalności NBP oraz
wykonywanie zatwierdzonego przez RPP planu finansowego, a także
realizacja zadań z zakresu polityki kursowej i systemu płatniczego.
• Zarząd realizuje uchwały Rady Polityki Pieniężnej oraz tworzy
uchwały w sprawach które nie są zastrzeżone w ustawie do
wyłącznej kompetencji innych organów NBP.
• w jego skład wchodzą: prezes NBP - jako przewodniczący oraz 6-8
członków zarządu, w tym 2 Wiceprezesów NBP.
• członków powołuje i odwołuje prezydent na wniosek prezesa NBP
Niezależność NBP
Narodowy Bank Polski, jako bank centralny powinien być
niezależny od wpływów politycznych. Stanowisko to
podziela również Trybunał Konstytucyjny stwierdzając w
wyroku z 28 czerwca 2000 r. wydanym w pełnym składzie
(sygn. akt K 25/99, OTK ZU 2000, nr 5, poz. 141):
„specyficzna pozycja ustrojowa NBP jako centralnego
banku państwa polega z jednej strony na niezależności
wobec organów państwowych, z drugiej zaś na
"apolityczności" tego banku.”
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards