praca-magisterska-wa-c-7499

advertisement
Rozdział I.
Warstwa a klasa społeczna. Podstawowe pojęcia.
Warstwa społeczna, termin różnie definiowany we współczesnej socjologii, używany
głównie przy opisie struktury społecznej i zróżnicowania społecznego. Najczęściej za
warstwę społeczną uważa się grupę osób odróżniającą się od innych grup stanem posiadania,
wspólnotą warunków środowiskowych, stylem życia, obyczajów, wzorów kulturowych itp.
kryteriów zarówno istniejących obiektywnie, jak i urojonych. W tym ujęciu wyróżnia się np.
warstwę chłopską, warstwę drobnomieszczańską itp.
Warstwa społeczna jest ujmowana również - szczególnie na gruncie socjologii
marksistowskiej - jako podgrupa lub odłam w ramach danej klasy społecznej, mająca zarówno
cechy wspólne z daną klasą, jak i cechy swoiste, np. wielka, średnia, drobna burżuazja.
Za warstwy społeczne uważa się również grupy społeczno-zawodowe, charakteryzujące się
swoistym miejscem i funkcjami w społecznym podziale pracy, zbliżonym charakterem pracy,
swoistym stylem życia, zajmowaną pozycją społeczną np. warstwa inteligencji, warstwa
urzędnicza, warstwa rządząca.
Klasa społeczna, pojęcie socjologiczne funkcjonujące głównie na gruncie
socjologii marksistowskiej oznaczające, wg definicji grupy ludzi różniące się między
sobą miejscem zajmowanym w historycznie określonym systemie produkcji
społecznej, stosunkiem (przeważnie usankcjonowanym i ustalonym przez prawo) do
ośrodków produkcji, rolą w społecznej organizacji pracy i - co za tym idzie sposobem otrzymywania i rozmiarami tej części bogactwa społecznego, którą
rozporządzają. Stosunek do środków produkcji, tzn. posiadanie lub nieposiadanie
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
środków produkcji, miał zasadnicze znaczenie dla wyznaczenia granicy dzielącej
społeczeństwo na dwie antagonistyczne klasy podstawowe w danej formacji
ustrojowej. W niewolnictwie takimi klasami społecznymi są właściciele niewolników
i niewolnicy, w feudalizmie panowie feudalni i chłopi, w kapitalizmie burżuazja
i proletariat.
Obok klas podstawowych występują klasy niepodstawowe i warstwy społeczne,
które mają swoiste cechy i interesy pozwalające wyodrębnić je jako samodzielne
zbiorowości ludzkie.
Rozdział II.
Podział społeczeństwa przez różne szkoły socjologiczne z
punktu widzenia różnych kryteriów.
Orientacja
ekonomiczna
obejmuje
trzy
rodzaje
stanowisk
teoretycznych
wyjaśniających zjawisko klas społecznych:
1. stanowisko „ogólne”
2. stanowisko marksistowskie
3. stanowisko Maxa Webera
Stanowisko „ogólne” stanowisko to ujmuje klasy społeczne jako wytwór stosunków
gospodarczych i sposobów produkcji, jakie rozwinęły się w okresie industrializmu w Europie.
Źródła klasowego podziału są to określane w sposób bardzo ogólny i wieloznaczny.
Przedstawiciele tego stanowiska wyróżniali dwie klasy : produkcyjna i nieprodukcyjną. Do
klasy produkcyjnej, użyteczne społecznie należą przedsiębiorcy, robotnicy, rolnicy. Są to 3
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
kategorie, które wytwarzają dobra i usługi, produkują , tworzą dochód narodowy. Do klasy
nieprodukcyjnej należą ci wszyscy, którzy nie produkują, nie wytwarzają, ale żyją z cudzej
pracy. W tym ujęciu nie posiadanie środków produkcji, nie własność, ale sposób jej
użytkowania i tworzenia dóbr i usług klasyfikuje jednostki i kategorie ludzi w społeczeństwie
do jednej z tych klas głównych.
Klasy społeczne są w tych analizach ujęte bardzo ogólnie w kategoriach grup społecznozawodowych, udziału we władzy, rodzaju i poziomu kwalifikacji.
Stanowisko marksistowskie. Według Karola Marksa społeczeństwa ludzkie, poza okresem
wspólnoty pierwotnej , były społeczeństwami klasowymi. Podział na klasy wytworzył się
wraz z rozwojem techniki wytwórczej i podziałem pracy oraz prywatnej własności środków
produkcji, które umożliwiły przewłaszczenie przez właścicieli środków produkcji, części
wartości wytworzonych dóbr (wartości dodatkowej) wytworzonych przez „ludzi zależnych”,
niewolników pańszczyźnianych czy poddanych chłopów, robotników najemnych.
Klasy społeczne w ujęciu materializmu historycznego są to wielkie zbory ludzi pozostające w
jednakowym stosunku do środków produkcji tzn. zbiory ludzi posiadających środki produkcji
lub zbiory ludzi żyjących z pracy najemnej. Stąd też podstawowy podział na klasy w
społeczeństwach nowożytnych to podział na klasę posiadająca i klasę robotniczą.
Ogólnie można powiedzieć, że rola marksistowskiej teorii klas społecznych sprowadza się w
socjologii
do
ustanowienia
pewnego
teoretycznego
wzorca
strukturalnej
analizy
społeczeństwa. Punktem wyjścia takiej analizy jest przyjęcie założenia, że nierówność
dostępu do posiadania środków produkcji stanowi podstawowy czynnik podziału
społeczeństwa na odłamy o odmiennym położeniu ekonomicznym zróżnicowanym w udziale
w sprawowaniu władzy i odrębnych właściwościach socjopsychicznych.
Koncepcja klas społecznych Maxa Webera.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Klasy społeczne to zespoły osób o „różnych szansach życiowych” czyli różnych
możliwościach otrzymywania towarów i usług na rynku i co za tym idzie – różnych
doświadczeniach życiowych, które należą do wyobrażeń rynkowych. Klasy społeczne to
zespoły osób o wspólnych interesach ekonomicznych związanych z posiadaniem dóbr lub
zarobkowaniem w warunkach istnienia rynku towarowego i rynku pracy. Max Weber określał
klasy społeczne jako kategorie ludności
różniącej się sytuacją ekonomiczną na rynku
kapitalistycznym, na którym panuje współzawodnictwo i konkurencja. Różnice w poleżeniu
rynkowym podlegają przez jednych swej siły roboczej (pracy); stanowią on i klasy
zarabiające w przeciwieństwie do klas posiadaczy, którzy zbywają swe towary na rynku i są
nabywcami pracy. Klasy są więc ugrupowaniami ludzi o jednakowym położeniu rynkowym i
to położenie rynkowe determinuje szanse życiowe poszczególnych klas.
Ważnego przełomu w pojmowaniu, wyjaśnianiu zjawiska nierówności społecznych
dokonał Max Weber, wyodrębniając obok klasowego podziału społeczeństwa podział na
warstwy społeczne, przy czym warstwy społeczne są najogólniej rozumiane jako zbiory ludzi,
które uznają się i są uznawane przez innych za społecznie wyższe lub niższe ze względu na
zajmowane pozycje społeczne.
Max Weber w swym dziele wykazuje iż społeczeństwo obok podziału na klasy (ze względu
na wspólne interesy na rynku pracy i produkcji dóbr) dzieli się jeszcze na stany zajmujące
podobne pozycje w społeczeństwie.
Wg Webera klasy społeczne są uwarunkowane wyłącznie swym „czysto” ekonomicznym
położeniem natomiast warstwy społeczne zawierają pewne typowe komponenty życiowych
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
losów jednostki, które związane są z negatywną bądź pozytywna ocena z o, z określonym
prestiżem przyznanym osobom zajmującym dany rodzaj pozycji.1
Ludziom zawsze towarzyszyła refleksja nad przyczynami różnic pomiędzy poszczególnymi
jednostkami, grupami, zbiorowościami . Arystoteles dwa tysiące lat temu podzielił ludzi na
trzy grupy: bogatych, biednych, zajmujących miejsce pośrodku. W wiele lat później Karol
Marks wyodrębnił klasę robotnicza (proletariat), klasę kapitalistów (burżuazje), oraz inne
pośrednie grupy, np. inteligencje. Inny podział sformułował Adam Smith wyodrębniając tych,
którzy żyją z ziemi uprawnej, tych którzy żyją z plac w przemyśle i tych, którzy czerpią
korzyści finansowe z handlu. Najprostszego podziału dokonał Thornstein Veblen dzieląc
ludzi na klasę pracujących i klasę próżniaczą. Wszystkie te podziały sugerują ze
najważniejszym kryterium służącym do wyodrębnienia poszczególnych grup są pieniądze, ale
nie jest to jedyny czynnik różnicujący.
W amerykańskiej literaturze socjologicznej klasa społeczna definiowana jest jako grupa ludzi
o podobnej pozycji w społeczeństwie. Członkowie określonej klasy społecznej widza się
nawzajem jako równych sobie, podczas gdy do innych ustosunkowują się jako do wyższych
lub niższych sobie. Osoby z tej samej klasy dysponują najczęściej podobna ilością pieniędzy,
wyznają te same wartości, postawy, sposób życia.
1
J. Turowski, Socjologia. Wielkie struktury społeczne, wyd.. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu
Lubelskiego, Lublin 1994.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Rozdział III.
Różnice i podobieństwa w tych samych kwestiach dla jednostek
z wyższych i niższych klas społecznych. Część praktyczna.
Ze względu na zróżnicowanie poszczególnych warstw społecznych, ludzie do nich
przynależący mieli, mają i będą mieć różne zdanie w tych samych kwestiach. Podobieństwa
co do opinii na ten sam problem, zagadnienie również są obecne, jednakże występują one
niewspółmiernie rzadziej.
Niejednokrotnie wyznacznikiem nasilających się różnic i występujących niezgodności
na dany temat badając niższe i wyższe warstwy społeczne są pieniądze. Status majątkowy
silnie wpływa na wyznawane poglądy poszczególnych członków warstw społecznych. Dzieje
się tak dlatego, iż osoby z niższych, a tym samym uboższych warstw społeczeństwa, nie mają
tak wielkich możliwości rozwoju poszerzania swych horyzontów myślowych poprzez
edukację, kulturę, sztukę czy przebywanie w gronie wykształconych, oczytanych osób. Nie
oznacza to jednak, że ci ludzie są gorsi, nieinteligentni czy ograniczeni.
Wszystkie jednostki wchodzące w skład tzw. niższych warstw społecznych znacznie bardziej
doceniają wartość i znaczenie pieniędzy , gdyż mają ich znacznie mniej. Szanują każdy
zarobiony/otrzymany grosz. Są osobami gospodarnymi, zdającymi sobie sprawę z
nadchodzącego jutra, myślącymi względnie przyszłościowo. Niejednokrotnie ciężko muszą
pracować na chleb, co przyczynia się do powstania pierwszego z konfliktów. Mianowicie
osoby z niższych warstw społecznych często myślą w dość pobłażliwy sposób o osobach
zamożnych, utwierdzając się w przekonaniu, iż osoby te zapewne zarabiają pieniądze w
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
nieuczciwy sposób bądź po prostu odziedziczyły pewien majątek po rodzinie. Bywa że
niewielki procent odsetek tych „wierzeń” stanowi prawdę, ale ogólnie wiadomo, że osoby z
wyższych warstw społecznych także ciężko dochodzili do stanu swego posiadania, nie tylko
pracą, ale często i długą edukacją. Ale dla osób mniej zamożnych „prawda” jest tylko jedna:
dobrze sytuowani to na pewno złodzieje lub cwaniacy. Znowuż osoby z wyższych klas często
myślą podobnie o osobach, którym ciężko jest związać koniec z końcem. Mianowicie ich
osąd sprowadza się do tego, że tym ludziom zapewne nie chce się pracować, wolą kraść niż
rozejrzeć się za miejscem pracy dla siebie i to przyczynia się do ich biednego bytu na
ziemskim padole. Obie z warstw – niższa i wyższa – wyrażając opinię o klasie przeciwnej
„wrzucają” wszystkie jednostki do jednego worka. Myślą o całości w sposób jednakowy i w
dodatku bardzo negatywny.
Różnice w zakresie posiadanego majątku najostrzej dają się zauważyć w przypadku
obserwacji dwóch różnych warstw. To kryterium wpływa na wiele pokrewnych dziedzin
życia osób z niższych warstw społecznych i wyższych warstw społecznych , na tle których
także da się zauważyć różnice i podobieństwa biorąc pod uwagę ten sam problem.
Różnice w tych samych kwestiach osoby z przeciwnych klas społecznych będą
wyrażać w takich sprawach jak wybory parlamentarne czy prezydenckie. Osoby o niższym
uposażeniu większą uwagę będą zwracać na kampanie przedwyborcze, będą długo
podejmować decyzję kogo wybrać do parlamentu czy na prezydenta, ponieważ obdarzają
przyszłego kandydata/ partię polityczną swoistym zaufaniem : „o! Ten człowiek/ta partia
przyczyni się do poprawy sytuacji w kraju i dzięki temu będzie mi się żyło lepiej, więcej
zarobię, nie będę się musiał martwić jak przeżyć do 1-go”. Zaś osoby przynależące do klas z
wyższych nie będą przywiązywać tak wielkiej wago do tego na kogo oddadzą swój głos, gdyż
ci ludzie mają świadomość, że ta decyzja nie wpłynie diametralnie i szczególnie na ich życie.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Zdają sobie sprawę z tego, że świat polityków i świat np. menedżerów czy biznesmenów
(jeżeli taki zawód np. reprezentują) nie jest w ogóle powiązany i tak samo wybory
parlamentarne nie dotyczą ich grupy.
W społeczeństwie polskim jeszcze do niedawna przynależność do niższej warstwy
społecznej wiązała się z miejscem zamieszkania na wsi. Dziś ta dyferencja zaciera się
wyraźnie, bo również osoby z małych lub średnich miast moją trudną sytuację finansową lub/i
życiową i również tu ukształtowało się pojęcie „niższa warstwa społeczna”.
Częstokroć dochodzi do tego, że osoby z niższych warstw społecznych, gdzie stan
posiadanego majątku nie jest wysoki, aby nie powiedzieć średni czy niski, niejednokrotnie nie
mają możliwości edukacji na wyższych uczelniach bądź nawet kształcenia w dobrych
szkołach średnich. Często osoby bardzo zdolne, chcące się kształcić nie mają na to żadnych
perspektyw, właśnie z powodu sytuacji finansowej panującej w rodzinie. Wraz z trudnościami
finansowymi obniża się motywacja i dalsza chęć nauki danej jednostki. Przypuszczalnie jeżeli
taka osoba miałaby w przyszłości szansę rozpocząć swoje dalsze kształcenie, zrezygnuje ona
z tej sposobności ze względu na zanik motywacji.
Wśród ludności mieszkającej na wsi daje się zauważyć celowe usilne niwelowanie chęci do
nauki. Rodzice dzieci zdolnych często zaprzepaszczają im szansę wybicia się, zrobienia
kariery stawiając przymus pozostania na wsi i przejęcia tzw. ojcowizny (czyli praca na polach
uprawnych, hodowla trzody chlewnej itp.). W ten oto sposób często marnuje się niejeden
utalentowany człowiek.
Psychika ludzka w zależności od przynależności do określonej warstwy społecznej
również jest inaczej ukształtowana. Mianowicie osoby z niższych warstw społecznych mają
mniej pewności siebie, co często nie pozwala im np. starać się o awans, podwyżkę czy
przeprowadzkę do większej aglomeracji celem polepszenia swojego poziomu życia (lepsza
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
praca, wyższe zarobki...). Zbyt niskie mniemanie o własnej osobie powoduje, iż ludzie ci
mimo wrodzonych pozytywnych cech charakteru (jak pracowitość, solidność, uczciwość) i
odpowiednich
umiejętności zawodowych, nie mają takiej siły przebicia wynikającej z
pewności siebie, jak osoby z wyższych klas społecznych, a nawet tych średnich warstw. Daje
się to niejednokrotnie zauważyć przy poszukiwaniu pracy – osoba wykształcona często
zdobywa upragnioną posadę dzięki pewności siebie, śmiałości i zdecydowanym rozmowom z
przyszłym pracodawcą. Natomiast człowiek, który swą edukację zakończył na poziomie
szkoły zawodowej (czy nawet i średniej – przy obecnej sytuacji rynku pracy wykształcenie
ogólne jest już namiastką kwalifikacji potrzebnych do uzyskania godziwej posady), tej
śmiałości nie ma zbyt wiele i jego niepewność, nieśmiałość i skromność nie będzie sprawiać
na potencjalnych pracodawcach pozytywnego znaczenia.
Powyższe opinie przytaczają przykłady różnic w tych samych kwestiach między
członkami niższych i wyższych warstw społecznych . Jeżeli zaś chodzi o podobieństwa w tym
zakresie niełatwo je zauważyć, ale istnieją dwa zagadnienia, które zaliczyć można do
podobieństw.
Obie warstwy społeczne podobną opinię będą wyrażać co do ilości posiadanych pieniędzy –
zwykle będzie ich za mało, zawsze będzie pojawiać się chęć większych zarobków,
uposażenia, zysków. Dzieje się tak nie od dziś i wiadomym jest, że „apetyt rośnie w miarę
jedzenia”. W związku z tym każda z klas społecznych będzie mieć coraz wyższe potrzeby w
miarę poprawy sytuacji finansowej, więc będzie też zawsze narzekać na aktualne dochody i
stan życia.
Drugim zagadnieniem, w których zwykle – bo przecież od każdej reguły istnieją wyjątki –
osoby z niższych i wyższych warstw społecznych będą wyrażać podobne opinie, będzie walka
o byt, przeżycie, nadzieja na „jutro”. Każda z dorosłych jednostek, niezależnie od
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
przynależności do klasy społecznej, będzie - często tylko podświadomie – martwić się o
przyszłość i zapewnienie sobie (oraz ewentualnie swojej rodzinie) domu, pracy i życia co
najmniej na takim poziomie jak obecnie.
Podobne kwestie obie z warstw będą wyrażać również w zakresie bezpieczeństwa i ochrony
społeczeństwa ze strony państwa. Każdy z ludzi chce nie bać się wyjść na ulicę, chce mieć
świadomość, że odpowiednie organy do tego powołane czuwają nad bezpieczeństwem
każdego z nas.
Podobieństw w zakresie opinii na ten sam temat między warstwami niższymi a
wyższymi jest o wiele mniej o czym świadczą przykładowe problemy omówione wyżej, ale
jest to naturalną reakcją społeczną biorąc do badania jednostki ze skrajnych warstw
społecznych.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards