k3a_J. WARDA - Centrum Nauki Kopernik

advertisement
Daj ciekawości oczy...
To Cię zaskoczy
„Obrazowanie skal przestrzennych zjawisk
Jacek Warda
przyrodniczych”
współpraca Adam Spychała
Szkoła nie daje uczniom umiejętności
wyobraŜania
sobie obiektów o skali innej
niŜ spotykana w codziennym doświadczeniu.
Wszechświat posiada struktury od skali
od 10-35m (kwant przestrzeni wg teorii Superstrun)
do 1027 m (prawdopodobna średnica Wszechświata,
- ok. 100 mln lat świetlnych )
Tymczasem człowiek łatwo wyobraŜa sobie
przedmioty w skali
od pojedynczych milimetrów do pojedynczych kilometrów,
tj. od 10-3m do 103m
WyobraŜenie sobie zjawisk w innych skalach
wymaga „transformacji skal”
i ćwiczenia wyobraźni
Wymaga teŜ często wyjścia z ekspozycją poza
wnętrze budynku Centrum
Wszechświat - Camille Flammarion, Drzeworyt, ParyŜ 1888, Kolorowanie: Hugo Heikenwaelder, Wiedeń 1998
Wizualizacje, transformacje skal są
wykorzystywane w centrach nauki
Festiwal Nauki w Edynburgu, ilustracja procesów przebiegających wewnątrz
komórki eukariotycznej
Eksploratorium, San Francisco Wystawa poświęcona owadom
W moim wykładzie zaproponuję
dwie nowe wystawy
1. jedną powiększającą obiekty
o czynnik milion (106)
2. Drugą pomniejszającą obiekty
o czynnik 10 milionów (10-7)
Nazwijmy je dwiema podróŜami …..
PodróŜ pierwsza
Gdyby powiększyć
bakterię milion razy..
Escherichia coli
(Pałeczka okręŜnicy)
najlepiej poznana
bakteria
2 ųm
jeden milimetr kwadratowy .... Jest na granicy rozpoznawalności kształtu.
Obiekty mniejsze widzimy juŜ jako bezwymiarowe punkty
Ale jeśli go powiększyć milion razy......
Policzmy......
To będzie kilometr kwadratowy...
Czy to duŜo?
Stare miasto w Lublinie to zaledwie 1/5 km2
Będziemy mieli kilometr kwadratowy.
W milionowym
powiększeniu
pojedyncze atomy
będzie się
wyczuwać jako
ziarnistości o
róŜnych gradacjach
papieru ściernego
(gruboziarnistego)
2 um
Bakteria E. coli ma pojedynczy, kolisty chromosom. Zawiera on około
czterech milionów par zasad i liczy około 1,4 mm w obwodzie. Jest
silnie zwinięty, tak by zmieścić się w komórce o przekroju nie
większym niŜ 0,001 mm
PodróŜ druga
Gdyby pomniejszyć Słońce 10 milionów
razy …..
Słońce byłoby sferą o średnicy 13,9 m
Ta prezentacja musi wyjść poza obręb centrum nauki, co
moŜna wykorzystać do kampanii informacyjnej
JuŜ za 10 dni
odsłonimy układ
Jedynie słuszny klucz
w jedynie słusznej sprawie
tworzą Ŝurawie
Merkury
Stąd do fontanny na Placu Litewskiego
jest 580 metrów
[odległość od Słońca do Merkurego
57,91 mln km]
[
Tarcza słoneczna,
na której widać
duŜą plamę i
Merkurego (wyŜej i
bardziej na lewo),
fot. NASA, 2004
Wenus
Ziemia
Mars
KsięŜyc
Ziemia
Jowisz
Do fontanny
na Placu Litewskim
jeszcze7,8 km
Przypowieść o maku
Na ziarnku maku stoi mały dom,
Pieski szczekają na księŜyc makowy
I nigdy jeszcze tym makowym psom,
śe jest świat większy, nie przyszło do głowy.
Ziemia to ziarnko - naprawdę nie więcej,
A inne ziarnka - planety i gwiazdy.
A choć ich będzie chyba sto tysięcy,
Domek z ogrodem moŜe stać na kaŜdej.
Wszystko w makówce. Mak rośnie w ogrodzie,
Dzieci biegają i mak się kołysze.
A wieczorami, o księŜyca wschodzie
Psy gdzieś szczekają, to głośniej, to ciszej.
„Obrazowanie skal przestrzennych
zjawisk przyrodniczych”
Jacek Warda
Dziękuję za uwagę
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards