Poj*cie obrotu gospodarczego i jego rodzaje (obrót profesjonalny i

advertisement
ODPOWIEDZIALNOŚĆ
KONTRAKTOWA

Art. 471 k.c.: „Dłużnik obowiązany jest do
naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że
niewykonanie lub nienależyte wykonanie
zobowiązania jest następstwem okoliczności, za
które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”
Okoliczności, za które dłużnik odpowiada:
1) art. 472 k.c.: „Jeżeli ze szczególnego przepisu ustawy albo
z czynności prawnej nie wynika nic innego, dłużnik
odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej
staranności”





wzorzec należytej staranności należy konstruować wg
kryteriów obiektywnych, jest to staranność ogólnie
wymagana w stosunkach danego rodzaju (art. 355 § 1 k.c.)
wzorzec skonkretyzowany
zasadniczo nie uwzględnia się indywidualnych cech
dłużnika
profesjonaliści - miernik powszechny zastąpiony jest
miernikiem grupowym
niezachowanie należytej staranności – element
bezprawności czy winy?
2) ustawa:
 zawężenie – np.:
 art. 891 § 1 k.c.: „Darczyńca obowiązany jest do
naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania, jeżeli szkoda
została wyrządzona umyślnie lub wskutek rażącego
niedbalstwa”.
 art. 711 k.c.: „ Jeżeli rzecz użyczona ma wady,
użyczający obowiązany jest do naprawienia szkody,
którą wyrządził biorącemu przez to, że wiedząc o
wadach nie zawiadomił go o nich. Przepisu
powyższego nie stosuje się, gdy biorący mógł wadę
z łatwością zauważyć”.
rozszerzenie –np.:
 art. 846 § 1 k.c.:” Utrzymujący zarobkowo
hotel lub podobny zakład jest
odpowiedzialny za utratę lub uszkodzenie
rzeczy wniesionych przez osobę
korzystającą z usług hotelu lub podobnego
zakładu, zwaną dalej „gościem”, chyba że
szkoda wynikła z właściwości rzeczy
wniesionej lub wskutek siły wyższej albo że
powstała wyłącznie z winy poszkodowanego
lub osoby, która mu towarzyszyła, była u
niego zatrudniona albo go odwiedzała”.

3) umowa:
 surowiej lub łagodniej:
art. 473 § k.c.:
„§ 1. Dłużnik może przez umowę przyjąć
odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte
wykonanie zobowiązania z powodu oznaczonych
okoliczności, za które na mocy ustawy
odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Nieważne jest zastrzeżenie, iż dłużnik nie będzie
odpowiedzialny za szkodę, którą może wyrządzić
wierzycielowi umyślnie”
4) odpowiedzialność za inne osoby:
Art. 474 k.c.: „Dłużnik odpowiedzialny jest jak za
własne działanie lub zaniechanie za działania i
zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie
wykonywa, jak również osób, którym wykonanie
zobowiązania powierza. Przepis powyższy stosuje się
także w wypadku, gdy zobowiązanie wykonywa
przedstawiciel ustawowy dłużnika”.

odpowiedzialność na zasadzie ryzyka
Ciężar dowodu:
art. 6 k.c. – na wierzycielu spoczywa ciężar
dowodu, że:
1) dłużnik nie wykonał zobowiązania lub wykonał je
nienależycie
2) wierzyciel poniósł szkodę
3) zachodzi adekwatny związek przyczynowy


problem jak wykazać okoliczności negatywne

problem co musi wykazać dłużnik, żeby się zwolnić
od odpowiedzialności
NIEMOŻLIWOŚĆ ŚWIADCZENIA:
brak definicji ustawowej, 2 ujęcia:
1) koncepcja relatywna (subiektywna)
2) koncepcja obiektywna – dominująca

paremia genus perire non censetur; nie odnosi się
ona do tzw. ograniczonych świadczeń
rodzajowych
 przyczyny faktyczne, społeczne i prawne (tzw.
konstrukcyjna niemożliwość świadczenia)


musi mieć charakter trwały, a nie tylko przejściowy

tzw. niemożliwość gospodarcza (praktyczna)
świadczenia
Skutki niemożliwości świadczenia:





pierwotna niemożliwość świadczenia
zobowiązanie w ogóle nie powstaje (art. 387 § 1
k.c.)
impossibilium nulla obligatio est
nielojalne zachowanie strony może powodować
jej odpowiedzialność z tytułu winy w
kontraktowaniu (art. 387 § 1 k.c.)
następcza niemożliwość świadczenia
NIEMOŻLIWOŚĆ, ZA KTÓRĄ DŁUŻNIK NIE
ODPOWIADA:
jeżeli niemożliwość świadczenia jest następstwem
okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada, zobowiązanie
wygasa (art. 475 § 1 k.c.)
 w razie częściowej niemożliwości świadczenia należy
przyjąć, że zobowiązanie wygasa w odpowiedniej części
 jeżeli rzecz będąca przedmiotem świadczenia została zbyta,
utracona lub uszkodzona, dłużnik obowiązany jest wydać
wszystko, co uzyskał w zamian za tę rzecz albo jako
naprawienie szkody (tzw. surogaty) (art. 475 § 2 k.c.)
 gdy wierzyciel skorzysta z tego uprawnienia i zażąda
surogatów, zobowiązanie nie wygasa, ale utrzymuje się ze
zmienionym przedmiotem świadczenia


w zobowiązaniach z umów
wzajemnych, niemożliwość świadczenia
jednej strony zwalnia drugą stronę od
obowiązku świadczenia, a jeżeli świadczenie
już spełniła, może żądać zwrotu tego, co
świadczyła według przepisów o
bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.);
stosunek zobowiązaniowy wygasa

jeżeli wierzyciel dłużnika, którego
świadczenie stało się niemożliwe zażąda od
niego surogatów, wówczas także wierzyciel
powinien spełnić swoje świadczenie zobowiązanie utrzymuje się, ze zmienionym
po jednej stronie przedmiotem świadczenia

Jeżeli świadczenie jednej ze stron umowy
wzajemnej stało się niemożliwe tylko
częściowo, strona ta traci prawo do
odpowiedniej części świadczenia
wzajemnego. Jednakże druga strona może od
umowy odstąpić, jeżeli wykonanie częściowe
nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na
właściwości zobowiązania albo zamierzony
przez tę stronę cel umowy, wiadomy stronie,
której świadczenie stało się częściowo
niemożliwe (art. 495 § 2 k.c.)
odstąpienie od umowy:
jednostronne oświadczenie woli o
charakterze prawokształtującym
 składane drugiej stronie
 stosunek zobowiązaniowy z reguły wygasa
ze skutkiem ex tunc, przy czym w
zobowiązaniach trwałych należy przyjąć
skutek ex nunc
 jeżeli skutek ex tunc, strony powinny
zwrócić sobie wszystko, co dotąd
świadczyły

NIEMOŻLIWOŚĆ, ZA KTÓRĄ DŁUŻNIK
ODPOWIADA:
dłużnik jest zobowiązany do naprawienia szkody
wynikłej z niewykonania zobowiązania albo jego
części
 problem, czy wierzycielowi przysługuje prawo
uprawnienie do żądania surogatów w miejsce
niemożliwego świadczenia; dominujący pogląd
przyjmuje, że tak (zob. Z. Radwański, A. Olejniczak)
 jeżeli wierzyciel poniósł szkodę wyższą od wartości
surogatów, roszczenie odszkodowawcze obejmuje
różnicę między szkodą a wartością surogatów

W zobowiązaniach wzajemnych wierzycielowi
przysługują do wyboru następujące
uprawnienia: (art. 493 § 1 k.c.)
1) może żądać od dłużnika odszkodowania na
zasadach ogólnych lub surogatów; zobowiązanie
wzajemne utrzymuje się nadal i wierzyciel jest
zobowiązany spełnić swoje świadczenie
2) może odstąpić od umowy, w następstwie czego
będzie zwolniony od obowiązku świadczenia, przy
czym powinien wówczas zwrócić wszystko, co sam
uprzednio otrzymał (art. 494 k.c.); przysługuje mu
roszczenie o naprawienie szkody, jaką poniósł w
związku z niewykonaniem zobowiązania przez
dłużnika, ale uwzględnia się to, że sam nie spełnił
świadczenia

te same zasady odnoszą się odpowiednio do
częściowej niemożliwości świadczenia
w zobowiązaniu z umowy wzajemnej;
Jeżeli jednak wykonanie częściowe
zobowiązania nie miałoby dla wierzyciela
znaczenia ze względu na właściwość
zobowiązania albo ze względu na cel
zobowiązania wiadomy stronie, której
świadczenie stało się częściowo niemożliwe,
wierzyciel może od umowy odstąpić (art. 493 §
2 k.c.)
OPÓŹNIENIE I ZWŁOKA DŁUŻNIKA
1) opóźnienie zwykłe, proste, sensu stricto
2) zwłoka
Następstwa opóźnienia zwykłego:

jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem
świadczenia pieniężnego, jest zobowiązany
zapłacić wierzycielowi odsetki za czas
opóźnienia, chociażby wierzyciel nie poniósł z
tego powodu żadnej szkody (art. 481 § 1 k.c.)
Następstwa zwłoki:
 reguła ogólna: wierzyciel może żądać spełnienia
świadczenia
szczególne następstwa:
art. 477 § 1 k.c.: „W razie zwłoki dłużnika wierzyciel
może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania,
naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.

§ 2. Jednakże gdy wskutek zwłoki dłużnika świadczenie
utraciło dla wierzyciela całkowicie lub w
przeważającym stopniu znaczenie, wierzyciel może
świadczenia nie przyjąć i żądać naprawienia szkody
wynikłej z niewykonania zobowiązania”

jeżeli dłużnik popadł w zwłokę ze spełnieniem
świadczenia pieniężnego, a wierzyciel poniósł
szkodę wyższą, niż wynoszą odsetki za opóźnienie,
może ponadto żądać uzupełniającego
odszkodowania na pokrycie pełnej szkody (art. 481
§ 3 k.c.)

„Jeżeli przedmiotem świadczenia jest rzecz
oznaczona co do tożsamości, dłużnik będący w
zwłoce odpowiedzialny jest za jej utratę lub
uszkodzenie, chyba że utrata lub uszkodzenie
nastąpiłoby także wówczas, gdyby świadczenie
zostało spełnione w czasie właściwym” (art. 478
k.c.)

tzw. przypadek mieszany (casus mixtus)

wierzycielowi przysługuje uprawnienie do
wykonania zastępczego:
1) art. 479 k.c.
2) art. 480 § 1 k.c.
3) art. 480 § 2 k.c.
art. 480 § 3 k.c.
Następstwa zwłoki w umowach wzajemnych:
 Art. 491 § 1 k.c.: „Jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w
wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona
może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do
wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu
wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od
umowy. Może również bądź bez wyznaczania terminu
dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać
wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze
zwłoki.
§ 2. Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron
dopuszcza się zwłoki tylko co do części świadczenia,
uprawnienie do odstąpienia przysługujące drugiej stronie
ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej
reszty nie spełnionego świadczenia. Strona ta może także
odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie
miałoby dla niej znaczenia ze względu na zamierzony przez nią
cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce”.
art. 494 k.c. wierzyciel, który odstępuje od umowy
wzajemnej może żądać naprawienia szkody
wynikłej z niewykonania zobowiązania
 nowy art. 494 k.c. od 25 XII 2014 r.


sporne są skutki rzeczowe odstąpienia od umowy
Prawo zatrzymania (ius retentionis)
Art. 461 § 1 k.c.: „Zobowiązany do wydania cudzej
rzeczy może ją zatrzymać aż do chwili zaspokojenia
lub zabezpieczenia przysługujących mu roszczeń o
zwrot nakładów na rzecz oraz roszczeń o
naprawienie szkody przez rzecz wyrządzonej (prawo
zatrzymania).
§ 2: Przepisu powyższego nie stosuje się, gdy
obowiązek wydania rzeczy wynika z czynu
niedozwolonego albo gdy chodzi o zwrot rzeczy
wynajętych, wydzierżawionych lub użyczonych”.
ZWŁOKA WIERZYCIELA

wierzyciel powinien współdziałać przy wykonaniu
zob. zgodnie z treścią zobowiązania i w sposób
odpowiadający jego celowi społecznogospodarczemu oraz zasadom współżycia
społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie
ustalone zwyczaje – także w sposób
odpowiadający tym zwyczajom (art. 354 § 2 w zw. z
§ 1 k.c.)
wierzyciel dopuszcza się zwłoki, gdy bez
uzasadnionego powodu: (art. 486 § 2 k.c.)
1) uchyla się od przyjęcia zaofiarowanego
świadczenia
2) odmawia dokonania czynności, bez której
świadczenie nie może być spełnione
3) oświadcza dłużnikowi, że świadczenia nie przyjmie


Art. 486 § 1 k.c.: „W razie zwłoki wierzyciela
dłużnik może żądać naprawienia wynikłej stąd
szkody; może również złożyć przedmiot
świadczenia do depozytu sądowego”.
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards