Załącznik nr 7 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU

advertisement
Załącznik nr 7 do SIWZ
SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA
Spis treści:
1.
Wymagane wskaźniki produktu i rezultatu
2.
Lokalizacja instalacji
3.
2.1.
Instalacje kolektorów słonecznych
2.2.
Układy fotowoltaiczne
2.3.
Pompy ciepła
Wymagane parametry instalacji
3.1.
Instalacje kolektorów słonecznych
3.2.
Układy fotowoltaiczne
3.3.
Pompy ciepła
4.
Monitoring pracy instalacji kolektorów słonecznych
5.
Wymagana dokumentacja projektowa i powykonawcza
6.
Wymagany serwis i obsługa gwarancyjna
7.
Jakość, bezpieczeństwo i poddanie się pod nadzór
8.
Organizacja – biuro, logistyka
9.
Ogólne wymagania organizacji budowy w kontekście BHP
10. Pozostałe wymagania dotyczące instalacji kolektorów słonecznych, układów fotowoltaicznych i
pomp ciepła
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 1
1.
Wymagane wskaźniki produktu i rezultatu
Wykonawca musi zapewnić osiągnięcie wymaganych wskaźników dla Projektu, określonych w SIWZ
pkt. 3.1.
2.
Lokalizacja instalacji
2.1.
Instalacje kolektorów słonecznych
Instalacje kolektorów słonecznych do produkcji ciepłej wody użytkowej zostaną zainstalowane na
dachach 23 obiektów publicznych na obszarze gmin biorących udział w projekcie. Instalacje w
uzasadnionych przypadkach mogą być montowane poza budynkiem.
Lokalizacja budynków publicznych określona jest w Tabeli nr 1 poniżej .
W ramach wykonania instalacji zainstalowane będą w 3 budynkach użyteczności publicznej ogólnie
dostępne tablice demonstracyjnych opisujące działanie odnawialnych źródeł energii (OZE) w
następujących lokalizacjach:
- Kryta Pływalnia w Niepołomicach ul. Korczaka 5
- Centrum Edukacyjno-Rekreacyjne-basen w Wieliczce ul. Tadeusza Kościuszki 15
- Przedszkole Samorządowe nr 2 ul. Żwirki i Wigury 56 w Skawinie lub Przedszkole Samorządowe nr 6
ul. Bukowska 17 w Skawinie
Ogólnie dostępne tablice demonstracyjne mają na celu zachęcenie wszystkich zainteresowanych
podmiotów do naocznego sprawdzenia korzyści płynących z wykorzystania odnawialnych źródeł
energii, a w ślad za tym zainwestowania z własnego budżetu w instalację alternatywnych,
odnawialnych źródeł energii.
Tablice muszą być zamontowane na ścianie lub na stelarzu w miejscu widocznym wskazanym przez
Zamawiającego (w sumie 3 tablice o wymiarach co najmniej 80cm x 100cm) i muszą zawierać co
najmniej opis działania odnawialnych źródeł energii (OZE) w tych lokalizacjach, w tym schematy,
rysunki, zdjęcia oraz planowane oszczędności finansowe i zyski energetyczne.
2.2.
Układy fotowoltaiczne
Układy fotowoltaiczne zostaną zainstalowane na dachach lub elewacji na 2 obiektach użyteczności
publicznej na obszarze Gmin : Niepołomice i Wieliczka. Lokalizacja budynków publicznych określona
jest w Tabeli nr 1 poniżej .
2.3.
Pompy ciepła
Pompy ciepła zostaną zainstalowane na 2 obiektach użyteczności publicznej na obszarze Gmin :
Niepołomice i Skawina. Lokalizacja budynków publicznych określona jest w Tabeli nr 1 poniżej .
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 2
Tabela nr 1. Wykaz obiektów użyteczności publicznej objętych inwestycją.
Lp
Nazwa obiektu użyteczności publicznej
Adres
Niepołomice
Minimalna
powierzchnia
czynna
kolektorów
słonecznych (m2)
Minimalna
pojemność
zbiornika
Minimalna
Liczba pomp powierzchnia
ciepła (szt)
paneli PV
(m2)
30
1 Centrum Administracyjne - pogotowie
ul. Bocheńska 32-005 Niepołomice
0
1
2 Kryta Pływalnia w Niepołomicach
Ul. Korczaka 5, 32-005 Niepołomice
0
1
Miejski Klub Sportowy "Puszcza" ( w skład klubu
3 wchodzą 2 odzielne budynki, na których należy wykonać Kusocińskiego 2, 32-005 Niepołomice
20 *
2 zbiorniki po 500l
10
1 zbiornik 500l
875
instalacje kolektorów)
4 Ludowy Klub Sportowy Czarni Staniątki
ul. Sportowa Staniątki
Wieliczka
131,5
1 Centrum Edukacyjno-Rekreacyjne-basen
ul. Tadeusza Kościuszki 15 32-020 Wieliczka
0
2 Wieliczanka(Wieliczka) klub sportowy
ul. Sadowa 1 32-020 Wieliczka
10
Koźmice Wielkie-Dom Kultury(Ośrodek
3
Zdrowia,przedszkole)
Koźmice Wielkie 427 32-020 Wieliczka
18,5
4 OSP Chorągwica(ośrodek zdrowia)
Chorągwica 140 32-020 Wieliczka
12,5
5 Budynek Straży Miejskiej
Plac Skulimowskiego 1 32-020 Wieliczka
10
6 SP nr 4 w Krzyszkowicach
ul. Krzyszkowicka 18 a 32-020 Wieliczka
23
7 Ludowy Klub sportowy Wislanka w Grabiu
Grabie, 32-020 Wieliczka
10
8
Fundacja ARKA Dom pomocy społecznej EMAUS
ul. Gwarków 3 32-020 Wieliczka
Wieliczka ul.Gwarków 3
9 Dom Strażaka w Zabawie
12,5
Zabawa 340 32-020 Wieliczka
10
10 Dom Ludowy w Brzegach
Brzegi 7 32-020 Wieliczka
10
Pawilon wielofunkcyjny w Węgrzcach Wielkich
11 (Gminne Koło Gospodyń Wiejskich, Gminna
Biblioteka, ZOZ, Gminny Klub Spotowy)
Węgrzce Wielkie 359 32-020 Wieliczka
15
Miechów
1 Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna
2 Miechowski Dom Kultury
3 Gminny Ośrodek Zdrowia
60
Plac Kościuszki 7, 32-020 Miechów
ul. Racławicka 10
32-200 Miechów
ul. Szpitalna 3
32-200 Miechów
4 Zakład Wodociągów i Kanalizacji
ul. Racławicka 41, 32-200 Miechów
5 Środowiskowy Dom Samopomocy
ul. Szpitalna 1
32-200 Miechów
ul. Konopnickiej 14
32-200 Miechów
6 Miejski Klub Sportowy "POGOŃ"
1825
Skawina
10
8
8
16
8
10
64
1 Przedszkole Samorządowe nr 2
ul. Żwirki i Wigury 56, 32-050 Skawina
2 Pzedszkole Samorządowe nr 6
ul. Bukowska 17, 32-050 Skawina
3 Budynek Stadion Miejski
ul. Adama Mickiewicza 27, 32-050 Skawina
16
4 Basen odkryty "Gubałówka"
ul. Spacerowa 1,32-050 Skawina
16
16
16
1 zbiornik 1000l
lub 2 x 500l
1 zbiornik 1000l
lub 2 x 500l
1 zbiornik 1000l
lub 2 x 500l
1 zbiornik 1000l
lub 2 x 500l
1
1
* Uwaga. W skład Miejskiego Klub Sportowego "Puszcza" wchodzą 2 oddzielne budynki i na każdym z nich
należy wykonać oddzielną instalację kolektorów z minimalną powierzchnia czynną kolektorów 10 m2 każda
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 3
3.
Wymagane parametry instalacji
Zamawiający wymaga, że urządzenia dostarczone w ramach realizacji umowy będą urządzeniami zakupionym
w oficjalnym kanale sprzedaży producenta, co oznacza, że będą one urządzeniami fabrycznie nowymi (rok
produkcji nie wcześniej niż 2014r.) i posiadającym stosowny pakiet usług gwarancyjnych kierowanych również
do użytkowników z obszaru Rzeczpospolitej Polskiej. Wszystkie urządzenia muszą być dostarczone wraz z
niezbędnymi elementami służącymi do ich montażu jak i włączenia do istniejących systemów energetycznych i
grzewczych. Menu urządzeń oraz instrukcje obsługi muszą być dostarczone w języku polskim.
3.1. Instalacje kolektorów słonecznych
1) Wymagane certyfikaty:
Zamawiający wymaga, aby oferowane kolektory słoneczne posiadały jakość potwierdzoną przez odpowiednie
certyfikaty dotyczące jakości i spełniania aktualnych norm:
PN-EN 12975-1 Słoneczne systemy grzewcze i ich elementy - Kolektory słoneczne - Część 1:
Wymagania ogólne (lub normy równoważnej). Dotyczy to zwłaszcza wymagań zawartych w następujących
punktach normy:
•
p.6. Bezpieczeństwo
•
p.7 Identyfikacja kolektora: oznakowanie kolektora, instrukcja dla instalatora
•
Załącznik A. Opis zastosowanych materiałów i wykonania kolektorów słonecznych
•
Załącznik B. Ochrona środowiska
PN-EN 12975-2 (za wyjątkiem badania wg pkt 5.8) Słoneczne systemy grzewcze i ich elementyKolektory słoneczne-Część 2. Metody badań (lub normy równoważnej), przynajmniej w takim zakresie jaki jest
stosowany dla płaskich kolektorów z niezamarzającą cieczą tj.:
•
Badanie odporności na ciśnienie wewnętrzne absorbera –rozdział 5.2 PN-EN 12975-2
•
Badanie odporności na działanie czynników atmosferycznych –rozdział 5.4 PN-EN 12975-2
•
Próba odporności na zewnętrzne wstrząsy cieplne– rozdział 5.5 PN-EN 12975-2
•
Próba odporności na wewnętrzne wstrząsy cieplne– rozdział 5.6 PN-EN 12975-2
•
Próba szczelności– rozdział 5.7 PN-EN 12975-2
•
Próba zmęczeniowa– rozdział 5.9 PN-EN 12975-2
•
Przegląd końcowy - rozdział 5.11 PN-EN 12975-2
•
Próba właściwości cieplnych kolektorów słonecznych – rozdział 6.1PN-EN 12975-2
•
Oznaczenie temperatury zastoju (stagnacji) - załącznik C PN-EN 12975-2
Ponadto wymagane jest, aby kolektory słoneczne uzyskały pozytywne wyniki z próby odporności na
uderzenia, przeznaczone do określenia odporności na silne uderzenia spowodowane przez grad, zgodnie z
wymaganiami PN-EN 12975-2 (lub równoważnej normy) rozdział 5.10 tj.: zgodnie Metodą 1 lub Metodą 2
W celu potwierdzenia, że oferowane kolektory słoneczne, odpowiadają wymaganiom określonym przez
Zamawiającego Wykonawca przedłoży do oferty:
a) aktualny certyfikat zgodności z normami PN-EN 12975-2 PN-EN oraz 12975-1 (lub równoważnymi
normami) wydany przez akredytowaną jednostkę certyfikującą lub europejski certyfikat na znak
„SOLAR KEYMARK” wydany przez akredytowaną jednostkę certyfikującą, który ocenia system jakości
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 4
dostawcy, potwierdzający, między innymi, możliwość wykonywania danego typu kolektora
słonecznego w sposób powtarzalny,
b) dokument z przeprowadzenia badań potwierdzający przejście wszystkich badań bez uwag i zastrzeżeń,
(zawierający wszystkie wyniki badań) zgodnie z wymaganiami normy: PN-EN 12975-2 (lub normy
równoważnej) Słoneczne systemy grzewcze i ich elementy-Kolektory słoneczne-Część 2. Metody
badań, przynajmniej w takim zakresie jaki jest stosowany dla płaskich kolektorów z niezamarzającą
cieczą.
c) dokument potwierdzający, że kolektory słoneczne uzyskały pozytywne wyniki z próby odporności na
uderzenia, przeznaczone do kreślenia odporności na silne uderzenia spowodowane przez grad ,
zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 12975-2 (lub równoważnej normy) rozdział 5.10.
Dokumenty mają potwierdzać, że wszystkie testy zostały pozytywnie zakończone bez żadnych
uwag/zastrzeżeń.
Wyniki badań i testy uważa się za wiarygodne, jeśli zostały przeprowadzone przez laboratorium badawcze
posiadające akredytację wydaną przez jednostkę certyfikującą.
Uwaga
Przedstawienie certyfikatu wydanego przez akredytowaną instytucję równoważnego względem Solar Keymark
jest dopuszczalne pod warunkiem, że podlega takim samym wymaganiom dotyczącym przeprowadzenia
badań i poboru próbek do analizy (do badań losowo pobierane były urządzenia z linii produkcyjnej w zakładzie
producenta).
2) Wymagane parametry techniczne kolektorów słonecznych:
Typ kolektora słonecznego: płaski
Materiał obudowy kolektora: aluminium.
Izolacja: wysokoodporna izolacja z wełny mineralnej lub innej równoważnej.
Wymagana łączna (minimalna) powierzchnia czynna kolektorów dla poszczególnych Gmin oraz obiektów
użyteczności publicznej objętych inwestycją (łączna powierzchnia czynna absorbera) określa tabela nr1.
Instalacje kolektorów słonecznych z powierzchnią czynną ponad 30 m2 muszą być zaprojektowane i
wykonane zgodnie z wytycznymi jak dla dużych instalacji solarnych tj. z układem pośrednim buforowym
wody grzejnej oraz obiegami ładowania i rozładowania poprzez wymienniki płytowe.
Absorber: płyta miedziana lub aluminiowa z powłoką selektywną
Materiał i konstrukcja rur absorbera:
- rura miedziana ułożona w sposób meandrowy lub harfowy
Parametry absorbera:
- min. współczynnik absorpcji: 0,95 +/- 2%
- max. współczynnik emisji: 0,05 +/- 2%
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 5
Sprawność optyczna: min. 83 %(dopuszcza się zaokrąglenie zgodnie z zasadami matematycznymi do
wartości całych procent).
Współczynniki strat ciepła:
- współczynnik strat ciepła liniowy
max 3,800 W/m2K
- współczynnik strat ciepła kwadratowy
max 0,020 W/m2K2
Szyba kolektora: szyba hartowana, antyrefleksyjna odporna na warunki atmosferyczne, w tym na
gradobicie. Obecność powłoki antyrefleksyjnej musi zostać potwierdzona w wymaganych dokumentach
załączonych do oferty. Jako równoważność w tym zakresie dopuszcza się poświadczenie
przepuszczalności solarnej szyby na poziomie min. 94 %.
Maksymalna dopuszczalna temp. pracy: min 200 [oC] - temperatura stagnacji przy natężeniu całkowitego
promieniowania słonecznego na płaszczyznę kolektora 1000 W/m2 i temperaturze otoczenia 30 oC.
Wymagana jako minimalna.
Uwaga: wymienione wyżej wartości odnoszą się do powierzchni czynnej (apertury).
Czynnik obiegowy(nośnik ciepła): niepalny, wodny roztwór glikolu propylenowego o zawartości wody
maksimum do 60 %; o temperaturze krzepnięcia -30°C z inhibitorami korozji i dodatkami
zabezpieczającymi przed działaniem wysokich temperatur. Wymagana prędkość przepływu czynnika
obiegowego w przedziale 0,4 – 0,7 m/s.
3) Wymagany stopień pokrycia zapotrzebowania ciepła na przygotowanie c.w.u.
Dla instalacji kolektorów słonecznych na obiektach użyteczności publicznej co najmniej 50% w skali całego
roku kalendarzowego.
Stopień pokrycia zapotrzebowania ciepła na przygotowanie c.w.u będzie określony przez Wykonawcę w
projektach- indywidualnie dla każdej instalacji kolektorów słonecznych.
Wykonawca powinien przed rozpoczęciem prac projektowych w obrębie każdego obiektu użyteczności
dokonać analizy warunków technicznych co do planowanego montażu. W przypadku uzasadnionego
stwierdzenia braku możliwości technicznych, nie pozwalających na instalację kolektorów słonecznych na
dachu budynku, Wykonawca może zwrócić się z pisemnym wnioskiem do Zamawiającego o wskazanie
miejsca planowanego montażu lub z propozycją miejsca planowanego montażu.
W odniesieniu do instalacji na budynkach użyteczności publicznej Wykonawca, do opracowanych
projektów technicznych w ramach realizacji przedmiotu zamówienia, załączy obliczenia wg uznanego
programu symulacyjnego do obliczeń pracy instalacji kolektorów słonecznych, uwzględniającego
indywidualne parametry każdego obiektu tzn. co najmniej:
- rzeczywistych warunków zabudowy,
- strat ciepła całej instalacji solarnej,
- zastosowanego rozwiązania układu technologicznego,
- profilu rozbioru c.w.u. odpowiedniego dla typu obiektu,
- strat ciepła instalacji cyrkulacyjnej.
- zapewnienie przegrzewu antybakteryjnego.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 6
Za „Program symulacyjny do obliczeń pracy instalacji słonecznych” Zamawiający uzna program dla
symulacji instalacji termicznych urządzeń słonecznych (kolektorów), który powinien zawierać następujące
funkcje:
 umożliwiać symulację dla różnych typów instalacji stanowiących przedmiot zamówienia;
 umożliwiać symulację w różnych typach instalacji wewnętrznej;
 obliczać wszystkie istotne parametry ruchu - stan słoneczny, napromieniowanie słoneczne,
temperaturę zewnętrzną, sprawność kolektora, stopień pokrycia i straty obwodu słonecznego,
wielkości przepływu, straty zasobnika i z tego wynikające strumienie energii i temperatury urządzeń;
 wykonywać zbiorczy wydruk raportu danych projektu z wynikami obliczeń oraz schematem instalacji i
wizualizacją graficzną;
 zapewniać możliwość zmiany wielkości zużycia wody w poszczególnych godzinach;
 zawierać bazę danych kolektorów z danymi wydajności znanych producentów kolektorów;
 zawierać bank danych klimatycznych z różnymi miejscowościami w Polsce;
 posiadać różne pomocnicze okna rachunkowe, między innymi dla interpretacji i do obliczenia
położenia słonecznego, chwilowej sprawności i temperatury bezruchu;
 umożliwiać export i import danych projektu.
Wszędzie, gdzie w SIWZ jest mowa o „Programie symulacyjnym do obliczeń pracy instalacji słonecznych”
Zamawiający uzna program o wyżej opisanych funkcjach.
4) Wymagane parametry techniczne regulatora solarnego:
Regulator powinien:
- sterować pracą systemu kolektorów we współpracy z dodatkowym źródłem ciepła,
- podgrzewać zasobnik c.w.u. do temperatury zadanej przez użytkownika
- posiadać dodatkowe wyjście sterujące w zależności od własnego wyboru (pompa cyrkulacyjna, grzałka lub
pompa drugiego zasobnika),
- schładzać kolektory po przekroczeniu temperatury dopuszczalnej, tzn. regulator musi umożliwiać
schłodzenie zasobnika w okresach, gdy nie występuje rozbiór wody (np. w nocy) w celu zabezpieczenia
układu przed przegrzaniem, nadmiar ciepła z zasobnika kierowany jest do chłodniejszego kolektora.
Regulator musi włączyć pompę solarną w momencie, gdy kolektor jest chłodniejszy niż woda w zasobniku
w celu umożliwienia przejęcia przez kolektor ciepła zgromadzonego w zasobniku c.w.u. .-tzw, funkcja
URLOP lub tryb wakacyjny.
- posiadać czytelne menu i intuicyjna obsługa
- umożliwiać połączenie z urządzeniem umożliwiającym transmisję danych (WAN, WLAN, GSM) lub sam
taką transmisję zapewnić.
5) Automatyka układu musi posiadać następującą funkcjonalność:
 sterowanie temperaturowe procesem pozyskiwania energii grzewczej z kolektorów słonecznych,
 kontrola procesu pozyskiwania energii i awaryjne wyłączanie układu w przypadku nadmiernego
wzrostu temperatury w układzie,
 funkcja pracy odwróconej (chłodzenie układu) tzw. tryb wakacyjny (URLOP).
Zastosowana automatyka w instalacjach musi umożliwiać rejestrację ilości pozyskanej energii.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 7
Uwaga
W instalacjach kolektorów słonecznych z powierzchnią czynną ponad 30 m2 –tzw. dużych instalacjach z
układem pośrednim buforowym wody grzejnej zastosowana automatyka musi posiadać pełną
funkcjonalność dla obsługi obiegów ładowania i rozładowania poprzez wymienniki płytowe.
6) Wymagane parametry techniczne zasobnika c.w.u.:
Pojemność zasobnika będzie określona w projekcie indywidualnie dla każdej instalacji kolektorów
słonecznych. Ponadto Wykonawca musi zastosować zasobnik dwuwężownicowy umożliwiający
współpracę instalacji solarnej z drugim źródłem ciepła .
Grubość izolacji zbiornika min.50 mm
Przewodność cieplna izolacji zbiornika <0,030 W/m*K.
Dopuszczalne temperatury:
- w obiegu kolektorów słonecznych: 150°C
- po stronie wody grzewczej: 110°C
- w obiegu c.w.u -po stronie wody użytkowej: 95°C
Dopuszczalne nadciśnienie robocze
- w obiegu kolektorów słonecznych: 10 bar
- po stronie wody grzewczej : 10 bar
- w obiegu c.w.u -po stronie wody użytkowej : 6 bar
Na wyjściu c.w.u. należy zastosować termostatyczne zawory antypoparzeniowe.
Wszystkie zasobniki muszą być wykonane ze stali węglowej, emaliowane i być wyposażone w anodę
tytanową. Zasobnik powinien posiadać płaszcz ochronny z materiału typu skay lub malowana blacha.
7)
Wymagane parametry techniczne stacji (grupy) pompowej:
W skład stacji pompowej grupy pompowej:
- pompa obiegu solarnego
- zawór bezpieczeństwa
- manometr z regulacją przepływu (rotametr)
- separator powietrza
- mierniki temperatury zasilania i powrotu.
- automatyczne/ręczne odpowietrzanie.
Stacja pompowa musi być dwudrogowa, izolowana i posiadać deklarację zgodności producenta, w
możliwie najniższej klasie energochłonności.
8)
Pompa recyrkulacyjna.
W przypadku włączenia instalacji kolektorów słonecznych w istniejący układ podgrzewu cwu wyposażony
w zasobnik cwu, w przypadku gdy jest to wymagane należy zastosować pompę recyrkulacyjną między
zasobnikiem solarnym, a istniejącym, sterowanej z poziomu regulatora.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 8
9) Wymagane parametry techniczne konstrukcji montażowej.
Dostosowana do warunków montażowych danej instalacji:
- dla dachów pochyłych umożliwiająca montaż za pomocą klamer dachowych
- dla dachów płaskich umożliwiająca montaż na podporach
Konstrukcja wsporcza pola kolektorów powinna być dostosowana do lokalnych warunków, w zależności od
miejsca posadowienia (np. na dachu, do elewacji, czy też na powierzchni ziemi).
W przypadku, gdy będzie to wymagane, Wykonawca wykona odpowiednią konstrukcję wsporczą.
Konstrukcja powinna być wykonana z aluminium lub stali nierdzewnej, nienaruszająca struktury pola
kolektorów słonecznych z zachowaniem wymaganych odległości od granicy działki i pozostałej
infrastruktury.
W przypadku, gdy instalacja na dachu będzie wymagała wierceń i naruszała izolację dachu, Wykonawca
musi zagwarantować całkowicie wolną od przecieków izolację dachu, by uniknąć potencjalnych
przecieków na wewnętrzną stronę budynku powodowanych przez deszcz, topniejący śnieg lub wycieki
płynów instalacji.
Montaż w układzie wolnostojącym należy wykonać na podporach, jak do montażu na dachach płaskich,
które muszą być posadowione w sposób trwały i bezpieczny (np. przytwierdzone do fundamentu). W
przypadku konstrukcji wolnostojących kolektory słoneczne muszą być usytuowane na wysokości minimum
0,5 m od powierzchni gruntu.
10) Rurociągi i izolacje cieplne.
Do wykonania rurociągów należy zastosować rury miedziane łączone lutem twardym lub ze stali
nierdzewnej, a w indywidualnych przypadkach, wynikających z opracowanych projektów technicznych,
dopuszcza się zastosowanie innych materiałów równoważnych, takich jak: stal czarna. Wymagana
prędkość przepływu czynnika obiegowego musi się zawierać w przedziale 0,4 – 0,7 m/s. Połączenia
rurociągów do króćców kolektorów należy wykonać z elastycznych przewodów umożliwiających
kompensację naprężeń. Fragmenty rurociągów prowadzonych ponad dachem dla ich ochrony przed
wpływem czynników klimatycznych oraz mechanicznych (np. przed ptakami) należy dodatkowo
zabezpieczyć płaszczem z blachy aluminiowej lub ocynkowanej lub w inny sposób równoważny.
Izolacja cieplna przewodów (na bazie wełny mineralnej, poliuretanu lub materiału równoważnego) musi
być wykonana w sposób trwały na całej ich długości w sposób uniemożliwiający jej rozszczelnienie,
rozwinięcie itp. Ponadto izolacja przewodów powinna spełniać następujące warunki:
a. przewodność cieplna izolacji prowadzonej na zewnątrz lub wewnątrz budynku λ ≤ 0,035 W/(m*K),
c. odporność na promieniowanie UV
d. odporna na wysokie temperatury, które mogą powodować przepływające ciecze w przewodach
izolowanych,
f. wykonana na całej długości przewodów, kształtek, połączeń rurowych
g. na zakończeniach izolacji należy stosować rozety zakończeniowe aluminiowe lub materiału
równoważnego
h. miejsca nacięć, zakończeń izolacji muszą być zabezpieczone w sposób dopuszczony przez producenta
izolacji, zapewniający na całym obwodzie przewodu:
- ciągłość izolacji
- przewodność cieplną izolacji λ ≤ 0,032 W/(m*K)
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 9
Zamawiający wymaga aby instalacja była wykonana w sposób zapewniający jej trwałość. Zastosowanie
rodzaju zabezpieczenia rur zewnętrznych przed uszkodzeniami powinno wynikać z wykonanych projektów
technicznych dla wszystkich obiektów.
Wykonawca zapewnić musi zastosowanie urządzeń i rozwiązań zapobiegających uszkodzeniu instalacji w
wyniku: przegrzania instalacji oraz jej elementów w okresie stanów postojowych podczas silnego
nasłonecznienia (np. nieobecności właściciela w związku z wyjazdem wakacyjnym, zanikiem prądu) oraz
mrozów .
11) Instalacje kolektorów słonecznych
Kolektory słoneczne należy instalować na dachach budynków. W szczególnie uzasadnionych przypadkach
kolektory słoneczne mogą być posadowione na elewacji budynku lub na terenie posesji - nieruchomości
danego obiektu. Kolektory słoneczne muszą być połączone za pomocą instalacji rurowej z wężownicą
zasobnika ciepłej wody użytkowej umieszczonego w obiekcie, z którego zapewniana jest ciepła woda dla
budynku.
Posadowienie kolektorów słonecznych w innym miejscu niż na dachu, może być uzasadnione - wymuszone
koniecznością, np:
- brak miejsca na dachu lub istnienie innych stałych przeszkód
- dachy w złym stanie (skorodowane konstrukcje, eternit na dachu),
- niekorzystna usytuowanie budynku ze względu na uzyski energetyczne z instalacji (zacienienie) orientacja
dachu (wschód- zachód) lub niekorzystny skłon dachu.
12) Podstawowy zakres prac do wykonania przez Wykonawcę
a) montaż kolektorów słonecznych
b) wykonanie rurociągów i zapewnienie izolacji cieplnej instalacji kolektorów słonecznych
c) rozmieszczenie i połączenie armatury w zaprojektowanych miejscach instalacji, w tym stacji
pompowej.
d) podłączenie instalacji kolektorów słonecznych do istniejącej już instalacji ciepłej wody użytkowej,
e) wykonanie podłączenia instalacji technologicznej do istniejącego kotła centralnego ogrzewania do
górnej wężownicy zasobnika solarnego. (w przypadku braku działania obiegu grawitacyjnego,
można dokonać przeróbki tej części instalacji w porozumieniu z Właścicielem obiektu) oraz
podłączenie zasobników c.w.u.,
f) Wykonawca przed przystąpieniem do prac powinien opróżnić układ technologiczny centralnego
ogrzewania – napełnienie ponowne tej części instalacji i odpowietrzenie układu centralnego
ogrzewania leży po stronie Wykonawcy (dotyczy sytuacji gdzie montaż układu solarnego ma wpływ
na układ c.o.)
g) poprowadzenie przewodów automatyki i czujników temperatury oraz instalacji AKPIA wraz
z odpowiednim ich zamocowaniem i zabezpieczeniem.
h) podłączenie czujników temperatury, wprowadzenie niezbędnych nastaw i uruchomienie układu
automatyki instalacji kolektorów słonecznych,
i) przeprowadzenie prób szczelności
j) napełnienie instalacji kolektorów słonecznych
k) odpowietrzenie, uruchomienie i regulacja instalacji kolektorów słonecznych
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 10
l)
inne niezbędne czynności dotyczące zapewnienia pełnej sprawności i efektywności energetycznej i
ekologicznej instalowanych wykonywanych instalacji kolektorów słonecznych
m) przeszkolenie Beneficjentów w zakresie obsługi instalacji,
n) pozostawienia stanu budynku, w tym elewacji i elementów instalacyjnych w stanie
niepogorszonym.
Zamawiający wymaga, aby podpięcie c.w.u. do instalacji zostało zaprojektowane i wykonane przez
Wykonawcę w taki sposób, aby zapewnić optymalne funkcjonowanie i prawidłowe współdziałanie
instalacji kolektorów słonecznych z istniejącym systemem przygotowania c.w.u. celem uzyskania
maksymalnego efektu ekologicznego. Wybór zastosowanych materiałów powinien wynikać z wykonanych
projektów technicznych dla wszystkich obiektów, w tym diagnozy instalacji istniejącej.
3.2 Układy fotowoltaiczne
W ramach Projektu zostaną zaprojektowane i wybudowane instalacje słonecznych systemów
fotowoltaicznych wytwarzające energię elektryczną, w poniżej wymienionych obiektach:
 Centrum Edukacyjno – Rekreacyjne (basen) Wieliczka,
 Krytej Pływalni w Niepołomicach,
W tych lokalizacjach planowana jest instalacja układów fotowoltaicznych (mono- lub polikrystalicznych
modułów ogniw krzemowych).
Systemy te powinny składać się z następujących zespołów/elementów:
 Moduły fotowoltaiczne,
 Moduły fotowoltaiczne z funkcją samoodśnieżania
 Konstrukcje wsporcze,
 Przemienniki częstotliwości (falowniki),
 Urządzenia pomiarowe, zabezpieczające i komunikacyjne,
 Stacja pogodowa
 Przewody kablowe, i rozdzielnice,
 System Zarządzania Energią
Należy dodatkowo wykonać przyłącza do sieci energetycznej w celu przekazania ewentualnych nadwyżek
energii elektrycznej do sieci. Uzyskanie wszelkich decyzji administracyjnych, w tym zgód, pozwoleń,
warunków przyłączy itp. jest po stronie Wykonawcy.
Zamawiający w ramach odrębnego postępowania dokonał analizy technicznej budynku Centrum
Edukacyjno – Rekreacyjne - basen w Wieliczce pod kątem dopuszczenia do zamontowania paneli
fotowoltaicznych.
Wykonawca przy projektowaniu instalacji fotowoltaicznych musi wziąć pod uwagę Ekspertyzę techniczną
budynku Centrum Edukacyjno – Rekreacyjne - basen ul. Tadeusza Kościuszki 15, 32-020 Wieliczka pod
kątem dopuszczenia do zamontowania paneli fotowoltaicznych stanowiącą załącznik nr 12 do niniejszej
dokumentacji przetargowej.
Wielkość i liczba: wymagana łączna powierzchnia modułów w instalacji:
- dla Krytej Pływalni w Niepołomicach: min. 875[m2]
- dla Centrum Edukacyjno - Rekreacyjne Wieliczka: min. 1825[m2]
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 11
Moc zainstalowana minimalna wynikająca z dostępnej powierzchni na poniższych lokalizacjach:
- dla Krytej Pływalni w Niepołomicach: min. 116 [kWp]
- dla Centrum Edukacyjno – Rekreacyjne (basen) Wieliczka: min. 260 [kWp]
KRYTA PŁYWALNIA W NIEPOŁOMICACH
Lokalizacja modułów fotowoltaicznych:
- elewacja południowo-wschodnia – moduły fotowoltaiczne wykonane jako fasada wentylowana (min. 75 m2)
oraz żaluzja fotowoltaiczna (min. 34 m2) – lokalizacja zgodnie z poniższym rysunkiem
- elewacja południowo-zachodnia – moduły fotowoltaiczne wykonane jako fasada wentylowana (min. 18 m2)
– lokalizacja zgodnie z poniższym rysunkiem
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 12
- dach – moduły fotowoltaiczne montowane do przekrycia dachu w formie blachy trapezowej (min. 748 m2)
Rodzaj instalacji fotowoltaicznej:
- elewacja południowo-wschodnia i południowo-zachodnia – moduły fotowoltaiczne wykonane jako
zewnętrzna skóra elewacji tynkowanej (fasada wentylowana), montowane przy pomocy systemowych
rozwiązań, bez widocznych od zewnątrz elementów montażowych. Moduły maja stanowić jedną płaszczyznę
z fugami pomiędzy o szerokości nie większej niż 20mm. Wielkość modułów należy dopasować do osiowego
rozstawu żaluzji, tak aby oś fugi przypadała na oś słupka żaluzji.
- elewacja południowo-wschodnia – moduły fotowoltaiczne wykonane jako lamele żaluzji przeciwsłonecznej,
montowane przy pomocy systemowych rozwiązań w lakierowanej na dowolny kolor konstrukcji aluminiowej.
Moduły (lamele) należy ustawić pod odpowiednim kątem w celu zoptymalizowania uzysków energetycznych
z uwzględnieniem właściwego doświetlenia pomieszczeń. Rozstaw słupków nośnych żaluzji należy
dopasować do rozstawu słupków okiennych (oba słupki maja się znajdować w jednej osi).
Technologia wykonania modułów fotowoltaicznych:
- elewacja południowo-wschodnia i południowo-zachodnia - fasada wentylowana – bezramkowe (brak ramki
wokół modułu), przezierne, monokrystaliczne lub polikrystaliczne moduły fotowoltaiczne wykonane w
technologii szkło/szkło (ogniwa zarówno od strony frontowej, jak i tylnej zabezpieczone szkłem hartowanym
lub półhartowanym) o parametrach opisanych w pkt. 3.2.1 „parametry pojedynczego modułu
monokrystalicznego lub polikrystalicznego z przednią metalizacją”
- elewacja południowo-wschodnia - żaluzja – bezramkowe (brak ramki wokół modułu), przezierne, krzemowe
moduły fotowoltaiczne wykonane w technologii szkło/szkło (ogniwa zarówno od strony frontowej, jak i tylnej
zabezpieczone szkłem hartowanym lub półhartowanym), back-contact (ogniwa bez przedniej metalizacji,
obie elektrody niewidoczne od zewnątrz, umieszczone na spodniej części ogniwa) o parametrach opisanych
w pkt. 3.2.1 „parametry pojedynczego modułu back-contact”
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 13
- dach – bezramkowe (brak ramki wokół modułu), przezierne, monokrystaliczne lub polikrystaliczne
moduły fotowoltaiczne wykonane w technologii szkło/szkło (ogniwa zarówno od strony frontowej, jak i
tylnej zabezpieczone szkłem hartowanym lub półhartowanym) o parametrach opisanych w pkt. 3.2.1
„parametry pojedynczego modułu monokrystalicznego lub polikrystalicznego z funkcją samoodśnieżania”.
Funkcja samoodśnieżania nie może wpływać na zwiększenie awaryjności systemu, nie może powodować
przyspieszonej degradacji ogniw, a także w trakcie działania tej funkcji automatycznego odśnieżania
moduły muszą posiadać możliwość jednoczesnej produkcji i odbioru prądu.
CENTRUM EDUKACYJNO-REKREACYJNE W WIELICZCE
Lokalizacja modułów fotowoltaicznych:
- elewacja południowa – moduły fotowoltaiczne wykonane jako fasada wentylowana – lokalizacja zgodnie z
poniższym rysunkiem (moduły pośrednie o jednym wymiarze, moduły skrajne wynikowe, dopasowane tak
aby dochodziły idealnie do krawędzi elewacji i płynnie przechodziły w sąsiednią elewację (aby stanowiły
naroże całoszklane))
- elewacja wschodnia – moduły fotowoltaiczne wykonane jako fasada wentylowana – lokalizacja zgodnie z
poniższym rysunkiem (moduły pośrednie o jednym wymiarze, moduły skrajne wynikowe, dopasowane tak
aby dochodziły idealnie do krawędzi elewacji i płynnie przechodziły w sąsiednią elewację (aby stanowiły
naroże całoszklane))
- elewacja zachodnia – moduły fotowoltaiczne wykonane jako fasada wentylowana – lokalizacja zgodnie z
poniższym rysunkiem (moduły pośrednie o jednym wymiarze, moduły skrajne wynikowe, dopasowane tak
aby dochodziły idealnie do krawędzi elewacji i płynnie przechodziły w sąsiednią elewację (aby stanowiły
naroże całoszklane))
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 14
Łączna powierzchnia modułów na elewacjach min. 895 m2.
- dach – moduły fotowoltaiczne na systemowej podkonstrukcji montowane do dachu w układzie wsch-zach
(powierzchnia modułów 542 m2) oraz elastyczne moduły fotowoltaiczne montowane na łukowych
doświetlach holu (powierzchnia modułów 388 m2) – lokalizacja zgodnie z poniższym rysunkiem . Ze względu
na ekspertyzę wytrzymałościową dachu nie ma możliwości zwiększenia ilości modułów na dachu. Podczas
projektowania Wykonawca musi wziąć pod uwagę ekspertyzę wytrzymałości dachu.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 15
Rodzaj instalacji fotowoltaicznej:
- elewacja południowa, wschodnia i zachodnia – moduły fotowoltaiczne wykonane jako zewnętrzna skóra
elewacji tynkowanej (fasada wentylowana), montowane przy pomocy systemowych rozwiązań, bez
widocznych od zewnątrz elementów montażowych. Moduły maja stanowić jedną płaszczyznę z fugami
pomiędzy o szerokości nie większej niż 20mm. Wielkość modułów należy dopasować tak aby moduły na
przylegających do siebie elewacjach schodziły się w narożu i stanowiły naroże całoszklane (skrajne moduły
wykonać jako wynikowe).
- dach – moduły fotowoltaiczne na systemowej podkonstrukcji montowane do dachu w układzie wsch-zach.
- dach – elastyczne moduły fotowoltaiczne montowane na łukowych doświetlach holu.
Technologia wykonania modułów fotowoltaicznych:
- elewacja południowa, wschodnia i zachodnia - fasada wentylowana – bezramkowe (brak ramki wokół
modułu), przezierne, monokrystaliczne lub polikrystaliczne moduły fotowoltaiczne wykonane w technologii
szkło/szkło (ogniwa zarówno od strony frontowej, jak i tylnej zabezpieczone szkłem hartowanym lub
półhartowanym) o parametrach opisanych w pkt. 3.2.1 „parametry pojedynczego modułu
monokrystalicznego lub polikrystalicznego z przednią metalizacją”
- dach – monokrystaliczne lub polikrystaliczne moduły fotowoltaiczne o parametrach opisanych w pkt. 3.2.1
„parametry pojedynczego modułu monokrystalicznego lub polikrystalicznego”
- dach – elastyczne moduły fotowoltaiczne o parametrach opisanych w pkt. 3.2.1 „elastyczne moduły
fotowoltaiczne”
UWAGA:
Do zadań wykonawcy instalacji fotowoltaicznych należy sprawdzenie wytrzymałości konstrukcji do której
będzie montowana podkonstrukcja modułów fotowoltaicznych.
W celu zapoznania się z obiektami Zamawiający zaleca wizje lokalną. Na wniosek Wykonawców
Zamawiający wyznaczy jeden termin wizji lokalnej. Zamawiający nie przewiduje dodatkowych terminów
wizji lokalnej.
3.2.1. Elementy instalacji fotowoltaicznej.
Wymagane parametry techniczne modułów fotowoltaicznych:
„Parametry pojedynczego modułu monokrystalicznego lub polikrystalicznego z przednią metalizacją”
warunkach STC (standardowe warunki testu: natężenie nasłonecznienia 1000 W/m2, temperatura ogniwa
25°C i liczba masowa atmosfery AM 1,5):
- Moc znamionowa Pmax: min. 150 Wp/m2,
-Temperaturowy współczynnik mocy o wartości bezwzględnej nie większej niż 0,43 %/ oC
- Tolerancja mocy: 0/+3%
- Współczynnik sprawności modułu: min. 15 %
„Parametry pojedynczego modułu back contact” w warunkach STC (standardowe warunki testu:
natężenie nasłonecznienia 1000 W/m2, temperatura ogniwa 25°C i liczba masowa atmosfery AM 1,5):
- Sprawności ogniwa: min. 22 %
-Temperaturowy współczynnik mocy o wartości bezwzględnej nie większej niż 0,39%/oC
- Tolerancja mocy: 0/+3%
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 16
„Parametry pojedynczego modułu monokrystalicznego lub polikrystalicznego z funkcją
samoodśnieżania” w warunkach STC (standardowe warunki testu: natężenie nasłonecznienia 1000 W/m2,
temperatura ogniwa 25°C i liczba masowa atmosfery AM 1,5):
- Moc znamionowa Pmax: min. 130 Wp/m2,
-Temperaturowy współczynnik mocy o wartości bezwzględnej nie większej niż 0,43%/oC
- Tolerancja mocy: 0/+3%
- Sprawność modułu: min. 13%
„Parametry pojedynczego modułu monokrystalicznego lub polikrystalicznego” w warunkach STC
(standardowe warunki testu: natężenie nasłonecznienia 1000 W/m2, temperatura ogniwa 25°C i liczba
masowa atmosfery AM 1,5):
- Moc znamionowa Pmax: min. 150 Wp/m2,
-Temperaturowy współczynnik mocy o wartości bezwzględnej nie większej niż 0,43%/oC
- Tolerancja mocy: 0/+3%
- Sprawność modułu: min. 15%
„Parametry pojedynczego modułu elastycznego” w warunkach STC (standardowe warunki testu:
natężenie nasłonecznienia 1000 W/m2, temperatura ogniwa 25°C i liczba masowa atmosfery AM 1,5):
- Moc znamionowa Pmax: min. 100 Wp/m2,
-Temperaturowy współczynnik mocy o wartości bezwzględnej nie większej niż 0,43%/oC
- Tolerancja mocy: 0/+3%
- Sprawność modułu: min. 10%
Stopień obciążalności mechanicznej dla wszystkich modułów:
- śniegiem: min 5400 Pa,
- wiatrem/zasysania wiatru: min. 2400 Pa.
Gwarancja wydajności producenta dla wszystkich modułów nie mniej niż:
- 10 lat: 90 %
- 25 lat: 80 %
Dodatkowe wymagania:
- moduły muszą posiadać zabudowane diody obejściowe gwarantujące wysoką efektywność , również przy
częściowym zacienieniu oraz zabezpieczające ogniwa przed uszkodzeniem w wyniku występowania
zjawiska tzw.„hot spot
- dla modułów na dachach wyposażonych w funkcję samoczynnego, automatycznego, bezobsługowego
samoodśnieżania z udzielonej gwarancji w sposób jednoznaczny musi wynikać jej zastosowanie do
modułów z funkcją samo odśnieżania.
Powierzchnia i gabaryty pojedynczych modułów powinny być tak dobrane, aby maksymalnie wykorzystać
dostępne miejsca w poszczególnych lokalizacjach, z uwzględnieniem wytrzymałości elementów do których
będą mocowane z wykorzystaniem w pierwszej kolejności dachów obiektów, następnie elewacji obiektów,
a w przypadku braku miejsca na dachach i elewacjach można także wykorzystać grunty wokół obiektów.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 17
Zgodność z normami : IEC 61215, IEC 61730 lub normami równoważnymi
W celu potwierdzenia, że oferowane moduły fotowoltaiczne odpowiadają wymaganiom określonym przez
Zamawiającego Wykonawca przedłoży do oferty:
a) deklaracje zgodności CE dla zaoferowanych modułów fotowoltaicznych potwierdzające wykonanie
modułów fotowoltaicznych z normą IEC 61215 (lub równoważną) „Naziemne moduły fotowoltaiczne z
krystalicznego krzemu, wymagania bezpieczeństwa i badania typu” i normą IEC 61730 (lub równoważną)
„Wymagania dotyczące bezpieczeństwa modułów fotowoltaicznych, część 1 i 2; wymagania dotyczące
budowy i badań, w tym ochrony klasy II”
b) karty katalogowe zaoferowanych modułów fotowoltaicznych lub dokumenty równoważne
potwierdzające spełnienie wymagań minimalnych dla modułów fotowoltaicznych określonych w niniejszej
dokumentacji.
Ponadto Wykonawca na etapie odbioru instalacji jako jeden z dokumentów odbiorowych załączy:
a) sprawozdanie z wykonanych badań wraz z kartami kalibracji/certyfikacji urządzeń, na których
dokonano badań, dla wszystkich modułów fotowoltaicznych, potwierdzające spełnienie wymagań
minimalnych dla modułów fotowoltaicznych określonych w niniejszej dokumentacji .
Wymagane parametry techniczne falowników:
Typ falownika: falownik trójfazowy
Falownik o szerokim zakresie napięcia wejściowego, dzięki czemu istnieje możliwość konfiguracji modułów
w szerokim zakresie. Należy zaprojektować Falowniki PV – słoneczne trójfazowe wg opisu w tabeli poniżej,
dopuszcza się jako zamienniki falowniki o nie gorszych parametrach niż zaprojektowane. Falowniki muszą
mieć możliwość wzajemnej komunikacji i diagnostyki poprzez system nadzorujący. Sumaryczna moc
falowników po stronie AC nie może być mniejsza niż 85% mocy nominalnej podłączonych modułów po
stronie DC.
Minimalne parametry Falownika PV – Słonecznego trójfazowego.
Nazwa parametru
Wejście (DC)
Max. Napięcie wejściowe
Wyjście (AC)
Napięcie nominalne AC
Częstotliwość AC / zakres modyfikacji
Współczynnik mocy przy napięciu dopasowania
Zakres dopasowania współczynnika ,cos fi
Liczba zasilanych faz
Sprawność max/ EURO
Klasa Ochrony
Rozłącznik DC
Wartość parametru
1000 V DC
3 / N / PE; 220 / 380 V
3 / N / PE; 230 / 400 V
3 / N / PE; 240 / 415 V
50 Hz, 60 Hz / -6 Hz +5 Hz
1
0.9 poj... 0.9 ind.
3/3
96.0 % / 95.5 %
I
TAK
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 18
Monitoring doziemień / monitoring sieci
Zintegrowana ochrona przeciw przepięciowa klasy III
Zabezpieczenie DC kierunkowe / zabezpieczenie zwarciowe AC
Dane mechaniczne
Możliwość instalacji wewnątrz i na zewnątrz budynków
Waga max.
Temperatura pracy
Emisja hałasu
Pobór mocy na potrzeby własne w nocy
Stopień ochrony / stopień ochrony połączeń (wg IEC 60529)
Interfejsy: RS485
Gwarancja: 5 lat
Certyfikaty i dopuszczenia
TAK / TAK
TAK
TAK / TAK
TAK
85 kg
-25 °C +60 °C / -13 °F + 140 °F
Max 55 dB(A)
Max 8 W
IP65
TAK
TAK
CE, VDE0126-1-1, 2004/108/EC
System ma być połączony z siecią energetyczną, z wykonaniem przyłącza do sieci energetycznej. System
Musi umożliwiać oddanie nadwyżek produkowanej energii do zewnętrznej sieci energetycznej.
Wszelkie uzgodnienia z Zakładem Energetycznym winny zostać uzgodnione przez Wykonawcę instalacji.
Pozostałe elementy instalacji powinny być dobrane przez Wykonawcę.
Wizualizacja i monitoring systemu
Należy wykonać wizualizację - ON-LINE oraz na ekranie min. 50 cali umieszczonym w reprezentacyjnym miejscu
obiektu (np. przy wejściu) - uzysku energetycznego z Instalacji Fotowoltaicznej aby wykazać ilość
zaoszczędzonych paliw w stosunku do metody konwencjonalnej produkcji energii Należy udostępnić
monitoring oraz sterowanie Instalacją Fotowoltaiczną (System Zarządzania Energią) dla służb technicznych.
Trzon systemu stanowi stacja operatorska, która bezpośrednio komunikuje się ze sterownikami obiektowymi.
Jest stacją nadrzędną, zbierającą i przetwarzającą dane. Zawiera narzędzia do wizualizacji danych procesowych.
Sterowniki obiektowe (oraz interfejs) stanowią warstwę obiektową, odpowiadają za wymianę informacji o
technologicznych parametrach instalacji ze stacją nadrzędną. System wyposażono w serwer, który jest
odpowiedzialny za zbieranie danych i ich przechowywanie w celu ich wykorzystania do celów raportowych.
Stacja operatorska/serwer– komputer PC zawierający specjalistyczne oprogramowanie, które umożliwia nadzór
i zarządzanie całym systemem. Serwer archiwizujący bieżące parametry instalacji w celu ich wykorzystania w
raportach, bilansach, trendach.
Sterownik obiektowy – sterownik programowalny, do sterowania, kontroli parametrów i stanu
pracy instalacji składowych systemów.
Falowniki należy wyposażyć w interfejs komunikacyjny: co najmniej RS485. Pozwoli to na wymianę informacji
pomiędzy specjalistycznymi urządzeniami i systemami oraz współpracę w ramach wspólnego dla nich
wszystkich systemu zarządzającego.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 19
Połączenie pomiędzy poszczególnymi falownikami realizowane jest za pomocą magistrali (sieci) komunikacyjnej
oraz wspólnego protokołu transmisji. Zapewnia to pełną wymienialność informacji pomiędzy falownikami oraz
systemem nadzorczym.
Centralny system zarządzania i nadzoru przez łącza WAN stanowi uniwersalny interfejs do obsługi instalacji.
Jest to podstawowe narzędzie pracy wszystkich osób bezpośrednio odpowiedzialnych za poprawne
funkcjonowanie systemu.
Poza tym system integrujący realizuje zadania takie jak:

transmisja, przetwarzanie i archiwizacja danych,

wizualizacja aktualnych parametrów,

sygnalizacja sytuacji alarmowych.
3.3 Instalacje pomp ciepła
W ramach Projektu zostaną zaprojektowane i wybudowane 4 instalacje pomp ciepła :
- solanka/woda wraz z dolnym źródłem w postaci wymienników pionowych oraz integracja z istniejącym
źródłem ciepła dla budynków Pogotowia Ratunkowego w Niepołomicach i Krytej Pływalni w Niepołomicach
- powietrze/woda oraz integracja z istniejącym źródłem ciepła dla budynków Przedszkola Samorządowego
nr 2 i nr 6 w Skawinie.
W ramach realizacji zamówienia dotyczącego pomp ciepła zakres zadań Wykonawcy obejmuje:
 Wykonanie Dokumentacji Projektowej wg zakresu i wymogów wskazanych w dalszej części
opracowania
 Wykonanie Dokumentacji – Projektu Prac Geologicznych wg zakresu i wymogów wskazanych w
dalszej części opracowania
 Uzyskanie wynikających z przepisów opinii, uzgodnień i pozwoleń
 Uzyskanie Pozwolenia na budowę i zatwierdzenie robót podlegających zgłoszeniu
 Wykonanie przedmiotu zamówienia w oparciu o opracowaną dokumentację
 Przygotowanie dokumentów związanych z oddaniem i przejęciem instalacji do eksploatacji
Zamawiający w ramach odrębnego postępowania dokonał sprawdzenia geologicznego gleby i terenu
przylegającego do budynków Pogotowia Ratunkowego w Niepołomicach i Krytej Pływalni w
Niepołomicach. Ekspertyza z próbnych odwiertów dla pomp ciepła stanowi załącznik nr 11 do niniejszej
dokumentacji przetargowej.
3.3.1 Wymagania w zakresie instalacji pomp ciepła
1) Wymagania ogólne w zakresie oczekiwanej technologii instalacji pomp ciepła:
- dla Pogotowia Ratunkowego w Niepołomicach: 1 szt. - pompa solanka/woda
- dla Krytej Pływalni w Niepołomicach: 1 szt.- pompa solanka/woda
- dla Przedszkola Samorządowego nr 2 Skawina: 1 szt. - pompa powietrze/woda
- dla Przedszkola Samorządowego nr 6 Skawina: 1 szt. - pompa powietrze/woda
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 20
Dla obiektu Pogotowia Ratunkowego w Niepołomicach:
W budynku założono monowalentny sposób pracy instalacji ogrzewania wody. Wymagane jest
zastosowanie pompy ciepła typu solanka-woda. Górne źródło pompy ciepła powinno dostarczać min 90 kW
mocy grzewczej. Dolne źródło ciepła w postaci pionowych sond gruntowych, składać się będzie z
odwiertów wyposażonych w sondy typu podwójna U-rurka.
Odwierty dla pomp ciepła uzbrojone zostaną w sondy gruntowe w postaci podwójnej U-rurki (4x32).
Głębokość odwiertów pod sondy pionowo minimum 160 metrów. Dolne źródło powinno zostać
zaprojektowane w sposób gwarantujący samoregenerację w okresie letnim i minimalną temperaturę
zasilania pompy ciepła na poziomie 0 0C w ciągu całego okresu eksploatacji (25 lat).
Dodatkowo pompa ciepła będzie realizowała ( musi posiadać taką funkcję) pasywne chłodzenie
wykorzystując chłód z dolnego źródła.
Dla obiektu Krytej Pływalni w Niepołomicach:
Z uwagi na istniejące drugie źródło ciepła w postaci kotła gazowego, założono biwalentny, równoległy
sposób pracy instalacji ogrzewania wody. Wymagane jest zastosowanie gruntowej pompy ciepła typu
solanka-woda. Górne źródło pompy ciepła powinno dostarczać min 320 kW mocy grzewczej. Dolne źródło
ciepła w postaci pionowych sond gruntowych, składać się będzie z odwiertów wyposażonych w sondy typu
podwójna U-rurka.
Odwierty dla pomp ciepła uzbrojone zostaną w sondy gruntowe w postaci podwójnej U-rurki (4x32).
Głębokość odwiertów pod sondy pionowo minimum 160 metrów. Dolne źródło powinno zostać
zaprojektowane w sposób gwarantujący samoregenerację w okresie letnim i minimalną temperaturę
zasilania pompy ciepła na poziomie 0 oC w ciągu całego okresu eksploatacji (25 lat).
Dla obiektu Przedszkola Samorządowego nr 2 w Skawinie:
Moc grzewcza pompy ciepła 17 kW, parametr na zasilaniu pompy ciepła powinien wynosić powyżej 60
stopni Celsjusza ze względu na istniejącą instalacje grzewczą w obiekcie.
Dla obiektu Przedszkola Samorządowego nr 6 w Skawinie:
Moc grzewcza pompy ciepła 17 kW, parametr na zasilaniu pompy ciepła powinien wynosić powyżej 60
stopni Celsjusza ze względu na istniejącą instalacje grzewczą w obiekcie.
Zamawiający dopuszcza do wykonania tylko taki układ technologiczny pompy ciepła wraz z dolnym
źródłem, który charakteryzuje się sezonowym współczynnikiem efektywności (SPF) nie gorszym niż 3,8 dla
pomp solankowych i 3,0 dla pomp powietrznych.
Określenie wskaźnika SPF musi zostać potwierdzone symulacją komputerową efektywności układów z
pompami ciepła, którą należy przeprowadzić w oparciu o uznane programy symulacyjne uwzględniające
indywidualne cechy proponowanego układu tzn. co najmniej właściwe dane bilansowe obiektu, parametry
techniczne proponowanej pompy ciepła, sposób współpracy pompy ciepła z istniejącym źródłem ciepła,
warunki meteorologiczne i gruntowe w miejscu montażu.
Układ technologiczny pompy ciepła powinien obejmować pompę ciepła wraz z niezbędnym osprzętem i
elementami zabezpieczającymi, a w szczególności:
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 21




filtry
zawory bezpieczeństwa,
naczynia kompensujące po stronie pierwotnej i wtórnej
bufor wody grzewczej o pojemności zgodnej z wytycznymi producenta p.c. (gwarantując jej stabilną
pracę)
 pompy obiegowe dolnego źródła i strony instalacyjnej
 układy regulacji temperatury zasilania instalacji w zależności od temperatury zewnętrznej (regulacja
pogodowa z mieszaczem)
 układ sterowania i automatyki z szafą zasilająco – zabezpieczającą.
 możliwość zdalnej obsługi i monitoring pomp ciepła przez Internet
Planowana lokalizacja pomp ciepła wraz z osprzętem – w istniejących pomieszczeniach kotłowni.
W zakresie zamówienia jest również wykonanie zasilania elektrycznego pomp ciepła i wszystkich urządzeń
el. pomocniczych. Wcześniej należy sprawdzić wydajność istniejącego przyłącza i całość prac elektrycznych
uzgodnić z dostawcą energii elektrycznej. Na zakres prac elektrycznych składa się również wykonanie szafy
zasilająco-sterowniczej z wymaganymi zabezpieczeniami oraz wykonanie okablowania i konfiguracji układu
automatyki.
W zakresie zamówienia jest również wykonanie wszelkich niezbędnych prac budowlano-konstrukcyjnych
towarzyszących planowanej inwestycji tj. przebić, fundamentów pod urządzenia, bruzd, otworów
montażowych itp. wraz z przywróceniem naruszanych miejsc do stanu pierwotnego.
2) WYMAGANE PARAMETRY TECHNICZNE URZĄDZEŃ WCHODZĄCYCH W SKŁAD INSTALACJI POMP
CIEPŁA:
Dla obiektu Pogotowia Ratunkowego w Niepołomicach:
Układ sprężarkowy: dwie jednostki jednosprężarkowe
Moc znamionowa Wg EN 14511 lub normy równoważnej (B0W35, różnica 5 K):
- Dla pierwszej jednostki nie mniejsza niż 45 kW
- Dla drugiej jednostki nie mniejsza niż 45 kW
Stopień efektywności ε(COP) Wg EN 14511 lub normy równoważnej (B0W35, różnica 5 K):
- Dla pierwszej jednostki nie mniej niż 4,8
- Dla drugiej jednostki nie mniej niż 4,8
Typ sprężarki: scroll, w pełni hermetyczna
Poziom mocy akustycznej przy B0W35 (Pomiar w oparciu o normę EN ISO 9614-2 lub normę równoważną):
max 48 dB(A) dla jednej jednostki
Certyfikacja: wymagane oznaczenie symbolem CE
Max temp. na zasilaniu: min. 60 C
Min. temperatura na zasilaniu po stronie pierwotnej: - 5 C
Maks. temperatura na zasilaniu po stronie pierwotnej: 25 C
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 22
Dodatkowe wymagane technologie:
- elektroniczny zawór rozprężny (EZR) z niezależnym obiegiem regulacji
- czynnik chłodniczy: R410 A
- obsługa pompy ciepła przez Internet (monitoring i ustawienie parametrów pompy ciepła)
- możliwość podłączenie regulatora pompy ciepła pod złącze RJ45.
Dla obiektu Krytej Pływalni w Niepołomicach:
Instalacja pomp ciepła musi składać się z następujących elementów:
 Pompy obiegu dolnego i górnego źródła ciepła
 Kompensatory drgań
 Zawór sterujący 3 drożny
 Pompa ciepła solanka/woda
 Zasobnik c.w.u
 Zbiornik Buforowy
Moc znamionowa (Dla B0W45, różnica 5 K):
- nie mniejsza niż 320 kW w jednym urządzeniu
Moc znamionowa Wg EN 14511 lub normy równoważnej (Dla B0W35, różnica 5 K):
- nie mniejsza niż 320 kW w jednym urządzeniu
Stopień efektywności ε (COP) Wg EN 14511 lub normy równoważnej (Dla B0W35, różnica 5 K):
- nie mniejsza niż 3,0
Typ sprężarki: w pełni hermetyczna
Poziom mocy akustycznej przy 0/35°C (Pomiar w oparciu o normę EN ISO 9614-2 lub normę równoważną),
klasa dokładności 2: max 66 dB(A)
Certyfikacja: wymagane oznaczenie symbolem CE
Max temp. na zasilaniu: min. 55 C
Min. temperatura na zasilaniu po stronie pierwotnej: - 5 C
Maks. temperatura na zasilaniu po stronie pierwotnej: 25 C
Dodatkowe wymagania:
- pompa ciepła powinna być wyposażona w trzy niezależne obiegi chłodnicze
- ilość sprężarek/obiegów chłodniczych: 3/3
- sterowanie typu master/slave
- urządzenie powinno posiadać możliwość pracy z wydajnością 70% przy awarii jednej sprężarki.
- materiał wykonania parownika i skraplacza: stal szlachetna 1.4401
- układ rozruchowy: elektroniczny soft starter ze zintegrowaną kontrolą faz
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 23
- wymagany podział mocy: 33/33/33
- czynnik chłodniczy: R407 C
- obsługa pompy ciepła przez Internet (monitoring i ustawienie parametrów pompy ciepła)
- możliwość podłączenie regulatora pompy ciepła pod złącze RJ45.
Dla obiektu Przedszkola Samorządowego nr 2 w Skawinie:
Typ pompy ciepła: pompa typu powietrze/woda
Typ zabudowy: zewnętrzny
Moc znamionowa Wg EN 14511 lub normy równoważnej (Dla A2W35, różnica 5 K):
- nie mniejsza niż 17 kW w jednym urządzeniu
Stopień efektywności ε (COP) Wg EN 14511 lub normy równoważnej (Dla A2W35, różnica 5 K):
- nie mniejsza niż 3,6
Typ sprężarki: Scroll, całkowicie hermetyczna z wtryskiem
Poziom mocy akustycznej przy temperaturze zewnętrznej 2°C, temp. na zasilaniu 60°C
(pomiar w oparciu o EN ISO 12102/ EN ISO 9614-2 lub normy równoważne, klasa dokładności 2): max. 68
dB(A)
Certyfikacja: wymagane oznaczenie symbolem CE
Max temp. na zasilaniu przy temp zewnętrznej -20 C: min. 50 C
Max temp. na zasilaniu przy temp zewnętrznej -7 C: min. 60 C
Min. temperatura powietrza: max. - 20 C
Dla obiektu Przedszkola Samorządowego nr 6 w Skawinie:
Typ pompy ciepła: pompa typu powietrze/woda
Typ zabudowy: zewnętrzny
Moc znamionowa Wg EN 14511 lub normy równoważnej (Dla A2W35, różnica 5 K):
- nie mniejsza niż 17 kW w jednym urządzeniu
Stopień efektywności ε (COP) Wg EN 14511 lub normy równoważnej (Dla A2W35, różnica 5 K):
- nie mniejsza niż 3,6
Typ sprężarki: Scroll, całkowicie hermetyczna z wtryskiem
Poziom mocy akustycznej przy temperaturze zewnętrznej 2°C, temp. na zasilaniu 60°C
(pomiar w oparciu o EN ISO 12102/ EN ISO 9614-2 lub normy równoważne, klasa dokładności 2): max. 68
dB(A)
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 24
Certyfikacja: wymagane oznaczenie symbolem CE
Max temp. na zasilaniu przy temp zewnętrznej -20 C: min. 50 C
Max temp. na zasilaniu przy temp zewnętrznej -7 C: min. 60 C
Min. temperatura powietrza: max. - 20 C
W celu potwierdzenia, że oferowane pompy ciepła odpowiadają wymaganiom określonym przez
Zamawiającego Wykonawca przedłoży do oferty:
a)
karty katalogowe zaoferowanych pomp ciepła lub dokumenty równoważne potwierdzające spełnienie
wymagań minimalnych dla pomp ciepła. Dopuszcza się wydruk ze strony producenta pomp ciepła.
3) Wymagania szczegółowe dla elementów instalacji pomp ciepła
Rurociągi i elementy sondy gruntowej
Do wykonawstwa sondy gruntowej należy zastosować rury polietylenowe lub z materiału równoważnego,
wysokiej gęstości PEHD 100 SDR 11 PN16 o średnicy wynikającej z projektu technicznego. Zakończenie sondy
od dołu głowicą prefabrykowaną i obciążeniem dla łatwiejszego wprowadzania do górotworu. Stosowane
rurociągi powinny spełniać wymagania norm i być dopuszczone do stosowania w budownictwie. Przewody
powinny być odpowiednio oznakowane z podaniem materiału, wymiarów i daty produkcji. Sonda gruntowa
powinna być wykonana z pojedynczych odcinków rur, a jedyne łączenia będą z elementami zakończającymi.
Łączenia z elementami zakończeniowymi oraz próby ciśnieniowe powinny być wykonane na etapie
prefabrykacji w wytwórni.
Rurociągi poziomych rozprowadzeń (rury dobiegowe i rozejściowe)
Przewody dobiegowe pomiędzy studzienkami i/lub szafkami rozdzielaczowymi a pomieszczeniem węzła oraz
przewody rozejściowe do sond – rura PEHD 100 SDR 17 PN10.
Stosowane rurociągi powinny spełniać wymagania norm i być dopuszczone do stosowania w budownictwie.
Przewody powinny być odpowiednio oznakowane z podaniem materiału, wymiarów i daty produkcji.
Studnie i szafki rozdzielaczowe
Studnie kolektorowe wykonane w całości z polietylenu wzmocnione konstrukcyjnie użebrowaniem
uodporniającym je na nacisk zewnętrzny ziemi. Wewnątrz studni wmontowany na stałe kolektor
wielosekcyjny wykonany z polietylenu (HDPE 100). Przejścia sekcji kolektora przez ścianki studni szczelne,
uniemożliwiając przedostawanie się wód gruntowych do wnętrza.
Sekcje kolektora wychodzące ze studni zakończone mufami lub bosymi króćcami pod kształtki
elektrooporowe.
Sekcje kolektorowe wyposażone w armaturę odcinającą i regulacyjną (z możliwością inspekcji i regulacji
przepływu). Główne belki rozdzielaczowe wyposażone w odpowietrzniki.
Sekcje kolektorowe wyprowadzone ze studni parami (zasilanie/powrót). Studnie powinny mieć możliwość
wykonania nadstawki w celu dopasowania posadowienia do warunków gruntowych i wymogów
głębokościowych.
Szafki naścienne z obudową kompozytową odporną na warunki atmosferyczne do zastosowania na zewnątrz
budynku. Kolektory i sekcje kolektorowe z armaturą wewnątrz powinny być fabrycznie izolowane.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 25
Izolacje cieplne
Izolacje przewodów dolnego źródła
Fragmenty instalacji dolnego źródła wskazane do zaizolowania:
•
zbliżenia do sond gruntowych o dł. min. 2 m. zanim rury osiągną właściwy rozstaw j.w.,
•
zbliżenia do studni i szafek rozdzielaczowych,
•
podejścia do budynku min. 2,0 m przed linią fundamentów,
•
skrzyżowania z innymi mediami,
•
zbliżenia odcinków rur w wyniku bliskości innych mediów
•
całość przewodów w obszarze piwnic i pomieszczenia węzła cieplnego
należy izolować otuliną nienasiąkliwą, odporną na dyfuzję pary wodnej (jak dla instalacji chłodniczych) z
płaszczem ochronnym z materiału nieprzepuszczającego wilgoć np. polietylenu.
Końcówki odcinków izolowanych należy zabezpieczyć przed infiltracją wilgoci stosując prefabrykowane opaski
uszczelniające lub opaski termokurczliwe.
Istnieje możliwość wykonania fragmentów rurociągów, które wymagają izolacji w technologii gotowych
fabrycznie rur preizolowanych, polietylenowych.
Wymagana grubość izolacji dla przewodów dolnego źródła min.13 mm.
Izolacje przewodów instalacji wewnętrznych do zintegrowania z istniejącym źródłem ciepła
Przewody instalacji wewnętrznych należy zaizolować otuliną z pianki polietylenowej lub materiału
równoważnego.
W miejscach szczególnie narażonych na zniszczenie izolacja powinna posiadać płaszcz ochronny z PCV lub
równoważną.
Przewody chowane w warstwach posadzkowych lub bruzdach powinny być zaizolowane otulina z dodatkową
osłoną przed działaniem cementu i wapna (izolacja podtynkowa).
Wymagana grubość izolacji przewodów wewnętrznych zgodnie z rozporządzeniem DU75 (Warunki techniczne
dla budynków).Podczas montażu izolacji należy przestrzegać wytycznych producenta.
Pompy obiegowe
Zastosowane pompy obiegowe powinny posiadać parametry spełniające wymogi co do właściwego przepływu
i wysokości podnoszenia. Powinny być wykonane w możliwie najniższej klasie energochłonności.
Wszelkie uszczelnienia i materiały pomp powinny być właściwe dla medium przetłaczanego tj. w zakresie
dolnego źródła – roztworu glikolu propylenowego, w zakresie instalacji wewnętrznych – woda grzewcza.
Przewody instalacji górnego źródła (g.z.)
System przewodów instalacji g.z. należy wykonać z rur stalowych czarnych lub innych dla instalacji
wewnętrznych odpowiednich pod względem funkcjonalności parametrów pracy i możliwości integracji z
częścią istniejącą.
Wymagane ciśnienie nominalne dla systemu przewodowego – min. PN6 lub równoważnej.
Armatura odcinająca i przewodowa
Armatura dolnego źródła:
Należy stosować armaturę dedykowaną do pracy z wodnym roztworem glikolu propylenowego. Dla średnic
zewnętrznych do 63 mm należy stosować armaturę łączoną elektrooporowo, a dla średnic większych łączoną
za pośrednictwem kołnierzy. Klasa wytrzymałości ciśnieniowej min. PN6 lub równoważnej.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 26
Armatura instalacji górnego źródła (g.z.):
Armatura w wykonaniu klasy wytrzymałości ciśnieniowej min. PN6 lub równoważnej.
Instalacja g.z. powinna być wyposażona w armaturę wymaganą w całym układzie technologicznym tj. zawory:
kulowe odcinające, spustowe, zwrotne, regulacyjne, przełączające, odpowietrzniki, filtry, separatory
powietrza i odmulin itp.
Zawiesia i elementy wsporcze
Montaż przewodów do ścian i stropów za pomocą uchwytów i wsporników stałych i przesuwnych (w celu
umożliwienia samokompensacji). Uchwyty i wsporniki powinny być wyposażone w podkładki gumowe
amortyzacyjne. Rozstaw uchwytów i wsporników odpowiedni dla danej średnicy i materiału przewodu
rurowego.
Czynnik obiegowy
Czynnik obiegowy dolnego źródła:
Dla zabezpieczenia układu dolnego źródła przed zamarzaniem należy stosować gotową mieszankę na bazie
glikolu propylenowego wraz z inhibitorami korozji.
Należy po napełnieniu układów sprawdzać stan czynnika obiegowego (gęstość – temperaturę zamarzania)
oraz odpowietrzyć układ. Parametry czynnika obiegowego powinny być ujęte w protokole odbioru końcowego
instalacji.
Czynnik obiegowy instalacji górnego źródła:
Zład obiegu instalacji g.z. napełniać i uzupełniać tylko wodą zmiękczoną.
Stopień twardości wody instalacyjnej powinien wynosić maksymalnie 11,2 on.
Przed układem do napełniania należy zamontować zawór antyskażeniowy dla ochrony instalacji wodociągowej
przed niepożądaną cofką w trakcie napełniania. Instalacja g.z. nie może pozostać połączona na stałe z
instalacją wodociągową. Należy wykonać połączenie elastyczne, które po zakończeniu procesu napełniania
pozostaje rozłączone.
Automatyka i sterowanie
Automatyka sterująca ma obejmować funkcje kontrolno-pomiarowe oraz sterownicze wszystkich funkcji pracy
pompy ciepła. Sterownik powinien posiadać możliwość odczytu na wyświetlaczu wszystkich istotnych
parametrów temperaturowych i ciśnieniowych układu oraz aktualnych stanów pracy i ewentualnych
komunikatów usterek. Sterownik powinien posiadać funkcję blokady kolejnego włączenia sprężarki na czas
gwarantujący jej poprawną eksploatację. Sterownik powinien posiadać funkcję regulacji pogodowej (w
zależności od temperatury zewnętrznej) z możliwością korekty krzywej regulacyjnej oraz możliwość realizacji
osłabień ogrzewania w cyklu tygodniowym i dobowym. Możliwość monitoringu i sterowania pompą ciepła
przez Internet.
Opomiarowanie zużycia energii elektrycznej i ilości dostarczonego ciepła
Układ technologiczny pompy ciepła powinien być wyposażony w sublicznik energii elektrycznej dla zasilania
pompy ciepła (sprężarki) i pompy obiegowej dolnego źródła. Na zasilaniu instalacji grzewczej należy
przewidzieć montaż ciepłomierza z zestawem czujników temperatury i przetwornikiem przepływu. Wyżej
wymienione urządzenia posłużą do weryfikacji i kontroli pracy układu pod względem efektywności.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 27
Warunki zasilania w media
W przedmiotowych budynkach funkcjonują przyłącza wody zimnej, kanalizacji sanitarnej, gazu i energii
elektrycznej. Zamówiona moc elektryczna powinna być zweryfikowana i w przypadku, gdy nie jest
wystarczająca do zasilania pompy ciepła, należy wystąpić do dostawcy energii elektrycznej z wnioskiem o
wydanie Warunków Technicznych zasilania na stan docelowy, z uwzględnieniem potrzeb pompy ciepła i
urządzeń technologicznych towarzyszących.
4. Monitoring pracy instalacji kolektorów słonecznych
Wykonawca musi zagwarantować stopień pokrycia ciepła i stopień sprawności instalacji wykazane w
programie symulacyjnym i dołączone do każdego projektu instalacji. Wymagania dotyczące wartości pokrycia i
sprawności określone są w specyfikacji technicznej kolektorów słonecznych.
Instalacje należy wyposażyć w odpowiednie oprzyrządowanie umożliwiające pomiar efektów energetycznych i
ekologicznych. Po zakończeniu instalacji kolektorów słonecznych Wykonawca zainstaluje elektroniczny system
monitoringu efektywności funkcjonowania instalacji w kontekście ich sprawności technicznej, produkcji
energii i efektów ekologicznych. Dane z poszczególnych lokalizacji będą transmitowane przez łącza transmisji
danych (WAN, WLAN, GSM) w trybie ciągłym. Dane pozyskiwane dla celów monitoringu będą pochodziły z
liczników ciepła zainstalowanych bezpośrednio przy wykonanych instalacjach kolektorów słonecznych.
Do monitoringu musi być wykorzystane profesjonalne rozwiązanie składające się z licznika ciepła
bezpośrednio połączonego z układem solarnym wyposażone w łącza transmisji danych do serwera
centralnego.
Urządzenia i system służący monitorowaniu efektów energetycznych, redukcji zużycia energii pochodzącej z
konwencjonalnych paliw oraz efektu ekologicznego musi dostarczać danych do analiz dotyczących
następujących aspektów:
1.
Wyprodukowana energia
2.
Moc zainstalowana
3.
Temperatura zasilania
4.
Temperatura powrotu
5.
Różnica temperatur
6.
Czas pracy
7.
Moc szczytowa z datą i czasem wystąpienia
8.
Przepływ szczytowy z datą i czasem wystąpienia
9.
Temperatura szczytowa z datą i czasem wystąpienia
10.
Energia zapamiętana na koniec miesiąca
Trzy wielkości chwilowe: moc, przepływ, temperatura zasilania rejestrowane będą na bieżąco w celu
rejestracji ich wartości szczytowych.
System musi być wyposażony również w narzędzie monitorujące służące do identyfikacji problemów
eksploatacyjnych. Możliwe będzie rejestrowanie i analiza parametrów w celu określenia profilu zużycia energii
danego obiektu w zależności od pory dnia, roku itp. Poszczególne rejestry muszą być indywidualnie
programowane oraz pozwalające na archiwizację danych. Połączenie liczników ciepła z serwerem centralnym
zostanie zrealizowane poprzez łącza transmisji danych (WAN, WLAN, GSM). Koszty łącza wymaganego w
sprawie monitoringu pokrywa Wykonawca w okresie realizacji oraz 5 lat trwałości Projektu. Dopuszczalna
technologia łączy może być przewodowa, bezprzewodowa lub satelitarna. Serwer centralny zostanie
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 28
wyposażony w odpowiednie oprogramowanie o funkcjonalności pozwalającej na precyzyjny monitoring
produkowanej energii oraz jej kosztów. Serwer centralny ma być zamontowany w Urzędzie Gminy w
Niepołomicach przez Wykonawcę wyłonionego w ramach oddzielnego postępowania przetargowego.
System monitoringu musi być funkcjonalny w użyciu, z możliwością konfiguracji na poziomie użytkownika i
dzięki podłączeniu przez łącza transmisji danych (WAN, WLAN, GSM) do serwera dający możliwość stałego
nadzoru pracy systemów solarnych. Oprócz stałego monitorowania efektów ekologicznych system powinien
zapewnić dostęp do wszystkich istotnych parametrów roboczych systemu grzewczego w celu zdalnego ich
optymalizowania. Zmodelowany schemat systemu grzewczego pozwoli na szybką ocenę przypisanych do
niego charakterystycznych parametrów roboczych dla zobrazowania jego pracy. Możliwa będzie ingerencja w
nastawy parametrów i optymalizacja pracy systemu dla uzyskania niższych kosztów eksploatacji.
Oprogramowanie musi pozwalać na prowadzenie jednoczesnego nadzoru nad wieloma obiektami. Wszystkie
parametry robocze pozwalają na szybkie odnalezienie, kontrolę i modyfikację nastaw. W sposób graficzny
można analizować przebieg zmian parametrów, jak np. temperatury zasilania instalacji grzewczej w dowolnym
okresie czasu, aby oceniać i optymalizować pracę systemu grzewczego.
Weryfikacja wymaganych wskaźników nastąpi z chwilą rozpoczęcia pracy przez każdą instalację objętą
monitoringiem.
5. Wymagana dokumentacja projektowa i powykonawcza
Wykonawca musi wykonać w języku polskim dokumentację projektową tzn. projekt techniczny (lub projekt
budowlany, jeśli jest wymagany) i wykonawczy wraz z opisami i rysunkami niezbędnymi do realizacji robót (w
razie potrzeby uzupełniony szczegółowymi projektami) wraz z opisem zawierającym określenie rodzaju,
zakresu i standardu wykonania robót, dla wszystkich obiektów uczestniczących w inwestycji, wraz z
uzyskaniem wszelkich wymaganych prawem pozwoleń i zgód oraz uzgodnień międzybranżowych. W
szczególności Wykonawca uzyska i utrzyma ważność wszelkich wymaganych zgodnie z polskim prawem
uzgodnień, map, certyfikatów, opinii i decyzji administracyjnych niezbędnych dla zaprojektowania,
wybudowania, uruchomienia i rozpoczęcia eksploatacji instalacji.
Jeżeli prawo lub względy praktyczne wymagają, aby niektóre Dokumenty były poddane weryfikacji przez
osoby uprawnione lub uzgodnieniu przez odpowiednie władze, to przeprowadzenie weryfikacji i/lub uzyskanie
uzgodnień będzie przeprowadzone przez Wykonawcę na jego koszt przed przedłożeniem tej dokumentacji do
zatwierdzenia przez Zamawiającego. Dokonanie weryfikacji i/lub uzyskanie uzgodnień nie przesądza o
zatwierdzeniu przez Zamawiającego, który odmówi zatwierdzenia w każdym przypadku, kiedy stwierdzi, że
dokumentacja nie spełnia wymagań Kontraktu. Prace projektowe należy prowadzić systematycznie przez
okres realizacji Inwestycji zgodnie z Etapami Robót. Wykonawca jest zobowiązany do zapoznania się ze
stanem technicznym i prawnym budynków podczas bezpośredniej obecności w każdej lokalizacji instalacji i
uwzględnienia tych informacji podczas wykonania prac projektowych. Dokumentacja projektowa powinna
obejmować zakres ujęty w stosownym rozporządzeniu oraz zostać sporządzona na podstawie obowiązujących
norm i przepisów. Dokumentacja projektowa powinna zawierać wszelkie niezbędne informacje potrzebne do
zrealizowania zadania inwestycyjnego. Na dokumentację projektową składają się opisy techniczne, obliczenia,
rysunki poglądowe i montażowe oraz inne wymagane dokumenty np. uzgodnienia tzw. branżowe.
Dokumentacja projektowa może zostać odebrana po dostarczeniu Zamawiającemu wersji papierowej wraz z
wersja elektroniczną. Przedstawiony projekt musi zawierać wszelkie niezbędne uzgodnienia oraz decyzje
administracyjne.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 29
Do każdego projektu instalacji kolektorów słonecznych Wykonawca musi załączyć symulację potwierdzającą
obliczenia:
1. uzysku energetycznego
2. pokrycia zapotrzebowania na c.w.u.
3. efektu ekologicznego (określonego w tabeli wskaźników wyników- pkt 3.1 SIWZ)
obliczone wg programu symulacyjnego do obliczeń pracy instalacji kolektorów słonecznych wraz z
uwzględnianiem strat ciepła całej instalacji kolektorów słonecznych.
Dokumentacja
dokumenty:
1.
2.
3.
4.
5.
projektowa dla instalacji pomp ciepła musi obejmować w szczególności następujące
Opracowania geodezyjno – kartograficzne do celów projektowych,
Projekt prac geologicznych,
Projekt zagospodarowania terenu,
Projekt budowlany i proj. wykonawczy technologii pompy ciepła,
Projekt budowlany i proj. wykonawczy technologii dolnego źródła, wraz z numeryczną
symulacją pracy projektowanego dolnego źródła na przestrzeni min. 25 lat eksploatacji,
6. Projekt budowlany i proj. wykonawczy modernizacji wewn. inst. centralnego ogrzewania,
7. Projekt budowlany i proj. wykonawczy zasilania elektrycznego układu i AKPiA
8. Projekt budowlany i proj. wykonawczy konstrukcyjny (w zakresie wykonania niezbędnych
adaptacji budowlanych pomieszczenia pompy ciepła, otworów montażowych, fundamentów
urządzeń itp.)
9. Dokumentacja powykonawcza obejmująca całość zadania,
10. Projekt powykonawczy geologiczny,
11. Instrukcje obsługi i konserwacji,
W przypadkach wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, Dokumentację projektową należy
wykonać zgodnie z wymogami Prawa budowlanego oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2
września 2004 w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych
wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego.
W celu dochowania wymogu, aby po wykonaniu instalacji pozostawić stanu budynku, w tym elewacji i
elementów instalacyjnych w stanie niepogorszonym, Wykonawca przed rozpoczęciem prac jest zobowiązany
wykonać w każdym budynku dokumentację fotograficzną miejsc wykonania instalacji.
Przed przystąpieniem do odbioru instalacji kolektorów słonecznych, paneli fotowoltaicznych i pomp ciepła
Wykonawca dostarczy dokumentację powykonawczą dla każdej lokalizacji, w formie papierowej zbindowanej i
spójnej. Po 2 egzemplarze dla każdej instalacji w wersji papierowej oraz jedną w wersji elektronicznej.
Dokumentacja musi zawierać co najmniej:
1. Stronę tytułową i spis treści
2. Rysunek / plan lokalizacji instalacji
3. Schemat instalacji, opis funkcjonalny całego systemu
4. Charakterystykę wszystkich urządzeń sieci (opis, model, typ, specyfikację techniczną),
5. Rysunki przedstawiające sposób montażu i instalacji,
6. Dokumentację fotograficzną zainstalowanych urządzeń. Wykonawca wykona po cztery zdjęcia
każdej Instalacji obrazujące: poszczególne instalacje wraz z widokiem budynku oraz zbliżenie
miejsca umieszczenia tabliczki informacyjnej i kodu kreskowego ewidencji środków trwałych, a
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 30
następnie przekaże je w formie elektronicznej nie później niż w dniu odbioru częściowego do
Instytucji Zarządzającej i Zamawiającego. Wielkość zdjęć powinna być nie mniejsza niż 9 cm x
13 cm przy rozdzielczości zdjęcia nie mniejszej niż 300 dpi (dots per inch). W opisie pliku
należy powołać Lokalizację Instalacji, wraz z określeniem miejscowości, numeru
administracyjnego budynku oraz lokalizacją wg GPS
7. Instrukcję obsługi
8. Dokumenty gwarancyjne i instrukcję serwisową
6. Wymagany serwis i obsługa gwarancyjna
Wykonawca udzieli gwarancji jakości na wykonany przedmiot zamówienia.
Wykonawca zapewni obsługę gwarancyjną wybudowanego systemu oraz wsparcie techniczne w okresie
gwarancyjnym. Wykonawca musi zapewnić co najmniej 10 letni okres gwarancji dla całego dostarczonego
systemu oraz wszystkich dostarczonych urządzeń i wykonanych prac. Zamawiający oczekuje, że sprzęt
dostarczony w ramach realizacji umowy będzie posiadał świadczenia gwarancyjne oparte na oficjalnej
gwarancji świadczonej przez producenta sprzętu. Dostawca winien zapewnić opiekę techniczną o
charakterze Infolinii serwisowej dla Klienta w okresie gwarancji dostarczonych instalacji oraz w okresie 10
lat po zakończeniu inwestycji. Okres gwarancji liczony będzie od odbioru poszczególnych Instalacji tj.
każdego zainstalowanego i uruchomionego systemu na każdym obiekcie objętym przedmiotem
zamówienia. Wykonawca musi zapewnić czas reakcji serwisu na zgłoszenie - do 24 godzin, usunięcie
wszelkich nieprawidłowości w działaniu wybudowanego systemu maksymalnie w ciągu 48 godzin od
zgłoszenia. Wykonawca musi uruchomić dedykowany numer telefonu na okoliczność nagłych przypadków
dostępny 7 dni w tygodniu i 24 godziny na dobę ( numer ten musi być inny niż uruchomiona Infolinia
serwisowa).
Wykonawca zobowiązany jest zapewnić obsługę zgłoszeń gwarancyjnych i utrzymania numeru telefonu i
adresu poczty elektronicznej do zgłoszeń zdarzeń objętych gwarancją przez cały okres gwarancji.
Ponadto w okresie obowiązywania gwarancji jakości Wykonawca w ramach wynagrodzenia:
a) przeprowadzi okresowe przeglądy, konserwację instalacji i ich poszczególnych elementów zgodnie z
zaleceniami producentów Sprzętu (instrukcją obsługi i dokumentacją techniczną urządzeń);
b) przeprowadzi 2 przeglądy serwisowe wszystkich wykonanych Instalacji (wraz z wymianą czynnika
obiegowego), przy czym, pierwszy przegląd rozpocznie się nie wcześniej niż cztery i pół roku od daty
odbioru poszczególnej instalacji i zakończy się nie później niż na 2 miesiące przed upływem pięciu lat od
daty odbioru poszczególnej instalacji, a drugi przegląd rozpocznie się nie wcześniej niż na 6 miesięcy przed
upływem okresu gwarancji dla poszczególnej instalacji i zakończy się nie później niż na 2 miesiące przed
upływem okresu tej gwarancji;
c) usunie wszelkie wady wykryte w ramach przeglądów w terminie 14 dni od daty wykonania przeglądu i
stwierdzenia wad, a także przeprowadzi – o ile będzie to konieczne – regulację, odpowietrzanie i inne
czynności potrzebne do należytego funkcjonowania Instalacji.
7. Jakość, kontrola i poddanie się pod nadzór
Wykonawca będzie podlegał upoważnionym pracownikom Zamawiającego oraz Instytucji Zarządzającej,
którym jest zobowiązany poddać się pod rygory zarządzania i nadzór.
8. Organizacja – biuro, logistyka
Wykonawca zobowiązany jest do organizacji punktu operacyjno - koordynacyjnego w Niepołomicach oraz
do prowadzenia centrum elektronicznej i telekomunikacyjnej komunikacji z beneficjentami
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 31
instytucjonalnymi, (w tym przyjmowanie stron, obsługa telefoniczna i interaktywny portal internetowy), w
zakresie realizacji technicznej przedmiotu zamówienia.
9. Ogólne wymagania organizacji budowy w kontekście BHP
Montaż urządzeń Wykonawca musi dokonać zgodnie z dokumentacją techniczno ruchową dostarczoną
przez producenta sprzętu. Przed uruchomieniem instalacji wodnych należy dokonać próbę szczelności oraz
kilkakrotnie przepłukać instalacje. W najwyższych punktach instalacji montować odpowietrzniki
automatyczne z zaworami odcinającymi kulowymi lub odpowietrzniki ręczne. Urządzenia elektryczne
muszą być uziemione elektrycznie. W trakcie realizacji budowy należy przestrzegać przepisów BHP i PPOŻ.
Wykonawca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów dot. bezpieczeństwa i higieny pracy oraz
ochrony zdrowia w trakcie całego procesu prowadzonych prac. Podczas realizacji robot budowlanych
wykonania instalacji na dachu występuje ryzyko upadku z wysokości ponad 5,0 m oraz zagrożenie
mogącymi spadać z wysokości materiałami (elementami) budowlanymi i narzędziami. Prace wykonywane
na wysokości - na połaci dachu, ze względu na duże zagrożenie zdrowia i życia pracowników należy
prowadzić ze szczególną ostrożnością, zgodnie z obowiązującymi przepisami BHP. Przy wykonywaniu prac
na wysokości ponad 1,0 m stanowiska pracy należy wyposażyć w poręcze ochronne o wysokości 1,1m,
barierki pośrednie, krawężniki ochronne o wysokości 0,15 m (umieszczone w poziomie stanowiska pracy).
Do pracy na tych stanowiskach należy stosować sprzęt ochrony osobistej przed upadkiem z wysokości.
Przy pracy ponad poziomem terenu lub podłogi powyżej 2 m każdy zatrudniony pracownik musi być
wyposażony w szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem oraz linką bezpieczeństwa o długości odpowiedniej
dla danego stanowiska. W żadnym przypadku nie wolno zatrudniać pracowników do prac na wysokości bez
odpowiednich zabezpieczeń i stosownego przeszkolenia. Wg obowiązujących przepisów wolno stosować
urządzenia zabezpieczające przed upadkiem z wysokości tylko w połączeniu z szelkami bezpieczeństwa.
Uchwyt mocujący szelki bezpieczeństwa musi być połączony bezpośrednio, bez dodatkowych lin lub
zatrzasków. Systemy zabezpieczające przed upadkiem z wysokości należy stosować zgodnie z instrukcją
producenta systemu. Instrukcja użytkowania powinna znajdować się w bezpiecznym i suchym miejscu tak,
żeby użytkownik mógł mieć do niej dostęp w każdej chwili. Sprzęt ten ma dostarczyć na teren budowy
Wykonawca.
Przed przystąpieniem do pracy każdy pracownik zatrudniony na budowie musi obowiązkowo odbyć
szkolenie wstępne na stanowisku pracy. Fakt przeszkolenia należy odnotować w rejestrze szkoleń
stanowiskowych. Rejestr powinien być przechowywany u kierownika budowy. Wykonawca powinien
wyposażyć stanowiska pracy w sprzęt i środki zabezpieczające. Instruktaż pracowników, przed
przystąpieniem do wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych, powinien obejmować imienny podział
pracy, kolejność wykonywania zadań, wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy poszczególnych
czynnościach.
Kolektor słoneczny należy tak instalować, aby nie wymagało to żadnej ingerencji w elementy konstrukcyjne
budynków. Instalacja wymaga zamontowania na dachu lub na terenie posesji zestawu kolektorów, a
wewnątrz domu wymiennika ciepła i pozostałej instalacji. Wykończenie instalacji wymaga pozostawienia
stanu budynku, w tym elewacji i elementów instalacyjnych w stanie niepogorszonym. Wykończenie prac
musi zawierać wszystkie aspekty dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i konserwacji układu.
10. Pozostałe wymagania dotyczące instalacji kolektorów słonecznych, układów fotowoltaicznych i pomp
ciepła.
Pozostałe opisy i wymagania dotyczące instalacji kolektorów słonecznych, układów fotowoltaicznych i
pomp ciepła zawiera PFU- Załącznik nr 10 do SIWZ oraz Wzór Umowy Załącznik nr 5 do SIWZ.
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 32
"Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy
z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej"
str. 33
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards