FRUSTRACJA I STRES W ŻYCIU I W PRACY CZŁOWIEKA

advertisement
CZŁOWIEK W
SYTUACJI STRESU
„Bóg obdarzył nas pogodą ducha,
aby akceptować rzeczy,
których nie możemy zmienić;
odwagą, aby zmieniać rzeczy,
które możemy zmienić
oraz mądrością,
aby widzieć różnicę.”
Radę samokształceniową przeprowadziły:
p. Agata Choińska i p. Joanna Rusiecka
29.09.13
1
STRES
 Stres to uczucia i przekonania, które się pojawiają,
gdy mamy przeświadczenie, że nie radzimy sobie
ze stawianymi nam wymogami (czasami jednak
tylko nam się wydaje, że ktoś wobec nas stawia
takie, a nie inne wymogi).
Stres występuje w sytuacji trudnej, podczas której
nie możemy zastosować znanych sobie, wcześniej
wypróbowanych sposobów reagowania. Powstaje
w wyniku zagrożenia, utrudnienia lub niemożności
realizacji ważnych dla nas celów, zadań, wartości.
29.09.13
2
TRZY FAZY STRESU
 alarmowa (ogólnej mobilizacji organizmu)
 przystosowania (odporności i obrony
w miejscu uszkodzenia)
 wyczerpania (utraty zdolności obronnych,
gdy stresor działa zbyt długo).
29.09.13
3
KRÓTKOTRWAŁE
OBJAWY STRESU
 przyspieszone bicie
serca
 wzrost aktywności
gruczołów potowych
 zimne kończyny dłonie i stopy
 zimna skóra
 mdłości lub wymioty
 biegunka
29.09.13
 przyspieszony oddech
 zawroty głowy
 suchość lub nadmierna
wilgoć w ustach
 napięcie mięśni
4
DŁUGOTRWAŁE OBJAWY
STRESU
 zmiana apetytu (najczęściej
przejawiająca się utratą
łaknienia, czasami jego
podwyższeniem)
 poczucie zimna
 bóle
 wrażenie chronicznego
osłabienia
29.09.13
dolegliwości fizyczne:
 problemy trawienne
 bóle pleców
 astma
 problemy skórne
 bóle głowy
5
OBJAWY FIZYCZNE
STRESU











kołatanie serca i trudności z oddychaniem
skurcze żołądka
bóle głowy
zaparcia lub biegunki
bóle o nie wyjaśnionej przyczynie
suchość w ustach
drżenie kończyn
nudności
obfite pocenie
rozszerzenie źrenic
przyspieszenie tętna
29.09.13
6
SYMPTOMY
EMOCJONALNE STRESU
 trudności w procesach myślowych - chaos myślowy, niemożność skoncentrowania







uwagi
lęk, niepokój
złe samopoczucie
poczucie utraty kontroli i przygnębienie
poczucie, że jest się „gorszym", „bezużytecznym", „dysfunkcjonalnym"
zmiany nastroju
– frustracja
– depresja
– wrogość
– bezradność
– rozdrażnienie
– irytacja
– nerwowość
– poczucie niepokoju
ospałość
sięganie po papierosy, leki, alkohol, narkotyki
29.09.13
7
SYMTOMY
BEHAWIORALNE STRESU









29.09.13
podnoszenie głosu
zwiększenie tempa mówienia
ziewanie
tiki nerwowe
obgryzanie paznokci
„bębnienie" palcami o blat stołu
brak troski o własny wygląd
negatywny, przykry nastrój
– agresja
– obronność
– krytycyzm
– zirytowanie
– irracjonalność
– przesada w sposobie reagowania
obniżenie efektywności
– negatywne nastawienie
– utrata obiektywizmu
– niezdolność do koncentracji i podejmowania
decyzji
– kłopoty z pamięcią
– zwiększona podatność na wypadki
– częstsze popełnianie błędów
8
METODY RADZENIA
SOBIE ZE STRESEM
 spotkanie z kimś bliskim, kto zawsze podnosi nas na duchu
rozmowa z kimś, komu ufamy i kto naprawdę ma ochotę nas wysłuchać. Wówczas
możemy pozwolić sobie na okazywanie słabości, przyznanie się do błędów i w pełni
być sobą
znalezienie oparcia w bliskich, którzy ukażą nam wyraźne powody do pozytywnego
patrzenia na własną osobę
pozwólmy sobie pomóc - jeżeli ktoś oferuje nam wsparcie w trudnym momentach,
skorzystajmy z niego
 stosowanie technik relaksacyjnych polegających na kontrolowaniu oddechu
uprawianie sportu, ponieważ wzmacnia ono nasz system odpornościowy i pozwala
odbiec myślami od problemów
zdrowe odżywianie się, ponieważ „w zdrowym ciele - zdrowy duch"
uczestniczenie w sytuacjach, w których mamy do czynienia z namiastką „terapii
śmiechem". Prawdą bowiem jest, że „śmiech to zdrowie", ponieważ wówczas nasze
serce pracuje wydajniej, a krew szybciej krąży.
29.09.13
9
METODY RADZENIA
SOBIE ZE STRESEM cd
nauczenie się lepszej gospodarki własnym czasem - sporządzaj plan dnia, a nawet
tygodnia, spis rzeczy, które masz do załatwienia bardzo pilnie i takich, które mogą jeszcze
zaczekać
przejrzyste zorganizowanie własnego miejsca pracy czy też nauki
stawianie sobie realistycznych celów, tak aby z jednej strony nie być dla siebie zbyt
wymagającym, ale z drugiej wykorzystywać swój potencjał przy podejmowanych
działaniach
dawanie sobie przyzwolenia na „ludzką niedoskonałość”, ponieważ każdy popełnia błędy,
więc musimy być dla siebie, jak najbardziej tolerancyjni
wygospodarowywanie czasu właśnie i tylko dla siebie. Podczas jego trwania należy
„podarować sobie odrobinę przyjemności" i spędzić go tak, jak nam to najbardziej
odpowiada. Dobrze jest wówczas odizolować się od przeszkadzających bodźców
zewnętrznych, a więc wyłączyć telefon, przejść do wyciszonego miejsca
częste kontaktowanie się z naturą, ponieważ pachnący świeżością las i śpiew ptaków może
dostarczyć energii, której nie mają w sobie miejskie „pejzaże” .
29.09.13
10
STRES POZYTYWNY
 Eustres
występuje wtedy, gdy zmiana w organizmie
spowodowana czynnikami stresującymi daje
użyteczny efekt.
Wspomaga on lepszą koncentrację, pozwala na
zwiększenie wysiłku
i osiągnięcie lepszej sprawności.
Dostarcza zainteresowań, ekscytacji życiem,
zadowolenia, wspomaga pozytywny obraz
człowieka.
29.09.13
11
STRES SZKODLIWY
 Distres
występuje wtedy, gdy zarówno ciało, jak i umysł
człowieka są wyczerpane wskutek
powtarzającego się kontaktu z czynnikami
stresującymi.
Jest to stan nieprzyjemny, szkodliwy dla
organizmu, obniżający sprawność psychiczną
i fizyczną, a w konsekwencji prowadzący
do chorób psychosomatycznych.
29.09.13
12
WZORY ZACHOWAŃ
ZWIĄZANE ZE STRESEM
WZÓR „A”:
 stała walka o osiągnięcie
sukcesu
 wrogie nastawienie do
otoczenia
 poczucie presji czasu,
stały pośpiech
 nadmierna rywalizacja
 łatwo wyrażana agresja
 niecierpliwość
29.09.13
WZÓR „B”:
 zmierzanie do celu bez
walki
 brak wrogości do
otoczenia
 brak presji czasu i
pośpiechu
 skłonność do współpracy
 umiarkowana agresja
 cierpliwość
13
OBRONA PRZED STRESEM
 wyparcie - niedopuszczanie do świadomości przykrych,




niepokojących myśli, wyobrażeń, nieakceptowanych potrzeb
i emocji;
przemieszczenie - wyładowanie wypartych i tłumionych emocji
i uczuć w sytuacjach mniej niebezpiecznych niż wywołujące te
doznania lub zaspakajanie potrzeb na innych obiektach i w
innych sytuacjach niż wynika to z natury;
racjonalizacja - usprawiedliwienie i uzasadnienie negatywnie
ocenianych zachowań jako właściwych, nadawanie
pozytywnych znaczeń negatywnie ocenianym motywom
działania;
projekcja - nieświadome przypisywanie innym osobom
własnych nieakceptowanych cech, obwinianiu i przesadnym
krytykowaniu innych;
sublimacja - zaspakajanie potrzeb, instynktów uznanych za
prymitywne, rozładowywanie emocji w sposób umożliwiający
nadanie mu wysokiej wartości kulturowej;
29.09.13
14
OBRONA PRZED STRESEM
cd.
 kompensacja - działanie na rzecz umniejszenia własnych






braków wypracowanymi cechami pozytywnymi;
identyfikacja - podnoszenie samooceny poprzez utożsamianie
się z osobą podziwianą;
regresja - cofnięcie do wcześniejszego poziomu rozwoju;
fantazjowanie - zaspakajanie niespełnionych potrzeb i pragnień
w wyobraźni;
introjekcja - unikanie niepokojów, konfliktów poprzez
przyjęcie zewnętrznych wartości, norm jako własnych;
izolacja - oddzielenie emocji od sytuacji urazowych, unikanie
aktywności mogącej wywołać negatywne uczucia;
reakcja upozorowana - demonstrowanie zachowań
przeciwnych poprzez nieświadome ukrywanie i rozładowywanie
nieakceptowanych tendencji.
29.09.13
15
SPOSOBY UNIKANIA
STRESU
 planowanie (wybór celów, sformułowanie wytycznych,
ustalenie sposobów realizacji)
 notowanie (zapisanie celów zawodowych i osobistych,
ich hierarchizacja, rejestrowanie postępów)
 nieodkładanie na później (unikanie odwlekania,
perfekcjonizmu, niewłaściwych
zobowiązań, zwodzenia,
podejmowania zbyt wielkich
zobowiązań)
 rozrywka (umiejętność odpoczywania, oderwania się
od pracy zawodowej).
29.09.13
16
FRUSTRACJA
 Frustracja
to przykry stan emocjonalny powodowany
niemożnością zrealizowania jakiegoś - na ogół
ważnego - planu, projektu, zamysłu,
przedsięwzięcia, albo poczuciem, że to „coś”
ważnego przebiega (lub przebiegło) źle.
Frustracji towarzyszy stan napięcia
emocjonalnego.
29.09.13
17
NA FRUSTRACJĘ MA
WPŁYW
 świadomość
 podświadomość
 głębokie przekonania
29.09.13
18
CECHY CHARAKTERU, KTÓRE
POMAGAJĄ W RADZENIU SOBIE
Z FRUSTRACJĄ I STRESEM
 poczucie własnej
wartości
 poczucie obfitości
 proaktywność
29.09.13
19
DEPRESJA
 Depresję myli się czasem z frustracją, smutkiem
lub nudą.
Można o niej mówić dopiero wtedy, gdy oprócz
obniżonego nastroju czy apatii występuje również
patologiczny brak zainteresowania codziennymi
przejawami życia: wstawaniem z łóżka, myciem,
jedzeniem .
29.09.13
20
OBJAWY DEPRESJI
 * rozpacz, smutek, apatia,
* zamartwianie się, złe samopoczucie, uczucie wewnętrznego
napięcia, niepokoju,
* wyczerpanie, poczucie ciągłego zmęczenia, ociężałości,
* niechęć do pracy, wykonywania codziennych czynności,
* utrata zainteresowań, brak zadowolenia z życia, niechęć do
życia,
* negatywne postrzeganie samego siebie,
* unikanie kontaktów z innymi ludźmi,
* napady nie kontrolowanego płaczu,
* zaburzenia snu (np. nadmierna senność, wczesne budzenie
się, płytki sen),
* bóle głowy, mięśni,
* zaburzenia łaknienia i trawienia,
* kłopoty z koncentracją uwagi i pamięcią.
29.09.13
21
SIEDEM RAD,
JAK ZAPOBIEGAĆ
DEPRESJI
29.09.13
22
RADA PIERWSZA
Stwórz swoją wizję i misję życia. Zastanów się, co
chciałbyś w życiu osiągnąć i jak chciałbyś żyć.
Równie ważna jest zabawa, rozumiana jako
przerywnik, a nie cel sam w sobie. Czas relaksu
jest niezwykle potrzebny, ponieważ depresja czy
podobny jej stan może być efektem wypalenia,
przepracowania, przedłużającego się stresu.
Młodzi Japończycy z takich względów uciekają do
hikikomori, czyli zamknięcia się w domu,
odizolowania od społeczeństwa, nawet od
najbliższych.
29.09.13
23
RADA DRUGA
Inwestuj w siebie i właściwie odpoczywaj.
Przyda Ci się tu znajomość zarządzania sobą w
czasie.
Za dużo wydarzeń, przeżyć, zbyt wiele różnych
doświadczeń i wrażeń powoduje, że osiąga się w
końcu stan, w którym trudno już o fascynacje,
napięcie czy nawet zaciekawienie.
29.09.13
24
RADA TRZECIA
Nie rzucaj się w wir życia,
dawkuj doświadczenia w
dostosowanych do wieku i
trybu życia porcjach. Masz
przed sobą długie życie.
Nie musisz przeżyć
wszystkiego (nawet nie
powinieneś) w jego pierwszej
połowie.
29.09.13
25
RADA CZWARTA
Dbaj o rodzinę i przyjaciół. Niezwykle ważnym
"antydepresyjnym czynnikiem" są bliscy ludzie:
rodzina i przyjaciele. Podtrzymuj z nimi kontakty.
Rozmawiaj na ważne tematy. Nie odsuwaj się od
bliskich Ci ludzi. Szukaj u nich pomocy i
wsparcia. Mów także o swoich nastrojach, o
uczuciach, o tym, co Cię martwi czy niepokoi.
29.09.13
26
RADA PIĄTA
Modlitwa może pomóc, bądź jednak
ostrożny w kontaktach z tymi, którzy
ofiarowują Ci sposób na życie w ramach
nowych ruchów religijnych. W religii
można znaleźć ukojenie czy odnaleźć sens
życia, ale niektóre sekty wykorzystują
idealistycznie nastawionych młodych ludzi.
29.09.13
27
RADA SZÓSTA
Nie oglądaj filmów i programów telewizyjnych
pełnych przemocy i przedstawiających wyłącznie
zły obraz świata. Depresja jest często
konsekwencją wszechogarniającego smutku czy
nastroju negatywnej oceny wszystkiego, co nas
otacza. Broń się przed pesymizmem w życiu.
Często oglądaj komedie i ciekawe programy
rozrywkowe. Czytaj wartościową literaturę.
Szukaj pozytywnych zdarzeń i informacji.
29.09.13
28
RADA SIÓDMA
Rozejrzyj się dookoła i sprawdź, czy może jest ktoś,
komu jesteś w stanie pomóc, a czyjeś życie za
Twoją sprawą stanie się lepsze, lżejsze, bardziej
wartościowe. Udaj się do najbliższego szpitala,
domu dziecka, hospicjum, domu spokojnej starości
- pewnie potrzebują tam kogoś do pomocy. Wiedz
bowiem, że nie mają depresji Ci ludzie, którzy
pomagają innym.
29.09.13
29
KONIEC
29.09.13
30
Download
Random flashcards
Create flashcards