Planeta

advertisement
Układ Słoneczny
JUDYTA NOWAK
KL. VI B
1
Co to jest?
Układ Słoneczny to układ planetarny składający się ze Słońca i
powiązanych z nim grawitacyjnie ciał niebieskich. Ciała te to osiem
planet i ich księżyców oraz niezliczone miliardy innych ciał Układu
Słonecznego, do których zalicza się planetoidy, komety, meteoroidy i
pył międzyplanetarny.
Planeta - to ciało niebieskie krążące dookoła gwiazdy, obracające się
wokół własnej osi i świecące światłem odbitym od gwiazd.
2
Jak powstał Układ Słoneczny
Powstanie Układu Słonecznego wyjaśnia teoria Wielkiego Wybuchu.
Układ Słoneczny powstał około 5 - 6 miliardów lat temu z obłoku gazowo pyłowego, który przyciągał materię ku gęstniejącemu jądru. W środku obłoku
gaz kurczył się szybciej niż w zewnętrznych warstwach i powstało Słońce, a
pozostała materia utworzyła dysk wokół niego.
Ok. 50 milionów lat później zaczęły zachodzić reakcje jądrowe (przekształcenie
wodoru w hel), co spowodowało, że Słońce zaczęło świecić.
We wcześniej powstałym dysku cząsteczki się ze sobą zderzały i łączyły w pył
tworząc większe obiekty. Kolizje różnorodnych obiektów doprowadziły do
powstania dużych ciał, z których ostatecznie powstały planety. W pierwszej
kolejności utworzyły się 4 planety wewnętrzne czyli: Merkury, Wenus, Ziemia i
Mars. Planety zewnętrzne zaś tworzyły głównie gazy, a uformowały się one ze
skalno - lodowych brył krążących w dalszej odległości od Słońca.
3
Ciała planetarne
Słońce i planety nie są jedynymi ciałami Układu Słonecznego. Przerwę między
Marsem a Jowiszem zapełnia pas planetoid. Naukowcy uważają, że mogłaby
się z nich utworzyć kolejna planeta, jednak grawitacja Jowisza nie pozwoliła na
to.
Innymi ciałami znajdującymi się w naszym Układzie są komety. Przebywają
one na obrzeżach zewnętrznego Układu Słonecznego poza orbitą Neptuna.
Podobnie jak planety zewnętrzne, komety zbudowane są ze skał, lodu
wodnego, zamrożonego metanu, amoniaku i cyjanowodoru.
Układ Słoneczny jest otoczony przez Chmurę Oorta - wiązkę komet, a
łącznikiem między nim a wewnętrznym Układem Słonecznym jest pas Kuipera
- rejon poza orbitą Neptuna, zawierający wiele małych, lodowych ciał.
4
Obiekty w Układzie Słonecznym
Wokół Słońca krąży 8 planet: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran i
Neptun, Pluton*. Oprócz nich znajdują się w nim satelity naturalne niektórych planet,
pas planetoid pomiędzy Marsem a Jowiszem, komety, ciała meteorytowe, pył oraz gaz
międzyplanetarny.
* Pluton stracił status planety w dniu 23.08.2006. W tej chwili należy on do osobnej
kategorii ciał Układu Słonecznego zwanych planetami karłowatymi.
5
6
Słońce




Średnica (km): 1.392.000
Masa (Ziemia = 1): 332.950
Gęstość (g/cm³, Woda = 1): 1,41
Okres obrotu: ok. 27 dni
Słońce jest naszą najbliższą gwiazdą, która jest
centrum naszego Układu i wokół której planety
krążą po eliptycznych orbitach. Maksymalna
temperatura na Słońcu osiąga +6000°C,
minimalna +3870°C, a temperatura jądra wynosi
aż +15mln°C.
Słońce składa się z czterech warstw: korony
słonecznej (którą można oglądać podczas
zaćmienia Słońca), chromosfery (w której
zachodzą erupcje), fonosfery (będącą właściwą
powierzchnią Słońca) i jądra (w którym powstaje
światło i ciepło).
7
Merkury






Odległość od Słońca (mln km): 59,9
Średnica (km): 4878
Masa (Ziemia = 1): 0,056
Objętość (Ziemia = 1): 0,05
Gęstość (g/cm³): 5,43
Liczba znanych księżyców: 0
Merkury jest najmniejszą planetą w Układzie
Słonecznym. Jedna z pięciu planet widocznych
gołym okiem, Merkury posiada średnicę równika
4879 kilometrów. Rok na Merkurym to zaledwie 88
dni Jeden dzień na Merkurym trwa 176 ziemskich
dni.
Ze względu na bliskość Słońca, Merkury jest trudną
do zbadania planetą. Tylko dwa statki kosmiczne
kiedykolwiek odwiedziły Merkurego.
Merkury został nazwany na cześć rzymskiego
posłańca bogów.
8
Wenus




Wenus jest jedną z czterech planet
skalistych w Układzie Słonecznym. Pod
względem wielkości i masy jest bardzo
podobna do Ziemi. Średnica Wenus jest
zaledwie o 650 km mniejsza od ziemskiej, a
jej masa jest równa 81,5% masy Ziemi.
Jednakże warunki na powierzchni Wenus
różnią się diametralnie od tych na Ziemi, ze
względu na gęstą atmosferę złożoną
głównie z dwutlenku węgla.
Wenus nazywana jest Gwiazdą Poranną
(Jutrzenką) albo Gwiazdą Wieczorną, gdyż
jest widoczna w nocy przez ok. 3 godziny
Średnia odległość od Słońca: 108,2 mln km przed wschodem lub po zachodzie Słońca.
Okres obiegu: 223,7 dnia
Nazwa planety wywodzi się od rzymskiej
Okres obrotu: 243 dni
bogini miłości – Wenus.
Liczba znanych księżyców: 0
9
Ziemia




Odległość od Słońca: 152 mln km
Okres obiegu: 365,26 dnia
Okres obrotu: 23,93 dnia
Liczba znanych księżyców: 1
Ziemia jest trzecią planetą od Słońca i jedyną,
na której istnieje życie (bynajmniej dotychczas
nie udowodniono go na innych planetach
naszego Układu Słonecznego). Uważa się, że
powstała ona około 4,6 miliarda lat temu, a jej
temperatura
wynosiła
wtedy
4000°C.
Wyjątkowość Ziemi polega na tym, że
występuje na niej woda i zawierająca tlen
atmosfera. W grudniu Ziemia znajduje się
nieco bliżej Słońca, a w czerwcu jest
najbardziej od niego oddalona. Oś Ziemi jest
nachylona w stosunku do Słońca, dzięki czemu
mamy pory roku. Obroty Ziemi wokół własnej
osi powodują zjawiska dnia i nocy.
10
Mars
Mars jest widoczny na niebie jako czerwony,
podobny do gwiazdy punkt. Jest on skalistą
planetą, którą pokrywają czerwone pustynie,
stąd popularna nazwa - Czerwona Planeta.
Atmosfera składa się w większości z dwutlenku
węgla, co uniemożliwia oddychanie. Występują
tam potężne burze pyłowe, jest tam niezwykle
zimno. Maksymalna temperatura na Marsie
dochodzi do +27°C, a minimalna -126°C.
Odległość od Słońca (mln km): 227,9
Okres obiegu wokół Słońca: 686,74 dnia Mars jest planetą najbardziej podobną do Ziemi
i dlatego od dawna się podejrzewa, że na jego
Średnica (km): 6788
powierzchni mogą istnieć (lub istniały) jakieś
Masa (Ziemia = 1): 0,107
formy życia.
Objętość (Ziemia = 1): 0,15





 Gęstość (g/cm³): 3,04
 Liczba znanych księżyców: 2
11
Jowisz
Jowisz jest pierwszą z czterech wielkich planet
- gazowych gigantów i jednocześnie największą
planetą Układu Słonecznego. Jest on gazową
kulą, choć posiada prawdopodobnie jądro
z płynnych skał. Jego masa jest równa 320
masom Ziemi i, co ciekawe, jest około dwa razy
większa niż łączna masa wszystkich pozostałych
planet należących do Układu Słonecznego.








Odległość od Słońca (mln km): 778,3
Okres obiegu wokół Słońca: 11 lat 315 dni
Okres rotacji: 9,8 godzin
Średnica (km): 142800
Masa (Ziemia = 1): 317,9
Objętość (Ziemia = 1): 1316
Gęstość (g/cm³): 1,32
Liczba znanych księżyców: 63
12
Saturn
Saturn jest szóstą planetą od Słońca, drugą co
do wielkości (po Jowiszu), planetą naszego
Układu. Jest jedną z planet zewnętrznych,
gazowych gigantów. Jest bardzo zimny,
ponieważ znajduje się bardzo daleko od Słońca
i otrzymuje od niego zaledwie 1/10 ilości ciepła
i światła co Ziemia. Pierścienie wokół Saturna,
odkryte przez Galileusza, czynią go jedną
Odległość od Słońca (mln km): 1427
Okres obiegu wokół Słońca: 29 lat 167 dni z najpiękniejszych planet Układu Słonecznego.
Są ich setki, a rozciągają się one na przestrzeni
Okres rotacji: 10 h 14 min
tysięcy kilometrów. Prawdopodobnie składają
Średnica (km): 120660
się z milionów brył lodu o średnicy od kilku
Masa (Ziemia = 1): 95,1
centymetrów do kilkudziesięciu metrów.
Objętość (Ziemia = 1): 755






 Gęstość (g/cm³): 0,7
 Liczba znanych księżyców: 60
13
Uran
Uran jest kolejną spośród planet zewnętrznych,
będących gazowymi olbrzymami. Z Ziemi jest ledwo
widoczny nawet przez teleskop.
Na Uranie są tylko dwie pory roku lato i zima. Lato
trwa 42 lata. Ma on najzimniejszą atmosferę
planety w Układzie Słonecznym, o minimalnej
temperaturze -224 °C. Na planecie można byłoby
pomieścić 63 ziemie.








Odległość od Słońca (mln km): 2870
Okres obiegu wokół Słońca: 84,014 lat
Okres rotacji: 10 h 49 min
Średnica (km): 51108
Masa (Ziemia = 1): 14,5
Objętość (Ziemia = 1): 52
Gęstość (g/cm³): 1,27
Liczba znanych księżyców: 27
14
Neptun








Neptun jest najbardziej odległą i najmniejszą
planetą gazową. Jądro Neptuna stanowi około
50% jego objętości i jest zbudowane ze skał
i lodu. Otacza je amoniak i metan, co nadaje
mu niebieskie zabarwienie. Prędkość wiatrów
dochodzi do 2,5 tys. km/h. Występują tam
również burze w formie wielkiej ciemnej
plamy. Na jednym z księżyców Neptuna,
Odległość od Słońca (mln km): 4497
lodowym Trytonie, odkryto także gejzery.
Okres obiegu wokół Słońca: 164,78 lat Sonda Voyager 2 potwierdziła wcześniejsze
Okres rotacji: 15 h 40 min
przypuszczenia o istnieniu pierścieni wokół
Średnica (km): 49530
Neptuna.
Masa (Ziemia = 1): 17,2
Objętość (Ziemia = 1): 44
Gęstość (g/cm³): 1,77
Liczba znanych księżyców: 13
15
16
Pluton
W ostatnich latach Pluton zaczął budzić wiele
kontrowersji. W środowisku astronomów zdania
na temat Plutona są podzielone. To dlatego, że
w ostatnich latach zaczęto odkrywać dużą liczbę
obiektów położonych jeszcze dalej i krążących
wokół Słońca, które trudno byłoby nazwać
planetami. Pluton nie „zmieścił” się w nowej
naukowej definicji planety.
Pluton okrąża Sońce w czasie 249 lat. Jego
orbita znajduje się w niektórych momentach
bliżej Słońca niż orbita Neptuna. Pluton obraca
się wokół własnej osi w kierunku przeciwnym
niż większość planet, w czasie 6.39 dnia.
Atmosfera odtwarza się w momencie
gdy Pluton znajduje się w najmniejszej
możliwej odległości od Słońca. Natomiast
gdy odległość się zwiększa, ulega zamarzaniu.
17
Księżyc
Jedyny naturalny satelita Ziemi. Jest piątym co do
wielkości księżycem w Układzie Słonecznym.
Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka
Księżyca to 384 399 km, co stanowi mniej więcej
trzydziestokrotność średnicy ziemskiej.
Na Księżycu jest bardzo gorąco w ciągu dnia i
bardzo zimno w nocy. Średnia temperatura w
dzień wynosi 107 st. C, a w nocy -153 st. C.
 Średnica: (km) 3474
 Masa: 70 trylionów ton.
 Prędkość obiegu wokół Ziemi:
3700 km/h
 Okres obrotu: ok. 27 dni
Nie ma tzw. „ciemnej strony” Księżyca. W
rzeczywistości obie jego strony są tak samo
oświetlane przez Słońce. Strona jaśniejsza to ta,
która skierowana jest w kierunku Ziemi, zaś ta
„ciemna” to strona przeciwna, która jest dla nas
niewidoczna.
18
Źródła informacji:
1. „Układ Słoneczny” - http://www.astronomia.biz.pl/uklad_sloneczny.html#
2. Wikipedia – „Układ Słoneczny” https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_S%C5%82oneczny
3. „Układ Słoneczny” - http://naszkosmos.eu.interiowo.pl/inne.html
4. 11 giga interesujących ciekawostek o Księżycu - http://gigalol.pl/arts/11-gigainteresujacych-ciekawostek-o-ksiezycu,3403,1.html
5. http://odkrywcyplanet.pl
6. „Ciała tworzące Układ Słoneczny” http://astro.ia.uz.zgora.pl/~tygrysek/site/ciala/ciala.html
7. „Pluton, dziewiąta planeta?” https://www.bryk.pl/wypracowania/fizyka/wszech%C5%9Bwiat_i_cia%C5%82a_nie
bieskie/13599-pluton_dziewi%C4%85ta_planeta.html
19
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards