Żydzi radomscy podczas II wojny światowej (2392384)

advertisement
Po raz pierwszy obecność Żydów w
Radomiu potwierdza inwentarz miejski z
1567 roku, informując o opustoszałych
placach przy ulicy Żydowskiej.
Dokument nie podaje żadnych
precyzyjniejszych danych na temat
społeczności mojżeszowej w mieście.
W zachowanej dokumentacji kolejne
informacje o Żydach pojawiają się dopiero w
roku 1724, kiedy to August II Mocny wydał dla
miasta przywilej de non tolerandis Judaeis,
zgodnie z którym Żydom zabroniono
zarobkowania w obrębie murów miejskich.
Przywilej ten był zapewne skutkiem rywalizacji,
jaką toczyli radomscy mieszczańscy
handlarze z żydowską konkurencją.
Handel był intratnym zajęciem, zwłaszcza
podczas odbywającego się w mieście
Trybunału Skarbowego Koronnego.
Liczby starozakonnych w tym okresie nie da się
dokładnie określić, szacuje się ją na około 120
osób.
Jurydyka starościńska stała się zalążkiem
przyszłej dzielnicy żydowskiej w mieście.
Wkraczający do Radomia żołnierze
niemieccy obcinali Żydom brody i
gwałcili kobiety.
W Radomiu po zajęciu miasta przez
wojska niemieckie znajdowała się
ekspozytura Einsatzkommando 6/II z
Radomska, której funkcjonariusze
dokonywali rabunków i prześladowali
ludność polską i żydowską.
23 września 1939 grupę Żydów uwięziono w
synagodze, potem przewieziono do piwnic
Fabryki Broni, gdzie długie godziny bito i
znęcano się nad nimi.
10 i 11 listopada 1939 Niemcy aresztowali
przedstawicieli polskiej i żydowskiej
inteligencji, w tym wielu lekarzy, nad którymi
znęcali się w areszcie.
Od samego początku okupacji Niemcy
zaczęli wykorzystywać Polaków i Żydów
do prac przymusowych, co miało z ich
punktu widzenia uzasadnienie zarówno
gospodarcze jak i ideologiczne,
ponieważ służyło wyzyskaniu siły
roboczej i jej eksterminacji przez pracę.
Po zajęciu miasta przez Niemców zmuszali
oni Żydów do nieodpłatnej pracy przy
porządkowaniu miasta i usuwaniu
niewybuchów, nie wyposażając ich w
niezbędne narzędzia czy
zabezpieczenia.
Niekiedy prace nakazywane Żydom były
pozbawione sensu, przekraczały ich
fizyczne możliwości i służyły jedynie
szykanowaniu.
26 października 1939 wprowadzono przymus
pracy dla Polaków i Żydów, który obejmował
osoby liczące od 14 do 60 lat.
Od 20 czerwca 1940 wydłużono dopuszczalny
czas pracy do 10 godzin dziennie, a w tzw.
pogotowiu pracy nawet powyżej tego limitu.
Żydzi pracowali przez siedem dni w tygodniu, a
więc także w niedziele i święta.
Pracowali oni często bez niezbędnych narzędzi i
ubioru ochronnego.
Praca nie była opłacana, a robotnicy
otrzymywali głodowe racje żywnościowe.
W 1940 z Radomia wywożono Żydów do
obozów pracy przymusowej na
Lubelszczyźnie, gdzie pracowali przy
budowie dróg.
Z Radomia wywieziono do tych prac około
800 osób.
Pierwsze nieoficjalne informacje o planach
utworzenia getta pojawiły się w Radomiu już
w styczniu 1940.
Jednak rozporządzenie o powstaniu
zamkniętych dzielnic mieszkaniowych
wydane przez starostę radomskiego Kujatha
zostało wydane 3 kwietnia 1941.
Ludność polska miała opuścić wyznaczony na
getto obszar do 10 kwietnia.
Termin przenosin dla Żydów wyznaczono na 12
kwietnia.
Żydowskim mieszkańcom pozwolono zabrać do
25 kilogramów dobytku na osobę.
W skład getta wchodziły dwie odrębne części –
śródmiejska i w dzielnicy Glinice.
Granice tzw. dużego getta w Śródmieściu
obejmowały tradycyjną dzielnicę żydowską
W dużym getcie mieszkało około 25 tys.
ludzi.
Jedyna brama do getta znajdowała się
przy ulicy Wałowej
Tzw. małe getto na Glinicach powstało na
terenach zamieszkanych przez ludność
zarówno polską jak i żydowską.
Mieszkało tu około 8 tys. ludzi.
Koszty wzniesienia ogrodzenia oraz ustawienia
tablic informacyjnych obciążały Żydów.
Granice wytyczonego na Glinicach getta
biegły:
Na koniec listopada 1941 w obu częściach
radomskiego getta znajdowało się 3989
mieszkań (6529 izb), w których było
zameldowanych 25658 osób.
Getto przestało istnieć po akcji likwidacyjnej
przeprowadzonej przez Niemców w dwóch
etapach 4-5 sierpnia i 16-18 sierpnia 1942.
Blisko 30 tys. mieszkańców getta, którzy dożyli
do akcji likwidacyjnej, wywieziono do Treblinki
i tam wymordowano.
Ostatecznie to tzw. szczątkowe getto w
Radomiu zostało zlikwidowane w lipcu 1944.
Podczas II wojny światowej zniszczono
jakąkolwiek pamiątkę po Żydach.
Zostały tylko tablicę pamiątkowe i pomniki












W którym roku po raz pierwszy zanotowano obecność
Żydów w Radomiu?
Jak nazywał się król Polski ,który wydał przywilej no
tolerandis Judaeis ?
Przy jakiej ulicy mieściła się Synagoga?
Które getto było bogatsze?
Kiedy zlikwidowano getta Radomskie?
Ile tysięcy Żydów Niemcy wywieźli do Treblinki?
Ile tysięcy Żydów mieszkało w getcie dużym?
Przed jaką chorobą Niemcy nakazali chodzenia Żydom do
łaźni?
Co nosili Żydzi na ramieniu?
Czy dzisiaj są Żydzi w Radomiu?
W których dniach Niemcy zorganizowali wywóz Żydów z
gett?
Na jakich dzielnicach znajdowały się getta?
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards