Mejoza - LOGIM.EDU.GORZOW.PL

advertisement
2.23. Mitoza i mejoza
Opracowała Bożena Smolik
Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska









Mitoza i mejoza to dwa główne typy podziałów
komórkowych.
Wszystkie komórki żywe powstają wyłącznie z podziałów
komórek już istniejących.
W każdym jądrze komórkowym żywego organizmu
znajduje się bardzo duża ilość materiału genetycznego.
Tym materiałem genetycznym jest DNA,
występującym w postaci chromozomów.
Chromosomy występują parami. Para chromosomów to
chromosomy homologiczne.
Chromosomy homologiczne są do siebie podobne pod
względem wielkości i kształtu, i zawierają geny (allele) tych
samych cech.
Ilość chromosomów jest stała dla danego gatunku i wynosi
2n ( jest to międzynarodowy symbol).
Jeżeli komórka zawiera ilość 2n chromosomów, to mówimy,
że jest diploidalna. Komórka haploidalna ma pojedynczy
komplet chromosomów- n.
W trakcie podziału komórki musi nastąpić szybki i precyzyjny
podział materiału genetycznego, czyli chromosomów.
Replikacja DNA





Replikacja jest to podwojenie ilości
DNA.
Zachodzi przed każdym podziałem
komórkowym.
W wyniku replikacji powstają dwie
helisy DNA. Każda zawiera jedną nić
pochodzącą z wyjściowej cząsteczki
DNA i jedną nową, dobudowaną na
zasadzie komplementarności zasad.
Po replikacji, przed samym podziałem
komórki, podwojona chromatyna
zwija się w chromosomy.
Każdy chromosom składa się teraz z
dwóch chromatyd siostrzanych
Etapy podziałów komórkowych


Komórka, która się dzieli, jest komórką
macierzystą.
Nowo powstałe komórki w wyniku podziału to
komórki potomne.
Podział komórkowy składa się z dwóch
głównych etapów:
1.
2.
Podział jądra komórkowego – kariokineza.
Podział cytoplazmy – cytokineza.
Mitoza - znaczenie

W wyniku mitozy powstają dwie komórki potomne o identycznym
składzie materiału genetycznego
2n
2n




2n
Mitoza pozwala zachować komórkom diploidalną ilość chromosomów.
Umożliwia wzrost i regenerację organizmu.
Mitotyczny podział dotyczy komórek somatycznych (komórek ciała).
Umożliwia rozmnażanie bezpłciowe wielu organizmów ( przez podział
komórki).
Obejrzyj animację mitozy, która pomoże zrozumieć i wyobrazić ten
skomplikowany proces
http://www.scholaris.pl/cms/index.php/resources/animacja_mitotyczny_
podzia%C5%82_kom%C3%B3rki.html
Mitoza –opis przebiegu
PROFAZA- krótka,
- chromosomy dzielą się na
dwie chromatydy
TELOFAZA- chromatydy osiągają
biegun komórki,
- powstają dwa jądra potomne o
diploidalnej liczbie chromosomów,
- zachodzi cytokineza,
- powstają dwie komórki potomne
METAFAZA- chromosomy podzielone
na dwie chromatydy ustawiają się w
płaszczyźnie równikowej wrzeciona
kariokinetycznego
ANAFAZA- w wyniku kurczenia się
włókien wrzeciona kariokinetycznego
do biegunów komórki rozchodzą się
chromatydy
Mejoza – znaczenie i charakterystyka


Mejoza dotyczy powstawania komórek rozrodczych – gamet,
służących do rozmnażania płciowego.
Z jednej komórki macierzystej powstają 4 komórki potomne.
n
n
n
2n
n
n


n
W gametach znajduje się zredukowana o połowę ilość
chromosomów – haploidalna ( n)
Umożliwia to utrzymanie stałej liczby chromosomów w wyniku
zapłodnienia
n
n
zapłodnienie
2n
Mejoza – I podział ( redukcyjny)
koniugacja chromosomów
homologicznych
chromosomy osiągają
biegun komórki,
- powstają dwa jądra
potomne o haploidalnej
liczbie chromosomów,
- nie zachodzi cytokineza
pary chromosomów
homologicznych podzielonych na
cztery chromatydy) ustawiają się w
płaszczyźnie równikowej wrzeciona
kariokinetycznego
do biegunów komórki rozchodzą się
, w wyniku kurczenia się włókien
wrzeciona kariokinetycznego, całe
chromosomy
Mejoza - II podział
chromosomy dzielą się na
dwie chromatydy
chromosomy podzielone na dwie
chromatydy ustawiają się w
płaszczyźnie równikowej
wrzeciona kariokinetycznego
chromatydy osiągają biegun
komórki,
- powstają dwa jądra potomne o
diploidalnej liczbie chromosomów,
- zachodzi cytokineza,
- powstają dwie komórki potomne,
do biegunów komórki rozchodzą się
chromatydy, w wyniku kurczenia się włókien
wrzeciona kariokinetycznego
Znaczenie mejozy przedstawia animacja na
podanej niżej stronie
http://www.scholaris.pl/cms/index.php/resources/animacja_znac
zenie_mejozy.html
Porównanie mitozy i mejozy
Proces
Mitoza
Mejoz
a
Liczba
komórek
potomnych
2
4
Liczba
chromosomó
ww
komórkach
potomnych
Komórki
powstałe w
wyniku
podziału
2n
Komórki
somatyczne
(ciała)
n
Komórki
rozrodcze
(gamety)
Zadania
1.Liczba chromosomów u człowieka wynosi 46.
Podaj ile chromosomów ma komórka Twojego naskórka.
2. Wymień trzy przykłady znaczenia mitozy.
3. Pewien gatunek charakteryzuje się liczbą 2n=10
Ustal, ile chromosomów znajduje się w jądrze komórki
somatycznej tego organizmu.
Określ prawdziwość stwierdzeń: (wstawiając P lub F )
4. Chromosomy homologiczne zawierają allele
tych samych genów.
5. Redukcja informacji genetycznej zachodzi w I fazie mejozy.
Źródła







W.Lewiński,J.Prokop, Biologia 2, Operon, Gdynia, 2004
J.Loritz-Dobrowolska i wsp., Biologia, Operon, Gdynia, 2007
B.Sągin, MSęktas, Puls życia, Nowa Era, 2008
B.Klimuszko, Biologia III, Żak, Warszawa 2001
E.Kłos i wsp., Ciekawa biologia, WSiP, Warszawa, 2002
E.Wierbiłowicz, Biologia, ABC, Poznań, 2001
B.Potocka, W.Górski, Biologia 2, MAC Edukacja,2003
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

2-2=0

2 Cards jogaf85537

Create flashcards