Wykłady 3-4

advertisement
PO CO ZASTANAWIAĆ SIĘ NAD TYM, JAK POWSTAJĄ SKAŁY?
(1) Aby poszukiwać surowców – złoża wiążą się z określonymi procesami
geologicznymi, w tym magmowymi procesami skałotwórczymi;
(2) Dla celów ogólnogeologicznych – np. przy charakteryzowaniu budowy
geologicznej jakiegoś obszaru w pracach kartograficznych (tu ostateczny cel jest
też „surowcowy”);
(3) Dla celów poznawczych – chcemy wiedzieć, w jaki sposób powstają skały (tak
naprawdę ta wiedza zmniejsza nakłady przy poszukiwaniach surowców, znając
mechanizmy powstawania skał można wykluczyć pewne niepotrzebne prace
poszukiwawcze).
OBSERWACJE: opis terenowy, opis mikroskopowy, różne badania chemiczne
OBSERWACJE + WIEDZA = PROCESY W WYNIKU KTÓRYCH POWSTAŁA SKAŁA
W podobnych warunkach geologicznych
w skałach o podobnym składzie chemicznym
powstają takie same zespoły minerałów
zatem powstają one w warunkach równowagi chemicznej
Podstawowe definicje
układ: wydzielona część rzeczywistości, którą można traktować jako odrębną
od reszty Wszechświata; układ definiuje się w oparciu o minimalną ilość
składników chemicznych
składniki: wzory (substancje chemiczne) konieczne do opisania składu układu
fazy: formy materii w układzie, które sa fizycznie oddzielone jedna od drugiej
wariancja (stopień swobody): liczba sposobów, na które można zmieniać
zmienne układu, nie zmieniając jego stanu
REGUŁA FAZ GIBBSA
F=C+2-P
F - liczba stopni swobody układu
C - liczba składników układu
P - liczba faz w układzie
reguła faz dotyczy układów zamkniętych, tzn. takich, które nie mogą
wymieniać składników z otoczeniem; wtedy są dwie niezależne
zmienne, które mogą oddziaływać na układ: ciśnienie (P) oraz
temperatura (T) - ich oddziaływanie wyraża liczba „2”.
DIAGRAMY FAZOWE
(1) Zmiany stanu układu są pokazane jako funkcje zmiennych intensywnych (P i T)
(2) Zmiany składu chemicznego są pokazane jako funkcje P lub T
Diagram fazowy wody
Układ SiO2 (krzemionka) - nefelin (Na2O·Al2O3·SiO2) w 1 bar (Schairer & Bowen 1956)
Układ albit - anortyt w ciśnieniu 1 bar (Bowen 1913):
Dwa składniki o nieograniczonej mieszalności
Układ typu minimalnego: albit-ortoklaz
Ben More
Powstawanie magmy
Powstanie stopu w wyniku przetopienia protolitu, segregacja stopu od protolitu i kumulacja
w większe masy
Powstawanie skał magmowych
Intruzja magmy, jej krystalizacja i dyferencjacja, stygnięcie zestalonej skały do temperatury
otoczenia
Topnienie „mokre” i „suche” (dehydratacyjne)
Warunki kruche i podatne w litosferze
Pierwsze krople stopu: kąt zwilżania
Migracja stopu w warunkach ciśnienia litostatycznego
Migracja stopu w warunkach stressu
Podstawowe mechanizmy intruzji magm w warunkach plutonicznych
Cykl Wilsona
Stadium
Przykład
Zalążkowe
Doliny ryftowe
Pionowy
wschodniej
Afryki
Morze
Spreading
Czerwone,
Zatoka Adeńska
Młode
Dominujący ruch
Cechy
charakterystyczne
Skały magmowe
Typowe osady
Metamorfizm
Doliny ryftowe
Toleitowe bazalty
trappowe, punktowy
wulkanizm alkaliczny
Toleitowe bazalty
trappowe, punktowy
wulkanizm alkaliczny
Podrzędne
Bez
znaczenia
Osady szelfowe
i basenowe, możliwe
ewaporaty
Bez
znaczenia
“Wąskie morza”
z równoległymi
brzegami i
osiową depresją
Baseny
oceaniczne
z aktywnym
grzbietem
Łuki wyspowe
i przyległe rowy
Dojrzałe
Atlantyk
Spreading
Toleitowe bazalty
Obfite osady szelfowe Podrzędny
trappowe, punktowy („miogeosynklinalne”)
wulkanizm alkaliczny
Schyłkowe
Pacyfik
Skracania
Końcowe
Morze
Śródziemne
Skracanie
Młode góry
i wypiętrzanie
Skały wulkaniczne,
granodioryty
“Blizna
końcowa”
“Indus line”
w Himalajach
Skracanie
Młode góry
i wypiętrzanie
Podrzędne
Andezyty,
granodioryty
Obfite osady
pochodzące z łuków
wysp
(„eugeosynklinalne”)
Obfite osady
pochodzące z łuków
wysp
(„eugeosynklinalne”),
możliwe ewaporaty
“Red beds”
Lokalnie
rozległy
Lokalnie
rozległy
Rozległy
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

2-2=0

2 Cards jogaf85537

2+2=?

2 Cards jogaf85537

Create flashcards