Interpretacja wyników badań laboratoryjnych w świetle zaleceń

advertisement
Interpretacja wyników badań
laboratoryjnych w świetle zaleceń
praktyki klinicznej – czy one są
prawem?
Bogdan Solnica
Zakład Diagnostyki
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum
Kraków
Katowice, 11.04.2014.
Laboratoryjna interpretacja wyniku
•  Ocena poprawności przed-/analitycznej
badania – zatwierdzenie wyniku
•  Ustalanie wartości odniesienia
zamieszczanych na formularzu wyników
badań
• wartości referencyjne / prawidłowe
• wartości decyzyjne (odcięcia)
• Wartości pożądane / docelowe
• wartości krytyczne
= „NORMA”
Formularz wyników jest dla lekarza
głównym źródłem informacji o
wartościach odniesienia
Wytyczne postępowania klinicznego
(Clinical Practice Guidelines, CPG)
Informacje wspierające decyzje
medyczne.
POSTĘPOWANIE
Służą do rozpowszechnienia
najlepszych schematów
postępowania w praktyce
medycznej, ujednolicenia jej,
zwiększenia efektywności i
bezpieczeństwa postępowania,
lepszego wykorzystania środków i
ułatwienia szkolenia.
Zwykle mają charakter
rekomendowanych algorytmów
postępowania.
WYTYCZNE
Wytyczne NIE SĄ:
• 
substytutem
doświadcznia klinicznego
•  stosowane u wszystkich
chorych i w każdej sytuacji
•  jedynym możliwym
rozwiązaniem problemu
klinicznego
•  obowiązującym
protokołem
postępowania
70-99 mg/dl
(3,9-5,5 mmol/l)
Zależność między
glikemią na czczo a
ryzykiem retinopatii
cukrzycowej
ü  Indianie Pima
ü  Egipcjanie
ü  Amerykanie
Diabetes Care 2009;32:1327-35
Nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG)
Glukoza w osoczu na czczo
Cukrzyca
Stan przedcukrzycowy:
ü  éryzyko rozwoju cukrzycy
ü  éryzyko sercowo-naczyniowe
126 mg/dl
100 mg/dl
Nieprawidł.
glikemia
na czczo
Prawidłowa
glikemia na
czczo
mg/
7060mg/dl
dl
Rozpoznawanie IFG
Normoglikemia
IFG è DM
100 mg/dl
115 mg/dl
Stężenie glukozy w osoczu
Stan przedcukrzycowy (IFG i/
lub IGT) jest stanem
chorobowym – wymaga
leczenia
Dyslipidemia – stan w
którym stężenia lipidów i/lub
lipoprotein odbiegają od
wartości pożądanych
Wartości pożądane są najczęściej
określane w odniesieniu do ryzyka
sercowo-naczyniowego
Stężenie cholesterolu LDL – wartości
pożądane
Diagn Lab 2012;48:473-474
Niejednakowe wartości odniesienia na
wynikach badań laboratoryjnych
•  Zła ocena wskazań do leczenia è błędy w
leczeniu dyslipidemii
•  Gorsza współpraca pacjentów z lekarzami;
samowolne przerywanie leczenia przez
pacjentów
Kontrola hipercholesterolemii w Polsce Rozpoznawanie zawału serca
•  Termin „świeży zawał serca” należy stosować, gdy
istnieją dowody uszkodzenia/martwicy kardiomiocytów
w sytuacji klinicznej odpowiadającej ostremu
niedokrwieniu myocardium:
•  Wzrost i/lub spadek stężenia biomarkera sercowego
(preferencyjnie cTn) z co najmniej jednym wynikiem
przekraczającym 99. centyl zakresu
referencyjnego (ZR), wraz z co najmniej jednym
objawem niedokrwienia myocardium
Badanie CARMAGUE (Cardiac Marker
Guideline Uptake in Europe) (2007)
•  dane z 211 laboratoriów szpitalnych w 8 krajach
Europy:
ü 99. percentyl – w 35% laboratoriów
ü czułość funkcjonalna na poziomie CV=10% - w
39% laboratoriów
ü inne wartości decyzyjne – w 26% laboratoriów
Czy zalecenia praktyki
klinicznej są oboiązującymi
aktami prawnymi?
NIE
Kodeks Etyki Diagnosty Laboratoryjnego
Kodeks Etyki Lekarskiej
Zalecenia praktyki klinicznej
prezentują aktualny stan wiedzy
medycznej. Postępowanie zgodnie
z nimi nie jest wymogiem prawa,
ale nieprzestrzeganie ich może
prowadzić do błędu w sztuce
zawodu – złamania prawa.
§ § §§
§ §§
Download
Random flashcards
Create flashcards